Duraklama Dönemi (1579-1699)
51 questions
yüzyılın ortalarında Osmanlı Devleti’nin içine düştüğü siyasi ve mali bunalım sürecinde, Köprülü Mehmet Paşa’nın kendisine sunulan sadrazamlık teklifini; saray işlerine müdahale edilmemesi, atama ve azillerde tam yetki verilmesi gibi bazı şartlarla kabul etmesi, Osmanlı devlet geleneği açısından bir dönüm noktası olarak kabul edilir.
Bu durumun yaşanması, Osmanlı merkez teşkilatındaki değişim süreci açısından aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
1533 yılında imzalanan İstanbul (İbrahim Paşa) Antlaşması'na göre Avusturya Arşidükü, protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılmış; bu durum Osmanlı Devleti'nin Avrupa karşısında büyük bir diplomatik üstünlük elde etmesini sağlamıştır. Ancak 17. yüzyılın başlarında yaşanan iç ve dış gelişmeler, Osmanlı Devleti'nin bu üstünlüğünü korumasını zorlaştırmıştır. 1606 yılına gelindiğinde imzalanan yeni bir antlaşma ile Avusturya Arşidükü'nün protokolde Osmanlı padişahına denk sayılması ve kendisine "Sezar" unvanıyla hitap edilmesi kabul edilmiştir.
Bu bilgiler doğrultusunda, Osmanlı Devleti'nin Avusturya üzerindeki diplomatik ve siyasi üstünlüğünün sona erdiğini, devletler arası eşitlik (mütekabiliyet) esasına dönüldüğünü gösteren bu antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
yüzyılda Lehistan'ın Osmanlı korumasındaki Ukrayna Kazaklarına müdahale etmesi üzerine sefere çıkan IV. Mehmed döneminde imzalanan; Podolya'nın Osmanlı idaresine geçmesiyle Batı'da en geniş sınırlara ulaşılan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'nde karşı karşıya kaldığı iç isyanlar ve ekonomik sıkıntılar, dış politikada savunmacı bir tutum sergilenmesine yol açmıştır. Bu durumun bir sonucu olarak, 1590 Ferhat Paşa Antlaşması ile Doğu'da ulaşılan en geniş sınırların korunması mümkün olmamış ve Safeviler karşısında ilk kez büyük çaplı toprak iadesi yapılmıştır.
Buna göre, Osmanlı Devleti'nin Doğu'da Ferhat Paşa Antlaşması ile kazandığı toprakları geri vermeyi kabul ettiği ilk antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti’nin yılında kuşatmaya başladığı Girit Adası’nı ancak yılında fethedebilmiş olması;
I. Osmanlı deniz gücünün eski etkinliğini yitirdiği,
II. Kuşatmanın maliyetinin hazineye ağır yük getirdiği,
III. Venedik’in Akdeniz’deki siyasi varlığının sona erdiği
durumlarından hangilerinin bir göstergesi olduğu savunulabilir?
yüzyılda Osmanlı Devleti'nde merkezi otoritenin zayıflamasıyla birlikte İstanbul'da sık sık Yeniçeri isyanları yaşanmıştır. yılında IV. Mehmed döneminde yaşanan ve otuzdan fazla devlet adamının idam edilerek cesetlerinin Sultanahmet Meydanı'ndaki bir ağaca asılmasıyla sonuçlanan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'nde, yüzyılın ortalarında sadrazamlık teklifini "saraya sunduğu birtakım şartların kabul edilmesi" kaydıyla kabul eden Köprülü Mehmet Paşa'nın bu tutumuyla ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Hotin Seferi sırasında yeniçerilerin disiplinsiz davranışlarını gözlemleyerek Yeniçeri Ocağı'nı kaldırma fikrini ilk kez gündeme getiren ve bu teşebbüsü nedeniyle tahtından indirilerek öldürülen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?
yüzyılda Osmanlı Devleti'nin mali yapısının bozulması, savaşların uzun sürmesi ve saray masraflarının artması üzerine; devletin gelir ve giderlerini hesaplayarak Türk tarihinin modern anlamdaki ilk "denk bütçesini" hazırlayan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyıl siyasi ilişkileri çerçevesinde Avusturya ile imzaladığı 1664 Vasvar Antlaşması'na göre; Uyvar ve Neograd kaleleri Osmanlı hakimiyetinde kalmış, Avusturya ise Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir.
Bu antlaşmanın Osmanlı Devleti için taşıdığı en temel önem aşağıdakilerden hangisidir?
yüzyılda Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın Rusya üzerine düzenlediği seferler sonucunda imzalanan ve Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki ilk resmî antlaşma olma özelliğini taşıyan belge aşağıdakilerden hangisidir?
yüzyılda Osmanlı Devleti’nin içine düştüğü askeri başarısızlıklar ve disiplinsizlikler, padişahları köklü çözümler aramaya itmiştir. yılında düzenlenen Hotin Seferi sırasında Yeniçerilerin sergilediği yetersizlik ve itaatsizlik üzerine II. Osman (Genç Osman), bu askeri birimi kaldırmayı ve yerine yeni bir ordu kurmayı düşünmüştür.
