Osmanlı Devleti Siyasi Tarihi

269 questions

Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'nde karşı karşıya kaldığı iç isyanlar ve ekonomik sıkıntılar, dış politikada savunmacı bir tutum sergilenmesine yol açmıştır. Bu durumun bir sonucu olarak, 1590 Ferhat Paşa Antlaşması ile Doğu'da ulaşılan en geniş sınırların korunması mümkün olmamış ve Safeviler karşısında ilk kez büyük çaplı toprak iadesi yapılmıştır.

Buna göre, Osmanlı Devleti'nin Doğu'da Ferhat Paşa Antlaşması ile kazandığı toprakları geri vermeyi kabul ettiği ilk antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Nasuh Paşa Antlaşması

Serav Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Show answer & explanation

Answer: Nasuh Paşa Antlaşması

Answer

Osmanlı Devleti'nin Doğu'da Ferhat Paşa Antlaşması ile kazandığı toprakları geri vermeyi kabul ettiği ilk antlaşma Nasuh Paşa Antlaşması'dır.

Osmanlı Devleti, 1590 Ferhat Paşa Antlaşması ile Doğu'da en geniş sınırlarına ulaşmıştı. Ancak XVII. yüzyılın başlarında yaşanan Celali İsyanları ve Batı'daki Avusturya savaşlarının yarattığı baskı, devleti çift cepheli savaş riskinden kaçınmaya zorlamıştır. Bunun bir sonucu olarak imzalanan 1612 Nasuh Paşa Antlaşması ile Ferhat Paşa Antlaşması ile kazanılan yerler Safeviler'e geri verilmiştir. Bu antlaşma, Doğu'da toprakların geri verildiği ilk siyasi belgedir.

Step-by-Step Solution

Ferhat Paşa Antlaşması'nın (1590) Doğu'daki önemini belirlemek.

Osmanlı Devleti'nin Doğu'da en geniş sınırlarına ulaştığının saptanması.

Kıyaslama yapılacak temel noktanın belirlenmesi için gereklidir.

XVII. yüzyıl başındaki iç ve dış siyasi baskıları analiz etmek.

Celali İsyanları ve Avusturya savaşları (1593-1606) nedeniyle Safeviler'e karşı savunmacı konuma geçildiğinin anlaşılması.

Diplomatik tavizlerin nedenini kavramak için gereklidir.

Doğu'da toprak iadesinin yapıldığı ilk antlaşmayı seçmek.

1612 Nasuh Paşa Antlaşması'nın doğru cevap olarak belirlenmesi.

Soruda istenen 'ilk' olma özelliğinin kronolojik olarak tespit edilmesi.

Key Concept

Osmanlı-Safevi Diplomasisi ve Nasuh Paşa Antlaşması

Practice More

XVII. yüzyılda Batı cephesinde imzalanan Bucaş ve Vasvar antlaşmalarının toprak kazanımı ve diplomatik üstünlük açısından önemini karşılaştırarak inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 22Question →

Osmanlı Devleti’nin $1645$ yılında kuşatmaya başladığı Girit Adası’nı ancak $1669$ yılında fethedebilmiş olması;

I. Osmanlı deniz gücünün eski etkinliğini yitirdiği,
II. Kuşatmanın maliyetinin hazineye ağır yük getirdiği,
III. Venedik’in Akdeniz’deki siyasi varlığının sona erdiği

durumlarından hangilerinin bir göstergesi olduğu savunulabilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Osmanlı deniz gücünün zayıfladığını ve hazineye ağır yük bindiğini belirten I ve II yargıları doğrudur.

Kuşatmanın tam

24

yıl (

1645-1669

) sürmesi, Osmanlı donanmasının eski gücünü yitirdiğinin ve Akdeniz'deki lojistik hakimiyetinin sarsıldığının açık bir kanıtıdır. Aynı zamanda bu kadar uzun bir askeri harekat, devlet hazinesinden yapılan harcamaları artırarak maliyenin bozulmasına neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

Kuşatma süresini analiz etme

24

yıl süren bir kuşatma, ordunun ve donanmanın operasyonel gücünde ciddi bir gerileme olduğunu gösterir.

Yükselme dönemindeki hızlı fetihlerin aksine Duraklama döneminde bir kalenin fethinin on yıllar sürmesi askeri zafiyete işarettir.

Ekonomik etkileri değerlendirme

Uzun süren kuşatmalar, ordu levazımatı ve maaş ödemeleri nedeniyle devlet hazinesine büyük bir yük getirmiştir.

Savaş ekonomisi, kuşatma uzadıkça üretimi azaltıp tüketimi artırarak mali çöküşü tetikler.

Siyasi sonuçları kontrol etme

Venedik Girit'i kaybetmiş ancak Akdeniz ve Adriyatik'teki varlığını sürdürmüştür.

Bir toprak parçasının kaybı, o devletin siyasi varlığının tamamen sona erdiği anlamına gelmez.

Key Concept

Girit'in Fethi'nin Duraklama Dönemi'ndeki Yeri ve Önemi

Hints

Kuşatmanın süresinin (24 yıl) askeri ve ekonomik sonuçlarını düşünün.

Osmanlı donanmasının Kanuni Sultan Süleyman dönemindeki hızı ile bu dönemi kıyaslayın.

Bir devletin bir adayı kaybetmesi, o devletin haritadan silinmesi anlamına gelir mi?

Practice More

Girit'in fethini tamamlayan Köprülü Fazıl Ahmed Paşa ve dönemin ıslahat hareketlerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 23Question →

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'nde, Fatih Sultan Mehmet tarafından hazırlanan ve devlet teşkilatını imparatorluk yapısına uygun şekilde yeniden düzenleyen 'Kanunname-i Ali Osman' ile 'kardeş katli' ve 'müsadere' (devlet görevlilerinin mallarına el konulması) gibi uygulamalar yasal bir dayanağa kavuşturulmuştur.

Bu iki uygulamanın temel ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Veraset sistemindeki belirsizliği 'Ekber ve Erşed' sistemiyle tamamen sonlandırmak

Alternatif güç odaklarının ve aristokratik ailelerin oluşmasını engelleyerek merkezi otoriteyi mutlaklaştırmak

Tımar sistemindeki bozulmaları önleyerek eyalet ordusunun sayısını artırmak

İskan politikası sayesinde fethedilen topraklarda Türk nüfusunu kalıcı hale getirmek

Divan-ı Hümayun'un bir danışma meclisi olmaktan çıkıp yürütme organı haline gelmesini sağlamak

Show answer & explanation

Answer: Alternatif güç odaklarının ve aristokratik ailelerin oluşmasını engelleyerek merkezi otoriteyi mutlaklaştırmak

Answer

Merkezi otoriteyi korumak ve aristokratik yapıların oluşmasını engellemek

Kardeş katli ve müsadere uygulamalarının her ikisi de padişahın mutlak otoritesine rakip olabilecek kişi veya odakları ortadan kaldırmayı amaçlar. Kardeş katli ile hanedan içindeki taht kavgaları engellenerek devletin bölünmesinin önüne geçilirken; müsadere ile devlet görevlilerinin (özellikle Çandarlı ailesi gibi köklü ailelerin) aşırı zenginleşerek devlete karşı güç odağı haline gelmeleri engellenmiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti'ni feodal yapılardan arındırarak merkeziyetçi bir imparatorluk haline getirmiştir.

