Examkin

Cümlede Anlam İlişkileri

122 questions

Question 21Question →

Hastanelerdeki yoğunluğu azaltmak ve poliklinik hizmetlerini hızlandırmak amacıyla 'Merkezi Hekim Randevu Sistemi' uygulamaya konulmuştur.

Bu cümledeki anlam ilişkisinin özdeşi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tarihî yapıların aslına uygun restorasyonunu gerçekleştirmek üzere Kültür Bakanlığı tarafından özel bir bütçe ayrıldı.

Answer

Cümledeki anlam ilişkisi 'amaç-sonuç' ilişkisidir ve restorasyon faaliyetine yönelik bütçe ayrılmasını ifade eden yargı ile özdeştir.
Öncül cümlede yer alan 'amacıyla' ifadesi, yargının bir hedefe yönelik olduğunu (amaç-sonuç) göstermektedir. Seçenekler incelendiğinde, restorasyonun gerçekleştirilmesi için bütçe ayrıldığını belirten ifadede 'üzere' edatı amaç ilgisi kurmuştur. Bu cümlede bütçenin ayrılması gerçekleşmiş, ancak restorasyonun tamamlanması henüz bir hedef niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi analiz ederek anlam ilişkisini belirlemek.
Öncül cümlede 'hizmetleri hızlandırmak amacıyla' ifadesi kullanılmıştır. Bu durum, eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yönelik olduğunu, yani 'amaç-sonuç' ilişkisi taşıdığını gösterir.
Soruda istenen 'özdeş' yapıyı bulabilmek için önce temel yargının karakterini tespit etmek gerekir.
2
Seçenekleri anlam ilişkileri bakımından tek tek incelemek.
Seçeneklerdeki yargılar neden-sonuç ve amaç-sonuç bağlamında değerlendirilir. 'Müfredat sayesinde', 'ulaşamaması nedeniyle', 'anlaşılamaması' ve 'süre doldu diye' ifadeleri gerçekleşmiş bir gerekçeye (neden) dayanırken, 'restorasyonu gerçekleştirmek üzere' ifadesi bir hedefe (amaç) dayanmaktadır.
Amaç-sonuç ile neden-sonuç arasındaki temel fark, gerekçenin gerçekleşip gerçekleşmediğidir.
3
Öncül cümledeki amaç-sonuç ilişkisiyle uyuşan seçeneği belirlemek.
Restorasyonun yapılması için bütçe ayrıldığını bildiren yargı, öncüldeki 'amacıyla' yapısıyla anlamca özdeştir.
Her iki cümlede de yargı, bir erek doğrultusunda kurgulanmıştır.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi
Question 22Question →

Türkçede cümleler arasındaki anlam ilişkileri; yargının bir nedene dayanması, bir amaca yönelik olması veya bir koşula bağlanması bakımından farklılık gösterir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca yönelik olarak gerçekleştirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Yerel kültürün gelecek nesillere aktarılmasını sağlamak düşüncesiyle ilçede bir halk kütüphanesi açıldı.

Answer

Yerel kültürün gelecek nesillere aktarılmasını sağlamak düşüncesiyle ilçede bir halk kütüphanesi açıldı cümlesi, yargının bir amaca yönelik gerçekleştirildiğini ifade etmektedir.
Doğru kabul edilen cümlede 'sağlamak düşüncesiyle' ifadesi, eylemin bir erek (hedef) doğrultusunda yapıldığını bildirir. 'Düşüncesiyle', 'maksadıyla', 'üzere' gibi ifadeler cümleye amaç anlamı katar.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıların (eylemlerin) hangi temele dayandığını belirleme.
Yargıların 'neden', 'amaç' veya 'koşul' bildiren ifadelerle desteklendiği görüldü.
Soruda istenen anlam ilişkisini saptamak için temel yargıyı ve onu destekleyen yan yargıyı analiz etmek gerekir.
2
Amaç-sonuç ilişkisini test etmek için 'hangi amaçla' sorusunu yöneltme.
Kütüphane açılma eyleminin 'kültürün aktarılması amacıyla' yapıldığı tespit edildi.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:1m 0s
Question 23Question →

Bazı cümlelerde yargı, kendisinden önce veya sonra belirtilen bir hedefe yönelik (amaç-sonuç) olarak kurgulanırken bazılarında gerçekleşmiş bir gerekçeye dayalı (neden-sonuç) olarak ifade edilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Sanatsal faaliyetlerin toplumsal iyileşme üzerindeki etkisini artırmak üzere yeni bir yerel yönetim stratejisi uygulamaya konuldu.

