Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli
65 questions
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından Ocak tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararların büyük bir kısmını onaylayıp yasallaştıran tarihi bir belgedir.
Bağımsızlık programının bir halk hareketi kararı olmaktan çıkıp meclis tarafından kabul edilmesinin Milli Mücadele süreci açısından sağladığı temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Millî Mücadele'nin temel hedeflerini ve bağımsızlık şartlarını belirleyen Misak-ı Millî kararları, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilmiştir. Bu kararların ilanı İtilaf Devletleri'nin sert tepkisine neden olmuş ve Anadolu'daki hareketin güçlenmesini engellemek amacıyla bir dizi gelişme yaşanmıştır. Buna göre, Misak-ı Millî'nin ilan edilmesinin doğrudan bir sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından Ocak tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi, Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasî programı ve asgarî barış şartlarını içermektedir. Bu belge; Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan kararların Osmanlı hukuk sistemine uygun bir dille parlamentoda onaylanmış hâlidir.
Buna göre, Misak-ı Millî beyannamesinde yer alan maddeler ve bu maddelerin diplomatik dili dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu belgenin özelliklerinden biri değildir?
Misak-ı Millî beyannamesinde; Elviye-i Selâse (Kars, Ardahan, Batum), Batı Trakya ve Arap topraklarının geleceğinin belirlenmesinde "halkın serbestçe vereceği oylara" (plebisit) başvurulması kararlaştırılmıştır.
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin bu bölgeler için halk oylaması yöntemini bir çözüm yolu olarak sunmasındaki temel stratejik amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde toplanan Erzurum ve Sivas Kongreleri, Misak-ı Millî beyannamesinin temelini oluşturmuş olsa da Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen bu tarihî belge, bazı maddeleri ve çözüm yöntemleri ile kongre kararlarından ayrılmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Misak-ı Millî'de yer alan ancak Erzurum ve Sivas Kongresi kararlarında doğrudan bir madde olarak bulunmayan bir konudur?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; "Siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen her türlü sınırlamalar kaldırılmalıdır." maddesi yer almıştır.
Bu madde ile doğrudan aşağıdakilerden hangisine karşı çıkıldığı savunulabilir?
Ocak tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde temelleri atılan bağımsızlık kararlarının parlamento tarafından onaylanmış halidir.
Misak-ı Millî'de yer alan bazı temel başlıklar aşağıda özetlenmiştir:
| Konu | Karar Özeti |
|---|---|
| Siyasi Bağımsızlık | Milli ve ekonomik gelişmemizi engelleyen kapitülasyonlar kabul edilemez. |
| Ülke Bütünlüğü | Mondros imzalandığında işgal edilmemiş olan bölgeler bir bütündür. |
| Azınlıklar | Azınlık hakları, komşu ülkelerdeki Müslümanların hakları kadar olacaktır. |
Bu bilgilere göre, Millî Mücadele'nin temel programı olan bu belgenin Osmanlı Mebusan Meclisi gibi resmî bir kurum tarafından kabul edilmesinin Türk tarihindeki en önemli hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Misak-ı Millî beyannamesi; vatanın bütünlüğü, kapitülasyonların kaldırılması ve tam bağımsızlık gibi temel konularda Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararları yasallaştıran bir belge olmasına rağmen, bu kararlar içerisinde 'milli egemenlik' (ulusal irade) kavramına doğrudan vurgu yapılmadığı görülmektedir. Misak-ı Millî kararlarında milli bağımsızlık vurgulanırken 'milli egemenlik' kavramına yer verilmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; "İstanbul şehrinin ve Marmara Denizi'nin güvenliği her türlü tehlikeden uzak tutulmalıdır." kararı yer almıştır. Bu kararla öncelikle aşağıdakilerden hangisinin korunması amaçlanmıştır?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen Misak-ı Millî kararları, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde belirlenen millî sınırların ve bağımsızlık şartlarının Osmanlı hukuk sisteminde resmîleşmiş halidir. Bu belgede yer alan "Kendi istekleriyle ana vatana katılmış olan Kars, Ardahan ve Batum için gerekirse tekrar halk oylamasına başvurulabilir." maddesinin temel amacı ve bu kararların Meclis'te kabul edilmesinin ardından yaşanan en önemli siyasi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Ocak tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî; Arap toprakları, Batı Trakya ve Elviye-i Selâse'de halk oylaması (referandum) yapılmasını öngörmüş; boğazlar, azınlık hakları, dış borçlar ve kapitülasyonlar konusunda 'tam bağımsızlık' şartlarını dünya kamuoyuna ilan etmiştir. Bu belge, Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan kararların bir devamı niteliğinde olmasına rağmen, metinde bu kongrelerin aksine 'ulusal egemenlik' (millî irade) kavramına doğrudan yer verilmemiştir.