Step-by-Step Solution

Uygulamaların kapsamını belirlemek

Kardeş katli hanedan üyelerini, müsadere ise güçlü bürokratik aileleri kontrol altına alır.

Her iki uygulamanın hedef kitlesini anlamak siyasi amacı netleştirir.

Siyasi sonuçları analiz etmek

Padişahın karşısında güçlenebilecek hiçbir alternatif yapı (aile veya zümre) bırakılmaz.

Yükselme Dönemi'nin temel karakteri olan mutlak merkeziyetçiliğin nasıl inşa edildiğini görmek gerekir.

Ortak paydayı tespit etmek

Devletin bekası ve padişahın mutlak otoritesinin korunması.

Kanunname-i Ali Osman'ın ruhu, otoriteyi tek bir merkezde toplamaya dayanır.

Key Concept

Merkeziyetçilik ve Mutlakiyet

Question 24Question →

$XVII.$ yüzyılda Osmanlı Devleti'nde merkezi otoritenin zayıflamasıyla birlikte İstanbul'da sık sık Yeniçeri isyanları yaşanmıştır. $1656$ yılında IV. Mehmed döneminde yaşanan ve otuzdan fazla devlet adamının idam edilerek cesetlerinin Sultanahmet Meydanı'ndaki bir ağaca asılmasıyla sonuçlanan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Vaka-i Vakvakiye

31 Mart Vakası

Edirne Olayı

Patrona Halil İsyanı

Kuleli Vakası

Show answer & explanation

Answer: Vaka-i Vakvakiye

Answer

Vaka-i Vakvakiye (Çınar Vakası)

Doğru seçenek olan Vaka-i Vakvakiye,

1656

yılında IV. Mehmed döneminde saray ağalarının yönetime müdahalesine tepki gösteren Yeniçerilerin çıkardığı isyan sonucu çok sayıda devlet adamının Sultanahmet Meydanı'ndaki bir çınar ağacına asılması olayıdır. Mitolojideki Vakvak ağacına benzetildiği için bu ismi almıştır.

Step-by-Step Solution

Dönem tespiti yapılması

Soruda bahsedilen

1656

yılı, Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi (

XVII.

yüzyıl) içerisindedir.

Olayın hangi padişah (IV. Mehmed) ve siyasi atmosferde gerçekleştiğini belirlemek için gereklidir.

Olayın karakteristik özelliklerinin analizi

Yeniçeri isyanı sonucunda otuzdan fazla devlet görevlisinin idam edilip bir ağaca asılması olayı tespit edilmiştir.

İstanbul (merkez) isyanlarının en trajik sonuçlarından birini isimlendirmek için bu detaylar kritiktir.

Tarihsel terimle eşleştirme

Mitolojideki meyveleri insan olan 'Vakvak' ağacına benzetilerek bu olaya 'Vaka-i Vakvakiye' adı verilmiştir.

Doğru terminolojiye ulaşmak için tarihsel adlandırma bilgisi kullanılır.

Key Concept

İstanbul İsyanları ve Çınar Vakası

Hints

Bu olay, cesetlerin asıldığı ağaçtan dolayı 'Çınar Vakası' olarak da adlandırılır.

Olay, 'Avcı Mehmed' olarak bilinen IV. Mehmed döneminde gerçekleşmiştir.

İsmini mitolojik bir ağaçtan alan bu olay, Osmanlı'da merkezi otoritenin en zayıf olduğu anlardan biridir.

Practice More

Duraklama dönemindeki diğer merkezi isyanların nedenlerini ve sonuçlarını incelemek, bu konudaki hakimiyetinizi artıracaktır.

Estimated Time:50s

Question 25Question →

Osmanlı Devleti'nin $XVI.$ yüzyıldaki deniz politikası ve Akdeniz hakimiyeti göz önüne alındığında, $1538$ yılında kazanılan Preveze Deniz Zaferi'nin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Akdeniz'in bir 'Türk Gölü' haline gelerek Osmanlı üstünlüğünün kesinleşmesi

Venedik'in Osmanlı Devleti ile barış yaparak savaş tazminatı ödemeyi kabul etmesi

Kırım'ın fethiyle birlikte Karadeniz'in yabancı ticaret gemilerine kapatılması

Haçlı ittifakının dağılması ve Şarlken'in Akdeniz'deki siyasi gücünün zayıflaması

Pasarofça Antlaşması ile kaybedilen stratejik toprakların geri alınması için ümitlerin artması

Show answer & explanation

Answer: Kırım'ın fethiyle birlikte Karadeniz'in yabancı ticaret gemilerine kapatılması

Answer

Karadeniz'in yabancı gemilere kapatılması gelişmesi, 1475 yılında Kırım'ın fethiyle gerçekleşmiştir ve Preveze Deniz Zaferi'nin bir sonucu değildir.

Karadeniz'in bir iç deniz haline gelmesi ve yabancı ticaret gemilerine kapatılması süreci

1475

yılında Kırım'ın fethi ile tamamlanmıştır.

1538

yılındaki Preveze Deniz Zaferi ise Akdeniz'in bir 'Türk Gölü' haline gelmesini ve bu bölgedeki mutlak Osmanlı üstünlüğünü sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

Soru kökünde belirtilen Preveze Deniz Zaferi'nin (

1538

) hangi coğrafi alanı ve dönemi kapsadığını analiz etmek.

Bu zaferin

XVI.

yüzyılda Akdeniz hakimiyeti ile doğrudan ilişkili olduğu belirlenir.

Zaferin coğrafi ve tarihsel etkisini saptamak için gereklidir.

Seçeneklerdeki gelişmeleri kronolojik ve mantıksal açıdan değerlendirmek.

Karadeniz ile ilgili olan gelişmenin

1475

yılına, Pasarofça ile ilgili olanın ise

1718

yılına ait olduğu görülür.

Yükselme dönemi dışındaki veya farklı coğrafyalardaki olayları ayırt etmek için gereklidir.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nin denizlerdeki hakimiyet stratejisi ve Yükselme Dönemi kronolojisi.