Answer

Sanatsal faaliyetlerin toplumsal iyileşme üzerindeki etkisini artırmak üzere yeni bir yerel yönetim stratejisinin uygulamaya konulduğunu belirten yargı.
Yeni yerel yönetim stratejisinin uygulamaya konulması bir sonuçtur. Bu sonucun hangi gaye ile yapıldığı ise 'sanatsal faaliyetlerin etkisini artırmak üzere' ifadesiyle belirtilmiştir. Burada henüz tam olarak gerçekleşmemiş, gerçekleşmesi arzulanan bir hedef söz konusu olduğu için amaç-sonuç ilişkisi kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin temel yargısını ve bu yargıya bağlı olan yan unsurları belirleyin.
Temel yargı 'yeni bir stratejinin uygulamaya konulması'dır.
Anlam ilişkisini çözebilmek için önce asıl sonucun ne olduğu saptanmalıdır.
2
Temel yargıya 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi nedenle?' sorularını yöneltin.
'Hangi amaçla uygulamaya konuldu?' sorusuna 'etkiyi artırmak üzere' cevabı alınmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefi, neden-sonuç cümlelerinde ise gerçekleşmiş bir gerekçeyi bildirir.
3
Cümledeki '-mak üzere' edat grubunun işlevini kontrol edin.
'-mak üzere' yapısının cümleye 'amaç' anlamı kattığı teyit edilir.
Dil bilgisel yapılar (için, amacıyla, üzere) anlam ilişkisinin sağlamasını yapmamıza yardımcı olur.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:1m 15s
Question 24Question →

Kamu kurumlarında iş sağlığı ve güvenliği standartlarının yükseltilmesi çalışmaları kapsamında hazırlanan aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: İş yerindeki kaza risklerini asgari düzeye indirmek maksadıyla tüm personele yönelik kapsamlı bir eğitim programı düzenlendi.

Answer

İş yerindeki kaza risklerini asgari düzeye indirmek maksadıyla tüm personele yönelik kapsamlı bir eğitim programı düzenlendi.
Doğru seçenekte sunulan cümlede 'maksadıyla' edatı kullanılarak eylemin hangi hedefi gerçekleştirmeye yönelik olduğu açıkça belirtilmiştir. 'Eğitim programının düzenlenmesi' eylemi, henüz gerçekleşmemiş ancak gerçekleşmesi istenen 'risklerin asgari düzeye indirilmesi' amacına hizmet etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki temel yargıyı (eylemi) ve bu yargının hangi gerekçeyle ifade edildiğini tespit edin.
Cümlelerde 'düzenlendi', 'sebep oldu', 'yol açıyor', 'mümkün olacaktır', 'sağladı' yargıları saptanmıştır.
Anlam ilişkisini belirlemek için önce yüklem ve ona bağlı olan yan yargı ayrıştırılmalıdır.
2
Yargıya 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi nedenle?' sorularını yönelterek anlam kontrolü yapın.
'Eğitim programı hangi amaçla düzenlendi?' sorusuna 'kaza risklerini indirmek amacıyla' cevabı alınırken, diğer cümlelerde 'nedeniyle' ifadesi anlamı karşılamaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir; neden-sonuç cümlelerinde ise eylem gerçekleşmiş bir gerekçeye dayanır.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:50s
Question 25Question →

Kamu kurumlarında bilgi güvenliği standartlarının iyileştirilmesi çalışmaları kapsamında hazırlanan aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Veri sızıntılarını önlemek adına sistem altyapısında kapsamlı bir güncelleme yapıldı.

Answer

Veri sızıntılarını önlemek adına sistem altyapısında kapsamlı bir güncelleme yapıldı.
Veri sızıntılarını önlemek adına yapılan güncelleme cümlesinde, eylem (güncelleme yapılması) henüz gerçekleşmemiş ancak ulaşılmak istenen bir gaye (sızıntıların önlenmesi) için icra edilmiştir. 'Adına' sözcüğü burada 'maksadıyla, amacıyla' anlamı katarak amaç-sonuç ilgisi kurmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) belirle.
Ana eylem 'güncelleme yapılması'dır.
Anlam ilişkisini kurmak için temel yargının saptanması gerekir.
2
Eyleme 'Hangi amaçla?' sorusunu yönelt.
'Veri sızıntılarını önlemek amacıyla' cevabı alınmaktadır.
Eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bulmak amaç-sonuç ilişkisini doğrular.
3
Cümledeki anlam ilgisini kuran ek veya sözcüğü kontrol et.
'Adına' ifadesinin 'amacıyla' anlamında kullanıldığı görülür.
Anlamsal bağın yapısal unsurlarla sağlamasını yapmak hata payını azaltır.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için 'için' edatının kullanıldığı farklı örnekleri analiz edebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki 'için/adına/üzere' gibi edatların yerine 'amacıyla' sözcüğünü getirerek anlamlı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz. Eğer anlamlıysa amaç-sonuç, anlamsız kalıyorsa (ve gerekçe bildiriyorsa) neden-sonuçtur.
Estimated Time:50s
Question 26Question →

Cümlede anlam ilişkileri; eylemin hangi gerekçeyle yapıldığını (neden-sonuç) veya hangi hedefe yönelik gerçekleştirildiğini (amaç-sonuç) ifade edebilir. Bazı durumlarda bu ilişkiler, belirgin bağlaçlar yerine cümledeki kavramların anlamsal bütünü ve olay örgüsü üzerinden kurulur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, kendisinden önceki ifadenin gerçekleşme amacıyla değil, doğrudan bir gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Siber saldırıların kurumsal veri tabanında meydana getirdiği tahribatın teknik aksaklıklara sebebiyet vermesi, güvenlik protokollerinin acilen güncellenmesini beraberinde getirdi.