Misak-ı Millî beyannamesinde 'ulusal egemenlik' ilkesine yer verilmemesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Felâh-ı Vatan grubunun çalışmalarıyla Ocak tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî, Millî Mücadele'nin siyasi programı ve bağımsızlık belgesi niteliğindedir. Bu beyannamenin maddeleri ve yayımlandığı siyasi ortam göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu metinde yer alan konulardan biri olduğu söylenemez?
Mustafa Kemal Paşa, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'ne katılacak milletvekillerinden Meclis bünyesinde "Müdafaa-i Hukuk" adıyla bir grup oluşturmalarını ve kendisini meclis başkanı seçmelerini istemiştir. Ancak Meclis'te bu isim yerine "Felâh-ı Vatan" (Vatanın Kurtuluşu) grubu kurulmuş, buna rağmen Erzurum ve Sivas Kongreleri kararlarının özünü oluşturan Misak-ı Millî beyannamesi bu Meclis tarafından oy birliği ile kabul edilmiştir.
Bu bilgilere dayanarak ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; vatanın sınırları, Boğazlar, azınlık hakları ve borçlar gibi konuların yanı sıra “siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen her türlü kısıtlamanın reddedildiği” belirtilmiştir. Misak-ı Millî’de yer alan bu kararla doğrudan aşağıdakilerden hangisinin kaldırılmasının hedeflendiği söylenebilir?
Misak-ı Millî beyannamesinde sınırlar belirlenirken temel kriter olarak Ekim tarihinde imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması sırasındaki mevcut hatlar esas alınmıştır. Ancak bu genel kuralın aksine; Elviye-i Selâse (Kars, Ardahan, Batum), Batı Trakya ve Arap topraklarının geleceği için halk oylamasına () başvurulabileceği kararlaştırılmıştır.
Misak-ı Millî metninde bu bölgeler için genel sınır çizgisinden farklı olarak halk oylaması yönteminin tercih edilmesinin temel gerekçesi ve dayandırıldığı uluslararası ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinin birinci maddesinde; "Osmanlı Devleti’nin Arap çoğunluğuyla meskûn ve Ekim tarihli ateşkesin imzalanması sırasında düşman orduları işgali altında kalan kısımlarının kaderi, halkın serbestçe vereceği oylara göre belirlenmelidir." denilmiştir. Aynı maddede ateşkes hattı içinde ve dışında kalan Türk ve İslam çoğunluğuyla meskûn bölgelerin ise "ayrılmaz bir bütün" olduğu belirtilmiştir.
Misak-ı Millî'deki bu ikili sınır tanımı yaklaşımının temel dayanağı ve ulaşılmak istenen hedefi aşağıdakilerden hangisidir?
Misak-ı Millî’nin sınırları belirleyen birinci maddesinde; Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı sırada Türk ve Müslüman çoğunluğun yaşadığı bölgelerin "dinen, ırken ve emelen (ülkü bakımından) birleşmiş" bir bütün olduğu vurgulanmıştır. Beyannamede sınırların sadece askeri bir "ateşkes hattı" ile değil, aynı zamanda bu toplumsal bağlarla tanımlanmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
28 Ocak 1920'de Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; Kars, Ardahan ve Batum (Elviye-i Selâse) için gerekirse "tekrar" serbestçe halkın oyuna başvurulabileceği karar altına alınmıştır.
Misak-ı Millî'de bu bölgeler için halk oylaması talep edilmesinin ve özellikle "tekrar" ifadesine yer verilmesinin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisinde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararların hukuki bir metne dönüştürülerek meclis onayından geçmiş halidir. Ancak bu iki süreç arasında hem metnin ilan edildiği makamın siyasi niteliği hem de diplomatik öncelikler bakımından belirgin farklar bulunmaktadır. Buna göre, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde temel prensip olarak vurgulanan aşağıdaki ilkelerden hangisi, Misak-ı Millî metninde doğrudan bir karar başlığı veya madde olarak yer almamıştır?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misak-ı Millî metni, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararların büyük bir kısmını onaylayıp yasallaştırmasına rağmen; bu metinde Kongrelerin temel sloganı olan "Millî iradeyi hâkim kılmak esastır." ilkesine veya doğrudan "ulusal egemenlik" vurgusuna yer verilmediği görülmektedir. Millî Mücadele'nin siyasi manifestosu sayılan bu belgede ulusal egemenlik kavramının dışarıda tutulmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?