Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli

65 questions

Question 61Question

Misak-ı Millî beyannamesi, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararların büyük bir kısmını içermesine rağmen, metnin Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilebilirliğini artırmak amacıyla bazı kavramsal tercihler yapılmıştır. Amasya Tamimi'nden itibaren Millî Mücadele'nin temel taşı olan aşağıdaki ilkelerden hangisi, İstanbul'daki meclis yapısı ve saltanat makamıyla çelişmemesi adına Misak-ı Millî metnine dahil edilmemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Millî egemenlik ve ulusal iradenin hakimiyeti

Answer

Millî egemenlik ve ulusal iradenin hakimiyeti ilkesine Misak-ı Millî metninde yer verilmemiştir.
Misak-ı Millî, Millî Mücadele'nin askeri ve siyasi bağımsızlık manifestosudur. Ancak bu belge, Osmanlı saltanat sisteminin bir parçası olan Mebusan Meclisi'nde kabul edildiği için, padişahın otoritesini sarsacak ve meclis içindeki saltanat yanlılarının tepkisini çekecek 'millî egemenlik' veya 'millî irade' gibi devrimci kavramlar metne dahil edilmemiştir. Belge tamamen 'vatanın bütünlüğü' ve 'tam bağımsızlık' üzerine kurgulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin kaynağını ve onay makamını analiz etme
Belge, İstanbul'daki Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilmiştir.
Mebusan Meclisi, saltanata bağlı ve rejim değişikliğine kapalı bir yapıdır.
2
Kongre kararları ile meclis kararları arasındaki kavramsal farkı saptama
Amasya, Erzurum ve Sivas'ta 'Milli iradeyi hakim kılmak' esastır ancak Misak-ı Millî'de 'Tam bağımsızlık' esastır.
Milli egemenlik kavramı doğrudan padişahın yetkilerini sorguladığı için resmi meclis belgesinde stratejik olarak kullanılmamıştır.
3
Misak-ı Millî içeriğini doğrulama
Belgede Sınırlar, Kapitülasyonlar, Boğazlar, Borçlar, Azınlıklar ve Referandum (Kapsül-Bor) konuları mevcuttur.
Bu başlıkların tamamı dış politikada bağımsızlığı hedefler, iç politikada rejim değişimini değil.

Key Concept

Ulusal Bağımsızlık vs. Ulusal Egemenlik Ayrımı

Hints

1
Belgenin hangi kurum tarafından kabul edildiğini ve bu kurumun padişahla olan ilişkisini düşünün.

Practice More

Misak-ı Millî'de yer almayan 'Millî Egemenlik' kavramının, I. TBMM'nin açılışından sonra hangi belgelerde (örn: Teşkilat-ı Esasiye) ilk kez resmileştiğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 62Question

2828 Ocak 19201920 tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen ve Millî Mücadele'nin siyasi programı niteliğinde olan Misak-ı Millî beyannamesinde aşağıdakilerden hangisine yönelik bir karar yer almamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Manda ve himaye sisteminin hiçbir şekilde kabul edilemeyeceği

Answer

Manda ve himaye sisteminin kabul edilemeyeceğine dair karar Misak-ı Millî metninde değil, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde yer almıştır.
Manda ve himaye sisteminin reddi, Erzurum ve Sivas Kongrelerinin temel özelliklerinden biridir. 2828 Ocak 19201920'de kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi ise sınırlar (Milli Sınırlar), Boğazlar, azınlık hakları, dış borçlar, halk oylaması ve kapitülasyonların kaldırılması gibi konuları içerir ancak metin içerisinde 'manda ve himaye' tabiri geçmez.

Step-by-Step Solution

1
Misak-ı Millî maddelerini gözden geçirmek
Misak-ı Millî; Sınırlar, Boğazlar, Kapitülasyonlar, Azınlıklar, Borçlar ve Referandum (halk oylaması) konularını kapsar.
Belgenin içeriğini hatırlamak doğru seçeneğe ulaşmayı sağlar.
2
Seçeneklerdeki kavramları kronolojik ve belgesel açıdan analiz etmek
Manda ve himaye reddinin bir 'Kongreler Dönemi' sloganı olduğu saptanır.
Kavramların hangi aşamada (Genelge, Kongre veya Meclis kararı) ortaya çıktığını ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Misak-ı Millî Kararları ve Kapsamı

Hints

1
Manda ve himaye fikri, bağımsızlık mücadelesinin en başında kongrelerde tartışılıp reddedilen bir konudur; Misak-ı Millî ise devletin resmi sınırlarını ve ekonomik bağımsızlığını çizen bir metindir.