Answer

Güvenlik protokollerinin güncellenmesinin, gerçekleşmiş bir olay olan siber saldırı tahribatına dayanması nedeniyle neden-sonuç ilişkisi içeren seçenek doğrudur.
Güvenlik protokollerinin güncellenmesi eylemine odaklanıldığında, bu eylemin bir hedefi değil, bir zorunluluğu karşıladığı görülür. Siber saldırıların kurumsal veri tabanında yarattığı tahribat, geçmişte vuku bulmuş ve sonuçları ortaya çıkmış bir durumdur. Dolayısıyla bu cümledeki ilişki, yargının gerçekleşme nedenini (gerekçesini) ortaya koyan bir neden-sonuç ilişkisidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıların gerçekleşme koşullarını analiz edin.
Yargıların (ulaştırılma, uygulama, güncellenme, paylaşılma, işlenme) hangi temele dayandığı belirlenir.
Amaç ve neden arasındaki temel farkı ayırt etmek için ilk adım budur.
2
Eylemin bir 'hedef' (henüz gerçekleşmemiş) mi yoksa bir 'gerekçe' (gerçekleşmiş bir olay) mi olduğunu sorgulayın.
Siber saldırıların tahribat yaratması gerçekleşmiş bir olaydır; diğer seçeneklerdeki hedefler ise ulaşılmak istenen sonuçlardır.
Amaç-sonuçta eylem bir hedefe yöneliktir; neden-sonuçta ise eylem gerçekleşmiş bir sebepten doğar.
3
Dil bilgisel ipuçlarını (edatlar ve ekler) değerlendirin.
'Noktasında', 'bakımından', 'bilinciyle' ve 'için' ifadelerinin amaç; 'sebebiyle/beraberinde getirdi' yapısının neden anlamı kattığı görülür.
Biçimsel özellikler anlam ilişkisini doğrulamaya yardımcı olur.

Key Concept

Cümlede Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Cümlede 'için' edatının yerine 'amacıyla' getirilebiliyorsa amaç-sonuç, 'nedeniyle' getirilebiliyorsa neden-sonuç ilişkisi olduğunu test ederek pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 27Question →

Kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak ve bürokrasiyi azaltmak üzere hayata geçirilen 'Tek Durak Ofis' projesi, vatandaşlar tarafından büyük bir ilgiyle karşılandı.

Bu cümledeki anlam ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Sınav merkezlerindeki yığılmaları önlemek düşüncesiyle adayların başvuru süresi üç gün daha uzatıldı.

Answer

Sınav merkezlerindeki yığılmaları önlemek düşüncesiyle başvuru süresinin uzatıldığını belirten seçenek doğru cevaptır.
Öncül cümlede 'verimliliği artırmak ve bürokrasiyi azaltmak üzere' ifadesi bir amaç bildirmektedir. Doğru cevap olan seçenekteki 'yığılmaları önlemek düşüncesiyle' ifadesi de aynı şekilde bir hedef ve amaç ortaya koyduğu için anlam ilişkisi bakımından özdeştir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki cümleyi analiz et.
Cümlede '-mek üzere' edatı kullanılarak projenin 'verimliliği artırmak ve bürokrasiyi azaltmak' amacıyla yapıldığı belirtilmiştir.
Anlam ilişkisini (amaç-sonuç) belirlemek için yargının hangi hedefe yönelik yapıldığını saptamak gerekir.
2
Seçeneklerde amaç-sonuç ilişkisini ara.
Doğru seçenekte 'önlemek düşüncesiyle' ifadesi, eylemin hangi amaçla yapıldığını açıkça ortaya koymaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir; neden-sonuç cümlelerinde ise gerekçe zaten gerçekleşmiş bir durumdur.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Amaç-sonuç cümlelerini neden-sonuç cümlelerinden ayırmak için 'hangi amaçla?' ve 'neden?' sorularını yükleme yönelterek farkı netleştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 28Question →

Türkçede bazı cümleler, bir eylemin gerçekleşme gerekçesini veya bir durumun ortaya çıkış nedenini içerecek şekilde kurulur. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir nedene dayandırılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sınav takvimindeki değişikliklerin adaylara geç duyurulması, başvuru sürecinde büyük bir kargaşa yaşanmasına yol açtı.

Answer

Sınav takvimindeki değişikliklerin adaylara geç duyurulması, başvuru sürecinde büyük bir kargaşa yaşanmasına yol açtı cümlesinde neden-sonuç ilişkisi mevcuttur.
Doğru cevap olan seçenekte, başvuru sürecindeki kargaşanın (sonuç), duyurunun geç yapılmasına (neden/gerekçe) dayandığı görülmektedir. Bu cümlede yargı, kendisinden önce gelen bir olay nedeniyle açıklanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıları ve bu yargıların bağlı olduğu ek/edatları tespit etmek.
A, C ve E seçeneklerinde '-mak amacıyla/üzere/için' kalıpları; D seçeneğinde '-sa' eki; B seçeneğinde ise doğrudan bir olayın sonucu görülmektedir.
Anlam ilişkisini belirlemek için kullanılan anahtar ifadeler (amacıyla, nedeniyle, ise vb.) cümlenin yönünü belirler.
2
Neden-sonuç ile amaç-sonuç farkını uygulamak.
Amaç cümlelerinde henüz gerçekleşmemiş bir hedef varken, neden-sonuç cümlelerinde gerçekleşmiş bir durumun başka bir durumu doğurması söz konusudur.
Duyuruların geç yapılmış olması (neden) gerçekleşmiş bir olaydır ve başvuru kargaşasına (sonuç) sebep olmuştur.