Bu gelişme, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
yüzyılda imzalanan İstanbul Antlaşması'nda Avusturya arşidükünün protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılması kabul edilmişken, yılında imzalanan Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya arşidükünün "Sezar" unvanı ile doğrudan Osmanlı padişahına denk sayılması hükme bağlanmıştır.
Bu iki antlaşma arasındaki protokol farkı, Osmanlı Devleti'nin diplomasi anlayışındaki hangi değişimi doğrudan kanıtlamaktadır?
XVII. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti, hem Batı'da Avusturya hem de Doğu'da Safevi Devleti ile uzun süren savaşlar yürütmek zorunda kalmıştır. Bu yoğun savaş ortamında, 1606 yılında imzalanan Zitvatorok Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki diplomatik üstünlüğü sona ermiş ve hükümdarların protokolde eşitliği (mütekabiliyet) esası kabul edilmiştir. Osmanlı Devleti'nin bu antlaşmayı imzalamasında ve dış politikada taviz vererek barışa zorlanmasında etkili olan temel iç gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
yüzyılın sonlarında, 'teki II. Viyana Kuşatması ile başlayan ve yaklaşık on altı yıl süren Kutsal İttifak Savaşları sonucunda Osmanlı Devleti ciddi bir askeri ve mali yıpranma yaşamıştır. Bu sürecin sonunda imzalanan Karlofça Antlaşması, sadece büyük bir toprak kaybı değil, aynı zamanda Osmanlı Devleti'nin dış dünyayla olan diplomatik ilişkilerinde 'tek taraflı üstünlük' anlayışından 'müzakere ve denge' arayışına girdiğinin kanıtıdır. Karlofça Antlaşması görüşmeleri sırasında Osmanlı Devleti ile Avrupalı devletler arasında arabuluculuk yaparak diplomaside yeni bir dönemin kapılarını açan devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
XVII. yüzyılın en güçlü padişahlarından biri olan IV. Murad, saltanatının ilk yıllarında karşılaştığı Yeniçeri ayaklanmalarını ve Anadolu'daki Abaza Mehmed Paşa İsyanı gibi iç karışıklıkları sert tedbirlerle bastırarak merkezi otoriteyi yeniden tesis etmiştir. Ardından düzenlediği Bağdat Seferi ile şehri Safevilerden geri almış ve bu zaferin ardından iki devlet arasında bugünkü Türkiye-İran sınırını büyük ölçüde belirleyen diplomatik bir belge imzalanmıştır.
Bu metinde bahsedilen ve doğu sınırlarına uzun süreli bir kararlılık getiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti'nin Kutsal İttifak'a karşı yürüttüğü savaşlar, Anadolu'daki Celali İsyanları ve İstanbul'daki asker ayaklanmalarıyla birleşerek merkezi otoriteyi sarsmıştır. Bu sürecin sonunda imzalanan Karlofça Antlaşması'nın müzakerelerinde Rusya delegesi Voznitsin, müttefiklerinden ayrı hareket ederek antlaşmayı imzalamaktan kaçınmış; bunun yerine Osmanlı Devleti ile bir yıl sonra İstanbul Antlaşması'nı imzalamayı tercih etmiştir.
Osmanlı Devleti'nin iç ve dış baskılar altında olduğu bu dönemde, Rusya'nın Karlofça'da imza atmaktan kaçınarak müstakil bir antlaşmaya yönelmesi ve bu süreçte Azak Kalesi'ni ele geçirmesi aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
yüzyıl (Duraklama Dönemi) siyasi gelişmeleri dikkate alındığında; Osmanlı Devleti'nin Lehistan ile imzaladığı, Podolya arazisinin Osmanlı yönetimine geçtiği ve Batı'da en geniş sınırlarına ulaştığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti'nde yüzyıl başlarında I. Ahmed döneminde getirilen "Ekber ve Erşed" sistemi ile hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesinin tahta geçmesi kuralı benimsenmiş, şehzadelerin sancağa gönderilmesi uygulamasına son verilmiştir.
Bu değişikliğin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti'nin 1645 yılında Venedik'ten almak üzere kuşattığı Girit Adası, yaklaşık 24 yıl süren yıpratıcı savaşların ardından ancak 1669 yılında Köprülü Fazıl Ahmed Paşa döneminde fethedilebilmiştir. Girit'in fethinin bu kadar uzun sürmesi, XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisinin bozulduğuna doğrudan kanıt olarak gösterilebilir?