Estimated Time:1m 15s

Question 26Question →

Osmanlı Devleti, $XVI.$ yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman Dönemi’nde Avrupa’da yükselen Protestanlık hareketlerini diplomatik olarak desteklemiş ve $1535$ yılında Fransa’ya ticari-hukuki ayrıcalıklar tanıyan Kapitülasyonları vermiştir.

Osmanlı Devleti'nin bu uygulamalarla ulaşmak istediği temel stratejik hedef aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupa’daki mezhep savaşlarını diplomatik yollarla sonlandırarak kıtada kalıcı bir barış ortamı tesis etmek

Coğrafi Keşifler sonucunda önemini kaybeden İpek Yolu’nu yeniden canlandırmak amacıyla Orta Asya devletleriyle askeri ittifaklar kurmak

Avrupa'da Habsburg (Şarlken) hegemonyasına karşı muhalif güçleri destekleyerek Haçlı birliğini parçalamak ve Akdeniz ticaretini cazip kılmak

Katolik Kilisesi’nin sarsılan otoritesini kullanarak Avrupa halklarını kitlesel olarak İslamiyet’e davet etmek ve dini fetihler gerçekleştirmek

Rönesans hareketlerinin Osmanlı bilim ve eğitim sistemi üzerindeki olumsuz etkilerini Batılı müttefikler aracılığıyla minimize etmek

Show answer & explanation

Answer: Avrupa'da Habsburg (Şarlken) hegemonyasına karşı muhalif güçleri destekleyerek Haçlı birliğini parçalamak ve Akdeniz ticaretini cazip kılmak

Answer

Osmanlı Devleti'nin temel hedefi, Habsburg İmparatorluğu'nun (Şarlken) Avrupa'da kurmaya çalıştığı tek güç egemenliğini ve Haçlı birliğini engellemek için Protestanları ve Fransa'yı destekleyerek siyasi bir denge kurmak, aynı zamanda Akdeniz ticaretini canlandırmaktır.

Kanuni Sultan Süleyman, Avrupa'da Şarlken'in temsil ettiği Katolik-Habsburg gücünün tek bir imparatorluk kurarak Osmanlı'ya karşı büyük bir Haçlı ordusu toplamasını engellemek istemiştir. Bu doğrultuda, Katolik kilisesine isyan eden Protestanları destekleyerek dini parçalanmayı, Fransa ile ittifak kurarak da siyasi parçalanmayı derinleştirmiştir. Akdeniz limanlarına tanınan imtiyazlar ise ticaret yollarını bu bölgede tutarak Osmanlı ekonomisini güçlendirmeyi hedeflemiştir.

Step-by-Step Solution

Dönemin Avrupa siyasi haritasını analiz etme

Avrupa'da Kutsal Roma-Germen İmparatoru Şarlken'in (Habsburglar) büyük bir güç haline geldiği ve Hristiyan birliğini sağlamaya çalıştığı görülür.

Osmanlı'nın hamlelerinin hangi dış tehdide karşı yapıldığını anlamak için gereklidir.

Dini ve siyasi ayrılıkların değerlendirilmesi

Reform hareketleri sonucu ortaya çıkan Protestanlık, Katolik Şarlken'in otoritesini zayıflatmaktadır.

Osmanlı'nın neden bir mezhep hareketine diplomatik destek verdiğini açıklar.

Ekonomik ve diplomatik araçların birleştirilmesi

Fransa'ya Kapitülasyon verilerek hem Fransa Şarlken'den koparılmış hem de Akdeniz ticareti Fransız gemileriyle canlandırılmak istenmiştir.

Kapitülasyonların sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir ittifak aracı olduğunu gösterir.

Genel stratejik sonucun belirlenmesi

Habsburg hegemonyasına karşı 'Denge Politikası' ve 'Böl-Yönet' taktiği uygulanmıştır.

Tüm eylemlerin ortak paydası olan 'Haçlı birliğini önleme' hedefine ulaşılır.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'ndeki Avrupa Siyaseti ve Denge Stratejisi

Hints

Osmanlı Devleti'nin en büyük rakibi olan Şarlken'in (Habsburglar) gücünü nasıl kırabileceğini düşünün.

Protestanlık ve Fransa, Şarlken'in hem içten hem dıştan en büyük sorunlarıydı. Osmanlı neden bu sorunları beslemiş olabilir?

Düşmanımın düşmanı dostumdur mantığıyla, Haçlı birliğini (Hristiyan ittifakını) engellemek temel hedeftir.

Practice More

Kanuni Dönemi'ndeki Hint Deniz Seferleri'nin Portekiz'in coğrafi keşifler üzerindeki etkisine karşı başarısızlık nedenlerini araştırabilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 27Question →

Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'nde, $XVII.$ yüzyılın ortalarında sadrazamlık teklifini "saraya sunduğu birtakım şartların kabul edilmesi" kaydıyla kabul eden Köprülü Mehmet Paşa'nın bu tutumuyla ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Divan-ı Hümayun'un yetkilerini tamamen sonlandırarak demokratik bir yapı kurmak

Hanedan veraset sistemini değiştirerek taht kavgalarına kalıcı bir çözüm getirmek

Batı tarzı askeri ve teknik ıslahatlar başlatarak ordunun modernizasyonunu sağlamak

Güvenli ve bağımsız bir çalışma alanı sağlayarak bozulan devlet otoritesini yeniden tesis etmek

Celali İsyanları'nı sadece ekonomik vaatler ve toprak dağıtımı yoluyla sona erdirmek

Show answer & explanation

Answer: Güvenli ve bağımsız bir çalışma alanı sağlayarak bozulan devlet otoritesini yeniden tesis etmek

Answer

Güvenli ve bağımsız bir çalışma alanı sağlayarak bozulan devlet otoritesini yeniden tesis etmek

Köprülü Mehmet Paşa, saray müdahalelerinin devlet yönetimini felç ettiği bir dönemde sadrazamlık teklifini almıştır. İstediği kişileri atama yetkisi ve suçluluğu kanıtlanmadan cezalandırılmama gibi şartlar sunarak, can güvenliğini garanti altına almayı ve rahat bir çalışma ortamı bulup devlet otoritesini tekrar güçlendirmeyi amaçlamıştır.

Step-by-Step Solution

XVII.

yüzyılın (Duraklama Dönemi) siyasi ortamının analiz edilmesi

Merkezi otoritenin zayıfladığı, saray kadınlarının ve askerlerin yönetime müdahale ettiği bir dönemdir.