Key Concept

Neden-Sonuç (Gerekçe) İlişkisi

Alternative Method

Neden-sonuç ve amaç-sonuç ayrımını yapmak için 'hangi amaçla?' ve 'hangi nedenle?' sorularını yöneltebilirsiniz. Ayrıca yargının nedenini bildiren bölümün başına 'gerçekleştiği için' ifadesini getirebiliyorsanız o cümle neden-sonuç cümlesidir (Örn: Duyuru geç yapıldığı için kargaşa yaşandı).
Estimated Time:55s
Question 29Question →

Bazı cümlelerde yargı, kendisinden önce veya sonra gelen bir ereğe bağlı olarak kurulur. Bu tür cümlelerde eylemin hangi gayeyi gerçekleştirmek üzere yapıldığı, henüz gerçekleşmemiş bir hedef olarak sunulur.

Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir amaç-sonuç ilişkisi söz konusudur?

Show answer & explanation

Answer: Ekonomi yönetimi; uluslararası standartlarda bir denetim mekanizması oluşturmak ve vergi kayıplarının önüne geçmek üzere kapsamlı bir yasa tasarısı hazırlayarak Meclis’e sundu.

Answer

Ekonomi yönetiminin yasa tasarısını hazırlayıp sunması eyleminin 'denetim mekanizması oluşturmak' ve 'vergi kayıplarını önlemek' gibi henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yönelik olması sebebiyle doğru cevap amaç-sonuç ilişkisinin kurulduğu seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan cümlede, yasa tasarısının hazırlanması eylemi 'mekanizma oluşturmak' ve 'kayıpların önüne geçmek' hedeflerine hizmet etmektedir. Bu hedefler henüz gerçekleşmemiş, eylem sonucunda ulaşılması beklenen birer erek niteliğindedir. 'Üzere' edatı burada 'amacıyla' anlamında kullanılarak amaç-sonuç ilişkisini pekiştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki temel yargıları (eylemleri) belirleyin.
Onaylanma, daralma, sunma, körelme, engelleme gibi eylemler tespit edildi.
Anlam ilişkisini çözmek için önce sonucun ne olduğu bulunmalıdır.
2
Eylemlere 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi nedenle?' sorularını yönelterek gerekçenin niteliğini test edin.
Bir seçenek dışında tüm gerekçelerin gerçekleşmiş birer durum (neden) olduğu görüldü.
Neden-sonuçta gerekçe gerçekleşmiş bir olaydır, amaç-sonuçta ise ulaşılmak istenen bir hedeftir.
3
'Üzere' edatının ve diğer bağlayıcı unsurların cümleye kattığı anlam ilgisini çözümleyin.
Üzere edatının cümleye 'amacıyla' anlamı kattığı ve bir erek bildirdiği saptandı.
'Üzere' edatı çoğu zaman amaç-sonuç ilişkisi kurmak için kullanılır.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi Ayrımı

Alternative Method

Cümledeki 'için/üzere' gibi eklerin yerine 'amacıyla' kelimesini getirdiğinizde anlamlı bir bütün oluşuyorsa amaç-sonuç; 'sebebiyle/dolayısıyla' kelimelerini getirdiğinizde anlamlı oluyorsa neden-sonuç ilişkisi var demektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 30Question →

Türkçede bazı cümlelerde yargı, henüz gerçekleşmemiş bir hedefin elde edilmesine yönelik (amaç-sonuç) kurgulanırken; bazı cümlelerde ise gerçekleşmiş bir durumun sonucunda ortaya çıkan gerekçeye (neden-sonuç) bağlanır. Özellikle karmaşık yapılı cümlelerde, cümlenin bir bölümündeki amaç ifadesi, cümlenin bütününe hakim olan neden-sonuç ilişkisinin içinde eriyebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisi "amaç-sonuç" ilişkisi çerçevesinde kurgulanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu yönetiminde liyakat esaslı bir istihdam politikası gütmek üzere mülakat süreçlerinde standardizasyonu sağlayacak yeni bir kurul oluşturuldu.

Answer

Kamu yönetiminde liyakat esaslı bir istihdam politikası gütmek üzere mülakat süreçlerinde standardizasyonu sağlayacak yeni bir kurul oluşturuldu.
Doğru cevap olan seçenekte 'kurul oluşturuldu' yargısı, henüz gerçekleşmemiş ve gerçekleştirilmesi hedeflenen 'standardizasyonu sağlamak' ve 'liyakatli bir politika gütmek' gayelerine hizmet etmektedir. '-mak üzere' kalıbı burada eylemin yöneldiği maksadı açıkça ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki ana yargıları (yüklemleri) belirleyin.
Yansımıştır, giderilmiştir, oluşturuldu, sağlamıştır, yükseltmiştir.
Anlam ilişkisi temel yargı üzerinden kurulur.
2
Yüklemlere 'Hangi amaçla?' ve 'Neden/Hangi gerekçeyle?' sorularını yöneltin.
Diğer seçeneklerde eylemler gerçekleşmiş bir sebebe dayanırken, bir seçenek eylemin bir hedefe yönelik yapıldığını gösterir.
Amaç ve neden arasındaki temel fark, hedefin gerçekleşip gerçekleşmediğidir.
3
Amaç-sonuç bildiren '-mak üzere' edatının ana eyleme doğrudan bağlanıp bağlanmadığını kontrol edin.
Kurulun oluşturulma amacı doğrudan 'standardizasyonu sağlamak' olarak belirtilmiştir.
Üst düzey sorularda amaç ifadesi bazen sadece öznenin bir sıfatı gibi kullanılabilir, bu ayrımı yapmak gerekir.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi Ayrımı
Estimated Time:1m 30s
Question 31Question →

