Osmanlı Devleti Siyasi Tarihi

Osmanlı Devleti’nin "Dağılma Dönemi" olarak adlandırılan $19.$ yüzyılda, milliyetçilik akımlarının etkisiyle Balkanlar'da birçok isyan çıkmış ve bu isyanlar diplomatik süreçlerle sonuçlanmıştır. Bu süreçte imzalanan aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile bir azınlık topluluğu Osmanlı Devleti'nden ayrılarak ilk kez tam bağımsızlık kazanmıştır?

Osmanlı Devleti’nin $1299$-$1453$ yılları arasını kapsayan Kuruluş Dönemi’nde, beylikten devlete geçiş süreci askeri zaferler ve idari kurumların oluşturulmasıyla hız kazanmıştır. Bu süreçte görev alan padişahlar ve gerçekleşen olaylar hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi sadrazamlarından Sokullu Mehmet Paşa, devletin stratejik gücünü artırmak amacıyla Don ve Volga nehirlerini bir kanal ile birleştirmeyi planlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bu projenin gerçekleştirilmesiyle ulaşılmak istenen hedeflerden biri değildir?

$15$. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti ile Haçlı dünyası arasında imzalanan Edirne-Segedin Antlaşması ($1444$) ve bu antlaşmayı takip eden siyasi gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyıl siyasi ilişkileri çerçevesinde Avusturya ile imzaladığı 1664 Vasvar Antlaşması'na göre; Uyvar ve Neograd kaleleri Osmanlı hakimiyetinde kalmış, Avusturya ise Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir.

Bu antlaşmanın Osmanlı Devleti için taşıdığı en temel önem aşağıdakilerden hangisidir?

$XVII.$ yüzyılda Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın Rusya üzerine düzenlediği seferler sonucunda imzalanan ve Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki ilk resmî antlaşma olma özelliğini taşıyan belge aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde (1299-1453) Balkanlar'da kalıcı egemenlik kurma sürecinde, Avrupa devletlerinin Türk ilerleyişini durdurmak amacıyla oluşturduğu Haçlı ittifaklarına karşı birçok savunma ve taarruz savaşı yapılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kuruluş Dönemi'nde Haçlı ittifaklarına karşı yapılan savaşlardan biri değildir?

Osmanlı Devleti'nin $18.$ yüzyılın başlarında Karlofça Antlaşması ile kaybettiği toprakları geri alma ümidini yitirmesine, mevcut toprakları koruma (savunma) politikasına yönelmesine ve Avrupa'nın üstünlüğünü kabul ederek Lale Devri ıslahatlarına başlamasına zemin hazırlayan diplomatik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi’nde, II. Bayezid ile kardeşi Cem Sultan arasında yaşanan taht kavgası; Cem Sultan'ın önce Rodos Şövalyelerine, ardından Papalık'a sığınmasıyla büyük bir kriz halini almıştır. Bu süreçte Osmanlı Devleti, Avrupa'daki fetihlerini durdurmak ve Cem Sultan'ın serbest bırakılmaması için Avrupalı güçlere yıllık vergi ödemek zorunda kalmıştır.

Bu bilgiler ışığında, Cem Sultan Olayı’nın Osmanlı dış politikası üzerindeki etkisiyle ilgili ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıl boyunca geri almak için büyük askeri ve diplomatik mücadeleler verdiği Kırım'ın, Rusya tarafından ilhak edildiğini resmen kabul ettiği ve bu gelişmeyle birlikte Osmanlı tarih yazımında "Gerileme Dönemi"nin sona erip "Dağılma Dönemi"nin başladığı kabul edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti, $18.$ yüzyılda kaybettiği toprakları geri alma ümidiyle girdiği savaşlarda zaman zaman askeri başarılar elde etmiştir. Özellikle $1736-1739$ yılları arasında Rusya ve Avusturya'ya karşı kazanılan zaferler sonrasında imzalanan Belgrad Antlaşması, Osmanlı'nın bu yüzyıldaki son kazançlı antlaşması kabul edilir. Bu başarının elde edilmesinde Humbaracı Ahmet Paşa'nın askeri ıslahatlarının yanı sıra diplomatik alanda Fransa'nın arabuluculuğu da etkili olmuştur.