Practice More

Misak-ı Millî kararlarını 'KAPSAB' (Kapitülasyonlar, Azınlıklar, Padişah ve İstanbul'un güvenliği, Sınırlar, Azınlıklar, Borçlar) şeklinde kodlayarak ezberleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 63Question

Misak-ı Millî beyannamesi, Millî Mücadele'nin temel hedeflerini içermesine ve Erzurum ile Sivas Kongrelerinde alınan kararlarla büyük oranda örtüşmesine rağmen; bu kongrelerde vurgulanan 'millî iradeyi hâkim kılma' (ulusun kendi geleceğine karar vermesi) ilkesinin Misak-ı Millî metninde yer almadığı görülmektedir. Bu durumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kararların, hukuki olarak padişaha bağlı olan ve saltanatın devamlılığını savunan bir meclis tarafından kabul edilmiş olması

Answer

Misak-ı Millî kararlarında ulusal egemenlik ilkesinin yer almamasının temel nedeni, bu belgenin saltanat makamına ve padişaha hukuken bağlı olan Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilmiş olmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, Misak-ı Millî'nin hukuki zeminini doğru analiz etmektedir. Erzurum ve Sivas Kongreleri birer halk hareketi ve 'ihtilal' basamağıyken, Mebusan Meclisi devletin resmi ve yasal bir organıdır. Bu meclis, üyeleri arasında Millî Mücadele yanlıları olsa bile, bağlı bulunduğu saltanat sistemini hukuken ortadan kaldıracak bir ifadeye (millî egemenlik) belgede yer veremezdi. Bu nedenle Misak-ı Millî bir 'bağımsızlık bildirisi'dir ancak bir 'rejim değişikliği belgesi' değildir.

Step-by-Step Solution

1
Belgenin kabul edildiği kurumu belirleme
Misak-ı Millî, 2828 Ocak 19201920 tarihinde İstanbul'da toplanan Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilmiştir.
Belgenin içeriği, onu hazırlayan ve onaylayan kurumun siyasi ve hukuki sınırları ile doğrudan ilişkilidir.
2
Kongre kararları ile karşılaştırma yapma
Erzurum ve Sivas Kongreleri sivil halk temsilcileri tarafından yapılmış ve rejim değişikliği sinyali (millî irade) verilmiştir.
Kongrelerin ihtilalci niteliği ile meclisin resmi/muhafazakar niteliği arasındaki farkı anlamak gerekir.
3
Kurumsal kısıtlamaları analiz etme
Bir Osmanlı meclisinin, kendi varlık nedeni olan padişahlığı ve saltanatı yok sayacak bir 'millî egemenlik' maddesini resmen onaylaması beklenemez.
Bu durum, Misak-ı Millî'nin neden sadece 'millî bağımsızlık' ve 'toprak bütünlüğü' (sınırlar, kapitülasyonlar, azınlıklar) odaklı olduğunu açıklar.

Key Concept

Milli Bağımsızlık vs. Milli Egemenlik Ayrımı

Hints

1
Belgenin kabul edildiği yer olan İstanbul'daki meclisin kimin yetkisiyle toplandığını düşünün.
2
Erzurum ve Sivas Kongreleri 'ihtilalci' bir karakter taşırken, Mebusan Meclisi 'resmi' bir devlet kurumudur. Bu durum hangi kavramın kullanılmasını zorlaştırır?
3
Padişaha bağlı bir meclis, padişahın yetkilerini halka devreden (millî egemenlik) bir maddeyi kendi elleriyle metne ekleyebilir mi?

Practice More

Misak-ı Millî'de yer alan 'Kapitülasyonlar' maddesinin tam bağımsızlık ilkesiyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 64Question

2828 Ocak 19201920 tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi, Millî Mücadele’nin siyasi programını ve bağımsızlık sınırlarını çizen temel belge niteliğindedir. Bu metin, Erzurum ve Sivas Kongreleri’nde alınan kararların büyük bir kısmını içermesine rağmen, meclisin siyasi kimliği ve dönemin şartları gereği bazı kavramsal farklılıklar barındırmaktadır.

Buna göre, Misak-ı Millî beyannamesinin içeriği ve siyasi arka planı dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Erzurum ve Sivas Kongrelerinde vurgulanan 'millî egemenlik' ilkesine, Osmanlı Mebusan Meclisi’nin monarşik yapısıyla çelişmemesi adına metinde yer verilmemiştir.