Bazı cümlelerde yargı, kendisinden önceki bölümün ulaşmak istediği hedefi veya gayeyi ifade edecek şekilde kurgulanır. Bu açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi "amaç-sonuç" ilişkisine örnek gösterilebilir?

Show answer & explanation

Answer: Kültürel mirasın dijital dünyada daha görünür kılınması ve geniş kitlelere ulaştırılması hedeflenerek başlatılan sanal müze projesi, büyük bir ilgiyle karşılandı.

Answer

Kültürel mirasın dijital dünyada daha görünür kılınması ve geniş kitlelere ulaştırılması hedeflenerek başlatılan sanal müze projesi, büyük bir ilgiyle karşılandı.
Doğru yanıt olan cümlede, sanal müze projesinin başlatılması eylemi; kültürel mirasın dijital dünyada görünür kılınması ve geniş kitlelere ulaştırılması gayesine hizmet etmektedir. Cümledeki "hedeflenerek" ifadesi, yargıya "amacıyla" anlamı katarak eylemin hangi maksatla gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, tam bir amaç-sonuç ilişkisidir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki cümleleri yargı ve yan yargı yönünden analiz etmek.
Cümlelerin eylem/durum bildiren kısımları ile bu durumların ortaya çıkış şekilleri belirlenir.
Anlam ilişkisini çözmek için temel ve yan yargıların tespiti gerekir.
2
Yargılar arasındaki bağı "amacıyla" veya "nedeniyle" kelimeleriyle test etmek.
Doğru seçenekte "hedeflenerek" ifadesinin yerine "amacıyla" konulabildiği görülür.
Amaç-sonuç ile neden-sonuç arasındaki farkı ayırt etmek için en güvenilir yöntemlerden biridir.
3
Eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefe mi yoksa gerçekleşmiş bir gerekçeye mi dayandığını saptamak.
Sanal müze projesinin başlatılma amacı (görünürlük artırma), projenin başlatılmasından sonra ulaşılması umulan bir hedeftir.
Amaç-sonuç ilişkisinde eylem, bir hedef doğrultusunda yapılır; neden-sonuçta ise eylemi tetikleyen olay önceden gerçekleşmiştir.

Key Concept

Cümlede Anlam İlişkileri (Amaç-Sonuç)
Estimated Time:2m 0s
Question 32Question →

Cümlede anlam ilişkileri; yargının gerçekleşme gerekçesinin bir nedene dayanması, bir hedefe (amaca) yönelik olması veya bir koşula bağlanması bakımından farklılık gösterir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca yönelik olarak gerçekleşmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu kurumları arasındaki iş birliği ve eş güdüm artsın diye Cumhurbaşkanlığı bünyesinde yeni bir koordinasyon merkezi kuruldu.

Answer

Kamu kurumları arasındaki eş güdümün artırılması hedefine yönelik olarak koordinasyon merkezinin kurulduğunu belirten seçenek doğru cevaptır.
Kamu kurumları arasındaki eş güdümün artması henüz gerçekleşmemiş, ulaşılması hedeflenen bir durumdur. Yeni koordinasyon merkezi bu hedefe (amaca) ulaşmak için kurulmuştur. Bu nedenle bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerine 'Hangi amaçla?' ve 'Neden?' sorularını yöneltmek.
Yargıların gerçekleşme gerekçelerinin niteliği (gerçekleşmiş bir neden mi yoksa ulaşılmak istenen bir hedef mi) belirlenir.
Amaç-sonuç ile neden-sonuç cümlelerini ayırt etmenin en temel yolu, gerekçenin gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol etmektir.
2
'Diye' edatı kullanılan seçeneklerdeki (C ve D) anlam farkını analiz etmek.
Gerekçenin 'puanı yakalayamamak' olduğu cümlede eylem bitmiştir (neden), 'eş güdüm artsın' olan cümlede ise eylem bir beklentidir (amaç).
Türkçede 'diye' sözcüğü hem neden hem de amaç bildirebilir; bu durum KPSS'de sıkça sorulan bir ayırt ediciliktir.
3
Sonuç cümlesini belirlemek.
Hedeflenen durumun henüz gerçekleşmediği tek yargı olan koordinasyon merkezinin kurulması ifadesi amaç-sonuç olarak işaretlenir.
Amaç-sonuç cümlelerinde 'yargı + amaç' yapısı geleceğe dönük bir niyet barındırır.