Köprülü Mehmet Paşa'nın neden şart sunduğunu anlamak için dönemin kaotik yapısını bilmek gerekir.

Köprülü Mehmet Paşa'nın sunduğu şartların (atama yetkisi, can güvenliği garantisi vb.) değerlendirilmesi

Bu şartların, sadrazamın görevini yaparken saray entrikalarından ve haksız cezalardan korunmasını amaçladığı görülür.

Şartlı sadrazamlık, tarihte bir ilk olup kişisel güvenlik ve çalışma özgürlüğü talebidir.

Bu girişimin temel siyasi amacının saptanması

Şartlar sayesinde elde edilen bağımsızlık, devlet otoritesinin yeniden kurulmasına ve kurumların işlerlik kazanmasına olanak sağlamıştır.

Sadrazamın güçlü bir yürütme alanı bulması doğrudan merkezi otoriteyi güçlendirir.

Key Concept

Köprülüler Dönemi ve Merkezi Otoritenin Yeniden Tesisi

Question 28Question →

Kanunname-i Ali Osman ile merkeziyetçi yapısını pekiştiren Osmanlı Devleti, $XVI.$ yüzyılda küresel bir güç olarak Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki faaliyetlerini engellemek ve Baharat Yolu'nun güvenliğini sağlamak amacıyla Hint Deniz Seferleri'ni düzenlemiştir. Bu seferlerin, Akdeniz'deki fetih hareketlerinin aksine, istenilen düzeyde stratejik ve ekonomik bir başarıya ulaşamamasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

Osmanlı kadırgalarının okyanusun açık sularındaki dalga boyuna ve fırtınalara karşı dayanıksız olması

Gücerat ve Açe gibi bölgedeki yerel Müslüman sultanlıkların Osmanlı Devleti'ne beklenen yardımı ve sürekliliği sağlamaması

Osmanlı denizcilerinin ve devlet adamlarının Hint Okyanusu'nun coğrafi koşullarını ve iklim şartlarını yeterince tanımaması

Girit Adası'nın fethinin uzun sürmesi nedeniyle donanmanın büyük bir kısmının Akdeniz'de meşgul olması

Devlet merkezinde okyanus ötesi siyasetin, kara ve Akdeniz merkezli geleneksel fetih stratejilerinin gölgesinde kalması

Show answer & explanation

Answer: Girit Adası'nın fethinin uzun sürmesi nedeniyle donanmanın büyük bir kısmının Akdeniz'de meşgul olması

Answer

Girit Adası'nın fethinin uzun sürmesi nedeniyle donanmanın büyük bir kısmının Akdeniz'de meşgul olması

Girit Adası'nın kuşatılması ve fethi, Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'ne (XVII. yüzyıl) ait bir gelişmedir. Hint Deniz Seferleri ise XVI. yüzyılda, Yükselme Dönemi'nin zirvesinde gerçekleşmiştir. Dolayısıyla Girit meselesinin bu seferlerin sonucu üzerinde bir etkisi olması kronolojik olarak mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

Dönem ve Olay Analizi

Hint Deniz Seferleri Kanuni Sultan Süleyman döneminde (

1538-1553

) gerçekleşmiştir.

Sorunun hangi tarihsel aralıkta geçtiğini belirlemek için gereklidir.

Neden-Sonuç İlişkisi Kurma

Gemi teknolojisindeki yetersizlik, yerel destek eksikliği ve coğrafi bilgi azlığı gibi faktörler başarısızlığın temel nedenleridir.

Yükselme dönemi denizcilik faaliyetlerinin kısıtlarını anlamak için gereklidir.

Kronoloji Kontrolü

Girit kuşatması

XVII.

yüzyılın ortalarında başlamıştır.

Seçenekler arasında dönem dışı bir olay olup olmadığını saptamak için gereklidir.

Key Concept

Hint Deniz Seferleri ve Kronolojik Ayrım

Estimated Time:1m 30s

Question 29Question →

Osmanlı Devleti’nde sınırların hızla genişlemesine bağlı olarak $I. Murad$ Dönemi’nde idari, askerî ve mali alanlarda kurumsallaşma çalışmalarına hız verilmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi $I. Murad$ Dönemi'nde bu amaçla gerçekleştirilen faaliyetlerden biri değildir?

Veraset sisteminde değişiklik yapılarak 'Ülke padişah ve oğullarınındır.' anlayışına geçilmesi

Rumeli'deki idari yapıyı düzenlemek amacıyla Manastır merkezli Rumeli Beylerbeyliği'nin kurulması

Kapıkulu Ordusu'nun temellerini oluşturan Pençik Sistemi'nin ve Yeniçeri Ocağı'nın kurulması

Devletin mali ve hukuki işlerini yürütmek üzere Defterdarlık ve Kazaskerlik makamlarının oluşturulması

Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamlaştırmak amacıyla Kütahya merkezli Anadolu Beylerbeyliği'nin kurulması

Show answer & explanation

Answer: Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamlaştırmak amacıyla Kütahya merkezli Anadolu Beylerbeyliği'nin kurulması

Answer

Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamlaştırmak amacıyla Kütahya merkezli Anadolu Beylerbeyliği'nin kurulması Yıldırım Bayezid dönemine ait bir gelişmedir.

Kütahya merkezli Anadolu Beylerbeyliği, Yıldırım Bayezid döneminde Anadolu'daki Türk beyliklerinin büyük ölçüde Osmanlı topraklarına katılması ve bu geniş coğrafyanın idari yönetimini kolaylaştırmak amacıyla kurulmuştur. Bu nedenle I. Murad dönemine ait değildir.

Step-by-Step Solution

I. Murad

dönemi kurumsallaşma faaliyetlerini hatırla.

I. Murad

döneminde veraset sistemi değişmiş, Rumeli Beylerbeyliği, Yeniçeri Ocağı (Pençik), Kazaskerlik ve Defterdarlık kurulmuştur.

Soru kökünde belirtilen döneme ait olmayan gelişmeyi bulmak için temel bilgileri filtrelemek gerekir.

Seçeneklerdeki beylerbeyliği ayrımını analiz et.

Rumeli Beylerbeyliği

I. Murad

(merkez Manastır), Anadolu Beylerbeyliği ise Yıldırım Bayezid (merkez Kütahya) döneminde kurulmuştur.

Osmanlı idari tarihinde beylerbeyliklerin kuruluş sırası ve kurucuları en sık karıştırılan ve ayırt edici olan noktalardır.

Key Concept

Osmanlı Kuruluş Dönemi Teşkilatlanma Faaliyetleri

Practice More

Osmanlı Devleti'nde Orhan Bey ve I. Murad arasındaki teşkilatlanma farklarını bir tablo üzerinde çalışmak, kurumların 'ilk'lerini ezberlemenize yardımcı olur.