Answer

Misak-ı Millî'de 'millî egemenlik' kavramına yer verilmemesinin sebebi meclisin monarşik yapısıdır.
Doğru seçenek, belgenin kabul edildiği siyasi kurumun (Osmanlı Mebusan Meclisi) yapısını doğru analiz etmektedir. Kongreler ihtilalci bir süreç başlatmışken, Mebusan Meclisi mevcut sistem içinde bağımsızlığı savunmuştur; bu yüzden 'ulusal egemenlik' ilkesi meclis tarafından kabul edilen metne dahil edilmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Belgenin Hazırlanış Ortamını Analiz Et
Belge, İstanbul'da padişaha bağlı Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilmiştir.
Meclisin yapısı, belgenin dilini ve içeriğini belirleyen temel unsurdur.
2
İçerik Karşılaştırması Yap
Erzurum ve Sivas Kongreleri 'millî egemenlik' (millet iradesi) vurgusu yaparken, Misak-ı Millî 'tam bağımsızlık' (istiklal) vurgusu yapar.
Saltanat makamının bulunduğu bir mecliste egemenliğin millete ait olduğu ibaresinin geçmesi siyasi olarak mümkün değildir.
3
Sonuçları Değerlendir
Misak-ı Millî'nin kabulü, İtilaf Devletleri'nin baskısını artırmış ve İstanbul'un resmen işgaline yol açmıştır.
Belgenin tam bağımsızlık ve kapitülasyon karşıtı maddeleri İtilaf Devletleri'nin çıkarlarına tamamen aykırıdır.

Key Concept

Misak-ı Millî'de Bağımsızlık ve Egemenlik Ayrımı

Hints

1
Misak-ı Millî'nin kabul edildiği yerin 'Osmanlı Mebusan Meclisi' olduğunu ve bu kurumun padişaha bağlılığını düşünün.

Practice More

Mebusan Meclisi'nin kapatılmasından sonra Ankara'da TBMM'nin açılması sürecindeki kavramsal değişimi inceleyin.
Estimated Time:2m 0s
Question 65Question

Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından 2828 Ocak 19201920 tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi, Millî Mücadele’nin siyasi programı ve bağımsızlık stratejisi olarak kabul edilir. Bu metin büyük oranda Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan kararlara dayanmaktadır. Ancak meclisin yapısı, üyelerin siyasi eğilimleri ve İstanbul Hükümeti’nin hukuki konumu gereği, Misak-ı Millî metni Kongre kararlarındaki bazı temel ilkeleri dışarıda bırakmış veya stratejik olarak farklı bir dille kaleme almıştır.

Buna göre, Misak-ı Millî beyannamesi ile Erzurum ve Sivas Kongresi kararları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi Misak-ı Millî’nin Kongre kararlarından ayrılan temel yönlerinden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Millî egemenlik ve millî irade kavramlarına açıkça yer verilmeyerek odağın tamamen toprak bütünlüğü ve bağımsızlığa kaydırılması

Answer

Misak-ı Millî beyannamesinin Erzurum ve Sivas Kongresi kararlarından en belirgin farkı, millî egemenlik ilkesine vurgu yapmamasıdır.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen 'millî egemenlik' vurgusunun yapılmaması, Misak-ı Millî’nin en karakteristik özelliğidir. Erzurum ve Sivas Kongrelerinde açıkça belirtilen 'millî iradeyi hâkim kılma' hedefi, Osmanlı Mebusan Meclisi'nin mevcut anayasal düzenine ve saltanat makamına ters düşmemek adına Misak-ı Millî metnine dahil edilmemiştir. Metin, tamamen toprak bütünlüğü ve kapitülasyonların reddi gibi bağımsızlık konularına odaklanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Belgenin kabul edildiği kurumsal yapıyı analiz edin.
Misak-ı Millî, Millî Mücadele yanlısı mülki amirler veya kongre delegeleri tarafından değil, resmi 'Son Osmanlı Mebusan Meclisi' tarafından kabul edilmiştir.
Meclisin yapısı, padişaha bağlılık bildiren milletvekillerini de kapsadığı için belgenin dili buna göre şekillenmiştir.
2
Kongre kararlarındaki temel ilkelerle Misak-ı Millî maddelerini karşılaştırın.
Erzurum ve Sivas'ta 'Millî iradeyi hâkim kılmak esastır' maddesi varken, Misak-ı Millî'de 'millî egemenlik' veya 'millî irade' gibi terimler yer almaz.
Bu eksiklik, belgenin meclisten geçmesini kolaylaştırmak ve padişah ile meclisi karşı karşıya getirmemek için yapılan bilinçli bir stratejidir.
3
Belgenin temel amacını belirleyin.
Odak noktası, 'millî sınırlar' içinde 'tam bağımsızlık' ve 'kapitülasyonların kaldırılması'dır.
Metin, iç siyasi yapıdan (rejimden) ziyade dış dünyaya karşı bir bağımsızlık manifestosu niteliğindedir.

Key Concept

Bağımsızlık (Misak-ı Milli) ve Egemenlik (Kongreler) Kavramlarının Ayrımı

Hints

1
Belgenin kabul edildiği yer bir halk kongresi mi yoksa resmi bir devlet kurumu (meclis) mu?

Practice More

Misak-ı Millî'nin kabulünden sonra İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u işgal etme gerekçelerini inceleyin.
Estimated Time:2m 30s
PreviousPage 4 / 4
Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 4 | Examkin