Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

623 questions

Question 61Question →

Milli Mücadele Dönemi’nde Antep, Maraş ve Urfa gibi şehirlerde sergilenen direniş; TBMM’nin kurduğu düzenli ordunun henüz hazır olmadığı bir dönemde, tamamen yerel imkanlarla ve Kuvayı Milliye birlikleri tarafından yürütülmüştür. Bu halk hareketinin başarısı ve Batı Cephesi'ndeki Sakarya Zaferi'nin yarattığı diplomatik etki sonucunda işgalci güçlerle barış masasına oturulmuştur.

Buna göre, Güney Cephesi’ndeki askeri safhanın sona ermesini ve Fransa’nın Anadolu’daki işgallerine son vererek geri çekilmesini sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ankara Antlaşması

Answer

Güney Cephesi'ni resmen kapatan ve Fransa'nın Anadolu'dan çekilmesini sağlayan belge 1921 yılında imzalanan Ankara Antlaşması'dır.
Ankara Antlaşması, Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Fransa, TBMM'yi ve Misak-ı Milli'yi tanıyan ilk İtilaf Devleti olmuş, Güney Cephesi'ndeki savaş sona ermiş ve işgal edilen topraklar (Hatay hariç) kurtarılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cephenin karakteristik özelliğini analiz et.
Güney Cephesi, düzenli ordunun değil, halkın oluşturduğu Kuvayı Milliye'nin savaştığı tek cephedir.
Soruda vurgulanan yerel direniş ve şehirlerin mücadelesi bu cepheyi tanımlar.
2
Askeri başarının diplomatik sonucunu belirle.
Batı Cephesi'ndeki Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılması, Fransa'yı TBMM ile anlaşmaya zorlamıştır.
Askeri zaferler diplomatik çözümleri tetikler.
3
Uygun antlaşmayı eşleştir.
20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması ile Fransızlar işgal ettikleri Maraş, Urfa ve Antep gibi bölgeleri boşaltmıştır.
Bu antlaşma ile Türkiye'nin güney sınırı (Hatay hariç) çizilmiştir.

Key Concept

Güney Cephesi'nin Kapanışı ve Ankara Antlaşması
Question 62Question →

Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Zaferi, İtilaf Devletleri arasındaki "İngiliz-Yunan ittifakı" odaklı stratejinin sorgulanmasına yol açmış ve bloğun birlikteliğinde onarılması güç çatlaklar oluşturmuştur. Bu zafer, Ankara hükümetinin diplomatik alandaki manevra alanını genişletirken işgalci güçlerin Anadolu'daki geleceğini tartışmaya açmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin II. İnönü Savaşı’nın ardından yaşanan ve Ankara hükümetinin diplomatik gücünün arttığını kanıtlayan gelişmelerden biri olduğu savunulamaz?

Show answer & explanation

Answer: İtilaf Devletleri'nin Sevr Antlaşması'nı revize etmek amacıyla TBMM'yi Londra Konferansı'na davet etmesi

Answer

İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Londra Konferansı'na davet etmesi II. İnönü Savaşı'nın değil, I. İnönü Savaşı'nın sonucudur.
Doğru yanıt olan seçenek, kronolojik olarak II. İnönü Savaşı'ndan önce gerçekleşen bir gelişmeyi içermektedir. Londra Konferansı, I. İnönü Zaferi'nin bir sonucu olarak İtilaf Devletleri'nin Türk tarafını barışa zorlamak amacıyla topladığı bir platformdur. II. İnönü Savaşı ise Londra Konferansı'nın başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Yunanistan'ın yeniden saldırıya geçmesiyle yaşanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Olayların kronolojik sırasını belirle
I. İnönü Savaşı -> Londra Konferansı -> II. İnönü Savaşı -> İtalya'nın çekilmesi ve Fransa ile temaslar.
Milli Mücadele'deki askeri başarılar ve diplomatik sonuçlar arasındaki sebep-sonuç ilişkisini kurmak için kronoloji esastır.
2
Londra Konferansı'nın nedenini analiz et
Londra Konferansı, I. İnönü Zaferi sonrası Sevr'i kabul ettirmek amacıyla toplanmıştır.
Konferansın II. İnönü Savaşı henüz başlamadan önce (Şubat-Mart 1921) gerçekleştiği saptanmalıdır.
3
II. İnönü'nün gerçek diplomatik sonuçlarını doğrula
İtalya'nın çekilme kararı, Fransa'nın Franklin Bouillon'u göndermesi ve Zonguldak'ın tahliyesi II. İnönü sonrasıdır.
Bu gelişmelerin savaşın kazanılmasının ardından İtilaf bloğunda yarattığı çatlakla doğrudan ilgili olduğu görülür.

Key Concept

Milli Mücadele Dönemi'nde askeri başarıların diplomatik kazanımlara dönüşme süreci ve I./II. İnönü Savaşları'nın diplomatik sonuçlarının ayrımı.

Hints

1
İnönü Savaşları arasındaki diplomatik köprü olan Londra Konferansı'nın hangi savaşın sonucu olduğunu hatırla.
2
Londra Konferansı başarısız olduğu için Yunan ordusu İngiliz desteğini korumak amacıyla tekrar saldırmış ve II. İnönü Savaşı çıkmıştır.
3
Bir olay diğerinin sebebi ise, sonucu olamaz. Londra Konferansı II. İnönü'nün sebebi sayılabilecek bir süreci başlatmıştır.

Practice More

I. ve II. İnönü savaşlarının diplomatik sonuçlarını bir tablo halinde karşılaştırarak kalıcılığı sağlayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 63Question →

Millî Mücadele Dönemi’nde Doğu Cephesi'ndeki çatışmaları sona erdiren ve Ermenistan’ın TBMM Hükümeti’ni resmen tanıdığı ilk diplomatik belge aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Gümrü Antlaşması

Answer

Doğu Cephesi'ndeki askerî süreci bitiren ve Ermenistan'ın TBMM'yi tanıdığı ilk belge Gümrü Antlaşması'dır.
Gümrü Antlaşması, Doğu Cephesi'nde kazanılan zaferin ardından Ermenistan ile imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Ermenistan, TBMM'nin varlığını resmen tanıyan ve Sevr Antlaşması'ndaki haklarından vazgeçen ilk devlet olmuştur. Bu durum TBMM için ilk uluslararası siyasi başarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Doğu Cephesi'ndeki askerî durumun değerlendirilmesi.
Kazım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu'nun Ermenilere karşı kesin zafer kazandığı tespit edilir.
Antlaşmanın hangi askerî başarı üzerine kurulduğunu anlamak için gereklidir.
2
Bu zafer sonucunda imzalanan diplomatik belgenin belirlenmesi.
3 Aralık 1920 tarihinde Gümrü Antlaşması'nın imzalandığı bilgisine ulaşılır.
Kronolojik olarak Millî Mücadele'nin ilk siyasi zaferini tanımlamak için gereklidir.
3
Antlaşmanın siyasi öneminin teyit edilmesi.
Ermenistan'ın TBMM'yi tanıyan ilk devlet olduğu ve Misak-ı Millî'nin ilk kez bir dış devletçe onaylandığı teyit edilir.
Soruda istenen 'ilk diplomatik belge' ve 'resmen tanıma' kriterlerini karşılar.