Estimated Time:50s

Question 30Question →

Osmanlı Beyliği’nin Orhan Bey döneminde Balıkesir ve çevresinde hüküm süren Karesioğulları Beyliği’ni topraklarına katması, devletin jeopolitik konumunda stratejik bir kırılma noktası yaratmıştır.

Bu gelişmenin Osmanlı Devleti üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

Osmanlı Devleti'nin ilk kez düzenli bir deniz gücüne ve donanmaya sahip olması

Anadolu Türk siyasi birliğini sağlama yolunda ilk somut adımın atılması

Osmanlı veraset sisteminde 'Ülke padişah ve oğullarındır' kuralının benimsenmesi

Rumeli'ye yapılacak geçiş ve fetih hareketleri için coğrafi bir üs elde edilmesi

Hacı İlbey ve Evrenos Bey gibi tecrübeli komutanların Osmanlı askeri kadrosuna katılması

Show answer & explanation

Answer: Osmanlı veraset sisteminde 'Ülke padişah ve oğullarındır' kuralının benimsenmesi

Answer

Osmanlı veraset sistemindeki 'Ülke padişah ve oğullarındır' düzenlemesi, Orhan Bey döneminde Karesioğulları'nın alınmasıyla değil, I. Murad döneminde merkeziyetçiliği artırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Karesioğulları Beyliği'nin alınması siyasi ve askeri bir genişleme adımıdır. Veraset sistemindeki 'Ülke padişah ve oğullarındır' kuralı ise devletin iç yapısını düzenleyen ve

I. Murad

döneminde hayata geçirilen idari bir reformdur. Bu nedenle Karesioğulları'nın alınmasıyla doğrudan bir ilişkisi bulunmaz.

Step-by-Step Solution

Karesioğulları Beyliği'nin alınma dönemini belirle.

Karesioğulları,

1345

yılında Orhan Bey döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Sorunun tarihsel çerçevesini çizmek için beyliğin alınış dönemini bilmek gerekir.

Bu gelişmenin askeri, siyasi ve coğrafi sonuçlarını analiz et.

Donanma sahibi olunması, ilk kez bir Türk beyliğinin alınması (ATSB adımı), Rumeli yolu açılması ve tecrübeli komutanların (Hacı İlbey vb.) kazanılması bu dönemin sonuçlarıdır.

Seçeneklerin doğruluğunu olay-sonuç ilişkisiyle test etmek gerekir.

Yanlış olan idari düzenlemeyi tespit et.

Veraset sistemindeki 'Padişah ve oğulları' kuralı

I. Murad

dönemine aittir.

Kuruluş dönemindeki hükümdarlar arası kurumsal farkları ayırt etmek KPSS Tarih sorularında temel beceridir.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'ndeki stratejik genişleme ve kurumsallaşma adımları arasındaki farklar.

Hints

Karesioğulları'nın coğrafi konumunu ve sahip olduğu askeri imkânları (denizcilik gibi) düşünün.

Osmanlı veraset sisteminde 'Ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışından ilk ayrılışın hangi padişah döneminde olduğunu hatırlayın.

Karesioğulları'nın alınması Orhan Bey dönemiyken, veraset sistemindeki daralma (padişah ve oğulları) I. Murad döneminde gerçekleşmiştir.

Practice More

Orhan Bey dönemi ile I. Murad dönemi arasındaki 'kurumsallaşma' farklarını bir tablo yaparak karşılaştırmak, bu tür kronolojik ve idari soruları çözmenizi kolaylaştıracaktır.

Estimated Time:1m 15s

Question 31Question →

Hotin Seferi sırasında yeniçerilerin disiplinsiz davranışlarını gözlemleyerek Yeniçeri Ocağı'nı kaldırma fikrini ilk kez gündeme getiren ve bu teşebbüsü nedeniyle tahtından indirilerek öldürülen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

IV. Murat

II. Osman

I. Ahmet

III. Selim

II. Mahmut

Show answer & explanation

Answer: II. Osman

Answer

Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmayı ilk kez planlayan ve bu yolda hayatını kaybeden padişah II. Osman'dır.

Doğru cevap olan padişah, Hotin Seferi'nde yeniçerilerin isteksizliğini fark ederek orduyu ıslah etmek isteyen II. Osman'dır. Bu girişimi Osmanlı tarihinde askeri vesayete karşı yapılan ilk büyük sivil hamle olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

Soruda verilen seferi ve padişahın amacını belirleyin.

Hotin Seferi (

1621

) ve padişahın Yeniçeri Ocağı'nı kaldırma hedefi tespit edilir.

Bu olay Osmanlı tarihindeki ilk radikal askeri ıslahat girişimidir.

Söz konusu olayın siyasi sonuçlarını değerlendirin.

Bu girişim bir yeniçeri isyanına yol açmış ve padişah tahttan indirilmiştir.

II. Osman (Genç Osman), bir isyan sonucu öldürülen ilk Osmanlı padişahı olarak tarihe geçmiştir.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nde askeri isyanlar ve ilk ıslahat girişimleri

Estimated Time:45s

Question 32Question →

$XVII.$ yüzyılda Osmanlı Devleti'nin mali yapısının bozulması, savaşların uzun sürmesi ve saray masraflarının artması üzerine; devletin gelir ve giderlerini hesaplayarak Türk tarihinin modern anlamdaki ilk "denk bütçesini" hazırlayan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Tarhuncu Ahmed Paşa

Köprülü Mehmet Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa

Amcazade Hüseyin Paşa

Show answer & explanation

Answer: Tarhuncu Ahmed Paşa

Answer

Modern anlamdaki ilk denk bütçeyi hazırlayan devlet adamı Tarhuncu Ahmed Paşa'dır.

Tarhuncu Ahmed Paşa, IV. Mehmed döneminde sadrazamlığa getirilmiş ve devletin gelir-gider tablosunu çıkararak Osmanlı tarihinde 'Tarhuncu Bütçesi' olarak bilinen ilk modern ve denk bütçe girişiminde bulunmuştur.

Step-by-Step Solution

Mali krizin dönemini belirle.

XVII.

yüzyıl (Duraklama Dönemi) maliyesinin savaşlar ve saray harcamaları nedeniyle bozulduğu tespit edilir.

Sorunun tarihsel bağlamını kurmak için dönem bilgisi gereklidir.

Modern bütçe kavramı ile eşleşen ismi hatırla.

Saray masraflarını kısıtlayarak ilk denk bütçeyi hazırlayan ismin Tarhuncu Ahmed Paşa olduğu belirlenir.