Key Concept

Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi Ayrımı
Estimated Time:1m 15s
Question 33Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca yönelik kurgulanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu binalarının enerji verimliliğini tescillemek üzere başlatılan teknik denetimler, ilgili bakanlık tarafından tüm illerde eş zamanlı olarak yürütülüyor.

Answer

Kamu binalarının enerji verimliliğini tescillemek üzere başlatılan teknik denetimlerin anlatıldığı seçenek, yargının bir amaca yönelik kurgulandığı cümledir.
Kamu binalarındaki denetimlerin yürütülmesi eylemi, 'enerji verimliliğinin tescil edilmesi' hedefiyle gerçekleştirilmektedir. Cümledeki '-mak üzere' edatı 'amacıyla' anlamı katarak yargıyı bir amaca bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin ana yargısını (eylemini) belirleme.
Ana eylem 'denetimlerin yürütülmesidir'.
Amaç veya nedenin hangi eyleme bağlandığını anlamak için ana yargı tespit edilmelidir.
2
Eyleme 'Hangi amaçla?' sorusunu yöneltme.
'Enerji verimliliğini tescillemek üzere (amacıyla)' cevabı alınmaktadır.
Eylemin bir hedef doğrultusunda mı yoksa bir gerekçe sonucu mu yapıldığını ayırt etmek gerekir.
3
Cümledeki anlam ilişkisini kuran ek veya edatları kontrol etme.
'-mak üzere' edatının 'amacıyla' anlamında kullanıldığı görülmektedir.
Anlamsal yapı, dil bilgisi ipuçlarıyla doğrulanmalıdır.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Alternative Method

Amaç-sonuç ile neden-sonuç cümlelerini ayırt etmek için eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılabilir. Neden-sonuçta neden olan durum gerçekleşmiştir; amaç-sonuçta ise 'amaç' henüz bir tasarı/hedef aşamasındadır.
Estimated Time:1m 30s
Question 34Question →

Cümleler arasındaki anlam ilişkileri; yargının gerçekleşme gerekçesinin bir nedene dayanması (neden-sonuç) veya belirli bir hedefe yönelik olması (amaç-sonuç) bakımından farklılık gösterir. Neden-sonuç cümlelerinde gerekçe bölümü genellikle gerçekleşmiş bir eylemi ifade ederken amaç-sonuç cümlelerinde gerekçe henüz gerçekleşmemiş bir hedeftir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, diğerlerinden farklı bir anlam ilişkisiyle kurulmuştur?

Show answer & explanation

Answer: Dijital dönüşüm sürecinde karşılaşılan teknik altyapı yetersizlikleri, kamu hizmetlerinin e-devlet üzerinden sunulmasında aksamalara sebebiyet verdi.

Answer

Dijital dönüşüm sürecinde karşılaşılan teknik altyapı yetersizlikleri ile başlayan cümle, yargının bir nedene dayandığı tek seçenektir.
Dijital dönüşüm sürecindeki altyapı yetersizliklerinden bahseden cümlede, yargı bir sebebe (neden) bağlanmıştır. Altyapı yetersizliği gerçekleşmiş bir durumdur ve bu durum aksamaya yol açmıştır. Diğer tüm seçeneklerde ise eylem, gelecekte gerçekleşmesi umulan bir hedefe (amaca) yönelik olarak yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıların (sonuç) ve bu yargıların ortaya çıkış gerekçelerinin (neden/amaç) tespit edilmesi
Dört cümlede gerekçenin bir hedef (amaç), bir cümlede ise gerçekleşmiş bir durum (neden) olduğu görülür.
Amaç ve neden arasındaki temel fark, eylemin gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında gizlidir.
2
Seçeneklerdeki belirteçlerin (-mek üzere, amacıyla, maksadıyla, adına, sebebiyet verdi) incelenmesi
A, B, C ve E seçeneklerinde amaç-sonuç bildiren kalıplar kullanılırken D seçeneğinde neden-sonuç bildiren bir ifade yer alır.
E-devlet hizmetlerindeki aksama, altyapı yetersizliğinin bir sonucudur ve bu yetersizlik mevcut/gerçekleşmiş bir durumdur.

Key Concept

Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç cümlelerinin yapısal ve anlamsal farkları
Estimated Time:1m 30s
Question 35Question →

Cümlede anlam ilişkileri incelenirken yargının hangi temele dayandığı; eylemin bir ereğe yönelik olması (amaç) veya gerçekleşmiş bir sebebe dayanması (neden) bakımından farklılık gösterir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Farklı bakış açıları kazanmak maksadıyla kütüphanedeki felsefe raflarını saatlerce titizlikle inceledi.