Key Concept

Gümrü Antlaşması'nın TBMM için taşıdığı ilk diplomatik zafer niteliği
Estimated Time:45s
Question 64Question →

Büyük Taarruz'un askerî başarıyla sonuçlanmasının ardından TBMM Hükümeti adına İsmet Paşa'nın katılımıyla imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda; İstanbul, Boğazlar ve çevresinin yönetiminin barış antlaşması imzalanana kadar TBMM Hükümeti'ne bırakılması kararlaştırılmıştır.

İtilaf Devletlerinin, Osmanlı Devleti'nin başkenti olan İstanbul'un idaresini doğrudan TBMM'ye devretmeyi kabul etmesi aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Show answer & explanation

Answer: Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğinin

Answer

Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğinin
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda İstanbul ve Boğazlar'ın yönetiminin TBMM Hükümeti'ne bırakılması, İtilaf Devletlerinin Osmanlı Devleti'ni artık bir siyasi otorite olarak tanımadığını gösterir. Bir devletin başkentinin başka bir yönetime devredilmesi, o devletin hukuki varlığının sona erdiği anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın maddesini analiz etme
İstanbul ve Boğazlar'ın TBMM'ye bırakıldığı tespit edildi.
Antlaşmanın diplomatik ve hukuki sonuçlarını anlamak için temel madde belirlenmelidir.
2
İstanbul'un statüsünü değerlendirme
İstanbul, Osmanlı Devleti'nin başkentidir.
Başkentin yönetimi bir devletin egemenliğinin simgesidir.
3
Yönetim devrinin hukuki sonucunu belirleme
Başkentin başka bir hükümete (TBMM) devredilmesi, Osmanlı Hükümeti'nin yok sayılmasıdır.
İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u TBMM'ye vermesi, Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğinin kanıtıdır.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nin Hukuken Sona Ermesi

Practice More

Osmanlı Devleti'nin fiilen (Mondros), hukuken (Mudanya) ve resmen (Saltanatın Kaldırılması) sona erme aşamalarını karşılaştırınız.
Estimated Time:50s
Question 65Question →

Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Savaşı, Milli Mücadele'nin askeri ve siyasi seyrini önemli ölçüde etkilemiştir. Bu zaferin ardından İtilaf Devletleri bloğunda görüş ayrılıkları derinleşmiş ve Anadolu'daki işgal politikalarında değişimler yaşanmaya başlanmıştır. Bu gelişmelere bağlı olarak, II. İnönü Savaşı sonrasında Anadolu'da işgal ettiği bazı yerlerden çekilmeye başlayan ilk devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İtalya

Answer

İtalya, II. İnönü Savaşı’nın kazanılmasının ardından Anadolu'daki işgal bölgelerini (Muğla ve Antalya çevresi) kademeli olarak boşaltmaya başlayan ilk İtilaf devletidir.
İtalya, II. İnönü Savaşı sonrasında Anadolu'daki askeri operasyonların maliyetli ve riskli olduğunu görerek, işgal ettiği bölgeleri (Antalya, Muğla, Kuşadası) tahliye etmeye başlamıştır. Bu durum İtilaf Devletleri bloğundaki ilk ciddi kopuşu temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Savaşın diplomatik sonuçlarını analiz etme
İkinci İnönü zaferi İtilaf Devletleri arasındaki birliği sarsmıştır.
Askeri başarılar, işgalci devletlerin Anadolu'daki planlarını gözden geçirmesine neden olur.
2
Devletlerin tutumlarını karşılaştırma
İtalya'nın çekilme kararı aldığı, Fransa'nın ise barış görüşmeleri için Zonguldak'ı boşaltıp Ankara'ya temsilci gönderdiği saptanır.
İtalya askeri tahliyeye başlayan ilk devlet iken, Fransa tam çekilme için Sakarya Savaşı sonucunu beklemiştir.

Key Concept

II. İnönü Savaşı'nın Uluslararası Siyasi Sonuçları

Hints

1
Bu devlet, İtilaf Devletleri arasında Anadolu paylaşımında kendisine verilen sözlerin tutulmaması nedeniyle diğerlerinden daha isteksiz davranıyordu.
2
İkinci İnönü zaferi sonrası Akdeniz ve Güney Ege çevresindeki askeri varlığını sonlandırmaya başlayan devleti hatırlayın.
3
Muğla ve Antalya çevresini işgal eden ancak Sakarya Savaşı'na kadar tamamen çekilmeyen bu devlet İtalya'dır.

Practice More

II. İnönü Savaşı sonrasında Mustafa Kemal Atatürk'ün İsmet Paşa'ya gönderdiği kutlama telgrafının içeriğini inceleyerek savaşın psikolojik etkilerini değerlendirin.
Estimated Time:50s
Question 66Question →

Türk ordusunun 1683 yılındaki II. Viyana Kuşatması'ndan itibaren süregelen geri çekilişinin sona erdiği Sakarya Meydan Muharebesi, Mustafa Kemal Paşa tarafından "Melhame-i Kübra" (Büyük Kan Gölü) olarak adlandırılmıştır. Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır; o satıh bütün vatandır." emriyle Türk askeri literatürüne topyekûn savaş kavramını kazandırdığı bu büyük zaferin ardından hem iç hem de dış politikada kritik gelişmeler yaşanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından ortaya çıkan diplomatik veya siyasi sonuçlardan biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: İtilaf Devletleri tarafından TBMM'nin Londra Konferansı'na davet edilerek Misak-ı Milli'nin ilk kez resmen tanınması