Osmanlı ıslahat tarihindeki 'ilkler' genellikle doğrudan soru konusu olur.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nde İlk Modern Bütçe ve Tarhuncu Ahmed Paşa Islahatları

Estimated Time:45s

Question 33Question →

Osmanlı Devleti, $1877-1878$ Osmanlı-Rus Savaşı'nın ( $93$ Harbi) ardından imzalanan Ayastefanos Antlaşması'nın ağır hükümlerini Berlin Kongresi'nde hafifletebilmek ve İngiltere'nin diplomatik desteğini kazanabilmek amacıyla aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmiştir?

Kıbrıs adasının yönetimini geçici olarak İngiltere'ye bırakması

Duyun-u Umumiye İdaresi'nin kurulmasını kabul etmesi

Mısır'ın yönetimini tamamen İngiliz valilere devretmesi

Boğazlar'ın yönetimini uluslararası bir komisyona bırakması

Kırım'ın bağımsız bir hanlık haline gelmesine onay vermesi

Show answer & explanation

Answer: Kıbrıs adasının yönetimini geçici olarak İngiltere'ye bırakması

Answer

Osmanlı Devleti, Berlin Kongresi'nde İngiliz desteğini alabilmek karşılığında Kıbrıs adasının yönetimini geçici olarak İngiltere'ye bırakmıştır.

Osmanlı Devleti, Rusya'nın Ayastefanos Antlaşması ile elde ettiği kazanımları sınırlamak amacıyla Berlin Kongresi'nde İngiltere'nin yardımına ihtiyaç duymuştur. İngiltere, bu yardımı sağlamak karşılığında Rusya'nın Anadolu'daki ilerleyişini durdurmak bahanesiyle Kıbrıs adasının yönetiminin kendisine bırakılmasını şart koşmuştur. Bu doğrultuda imzalanan gizli sözleşme ile Kıbrıs'ın yönetimi geçici olarak İngiltere'ye devredilmiştir.

Step-by-Step Solution

Kriz durumunu belirleme

93

Harbi sonrası imzalanan Ayastefanos Antlaşması'nın Osmanlı'nın varlığını tehlikeye soktuğu tespit edildi.

Rusya'nın Balkanlar'da kurduğu büyük Bulgaristan Padişahı ve Avrupalı devletleri endişelendirmiştir.

Diplomatik stratejiyi analiz etme

Osmanlı'nın Ayastefanos hükümlerini değiştirmek için İngiltere ile ittifak yapması gerektiği anlaşıldı.

Osmanlı Devleti bu dönemde varlığını korumak için Denge Politikası izlemektedir.

Sonucu bulma

Haziran

1878

tarihli Kıbrıs Sözleşmesi ile Kıbrıs'ın yönetiminin İngiltere'ye devredildiği hatırlandı.

İngiltere, Rus tehlikesine karşı Osmanlı'yı savunma sözü karşılığında bu üssü talep etmiştir.

Key Concept

Berlin Kongresi Öncesi Diplomatik Hamleler (Kıbrıs'ın İngiltere'ye Üs Olarak Verilmesi)

Hints

Osmanlı Devleti bu dönemde varlığını korumak için büyük devletler arasındaki çıkar çatışmalarını kullanmıştır.

Göz önünde bulundurulan olay, Rusya'nın Akdeniz'e inmesini ve Balkanlar'da çok güçlenmesini engellemek için yapılan bir pazarlıktır.

İngiltere'ye verilen bu yer, Akdeniz'in doğusunda bulunan stratejik öneme sahip bir adadır.

Practice More

Berlin Antlaşması ile Ayastefanos Antlaşması arasındaki farkları ve Osmanlı'nın kaybettiği toprakları (Elviye-i Selase gibi) inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 34Question →

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde ( $1299$ - $1453$ ) Balkanlar'daki Türk ilerleyişini durdurmak amacıyla Avrupa devletleri tarafından oluşturulan Haçlı ittifaklarına karşı yapılan mücadeleler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Sırpsındığı Savaşı

I. Kosova Savaşı

Niğbolu Savaşı

Varna Savaşı

Koyunhisar Savaşı

Show answer & explanation

Answer: Koyunhisar Savaşı

Answer

Koyunhisar Savaşı, bir Haçlı ittifakına karşı değil, doğrudan Bizans İmparatorluğu'na karşı yapılmıştır.

Koyunhisar (

Bafeus

) Savaşı,

1302

yılında Osman Bey döneminde Bizans İmparatorluğu'nun merkezi ordusuna karşı kazanılan ilk büyük zaferdir. Bu savaşta Osmanlı'nın karşısında geniş bir Avrupa Haçlı koalisyonu değil, yerel ve merkezi Bizans kuvvetleri bulunmaktadır.

Step-by-Step Solution

Soru kökündeki temel kısıtlamayı belirle.

Mücadelenin hem Kuruluş Dönemi'nde olması hem de 'Haçlı ittifakına' karşı yapılmış olması gerekir.

Soruda istenen 'olumsuz' özelliği (Haçlı savaşı olmayanı) bulmak için her şıkkın rakibi analiz edilmelidir.

Seçeneklerdeki savaşların rakiplerini analiz et.

Sırpsındığı, I. Kosova, Niğbolu ve Varna savaşları Balkan devletleri ve Avrupa koalisyonlarından oluşan Haçlı ordularına karşıdır. Koyunhisar ise Bizans ile yapılmıştır.

Haçlı savaşları genellikle Osmanlı'nın Balkanlar'daki varlığına tepki olarak doğarken, Koyunhisar Anadolu'daki Bizans tekfurları ve merkezi ordusuna karşı bir büyüme hamlesidir.

Key Concept

Osmanlı Kuruluş Dönemi Haçlı Savaşları

Estimated Time:50s

Question 35Question →

Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyılda Avrupa devletlerine karşı kazandığı son büyük askeri başarıyı takiben imzalanan ve Karadeniz'in bir Türk gölü olduğunu son kez onaylayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Prut Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Yaş Antlaşması

Show answer & explanation

Answer: Belgrad Antlaşması

Answer

1739 yılında imzalanan Belgrad Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyılda Batı karşısında kazandığı son büyük başarıdır ve Karadeniz'in Türk gölü olduğunu son kez tescillemiştir.

Belgrad Antlaşması (1739), I. Mahmut döneminde yapılan askeri ıslahatların (Humbaracı Ahmet Paşa) etkisiyle Rusya ve Avusturya'ya karşı kazanılan zaferler sonucu imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Belgrad geri alınmış ve Karadeniz'in Türk gölü olduğu son kez uluslararası düzeyde kabul edilmiştir.

Step-by-Step Solution

Siyasi dönemi ve askeri başarıyı analiz et.