Answer

Farklı bakış açıları kazanmak maksadıyla kütüphanedeki felsefe raflarını incelemesi cümlesinde eylemin bir ereği (amacı) vardır.
İncelenen seçenekte 'inceledi' eylemi, henüz gerçekleşmemiş ancak gerçekleşmesi istenen bir hedefe (farklı bakış açıları kazanmak) yönelik yapılmıştır. 'Maksadıyla' ifadesi cümleye doğrudan amaç anlamı katmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) belirleyin.
Ana yargı: 'felsefe raflarını inceledi'.
Anlam ilişkisini çözmek için önce hangi eylemin hangi temele dayandığını saptamak gerekir.
2
Yargıya 'Hangi amaçla?' sorusunu yöneltin.
'Farklı bakış açıları kazanmak amacıyla' cevabı alınmaktadır.
Eğer cevap bir hedefe yönelikse amaç-sonuç, bir gerekçeye/sebebe yönelikse neden-sonuç ilişkisi vardır.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:1m 15s
Question 36Question →

Türkçede bazı cümleler, bir eylemin hangi hedefi gerçekleştirmeye yönelik yapıldığını (amaç-sonuç) bildirirken bazılarında yargı bir gerekçeye (neden-sonuç) dayalı olarak sunulur. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca bağlı olarak ortaya çıkmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Nitelikli iş gücünün sektörel ihtiyaçlarla uyumunu sağlamak adına mesleki eğitim merkezlerinin müfredatı sanayi kuruluşlarıyla iş birliği içerisinde güncelleniyor.

Answer

Müfredatın güncellenmesinin bir hedef doğrultusunda yapıldığını belirten seçenek doğrudur.
Müfredatın güncellenmesi eylemi, 'nitelikli iş gücü uyumunu sağlamak' hedefi doğrultusunda yapıldığı için amaç-sonuç ilişkisi taşımaktadır. Diğer seçeneklerde ise ana eylemler (reddedilme, ulaşıma açılamama vb.) birer amaca değil, birer engele veya sebebe (direnç, yetersizlik, yan etki vb.) dayanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (yüklemi) tespit et.
Seçeneklerdeki ana yargılar: güncelleniyor, ilgi görmedi, ulaşamadı, açılamadı, takıldı.
Cümlede anlam ilişkisi temel yargı üzerinden kurulur.
2
Yükleme 'Hangi amaçla?' ve 'Neden?' sorularını yönelterek yargının gerekçesini/hedefini sorgula.
Sadece bir seçenek 'Hangi amaçla?' sorusuna (uyumu sağlamak adına) cevap verirken diğerleri 'Neden?' sorusuna cevap vermektedir.
Amaç-sonuç ve neden-sonuç ilişkilerini ayırt etmenin en sağlıklı yolu bu soruları sormaktır.
3
Yan yargılardaki amaç bildiren ifadelere (-mak adına, -maya matuf, -mak üzere vb.) aldanmadan tüm cümlenin mantıksal kurgusunu analiz et.
Çeldiricilerde amaç ifadeleri bulunmasına rağmen, bu ifadeler temel yargının değil, sadece cümlede geçen bir nesnenin veya durumun amacını belirtmektedir.
Üst düzey sorularda amaç bildiren yapılar çeldirici olarak cümle içine yerleştirilir.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 37Question →

Kamu kurumlarında verimliliği artırmak ve kaynak israfını önlemek için çeşitli stratejik planlar uygulanmaktadır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Vatandaşların işlemlerini yerinden halledebilmelerini sağlamak için e-devlet entegrasyonu çalışmaları hızlandırıldı.

Answer

Vatandaşların işlemlerini yerinden halledebilmelerini sağlamak için e-devlet entegrasyonu çalışmalarının hızlandırıldığını belirten seçenek doğru cevaptır.
Doğru cevapta yer alan 'işlemleri yerinden halledebilmeyi sağlamak' ifadesi bir hedeftir. Bu hedefe ulaşmak için 'entegrasyon çalışmalarının hızlandırılması' eylemi gerçekleştirilmiştir. Eylem henüz gerçekleşmemiş bir amaca yönelik olduğu için amaç-sonuç ilişkisi kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Yükleme sorulacak 'Hangi amaçla?' sorusuyla cümlenin anlam yönünü belirlemek.
Hızlandırıldı (Yüklem) -> Hangi amaçla? -> Vatandaşların işlemlerini yerinden halledebilmelerini sağlamak amacıyla.
Amaç-sonuç cümlelerinde temel yargı henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.
2
Cümledeki '-mak için' ekini '-mak amacıyla' ifadesiyle değiştirerek kontrol etmek.
İşlemlerini halledebilmelerini sağlamak amacıyla entegrasyon hızlandırıldı (Anlamlı).
Anlam bozulmuyorsa cümle amaç-sonuç ilişkisi taşır.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için '-dığı için' ile '-mak için' eklerinin işlevlerine odaklanan benzer sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 38Question →

Türkçede kimi cümlelerde yargı, kendisinden önce veya sonra sunulan bir hedefe ulaşma gayesiyle gerçekleştirilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma uygun bir anlam ilişkisi vardır?

Show answer & explanation

Answer: Sektörel bazdaki veri karmaşasını gidermek ve karar alma mekanizmalarını hızlandırmak üzere veritabanı altyapısı tamamen yenilendi.

Answer

Veritabanı altyapısının yenilenmesinden bahseden seçenek, eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını belirttiği için amaç-sonuç ilişkisi içermektedir.
Veritabanı altyapısının tamamen yenilenmesi eylemi, 'veri karmaşasını gidermek' ve 'karar alma mekanizmalarını hızlandırmak' amaçlarına hizmet etmektedir. Cümledeki '-üzere' edatı, bu hedefleri temel yargıya bağlayarak amaç-sonuç ilişkisi kurmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıları ve yargılara bağlı olan yan unsurları belirleme.
Tüm seçeneklerde temel bir eylem ve bu eylemi destekleyen gerekçe/hedef ifadeleri tespit edilmiştir.
Anlam ilişkisini analiz edebilmek için yargı ve gerekçe ayrımını yapmak gerekir.
2
Eylemin gerçekleşme temelinin 'gerçekleşmiş bir neden' mi yoksa 'ulaşılmak istenen bir hedef' mi olduğunu inceleme.
Dört seçenekte gerekçenin gerçekleşmiş olduğu (neden), bir seçenekte ise henüz gerçekleşmemiş bir hedefin (amaç) söz konusu olduğu görülmüştür.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, henüz tam olarak gerçekleşmemiş bir gayeye yöneliktir.
3
Doğru seçenekteki '-üzere' ekinin işlevini kontrol etme.
Bu seçenekteki '-üzere' edatı, cümleye 'amacıyla' anlamı katarak yargıyı bir hedefe bağlamıştır.
Söz dizimsel ipuçları anlam ilişkisinin sağlamasını yapmak için kullanılır.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:1m 30s
Question 39Question →

Gençlerin istihdam olanaklarını genişleterek yerel ekonomiye katkı sağlamaları yolunda, mesleki eğitim merkezlerinin kapasiteleri bölge ihtiyaçlarına göre artırılmaktadır.

Bu cümledeki anlam ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak maksadıyla, mobil belediyecilik uygulamaları daha işlevsel bir yapıya kavuşturulmuştur.

Answer

Vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak maksadıyla, mobil belediyecilik uygulamaları daha işlevsel bir yapıya kavuşturulmuştur.
Öncül cümlede geçen 'sağlamaları yolunda' ifadesi, mesleki eğitim merkezlerinin kapasitesinin artırılma hedefini (amacını) belirtmektedir. Bu durum bir 'amaç-sonuç' ilişkisidir. Seçenekler arasında yer alan 'kamu hizmetlerine erişimi kolaylaştırmak maksadıyla' ifadesi de eylemin hangi amaçla gerçekleştirildiğini bildirdiği için kök cümleyle tam bir uyum içindedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi analiz et.
Cümledeki 'sağlamaları yolunda' ifadesinin 'sağlamaları amacıyla/hedefiyle' anlamı taşıdığı belirlendi.
Anlam ilişkisini (Amaç-Sonuç) tespit etmek için anahtar ifadeyi bulmak gerekir.
2
Seçeneklerdeki belirteçleri incele.
Seçeneklerde 'için', 'takdirde', 'maksadıyla', 'yükselmesi' ve 'nedeniyle' ifadeleri tespit edildi.
Cümleler arasındaki mantıksal bağı kuran ek ve sözcükleri belirlemek doğru sınıflama sağlar.
3
Öncül cümle ile seçenekleri karşılaştır.
Doğru seçenekteki 'kolaylaştırmak maksadıyla' ifadesinin, eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefe (amaca) yönelik olduğunu bildirdiği saptandı.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, ulaşılmak istenen bir hedef doğrultusunda yapılır.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Cümledeki 'için' edatının yerine 'amacıyla' kelimesini koyarak amaç-sonuç, 'nedeniyle' kelimesini koyarak neden-sonuç ayrımını daha kolay yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 40Question →

Türkçede bazı cümleler, bir eylemin hangi hedefi gerçekleştirmek üzere yapıldığını bildirir. Bu tür cümlelerde yargı, henüz gerçekleşmemiş bir amaca yöneliktir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "amaç-sonuç" ilişkisi vardır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumsal verimliliği artırmak amacıyla yeni bir personel takip sistemi devreye alındı.

Answer

Kurumsal verimliliği artırma hedefiyle yeni bir sistemin devreye alındığını belirten seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenek olan ifadede, personel takip sisteminin devreye alınması eylemi, kurumsal verimliliğin artırılması hedefiyle gerçekleştirilmiştir. Burada 'amacıyla' kelimesi amaç-sonuç ilişkisini net bir şekilde kurmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) belirleyin.
Eylem: 'Yeni bir personel takip sistemi devreye alındı.'
Amaç-sonuç ilişkisini kurabilmek için önce sonucun ne olduğunu anlamak gerekir.
2
Eyleme 'Hangi amaçla?' veya 'Hangi hedefle?' sorusunu yöneltin.
Cevap: 'Kurumsal verimliliği artırmak amacıyla.'
Eğer cevap bir hedefe işaret ediyorsa (eylem henüz gerçekleşmemiş bir gaye için yapılıyorsa) amaç-sonuç ilişkisi vardır.

Key Concept

Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, henüz gerçekleşmemiş bir hedefe (gaye) ulaşmak için yapılır. Genellikle '-mak için', '-mak üzere', 'amacıyla' gibi ifadeler kullanılır.

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç cümlelerini ayırt etmek için 'amacıyla' kelimesini cümleye yerleştirmeyi deneyin. Eğer cümle anlamlı oluyorsa amaç-sonuçtur.
Estimated Time:45s
PreviousPage 2 / 7Next
Cümlede Anlam İlişkileri Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 2 | Examkin