Answer

İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Londra Konferansı'na davet etmesi, I. İnönü Savaşı'nın sonucudur.
Londra Konferansı, I. İnönü Muharebesi'nin kazanılmasından sonra İtilaf Devletleri'nin Sevr Antlaşması'nı hafifleterek Türk tarafına kabul ettirmek amacıyla düzenlediği bir konferanstır. Sakarya Meydan Muharebesi ise bu olaydan yaklaşık altı ay sonra gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sakarya Meydan Muharebesi'nin (Ağustos-Eylül 1921) kronolojik yerini ve sonuçlarını analiz et.
Savaş sonrasında Kars, Ankara (1921) ve Ukrayna Dostluk Antlaşmaları imzalanmış, Mustafa Kemal'e Mareşal ve Gazi unvanları verilmiştir.
Savaşın askeri başarısı diplomatik başarıları beraberinde getirmiştir.
2
Seçeneklerdeki antlaşmaları ve olayları diğer savaşların sonuçlarıyla karşılaştır.
Londra Konferansı'nın Mart 1921'de (I. İnönü sonrası) toplandığı tespit edilir.
Milli Mücadele'deki diplomatik gelişmelerin hangi askeri zaferden sonra gerçekleştiğini ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Sakarya Meydan Muharebesi'nin Siyasi ve Diplomatik Sonuçları
Question 67Question →

Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Cephesi’nde kazanılan II. İnönü Savaşı, hem iç politikada hem de uluslararası dengelerde önemli değişimlere zemin hazırlamıştır. Bu zaferin ardından İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıkları derinleşmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) diplomatik gücü artmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Savaşı’nın kazanılmasının ardından yaşanan askeri veya siyasi gelişmelerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sovyet Rusya ile Türkiye Büyük Millet Meclisi arasında Moskova Antlaşması’nın imzalanması

Answer

Sovyet Rusya ile Türkiye Büyük Millet Meclisi arasında Moskova Antlaşması’nın imzalanması
Doğru yanıt olan Moskova Antlaşması, II. İnönü Savaşı'ndan önce, 16 Mart 1921'de imzalanmıştır ve I. İnönü Savaşı'nın siyasi bir başarısıdır. Dolayısıyla II. İnönü Savaşı'nın ardından gelen bir gelişme değildir.

Step-by-Step Solution

1
Kronolojik Analiz
II. İnönü Savaşı 23 Mart - 1 Nisan 1921 tarihleri arasındadır.
Olayların öncelik-sonralık ilişkisini kurmak için zaman dilimini bilmek gerekir.
2
Diplomatik Karşılaştırma
Moskova Antlaşması 16 Mart 1921'de imzalanmıştır.
Antlaşmanın tarihinin II. İnönü Savaşı'ndan önce olduğu ve I. İnönü Savaşı'nın bir sonucu olduğu tespit edilir.
3
Siyasi Sonuçların İrdelenmesi
İtalya'nın çekilmeye başlaması, Fransa'nın Zonguldak'ı boşaltması ve esirlerin serbest bırakılması II. İnönü sonrasıdır.
Bu zaferin İtilaf blokunu parçalayan etkileri olduğu doğrulanır.
4
Metinsel Kanıt Kontrolü
Mustafa Kemal'in 'makus talih' telgrafı İsmet Paşa'ya bu savaş sonrası iletilmiştir.
Sembolik olayların hangi savaşa özgü olduğu ayırt edilir.

Key Concept

II. İnönü Savaşı'nın Siyasi ve Diplomatik Sonuçları

Hints

1
İnönü Savaşları'nın sonuçlarını kronolojik olarak düşünün: Hangisi Mart ortasında, hangisi Nisan başında kesinleşti?
2
Sovyet Rusya ile yapılan diplomatik ataklar genellikle hangi başarının hemen ardından gelmişti?
3
Moskova Antlaşması, I. İnönü'nün ardından Londra Konferansı sürerken imzalanmıştır.

Practice More

I. ve II. İnönü savaşlarının ortak ve farklı sonuçlarını içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlamak bilgiyi kalıcı hale getirir.
Estimated Time:1m 30s
Question 68Question →

Kütahya-Eskişehir Savaşları’nda Türk ordusunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi üzerine, Yunan birliklerinin Polatlı yakınlarına kadar sokulması TBMMTBMM’de büyük bir siyasi krize yol açmıştır. Bu kriz esnasında meclisin ve hükümet merkezinin Kayseri’ye taşınması gündeme gelmiş, hatta meclis arşivlerinin bir kısmı yola çıkarılmıştır. Buna rağmen hükümet merkezinin taşınması teklifinin TBMMTBMM Genel Kurulu tarafından reddedilmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Merkezin taşınmasının hem ordu hem de halk üzerindeki psikolojik direnci kıracağı ve meclisin siyasi otoritesini sarsacağı kaygısı

Answer

Hükümet merkezinin taşınmasının reddedilmesinin temel sebebi, bu durumun halk ve ordu üzerindeki moral bozucu etkisi ve meclisin otoritesine zarar vereceği endişesidir.
Doğru yanıt olan seçenek, Milli Mücadele'nin sadece askeri değil, aynı zamanda halkın azmine dayanan siyasi bir süreç olduğunu vurgular. Ankara'nın boşaltılması teklifine karşı çıkanlar, bu durumun düşmana karşı yürütülen psikolojik savaşı kaybedilmesi anlamına geleceğini ve TBMMTBMM'nin kuruluş felsefesine zarar vereceğini belirterek teklifi reddetmişlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Krizin mahiyetini analiz etme
Kütahya-Eskişehir yenilgisi sonrası Yunan ordusunun Ankara'ya 50 km yaklaşması, mecliste bir varlık-yokluk tartışması başlatmıştır.
Yenilginin boyutu, stratejik bir geri çekilmeden ziyade siyasi bir çöküş riskini doğurmuştur.
2
Teklifin içeriğini değerlendirme
Meclisin Kayseri'ye taşınması, fiziksel güvenliği sağlamak amacıyla önerilmiştir.
Askeri baskı altındaki hükümet merkezlerini daha güvenli derinliklere taşımak klasik bir savunma refleksidir.
3
Reddedilme gerekçelerini sorgulama
Milletvekillerinin büyük çoğunluğu, Ankara'nın terk edilmesinin halk nezdinde 'Mücadele bitti' algısı yaratacağını savunmuştur.
Ankara, o dönemde sadece coğrafi bir merkez değil, direnişin ve milli iradenin sembolüdür.