1736-1739 yılları arasında Osmanlı'nın Rusya ve Avusturya'ya karşı kazandığı zaferleri hatırla.

Soruda belirtilen 'son büyük askeri başarı' bu savaşlar silsilesine işaret eder.

Savaş sonunda imzalanan antlaşmanın sonuçlarını değerlendir.

Belgrad'ın geri alınması ve Karadeniz'in yabancı gemilere kapatılması maddelerini tespit et.

Karadeniz'in 'Türk gölü' statüsünün son kez onaylandığı diplomatik belge Belgrad Antlaşması'dır.

Key Concept

18. Yüzyıl Osmanlı Diplomasisi ve Belgrad Antlaşması'nın Önemi

Practice More

Bu dönemdeki askeri başarıların arkasındaki ıslahat hareketlerini (özellikle Humbaracı Ahmet Paşa çalışmaları) inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 36Question →

Osmanlı Devleti'nin $1838$ yılında İngiltere ile imzaladığı Balta Limanı Ticaret Antlaşması, devletin ekonomik yapısında köklü değişimlere neden olmuştur. Bu antlaşmanın Osmanlı Devleti üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Antlaşma ile iç gümrük vergilerinin kaldırılması ve yabancı tüccarlara tanınan geniş imtiyazlar, Osmanlı topraklarının Avrupa devletlerinin açık pazarı haline gelmesine yol açmıştır.

Nizam-ı Cedid ordusunun masraflarını karşılamak amacıyla İrad-ı Cedid hazinesinin kurulmasına ve mali disiplinin sağlanmasına zemin hazırlamıştır.

Boğazların statüsünü ilk kez uluslararası bir konferansta belirleyerek Rusya'nın Akdeniz'e inme politikasını tamamen sona erdirmiştir.

Yerli esnafı korumak amacıyla Tekel Sistemi (Yed-i Vahit) uygulamalarını güçlendirerek dış ticaret açığını dengelemeyi hedeflemiştir.

Ayanların siyasi varlığını resmen tanıyarak padişahın yetkilerinin bir belgeyle ilk kez kısıtlandığı demokratikleşme adımıdır.

Show answer & explanation

Answer: Antlaşma ile iç gümrük vergilerinin kaldırılması ve yabancı tüccarlara tanınan geniş imtiyazlar, Osmanlı topraklarının Avrupa devletlerinin açık pazarı haline gelmesine yol açmıştır.

Answer

Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile iç gümrüklerin kaldırılması ve yabancı tüccarlara tanınan kolaylıklar, Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletlerinin açık pazarı haline gelmesine ve yerli sanayinin çökmesine neden olmuştur.

Doğru seçenek, antlaşmanın tarihsel önemini vurgular. Balta Limanı ile iç gümrüklerin kaldırılması, yabancı tüccarların Osmanlı içinde yerli tüccardan daha az vergi ödeyerek mal satmasına olanak tanımıştır. Bu durum, Osmanlı ekonomisinin Avrupa sanayisine karşı savunmasız kalmasına ve 'açık pazar' haline dönüşmesine neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

Antlaşmanın içeriğini analiz etme

İhracattan alınan vergi

\%

12, ithalattan alınan vergi

\%

5 olarak belirlenmiş ve iç gümrük vergileri kaldırılmıştır.

Antlaşmanın teknik şartları, yerli tüccarın yabancı tüccarla rekabet edemeyeceği bir mali ortam yaratmıştır.

Ekonomik sonuçları değerlendirme

Avrupa'dan gelen ucuz ve seri üretim mallar iç piyasaya hakim olmuş, lonca teşkilatı ve yerli üretim zayıflamıştır.

Osmanlı Devleti, hammadde ihraç eden ve mamul madde ithal eden yarı sömürge bir ekonomik yapıya bürünmüştür.

Key Concept

Balta Limanı Ticaret Antlaşması ve Ekonomik Bağımlılık

Estimated Time:1m 30s

Question 37Question →

$18.$ yüzyılın başlarında Safevi Devleti'nde (İran) yaşanan taht kavgaları ve otorite boşluğu üzerine Osmanlı Devleti ile Rusya, Kafkasya toprakları için karşı karşıya gelmiştir. Ancak dönemin Fransız elçisi Marki de Bonnac’ın (Marquis de Bonnac) ara buluculuğu sonucunda iki devlet, bölgeyi kendi aralarında paylaştıkları diplomatik bir belge imzalamışlardır.

**Osmanlı Devleti ile Rusya arasında $1724$ yılında imzalanan ve iki devlet arasındaki ilk 'paylaşım' antlaşması olarak kabul edilen bu belge aşağıdakilerden hangisidir?**

İstanbul Antlaşması

Prut Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Kerden Antlaşması

Show answer & explanation

Answer: İstanbul Antlaşması

Answer

Osmanlı Devleti ve Rusya arasında İran topraklarının paylaşılmasını öngören 1724 tarihli belge İstanbul Antlaşması'dır.

Doğru yanıt olan seçenek,

1724

yılında Osmanlı Devleti ve Rusya İmparatorluğu arasında, Fransa'nın ara buluculuğu ile imzalanan ve İran'ın (Safevi) batı ve kuzey topraklarının iki devlet arasında paylaşıldığı metni ifade etmektedir. Bu antlaşma, tarihte bu iki devletin bir başka ülkenin topraklarını bölüştüğü ilk dostluk/paylaşım antlaşması olması bakımından KPSS Tarih müfredatında kritik bir öneme sahiptir.

Step-by-Step Solution

Soru kökündeki

1724

tarihi ve 'İran topraklarının paylaşımı' ifadesine odaklanılır.

18.

yüzyılın başında Osmanlı ve Rusya'nın İran coğrafyası üzerindeki rekabetine yönelik bir antlaşma aranmaktadır.

Bu dönemde Safevi hanedanının zayıflaması hem Rusya'nın sıcak denizlere inme hem de Osmanlı'nın sınırlarını doğuda genişletme isteğini tetiklemiştir.

Fransa'nın ara buluculuğu ve 'ilk paylaşım' kavramları değerlendirilir.

İki devletin savaşmak yerine bölgeyi paylaştığı

1724

İstanbul Antlaşması tespit edilir.

Fransız elçisinin girişimi, iki büyük gücün Kafkasya ve Batı İran'da nüfuz alanları belirlemesini sağlamıştır.