**Belgrad Antlaşması'ndaki arabuluculuğuna karşılık olarak Osmanlı Devleti tarafından Fransa'ya $1740$ yılında tanınan ve devletin uzun vadede ekonomik bağımsızlığını kaybetmesine yol açan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?**

1402 yılında Timur ile Yıldırım Bayezid arasında gerçekleşen Ankara Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti'nde başlayan Fetret Devri sürecinde, Anadolu Türk siyasi birliği büyük ölçüde parçalanmış ve beylikler yeniden bağımsızlıklarını kazanmıştır. Buna rağmen aynı dönemde Balkan topraklarında büyük çaplı bir çözülme yaşanmaması ve gayrimüslim tebaanın devlete sadık kalmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

$XVII.$ yüzyılda Osmanlı Devleti’nin içine düştüğü askeri başarısızlıklar ve disiplinsizlikler, padişahları köklü çözümler aramaya itmiştir. $1621$ yılında düzenlenen Hotin Seferi sırasında Yeniçerilerin sergilediği yetersizlik ve itaatsizlik üzerine II. Osman (Genç Osman), bu askeri birimi kaldırmayı ve yerine yeni bir ordu kurmayı düşünmüştür.

Bu gelişme, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Osmanlı Devleti, $1854$ yılında Kırım Savaşı ile başlayan dış borçlanma sürecinde mali dengesini koruyamamış ve $1875$ yılında yayımlanan Ramazan Kararnamesi ile borç taksitlerini ödeyemeyeceğini ilan etmiştir. $1881$ yılında ise alacaklı devletlerin baskısıyla yayımlanan Muharrem Kararnamesi doğrultusunda, devletin temel gelir kaynaklarını doğrudan yönetmek ve borç tahsilatını yapmak üzere uluslararası bir kurum kurulmuştur.

Osmanlı Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını büyük ölçüde kaybetmesine ve mali yönetiminin yabancıların denetimine girmesine yol açan bu kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde ($1299$-$1453$) uygulanan fetih siyaseti çerçevesinde, Balkanlar'da Türk hakimiyetini sağlamlaştırmak ve Bizans ile Avrupa devletlerinden gelebilecek Haçlı saldırılarını önlemek amacıyla birçok önemli askeri sefer düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde Balkanlar'daki Türk varlığını kalıcı hale getiren askeri gelişmelerden biri değildir?

Osmanlı Devleti'nin Dağılma Dönemi'nde gerçekleşen;

I. Padişahın yetkilerinin ilk kez bir belge ile sınırlandırılması,
II. Taşradaki yerel güçler olan Âyanların varlığının ve haklarının hukuken tanınması,
III. Dünya tarihindeki $1215$ tarihli Magna Carta (Büyük Şart) ile benzerlikler taşıması

gibi özelliklere sahip olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde Balkanlar'daki Türk ilerleyişini durdurmak amacıyla Avrupa devletleri tarafından birçok kez Haçlı orduları toplanmıştır. Osmanlı Devleti bu ordulara karşı savunma ve taarruz niteliğinde çeşitli savaşlar yapmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kuruluş Dönemi'nde Haçlı ittifaklarına karşı kazanılan zaferlerden biri değildir?

$XVI.$ yüzyılda imzalanan $1533$ İstanbul Antlaşması'nda Avusturya arşidükünün protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılması kabul edilmişken, $1606$ yılında imzalanan Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya arşidükünün "Sezar" unvanı ile doğrudan Osmanlı padişahına denk sayılması hükme bağlanmıştır.

Bu iki antlaşma arasındaki protokol farkı, Osmanlı Devleti'nin diplomasi anlayışındaki hangi değişimi doğrudan kanıtlamaktadır?

Osmanlı Devleti, $XVIII$. yüzyılın sonlarından itibaren varlığını korumak amacıyla Avrupalı devletler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlandığı "Denge Politikası"nı takip etmeye başlamıştır.

Buna göre Osmanlı Devleti, bu politikayı ilk kez aşağıdaki gelişmelerin hangisinde uygulamıştır?

Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'deki hakimiyetinin zayıflamasına yol açan Kırım'ın kaybı; bağımsızlık, özerklik (Rus yanlısı yönetim) ve ilhak aşamalarından oluşmaktadır. Bu tarihi sürecin dönüm noktalarını oluşturan antlaşmalar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak gruplandırılmıştır?