Key Concept

Siyasi Meşruiyet ve Milli Moral

Hints

1
Ankara'nın o dönemde Milli Mücadele için sadece bir şehir değil, bir sembol olduğunu düşünün.

Practice More

Kütahya-Eskişehir yenilgisi sonrası Mustafa Kemal Paşa'ya verilen Başkomutanlık yetkilerinin kapsamını ve meclis içi muhalefetin bu yetkilere bakışını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 69Question →

Mustafa Kemal Paşa’nın 'Melhame-i Kübra' (Büyük Kan Gölü) olarak adlandırdığı ve 'Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır.' emriyle yönettiği Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılması, TBMM'nin hem askeri hem de diplomatik gücünü pekiştirmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sakarya Zaferi'nin ardından yaşanan siyasi veya diplomatik gelişmelerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sovyet Rusya ile Moskova Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması'nın imzalanması

Answer

Sovyet Rusya ile imzalanan Moskova Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması, Sakarya Meydan Muharebesi'nin değil, I. İnönü Savaşı'nın diplomatik bir sonucudur.
Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından imzalanan temel diplomatik belgeler Kars Antlaşması (Doğu sınırı), Ankara Antlaşması (Güney sınırı) ve Ukrayna Dostluk Antlaşması'dır. Moskova Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması ise 16 Mart 1921 tarihinde, yani I. İnönü Savaşı'nın ardından imzalanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sakarya Meydan Muharebesi'nin tarihlerini ve hemen sonrasındaki gelişmeleri analiz etme
Savaş Ağustos-Eylül 1921'de gerçekleşmiş; Kars, Ankara (1921) ve Ukrayna antlaşmaları bu tarihten sonra imzalanmıştır.
Kronolojik sıralama, askeri zaferlerin hangi diplomatik sonuçlara yol açtığını belirlemek için temeldir.
2
Seçeneklerdeki antlaşmaların hangi savaşın sonucu olduğunu karşılaştırma
Moskova Antlaşması'nın Mart 1921'de, yani I. İnönü Savaşı'ndan sonra imzalandığı tespit edilmiştir.
Sakarya Zaferi (Eylül 1921) ile I. İnönü Zaferi (Ocak 1921) arasındaki yaklaşık 8 aylık fark, sonuçların birbirine karıştırılmamasını sağlar.

Key Concept

Sakarya Meydan Muharebesi'nin Diplomatik Sonuçları
Question 70Question →

26 Ağustos 1922'de Kocatepe'den başlayan Büyük Taarruz ve ardından 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Millî Mücadele’nin askerî safhasını Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlandırmıştır.

Bu büyük zaferin ardından yaşanan askerî ve siyasi gelişmeler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu sürecin doğrudan sonuçları arasında yer aldığı söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Kafkas Cumhuriyetleri ile Doğu sınırına kesinlik kazandıran Kars Antlaşması’nın imzalanması

Answer

Kars Antlaşması'nın imzalanması, Büyük Taarruz'un değil, 1921 yılındaki Sakarya Meydan Muharebesi'nin bir sonucudur.
Kars Antlaşması, 13 Ekim 1921 tarihinde Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasından sonra Sovyet Rusya kontrolündeki Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan) ile imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Doğu sınırımız kesinleşmiştir. Oysa soruda kök olarak 1922 yılındaki Büyük Taarruz'un sonuçları sorulmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Büyük Taarruz (1922) ve Sakarya Savaşı (1921) sonuçlarını kronolojik olarak ayırın.
Büyük Taarruz 1922'de, Sakarya 1921'de gerçekleşmiştir.
Soruda 1922 zaferinin sonuçları sorulmaktadır.
2
Askerî rütbe ve emirleri değerlendirin.
Mareşallik rütbesi ve 'Akdeniz' emri Büyük Taarruz süreciyle ilgilidir.
Mustafa Kemal Sakarya'dan, Fevzi Çakmak ise Büyük Taarruz'dan sonra Mareşal olmuştur.
3
Diplomatik antlaşmaların hangi savaşın ardından imzalandığını kontrol edin.
Mudanya 1922 zaferinden sonra, Kars Antlaşması ise 1921 Sakarya zaferinden sonra imzalanmıştır.
Siyasi sonuçların hangi askerî başarıya dayandığını belirlemek doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Büyük Taarruz ve Sakarya Meydan Muharebesi sonuçlarının kronolojik ve içerik bakımından ayrımı.
Estimated Time:1m 15s
Question 71Question →

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda alınan yenilginin ardından ordunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesiyle başlayan süreçte; bir yandan TBMM'de yaşanan otorite krizini aşmak adına 'Başkomutanlık Kanunu' kabul edilmiş, diğer yandan ise cephede silah seslerinin duyulduğu bir ortamda Ankara'da 'Maarif Kongresi' toplanmıştır.

Bu iki gelişme birlikte değerlendirildiğinde, TBMM hükümetinin kriz dönemindeki yönetim anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Askeri krizin çözümünde merkezi otoriteyi güçlendirirken, geleceğe yönelik kurumsal ve kültürel hedeflerinden vazgeçmediği

Answer

Askeri krizin çözümünde merkezi otoriteyi güçlendirirken, geleceğe yönelik kurumsal ve kültürel hedeflerinden vazgeçmediği seçeneği doğrudur.
Doğru yanıt olan ifade, Milli Mücadele'nin en kritik anlarında dahi TBMM'nin iki yönlü bir strateji izlediğini vurgular. Başkomutanlık Kanunu ile askeri sevk ve idarede 'hız ve etkinlik' (merkezi otorite) sağlanırken, Maarif Kongresi'nin toplanması askeri başarısızlığın devletin geleceğine dair planları (eğitim ve kültür) durdurmasına izin verilmediğini kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın askeri ve siyasi sonuçlarını analiz etme
Yenilgi sonrası ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi ve TBMM'de otorite tartışmalarının başlaması.
Krizin boyutunu anlamak için.
2
Başkomutanlık Kanunu'nun (5 Ağustos 1921) niteliğini değerlendirme
Meclis yetkilerinin (yasama-yürütme) 3 ay süreyle Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmesi.
Hızlı karar alma ve merkezi otoriteyi güçlendirme ihtiyacını belirlemek için.
3
Maarif Kongresi'nin (15-21 Temmuz 1921) zamanlamasını yorumlama
Savaşın en şiddetli anında eğitim şurasının toplanması.
Milli Mücadele'nin sadece askeri değil, aynı zamanda bir medeniyet ve eğitim davası olduğunu saptamak için.
4
İki gelişmeyi sentezleme
Kriz anında 'olağanüstü yönetim' ile 'gelecek vizyonu'nun (eğitim) at başı yürütüldüğü sonucuna ulaşılması.
Genel yönetim anlayışını belirlemek için.

Key Concept

Kriz Yönetimi ve Milli Eğitim Vizyonu

Practice More

Başkomutanlık Kanunu'nun süresinin neden 3 ayla sınırlandırıldığını ve meclis denetiminin nasıl devam ettiğini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 72Question →

Batı Cephesi'nde Yunan taarruzunun püskürtülmesinin ardından Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa'ya çektiği kutlama telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." ifadelerini kullanmıştır. Türk milletinin ve ordusunun moralini yükselten bu askerî başarının ardından, İtilaf Devletleri Anadolu'daki işgal politikalarını ciddi şekilde gözden geçirmeye başlamıştır.

Buna göre, sözü edilen bu askerî başarının ardından uluslararası alanda yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi II. İnönü Zaferi'nin doğrudan bir sonucudur?

Show answer & explanation

Answer: İtalya’nın işgal ettiği Anadolu topraklarından çekilmeye başlaması

Answer

İtalya’nın işgal ettiği Anadolu topraklarından çekilmeye başlaması
İtalya’nın Anadolu'dan çekilmeye başlaması II. İnönü Zaferi'nin en önemli dış politika sonuçlarından biridir. İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştiren bu zafer, İtalyanların Anadolu macerasını sonlandırma kararı almalarına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Muharebenin kimliğini tespit et.
Mustafa Kemal Paşa'nın "makus talih" vurgulu telgrafı II. İnönü Savaşı (23 Mart - 1 Nisan 1921) için gönderilmiştir.
Soru kökündeki alıntı, bu zaferin simgesi haline gelmiştir.
2
Dış politika sonuçlarını kronolojik ve içerik olarak değerlendir.
Moskova Antlaşması ve Londra Konferansı I. İnönü sonucudur; Ankara ve Kars Antlaşmaları ise Sakarya sonucudur.
Kurtuluş Savaşı'ndaki zaferlerin diplomatik sonuçları arasındaki ayrımı yapmak esastır.
3
İtalya ve Fransa'nın II. İnönü sonrasındaki tutumunu incele.
İtalya'nın çekilme sürecini başlatması ve Fransa'nın barış görüşmeleri için Ankara'ya temsilci göndermesi bu zaferin doğrudan yansımalarıdır.
İtilaf Devletleri arasındaki birliğin sarsıldığını gösteren ilk somut adımlardan biridir.

Key Concept

II. İnönü Savaşı'nın Diplomatik Sonuçları

Practice More

İtalya'nın çekilme kararını durdurduğu ve tekrar harekete geçtiği Kütahya-Eskişehir Savaşları dönemine de göz atmanız faydalı olacaktır.
Estimated Time:50s
Question 73Question →

Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Savaşı sonrasında Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya çektiği telgrafta; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." demiştir. Bu zaferin ardından Türk tarafının askeri ve siyasi rüştünü ispat etmesi, İtilaf Devletleri'nin Anadolu politikasında ciddi bir sarsıntıya yol açmıştır.

Buna göre, II. İnönü Savaşı'nın kazanılmasının ardından yaşanan gelişmelerden hangisi, İtilaf bloğundaki çatlağın diplomatik alana yansıyan ilk somut örneği olarak kabul edilir?

Show answer & explanation

Answer: İtalya'nın Anadolu'da işgal ettiği Muğla ve Antalya gibi bölgeleri kademeli olarak boşaltmaya başlaması

Answer

İtalya'nın Anadolu'daki işgal bölgelerini kademeli olarak boşaltmaya başlaması, II. İnönü Savaşı'nın İtilaf Devletleri arasındaki birliği sarsan ilk somut diplomatik sonucudur.
II. İnönü Savaşı'nın kazanılmasıyla İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıkları derinleşmiş, İtalya Anadolu'da daha fazla tutunamayacağını görerek işgal ettiği bölgeleri (Muğla ve Antalya) boşaltmaya başlamıştır. Bu durum, İtilaf bloğundaki çözülmenin askeri başarı sonrası ortaya çıkan ilk fiziksel kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Askeri başarının diplomatik etkisini analiz etme
II. İnönü zaferi, İtilaf Devletleri'nin (İngiltere, Fransa, İtalya) Yunan ordusuna olan güvenini sarsmıştır.
Askeri zaferler, diplomatik masada TBMM'nin elini güçlendiren temel unsurlardır.
2
İtilaf Devletleri'nin bireysel tepkilerini değerlendirme
İtalya Anadolu'dan çekilme kararı almış, Fransa ise barış görüşmeleri için Ankara'ya temsilci (Franklin Bouillon) göndermiştir.
İtilaf bloğu içindeki çıkar çatışmaları, TBMM'nin ardışık zaferleriyle su yüzüne çıkmıştır.
3
Kronolojik ayrım yapma
Muğla ve Antalya'dan çekilme II. İnönü sonrası başlarken, tam çekilme ve anlaşma (Ankara Ant.) Sakarya sonrasıdır.
KPSS sorularında süreçlerin başlangıcı ve kesin sonuçlanması arasındaki fark kritik öneme sahiptir.

Key Concept

II. İnönü Savaşı'nın Diplomatik Sonuçları ve İtilaf Bloğundaki Çözülme

Practice More

İtalya'nın Anadolu'dan tamamen çekilmesinin hangi savaştan sonra duraksadığını (Kütahya-Eskişehir) ve ne zaman kesinleştiğini (Sakarya) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 74Question →

Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde Fransız işgaline karşı yürütülen yerel direniş ve cephenin kapanış süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Doğu Cephesi’ndeki askeri başarılar sonucunda imzalanan Gümrü Antlaşması ile Fransızların bölgedeki işgaline kesin olarak son vermesi

Answer

Doğu Cephesi’ni kapatan Gümrü Antlaşması ile Güney Cephesi’ndeki Fransız işgalinin sona erdiği bilgisi yanlıştır; zira Güney Cephesi, Sakarya Zaferi sonrası imzalanan 1921 Ankara Antlaşması ile kapanmıştır.
Güney Cephesi, 1921 yılında Sakarya Zaferi'nin kazanılmasının ardından Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile resmen kapanmıştır. Gümrü Antlaşması ise Doğu Cephesi'nde Ermenistan ile yapılmıştır ve Güney Frontu ile doğrudan bir kapanış ilişkisi yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Güney Cephesi'nin askeri yapısını değerlendir
Bu cephede düzenli ordu değil, Kuvayı-milliye (yerel halk) savaşmıştır.
Batı Cephesi'ndeki düzenli ordu kurulurken Güney'deki kaynaklar halk direnişiyle organize edilmiştir.
2
İşgalci güçlerin değişimini analiz et
Bölge önce İngilizler tarafından işgal edilmiş, sonra Fransızlara devredilmiştir.
İngiltere ve Fransa arasındaki gizli anlaşmalar ve bölge paylaşımı (Suriye İtilafnamesi) işgal sahasını değiştirmiştir.
3
Cepheyi kapatan diplomatik belgeyi belirle
Cephe, 20 Ekim 1921 tarihli Ankara Antlaşması ile kapanmıştır.
Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılması Fransa'yı TBMM ile anlaşmaya zorlamıştır.

Key Concept

Güney Cephesi'nin Kapanış Süreci (1921 Ankara Antlaşması)

Practice More

Güney Cephesi'nde Hatay'ın durumunu ve Ankara Antlaşması'nın Misak-ı Milli'den verilen taviz yönünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 75Question →

Mustafa Kemal Paşa, II.II. İnönü Zaferi sonrası Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği tebrik telgrafında; *"Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz."* ifadesini kullanarak kazanılan başarının stratejik ve psikolojik önemini vurgulamıştır. Bu askeri zaferin ardından İtilaf Devletleri bloğunda TBMM lehine diplomatik bir çözülme süreci başlamıştır.

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, bu çözülme sürecine bağlı olarak yaşanan II.II. İnönü Savaşı’nın sonuçları arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Sovyet Rusya ile sınırları belirleyen Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması'nın imzalanması

Answer

Sovyet Rusya ile imzalanan Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması (Moskova Antlaşması), II. İnönü Savaşı'nın değil, I. İnönü Savaşı'nın bir sonucudur.
Doğru yanıt olan seçenek, Sovyet Rusya ile imzalanan Moskova Antlaşması'na atıfta bulunmaktadır. Bu antlaşma, 1616 Mart 19211921 tarihinde imzalanmış olup I.I. İnönü Savaşı'nın en önemli uluslararası siyasi sonuçlarından biridir. Soruda sorulan II.II. İnönü Savaşı ise bu tarihten sonra gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Savaşın askeri ve siyasi bağlamını analiz etmek
II. İnönü Savaşı, Batı Cephesi'nde Yunan taarruzuna karşı kazanılan ikinci büyük savunma zaferidir.
Soruda istenen 'sonuçlar arasında yer almaz' ifadesi için savaşın doğrudan etkilerini belirlemek gerekir.
2
İtilaf Devletleri'nin (İngiltere, Fransa, İtalya) bu zaferden sonraki tutumlarını değerlendirmek
Fransa görüşmelere başlamış, İtalya çekilme kararı almış, İngiltere esirleri serbest bırakmıştır.
Zaferin dış politikadaki 'çözülme' etkisini doğrulamak için devlet bazlı sonuçları incelemek esastır.
3
Seçeneklerdeki olayların kronolojik sıralamasını yapmak
Sovyet Rusya ile yapılan antlaşmanın daha önceki bir döneme (I. İnönü sonrası) ait olduğu tespit edilmiştir.
KPSS sorularında I. ve II. İnönü sonuçları sıklıkla birbirinin çeldiricisi olarak kullanılır.

Key Concept

II. İnönü Savaşı'nın Diplomatik Sonuçları
Question 76Question →

Milli Mücadele'nin Batı Cephesi'nde düzenli ordunun kazandığı başarılar, işgal güçlerinin Anadolu'daki varlığını ve diplomatik birlikteliğini sarsmıştır. Özellikle II. İnönü Zaferi, Sevr Antlaşması'nı silah gücüyle kabul ettiremeyeceğini anlayan bazı İtilaf devletlerinin strateji değiştirmesine yol açmıştır.

Bu zaferin ardından İtilaf Devletleri bloğunda yaşanan ilk ciddi görüş ayrılığı ve diplomatik çözülme belirtisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İtalya'nın Anadolu'da işgal ettiği topraklardan çekilmeye başlaması

Answer

İtalya'nın Anadolu'da işgal ettiği topraklardan çekilmeye başlaması
Doğru cevap, II. İnönü Zaferi'nin ardından İtilaf Devletleri bloğundaki ilk somut ayrışmayı ifade eden İtalya'nın çekilme kararıdır. Bu zaferden sonra Fransa da Ankara'ya bir temsilci (Franklin Bouillon) göndererek barış zemini aramaya başlamıştır ancak İtalya'nın çekilmesi bloğun parçalanmaya başladığının en net kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
II. İnönü Savaşı'nın sonuçlarını diplomatik açıdan değerlendirmek.
II. İnönü zaferi, İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya) arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştirmiştir.
Yunanistan'ın tek başına Ankara'ya ulaşamayacağının anlaşılması, her devletin kendi çıkarını korumaya yönelmesine neden olmuştur.
2
İtilaf bloğundaki 'ilk ciddi çatlağı' tespit etmek.
İtalya'nın işgal bölgelerini boşaltmaya başlaması, bloğun askeri ve siyasi birliğinin bozulduğunu kanıtlar.
Bir İtilaf devletinin işgalden vazgeçmesi, diğerlerinin (özellikle İngiltere) politikasının geçersizliğini gösterir.
3
Diğer seçeneklerin kronolojik ve içeriksel hatalarını ayıklamak.
Ankara Antlaşması (Sakarya sonrası), Moskova Antlaşması (I. İnönü sonrası) ve Londra Konferansı (I. İnönü sonrası) gelişmeleridir.
Savaşların sonuçlarını birbirine karıştırmak KPSS sınavında en yaygın hatadır.

Key Concept

II. İnönü Savaşı'nın Diplomatik Sonuçları ve İtilaf Bloğundaki Çözülme

Hints

1
Bu savaşın sonunda Mustafa Kemal, İsmet Paşa'ya 'milletin makûs talihini yendiğini' belirten bir telgraf çekmiştir.
2
Zaferin ardından hangi İtilaf devletinin Anadolu'daki işgal bölgelerini (Antalya, Muğla) boşaltma hazırlıklarına başladığını düşünün.
3
Fransa görüşmelere başlasa da işgalden ilk vazgeçen İtalya olmuştur; ancak Kütahya-Eskişehir yenilgisi üzerine çekilmeyi geçici olarak durdurmuşlardır.

Practice More

İtalya'nın Anadolu'dan tamamen çekilmesine neden olan savaşın hangi meydan muharebesi olduğunu araştırarak diplomatik süreci tamamlayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 77Question →

Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde Fransız işgaline ve Ermeni çetelerine karşı yürütülen direniş; Antep, Maraş ve Urfa gibi merkezlerde yerel halkın kendi imkanlarıyla örgütlediği milis güçler tarafından sürdürülmüştür. Bu durum, Güney Cephesi’ni organizasyon ve askeri yapı bakımından Doğu ve Batı cephelerinden ayıran en belirgin farkı oluşturmaktadır.

Buna göre Güney Cephesi’nin, Milli Mücadele'deki diğer cephelerden ayrılan temel askeri özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Savunmanın tamamen yerel direniş güçleri (Kuvayı Milliye) tarafından yürütülmesi ve düzenli ordu birliklerinin bu cephede görev almaması

Answer

Güney Cephesi'nin temel askeri özelliği, savunmanın düzenli ordu birlikleri yerine tamamen yerel halkın oluşturduğu Kuvayı Milliye birlikleri tarafından yürütülmesidir.
Milli Mücadele yıllarında Güney Cephesi, düzenli ordu birliklerinin savaşmadığı tek cephedir. Maraş'ta Sütçü İmam, Antep'te Şahin Bey, Urfa'da ise Ali Saip Bey önderliğindeki yerel halk, Fransız işgaline karşı kendi imkanlarıyla direnmiş ve başarı sağlamıştır. Bu, cepheyi Doğu (Kâzım Karabekir ve 15. Kolordu) ve Batı (İsmet Paşa ve TBMM Düzenli Ordusu) cephelerinden ayıran en temel farktır.

Step-by-Step Solution

1
Cephelerin askeri yapılarını karşılaştırın.
Doğu Cephesi'nde Osmanlı'dan kalan 15. Kolordu (düzenli), Batı Cephesi'nde ise önce Kuvayı Milliye sonra Düzenli Ordu (TBMM) savaşmıştır.
Her cephenin askeri organizasyonu farklılık gösterir.
2
Güney Cephesi'ndeki spesifik askeri gücü belirleyin.
Güneyde Antep, Maraş ve Urfa savunmalarında TBMM'ye bağlı düzenli bir ordu birliği gönderilmemiş, sadece halkı teşkilatlandıracak subaylar gönderilmiştir.
Bölge halkı kendi imkanlarıyla silahlanıp direniş göstermiştir.
3
Diğer cephelerden ayıran 'temel farkı' tespit edin.
Sadece bu cephede 'düzenli ordu' fiilen savaşmamıştır.
Milli Mücadele'nin askeri stratejisindeki bu istisna, Güney Cephesi'ni özgün kılar.

Key Concept

Milli Mücadele'de Cephelerin Askeri Organizasyonu

Hints

1
Bu cephede halkın kendi kendine yetme zorunluluğunu düşünün.
2
Batı'da düzenli ordu varken Güney'de neden 'Kahraman, Gazi, Şanlı' unvanlarının şehirlere verildiğini anımsayın.
3
Kâzım Karabekir'in ordusunun Doğu'da olması, Batı'da ise yeni bir ordu kurulması nedeniyle Güney Cephesi'ne düzenli asker gönderilemediğini düşünün.

Practice More

Güney Cephesi'ni resmen kapatan 1921 Ankara Antlaşması'nın Misak-ı Milli'den verilen tavizler açısından önemini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 78Question →

Batı Cephesi'nde Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde alınan yenilgi sonucunda ordunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi, TBMMTBMM’de büyük bir siyasi sarsıntıya yol açmıştır. Meclis kürsüsünden yükselen sert eleştirilerde, ordunun sorumluluğunun kime ait olduğu sorgulanmış ve meclis merkezinin Kayseri’ye taşınması dahi tartışılmıştır. Bu kriz ortamında Mustafa Kemal Paşa’nın ordunun başına geçmesi istenirken; kendisi, TBMMTBMM’nin yetkilerini üç ay süreyle şahsında toplamak şartıyla 'Başkomutanlık' görevini kabul edeceğini belirtmiştir.

Bu gelişmeler doğrultusunda, Mustafa Kemal Paşa’nın yetki devri konusundaki ısrarı ve buna karşı çıkan bir grup milletvekilinin temel kaygısı göz önüne alındığında; söz konusu süreçte milli egemenlik ve savaşın idaresi ekseninde yaşanan temel ikilem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bunalım anlarında ihtiyaç duyulan hızlı karar alma mekanizması ile demokratik denetim ve meclis üstünlüğü prensiplerinin korunması arasındaki çatışma

Answer

Bunalım anlarında ihtiyaç duyulan hızlı karar alma mekanizması ile demokratik denetim ve meclis üstünlüğü prensiplerinin korunması arasındaki çatışma
Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası yaşanan krizde, ordunun toparlanması için 'tek elden ve hızlı' kararlar alınması hayati önem taşıyordu. Ancak bu durum, yasama ve yürütme yetkilerinin meclisten bir kişiye devredilmesini gerektiriyordu. Bu durum, 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' ilkesine dayanan TBMM içinde, demokratik temsil ile askeri zaruretler arasında derin bir çatışmaya (ikileme) yol açmıştır. Doğru seçenek bu iki uç arasındaki denge arayışını en iyi özetleyen ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
Askeri durumun analiz edilmesi
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda alınan yenilgi, ordunun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına ve Sakarya'nın doğusuna çekilmesine neden olmuştur.
Savaşın seyrini ve ortaya çıkan acil yönetim ihtiyacını anlamak için.
2
Siyasi krizin ve çözüm arayışının incelenmesi
Yenilgi sonrası TBMM'de muhalefet sertleşmiş, çözüm olarak Mustafa Kemal'in ordunun başına geçmesi önerilmiştir.
Yenilginin siyasi yansımalarını ve liderlik sorununu belirlemek için.
3
Yetki devri ve Başkomutanlık Kanunu'nun içeriğinin değerlendirilmesi
Mustafa Kemal'in yasama ve yürütme yetkilerini şahsında toplama isteği, savaşın hızı için gerekli görülse de 'milli egemenlik' ilkesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle tartışılmıştır.
Krizin demokratik değerlerle olan çatışma noktasını tespit etmek için.
4
Sonucun sentezlenmesi
Meclis, egemenlik hakkını korumak için yetkiyi 3 ay ile sınırlandırmıştır; bu da verimlilik (savaş yönetimi) ve demokrasi (meclis denetimi) arasındaki denge çabasıdır.
Temel ikilemi tanımlamak için.

Key Concept

Başkomutanlık Kanunu ve Milli Egemenlik-Hızlı Karar Alma İlişkisi

Hints

1
Mustafa Kemal'in Başkomutanlık görevini kabul ederken neden özellikle 'TBMM'nin yetkilerini' istediğini düşünün.
2
Bir meclis için kendi yetkilerini bir kişiye devretmek neden zor bir karardır? Milli egemenlik kavramıyla bu durumu ilişkilendirin.
3
Savaş zamanlarında hızlı hareket etmek gerekirken, meclis gibi çok sesli bir yapıda karar almanın yavaşlığını ve bu iki durum arasındaki dengeyi arayın.

Practice More

Başkomutanlık Kanunu sonrası yayımlanan Tekâlif-i Milliye Emirleri'nin, ordunun Sakarya Meydan Muharebesi öncesi hazırlıklarına katkısını araştırınız.
Estimated Time:2m 30s
Question 79Question →

Sakarya Meydan Muharebesi sırasında Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle uygulanan topyekûn savunma stratejisi, Türk ordusuna büyük bir zafer getirmiştir. Bu askerî başarı, Anadolu’daki işgal güçlerinin siyasi planlarını bozmuş ve TBMM'nin uluslararası alandaki etkinliğini artıran birçok diplomatik gelişmenin önünü açmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sakarya Zaferi'nin ardından yaşanan diplomatik gelişmelerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Doğu Trakya'nın savaşılmadan kurtarılmasını sağlayan Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması

Answer

Doğu Trakya'nın savaşılmadan kurtarılmasını sağlayan Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması
Mudanya Ateşkes Antlaşması, Milli Mücadele'nin son büyük askerî başarısı olan Büyük Taarruz'un (Başkomutanlık Meydan Muharebesi) diplomatik sonucudur. Sakarya Meydan Muharebesi ise 1921 yılında yapılmış olup; Kars, Ankara ve Ukrayna Dostluk antlaşmaları bu zaferin ardından gelen diplomatik başarılardır.

Step-by-Step Solution

1
Sakarya Meydan Muharebesi'nin (23 Ağustos - 13 Eylül 1921) zaman çizelgesini belirle.
Savaş Eylül 1921'de zaferle sonuçlanmıştır.
Diplomatik gelişmelerin kronolojik olarak bu tarihten sonra olması gerekir.
2
Savaşın ardından imzalanan belgeleri kontrol et.
Kars (Ekim 1921), Ankara (Ekim 1921), Ukrayna Dostluk (Ocak 1922) ve İngiltere Esir Değişimi (Ekim 1921) belgeleri bu dönemdedir.
Bu belgeler Sakarya Zaferi'nin yarattığı prestijin sonuçlarıdır.
3
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın tarihini ve nedenini incele.
Mudanya, 11 Ekim 1922'de Büyük Taarruz'un ardından imzalanmıştır.
Mudanya, Milli Mücadele'nin silahlı evresini tamamen bitiren son ateşkes belgesidir.

Key Concept

Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz sonuçlarının diplomatik olarak birbirinden ayırt edilmesi.

Practice More

Mudanya Ateşkesi ve Lozan Antlaşması arasındaki farkları inceleyerek diplomatik kronolojinizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 80Question →

Millî Mücadele Dönemi'nde Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi ve diplomatik başarısı olarak kabul edilir. Bu antlaşma ile Doğu Cephesi kapanmış ve buradaki askerî faaliyetler sona ermiştir. Buna göre, Gümrü Antlaşması'nın aşağıdaki sonuçlarından hangisinin, Batı Cephesi'ndeki askerî mücadelenin gidişatını doğrudan ve olumlu etkilediği savunulabilir?

Show answer & explanation

Answer: Doğu Anadolu’daki askerî birliklerin ve mühimmatın büyük bir kısmının Batı Cephesi’ne kaydırılması

Answer

Doğu Anadolu’daki askerî birliklerin ve mühimmatın Batı Cephesi’ne kaydırılması
Doğu Cephesi'nin Gümrü Antlaşması ile kapanması, TBMM'nin iki cephede birden savaşma zorunluluğunu ortadan kaldırmıştır. Bu sayede Doğu'da görev yapan eğitimli ve tecrübeli askerî birlikler ile buradaki silah ve cephane, mücadelenin en kritik noktası olan Batı Cephesi'ne nakledilerek Yunan ordusuna karşı yürütülen direnişe doğrudan ve fiziksel bir güç katmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşmanın kapsamını analiz et.
Gümrü Antlaşması ile Doğu Cephesi'ndeki savaş hali sona ermiş ve Ermeni sorunu çözülmüştür.
Bir cephenin kapanması, o bölgedeki askerî kaynakların serbest kalması anlamına gelir.
2
Stratejik kaynak transferini değerlendir.
Doğu'da görev yapan Kazım Karabekir komutasındaki birliklerin ve silahların bir kısmı Batı Cephesi'ne sevk edilmiştir.
Yunan ilerleyişine karşı en yoğun mücadelenin verildiği Batı Cephesi'nin takviye edilmesi askerî zorunluluktur.
3
Doğrudan askerî etkiyi belirle.
Batı Cephesi'ndeki asker sayısı ve teçhizat miktarının artması, askerî harekat kapasitesini güçlendirmiştir.
İnsan ve malzeme kaynağının transferi, cephedeki savaşın gidişatını doğrudan etkileyen somut bir unsurdur.

Key Concept

Gümrü Antlaşması'nın Stratejik ve Askerî Sonuçları
Estimated Time:1m 0s
PreviousPage 4 / 32Next
Milli Mücadele Muharebeler Dönemi Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 4 | Examkin