Key Concept

Osmanlı-Rus Diplomasisi ve 1724 İran Paylaşımı

Estimated Time:1m 0s

Question 38Question →

Osmanlı Devleti'nin $19.$ yüzyılda yaşadığı ve bir iç meseleyken Avrupalı devletlerin müdahalesiyle uluslararası bir sorun haline gelen Mısır Sorunu'nu nihai olarak çözüme kavuşturan, Mısır'ın yönetimini belirli şartlarla Mehmet Ali Paşa ve soyuna bırakan diplomatik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Londra Konferansı (

1840

)

Kütahya Antlaşması

Paris Barış Antlaşması

Berlin Antlaşması

Edirne Antlaşması

Show answer & explanation

Answer: Londra Konferansı ( $1840$ )

Answer

Mısır Sorunu'nu uluslararası alanda nihai olarak çözen belge

1840

Londra Konferansı kararlarıdır.

Londra Konferansı (

1840

), Nizip Savaşı'ndan sonra Avrupalı devletlerin araya girmesiyle toplanmış ve Mısır'ın hukuki statüsünü Osmanlı Devleti lehine dengeleyerek sorunu sona erdirmiştir.

Step-by-Step Solution

Sorunun kapsamını belirle.

Mısır Sorunu (

1830

1840

arası yoğunlaşan dönem).

Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa'nın isyanı bir iç sorun iken uluslararası bir kriz haline gelmiştir.

Dönemin diplomatik gelişmelerini analiz et.

Kütahya (

1833

) geçici, Londra (

1840

) nihai çözümdür.

Londra Konferansı, İngiltere'nin Rus etkisini kırmak ve sorunu sonlandırmak için topladığı uluslararası bir platformdur.

Doğru belgeyi eşleştir.

Londra Konferansı/Antlaşması.

Mısır valiliği yönetimi bu belge ile resmen hukuki statüye bağlanmıştır.

Key Concept

Mısır Sorunu ve Londra Konferansı (

1840

)

Practice More

Londra Boğazlar Sözleşmesi (

1841

) ile Boğazların statüsündeki değişimi inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 39Question →

Osmanlı Devleti, 1774 yılında imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rus Çariçesi II. Katerina'ya ilk kez 'Padişah' (İmparator) unvanını resmen tanımış ve Rusya'yı diplomatik protokolde kendisine eşit saymıştır. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin klasik dönemden beri titizlikle koruduğu aşağıdaki anlayışlardan hangisinin uluslararası hukuk düzeyinde sona erdiğini göstermektedir?

Osmanlı Devleti'nin diğer hükümdarlar üzerindeki cihanşümul (evrensel) ve diplomatik üstünlük iddiasının

Denge politikası yoluyla büyük güçleri birbirine karşı kullanarak toprak bütünlüğünü koruma stratejisinin

İstimalet politikası sayesinde gayrimüslim tebaanın devlete olan sadakatini sürdürme hedefinin

Karadeniz'in 'Türk gölü' statüsünün sadece askeri savunma tedbirleriyle korunabileceği anlayışının

Nizâm-ı Cedid ordusunun Avrupa tarzı askeri eğitiminin diplomatik başarılarla taçlandırılması amacının

Show answer & explanation

Answer: Osmanlı Devleti'nin diğer hükümdarlar üzerindeki cihanşümul (evrensel) ve diplomatik üstünlük iddiasının

Answer

Osmanlı Devleti'nin diğer hükümdarlar üzerindeki cihanşümul (evrensel) ve diplomatik üstünlük iddiasının sona ermesi

Osmanlı Devleti, klasik döneminde kendisini dünya siyasetinin merkezinde görerek diğer hükümdarları kendi sultanına eşit saymıyordu. Ancak 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rus Çariçesine verilen 'Padişah' unvanı, Osmanlı'nın bu evrensel üstünlük (cihanşümul) iddiasından vazgeçtiğini ve Rusya'yı hukuki düzeyde kendisine eşit bir güç olarak kabul ettiğini gösteren en önemli diplomatik kanıttır.

Step-by-Step Solution

Antlaşma maddesinin diplomatik anlamını analiz etme

Rus hükümdarına 'Padişah' unvanının tanınması, iki devletin diplomatik olarak eşitlenmesidir.

Osmanlı, 1533 İstanbul Antlaşması'ndan beri Avrupa hükümdarlarını sadrazama denk sayarak üstünlük kurmuştu.

Kavramsal bağdaştırma yapma

Bu durum 'Cihanşümul devlet' anlayışının (evrensel üstünlük) hukuken sona ermesidir.

Eşitliğin tanınması, tek taraflı üstünlük iddiasının terk edildiğini gösterir.

Key Concept

Osmanlı Diplomatik Üstünlüğünün Sona Ermesi ve Mütekabiliyet

Estimated Time:1m 30s

Question 40Question →

Osmanlı Devleti'nde $1876$ yılında ilan edilen Türk tarihinin ilk anayasası (Kanun-i Esasi) ile başlayan, halkın ilk kez kısıtlı da olsa seçimler yoluyla yönetime katıldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat Dönemi

Islahat Dönemi

Lale Devri

I. Meşrutiyet Dönemi

Nizam-ı Cedid Dönemi

Show answer & explanation

Answer: I. Meşrutiyet Dönemi

Answer

Türk tarihinin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi'nin ilanıyla başlayan ve halkın ilk kez meclis yoluyla yönetime katıldığı süreç I. Meşrutiyet Dönemi'dir.

I. Meşrutiyet Dönemi,

1876

yılında Kanun-i Esasi'nin ilanı ve Mebusan Meclisi'nin açılmasıyla başlamıştır. Bu dönem, Osmanlı Devleti'nde mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçişi temsil eder ve halkın ilk kez kısıtlı da olsa seçimler yoluyla temsil hakkı kazandığı süreçtir.

Step-by-Step Solution

Tarih ve anahtar kavramları analiz etme

1876

yılı ve 'halkın yönetime katılması' ifadeleri bir rejim değişikliğini işaret eder.

Osmanlı Devleti'nde halkın ilk kez meclis çatısı altında temsil edilmesi anayasal bir gelişmedir.

Seçeneklerdeki dönemlerin özelliklerini karşılaştırma

Tanzimat ve Islahat fermanları haklar verse de meclis ve seçim usulü getirmemiştir.

Meşrutiyet, mutlak otoritenin yanında halkın seçtiği bir meclisin varlığını şart koşar.

Doğru dönemi belirleme

I. Meşrutiyet, Kanun-i Esasi'nin ilanıyla

1876

yılında başlamıştır.

Bu gelişme Osmanlı Devleti'nin ilk anayasal ve parlamenter dönemi kabul edilir.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nde Demokratikleşme Hareketleri ve Meşrutiyet

Hints

Bu gelişme, Türk tarihinin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi ile doğrudan ilgilidir.

Estimated Time:45s

PreviousPage 2 / 14Next

Osmanlı Devleti Siyasi Tarihi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution