Examkin

Cümlede Anlam İlişkileri

122 questions

Question 41Question →

Bazı yargılar, kendisinden önceki bölümün hangi gaye ile yapıldığını ortaya koyarken bazıları ise doğrudan gerçekleşmiş bir durumun sonucunu ifade eder. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem, henüz gerçekleşmemiş bir hedefe ulaşma çabasını içermektedir?

Show answer & explanation

Answer: Girişimcilik ekosistemindeki yenilikçi fikirlerin ticarileşmesini sağlamak düşüncesiyle kuluçka merkezlerine sağlanan teknik destekler artırıldı.

Answer

Girişimcilik ekosistemindeki yenilikçi fikirlerin ticarileşmesini sağlama düşüncesinin eylemin amacı olarak sunulduğu seçenek doğrudur.
Doğru seçenekte yer alan 'Girişimcilik ekosistemindeki yenilikçi fikirlerin ticarileşmesini sağlamak düşüncesiyle...' ifadesindeki 'düşüncesiyle' sözcüğü, cümleye 'amacıyla/gayesiyle' anlamı katmıştır. Teknik desteklerin artırılması, henüz gerçekleşmemiş ancak ulaşılması hedeflenen 'ticarileşme' sonucuna yönelik bir çabadır.

Step-by-Step Solution

1
Yükleme 'Hangi amaçla?' sorusunu yöneltme
Desteklerin artırılma amacı 'ticarileşmeyi sağlamak' olarak belirlendi.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.
2
Diğer cümlelerdeki ek ve edatların işlevini analiz etme
'-le beraber', '-sı/si' ve '-se' gibi yapıların neden veya koşul bildirdiği saptandı.
Neden-sonuç cümlelerinde gerekçe eylemden önce gerçekleşmiştir.
3
Kavramsal ayrımı netleştirme
Gerçekleşmiş bir gerekçe (neden) ile hedeflenen bir gaye (amaç) arasındaki fark ayırt edildi.
KPSS düzeyindeki sorularda profesyonel terminoloji bu ayrımı zorlaştırabilir.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç Ayrımı
Estimated Time:1m 15s
Question 42Question →

Cümlede anlam ilişkileri incelenirken yargının hangi temele dayandığı; eylemin bir ereğe yönelik olması (amaç-sonuç) veya gerçekleşmiş bir sebebe dayanması (neden-sonuç) bakımından önem arz eder.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, kendisinden önceki bir gerekçeye dayandırılarak (neden-sonuç ilişkisiyle) verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun mali tablolarında tutarsızlık görüldü diye bağımsız denetim sürecinin kapsamı genişletildi.

Answer

Kurumun mali tablolarında tutarsızlık görüldü diye bağımsız denetim sürecinin kapsamı genişletildi.
Seçenekler arasında yer alan 'Kurumun mali tablolarında tutarsızlık görüldü diye bağımsız denetim sürecinin kapsamı genişletildi.' cümlesinde, denetim kapsamının genişletilmesi eylemi, daha önce gerçekleşmiş ve saptanmış bir durum olan 'tutarsızlık görülmesi' gerekçesine dayanmaktadır. Bu cümlede 'diye' sözcüğü '-dığı için' anlamında kullanılarak neden-sonuç ilişkisi kurmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki temel yargıyı (sonucu) belirleyin.
Temel yargı: 'bağımsız denetim sürecinin kapsamı genişletildi'.
Anlam ilişkisini çözmek için önce eylemin ne olduğunu anlamak gerekir.
2
Yargıya temel olan ifadenin (tutarsızlık görülmesi) gerçekleşip gerçekleşmediğini analiz edin.
Tutarsızlıkların görülmesi eylemi tamamlanmış bir olgudur.
Eğer ifade gerçekleşmiş bir duruma dayanıyorsa neden-sonuç, henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yönelikse amaç-sonuç ilişkisi söz konusudur.
3
'diye' bağlacının cümleye kattığı anlamı test edin.
'Tutarsızlık görüldüğü için' ifadesiyle yer değiştirebilir, bu da neden bildirdiğini kanıtlar.
KPSS formatında 'diye' sözcüğü hem amaç hem neden bildirebildiği için eylemin gerçekleşme durumuna bakmak kritiktir.

Key Concept

Cümlede Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç Ayrımı)
Estimated Time:2m 0s
Question 43Question →

Türkçede bazı cümleler eylemin hangi gerekçeyle yapıldığını (neden-sonuç) bildirirken bazıları eylemin hangi hedefi gerçekleştirmeye yönelik olduğunu (amaç-sonuç) bildirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı bir amaca yönelik olarak gerçekleştirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak üzere sanayi tesislerinde atık yönetim sistemleri modernize ediliyor.

Answer

Sanayi tesislerinde atık yönetim sistemlerinin modernize edilmesinin hedefinin 'sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak' olduğunu belirten cümle amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır.
Doğru kabul edilen cümlede 'modernize ediliyor' eylemi, henüz gerçekleşmemiş olan ve ulaşılmak istenen 'sürdürülebilir kalkınma hedefleri'ne yöneliktir. '-mak üzere' edatı burada 'amacıyla' anlamında kullanılarak amaç-sonuç ilişkisi kurmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) tespit et.
Ana yargı: Sanayi tesislerinde sistemlerin modernize edilmesidir.
Anlam ilişkisini belirlemek için temel eylemin bulunması gerekir.
2
Eyleme 'Hangi amaçla?' veya 'Hangi hedefle?' sorularını yönelt.
Soru: Hangi amaçla modernize ediliyor? Cevap: Sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak amacıyla.
Eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yönelik olup olmadığını kontrol etmek için bu soru sorulur.
3
Diğer seçeneklerdeki neden ve koşul bildiren ifadeleri ele.
'Sebebiyle', 'artması', 'alınırsa', 'yükseldiği için' gibi ifadeler neden veya koşul bildirdiği için elenir.
Çeldiricileri eleyerek doğru anlam ilişkisinden emin olunur.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Amaç-sonuç ve neden-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için 'için' edatının her iki anlamda kullanıldığı karma testleri çözebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki '-mak üzere' veya '-mak için' yerine 'amacıyla' kelimesini getirerek anlamı kontrol edebilirsiniz. Eğer 'nedeniyle' kelimesi daha uygun oluyorsa neden-sonuç, 'amacıyla' uygun oluyorsa amaç-sonuç ilişkisidir.
Estimated Time:55s
Question 44Question →

Cümlelerde yargı bazen bir gerekçeye dayalı olarak (neden-sonuç), bazen de ulaşılmak istenen bir hedef doğrultusunda (amaç-sonuç) ortaya çıkar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme amacı belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Daha şeffaf bir yönetim anlayışı sergilemek üzere tüm harcama kalemleri kurumun resmi internet sitesinde kamuoyuyla paylaşıldı.

Answer

Daha şeffaf bir yönetim anlayışı sergilemek üzere tüm harcama kalemlerinin paylaşılması gerektiğini belirten ifade doğru cevaptır.
Doğru ifadede, 'tüm harcama kalemlerinin paylaşılması' eylemi gerçekleştirilmiştir. Bu eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığı sorulduğunda 'daha şeffaf bir yönetim anlayışı sergilemek üzere (amacıyla)' cevabı alınmaktadır. Bu, tipik bir amaç-sonuç ilişkisidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki temel yargıyı (eylemi) ve bu eylemin gerçekleşme gerekçesini belirlemek.
Eylemlerin hangisinin bir 'hedef' (amaç) hangisinin bir 'sebep' (neden) olduğu incelendi.
Amaç-sonuç ve neden-sonuç ilişkilerini birbirinden ayırt etmek sorunun çözüm anahtarıdır.
2
Yükleme 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi sebeple?' sorularını yöneltmek.
Şeffaf yönetim sergilemek amacıyla yapılan eylem tespit edildi.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir, neden-sonuç cümlelerinde ise eylem gerçekleşmiş bir sebepten doğar.

Key Concept

Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi Ayrımı

Practice More

Cümlede 'amacıyla' kelimesini 'için' veya 'üzere' edatlarının yerine koyarak anlamı kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 45Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme nedeni (gerekçesi) belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Elektrikler kesildiği için akşam televizyon izleyemedik.

Answer

Elektrikler kesildiği için akşam televizyon izleyemedik.
Cümlede televizyon izlenememesinin somut ve gerçekleşmiş gerekçesi 'elektriklerin kesilmesi' olarak sunulmuştur. Bu durum, yargının bir nedene dayalı olarak gerçekleştiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (sonucu) belirle.
Televizyon izleyememek.
Yargının neye dayandığını bulmak için önce sonucun tespit edilmesi gerekir.
2
Bu sonucun bir amaca mı yoksa gerçekleşmiş bir nedene mi dayandığını kontrol et.
Televizyon izleyememe durumu 'elektriklerin kesilmesi' gibi gerçekleşmiş bir olaydan kaynaklanmaktadır.
'-dığı için' eki genellikle neden-sonuç ilişkisi kurarak gerekçeyi bildirir.

Key Concept

Neden-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:45s
Question 46Question →

Cümlede anlam ilişkileri; eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını (amaç-sonuç) veya hangi gerekçeye dayandığını (neden-sonuç) ifade eder. Özellikle bürokratik ve akademik metinlerde bu iki ilişki, iç içe geçmiş yan cümlecikler ve karmaşık yapıdaki ifadeler nedeniyle titiz bir analiz gerektirir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde temel yargı, bir "ereksellik" (amaç-sonuç) ilişkisi çerçevesinde kurgulanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu Denetçiliği Kurumu; idarenin işleyişine yönelik şikâyetleri hukuk ve hakkaniyet temelinde incelemek ve idareye yol göstermek üzere teşkil edilmiştir.

Answer

Temel yargının (teşkil edilmiştir) bir hedefe veya gayeye (incelemek ve yol göstermek) yönelik gerçekleştirildiği cümledir.
İdarenin işleyişini inceleme ve yol gösterme ifadeleri henüz gerçekleşmemiş, kurumun kurulmasıyla ulaşılmak istenen birer 'hedef' niteliğindedir. 'Teşkil edilmiştir' yargısı bu hedefleri gerçekleştirmek üzere (ereksellik) icra edildiği için cümle tam bir amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki temel yargının (ana yüklemin) tespit edilmesi.
İncelediğimiz cümlede temel yargı 'teşkil edilmiştir' (kurulmuştur) ifadesidir.
Anlam ilişkisini belirlemek için öncelikle cümlenin hangi eylem üzerine kurulduğunu saptamak gerekir.
2
Temel yargıya 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi sebeple?' sorularının yöneltilmesi.
'Neden kurulmuştur?' sorusuna yanıt alınamazken, 'Hangi hedefi gerçekleştirmek üzere kurulmuştur?' sorusuna 'incelemek ve yol göstermek üzere' yanıtı alınmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir; neden-sonuç cümlelerinde ise eylem bitmiş bir gerekçeye dayanır.
3
Çeldiricilerdeki ara amaç bildiren ifadelerin ana yargıyla bağının analiz edilmesi.
Diğer seçeneklerdeki '...adına', '...için', '...gayesiyle' gibi yapılar sadece özneyi niteleyen veya yan cümlecik kuran yapılardır; ana yargılar (yol açtı, revize edildi, durduruldu, askıya alındı) ise birer 'neden'e bağlıdır.
Karmaşık cümlelerde birden fazla anlam ilişkisi olabilir; soru kökü bizden temel yargının (ana kurgunun) ilişkisini istemektedir.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç (Ereksellik) İlişkisi
Estimated Time:1m 30s
Question 47Question →

Türkçede bazı cümleler, bir eylemin hangi hedefi gerçekleştirmek üzere yapıldığını bildirir. Bu tür cümlelerde yargı, henüz gerçekleşmemiş bir amaca yöneliktir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin yapılış amacı belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Sürücülerin hız sınırlarına uymasını sağlamak üzere yollara yeni radar cihazları yerleştirildi.

Answer

Sürücülerin hız sınırlarına uymasını sağlamak üzere yollara yeni radar cihazları yerleştirildi.
Doğru cevap olan cümlede, radar cihazlarının yerleştirilmesi eyleminin hangi hedefi (maksadı) gerçekleştirmek için yapıldığı açıkça belirtilmiştir. '-mak üzere' kalıbı cümleye amaç anlamı katmış ve yargı henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yönlendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) tespit et.
Ana eylem: 'Radar cihazları yerleştirildi'.
Anlam ilişkisini belirlemek için önce hangi işin yapıldığını bulmak gerekir.
2
Eylemin hangi hedefle yapıldığını sorgula.
Hangi hedefle yerleştirildi? 'Sürücülerin hız sınırlarına uymasını sağlamak amacıyla'.
Eylemin henüz gerçekleşmemiş bir gayeye yönelik olup olmadığını anlamak için bu soru sorulur.
3
Cümledeki ek/edat kontrolünü yap.
'-mak üzere' edatının cümleye 'amacıyla' anlamı kattığı teyit edildi.
Dil bilgisi yapıları anlam ilişkilerini netleştirmeye yardımcı olur.

Key Concept

Cümlede Anlam İlişkileri (Amaç-Sonuç)
Estimated Time:45s
Question 48Question →

Türkçede bazı cümleler eylemin hangi gerekçeyle yapıldığını (neden-sonuç) bildirirken bazıları eylemin hangi hedefi gerçekleştirmeye yönelik olduğunu (amaç-sonuç) belirtir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı bir amaca bağlı olarak gerçekleşmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu kaynaklarının kullanımında tam şeffaflığı tesis etmek üzere hayata geçirilen veri takip sistemi, tüm harcama kalemlerini denetlenebilir kıldı.

Answer

Kamu kaynaklarının kullanımında tam şeffaflığı tesis etmek üzere hayata geçirilen veri takip sistemi, tüm harcama kalemlerini denetlenebilir kıldı.
Veri takip sisteminin denetlenebilir kılması eylemi, 'şeffaflığı tesis etmek' gibi henüz tam olarak gerçekleşmemiş, gerçekleşmesi hedeflenen bir duruma (amaca) yöneliktir. '-mek üzere' kalıbı bu cümlede 'amacıyla' anlamını karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki temel yargıların (yüklemlerin) hangi gerekçeyle gerçekleştiğini sorgulayın.
Eylemin bir 'amaç' (henüz gerçekleşmemiş hedef) mı yoksa 'neden' (gerçekleşmiş gerekçe) mi bildirdiği ayrıştırılır.
Amaç-sonuç ilişkisinde eylem, geleceğe yönelik bir hedef doğrultusunda yapılır; neden-sonuçta ise eylem gerçekleşmiş bir sebepten doğar.
2
Seçeneklerdeki 'maksadıyla, üzere, amacıyla' gibi anahtar sözcüklerin temel yargıyla bağını kontrol edin.
İlgili ifadenin temel eylemin amacını mı yoksa bir ismin sıfatını mı oluşturduğu belirlenir.
Çeldirici seçeneklerde amaç bildiren sözcükler yan unsurlarda (sıfat öbeklerinde) kullanılarak öğrenciyi yanıltabilir.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Cümledeki eylemin hangi amaçla yapıldığını bulmak için yükleme 'Ne amaçla?' sorusunu sorun; eğer cevap gerçek bir hedefi bildiriyorsa amaç-sonuçtur.
Estimated Time:1m 30s
Question 49Question →

Türkçede cümleler arasındaki anlam ilişkileri; yargının gerçekleşme nedenine, bir hedefe yönelik olmasına (amacına) veya bir şarta bağlanmasına göre farklılık gösterir. Bazı cümlelerde yargı, henüz gerçekleşmemiş ancak gerçekleşmesi hedeflenen bir gayeye yönelik kurgulanır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca bağlı olarak kurgulanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun stratejik planında yer alan hedefleri gerçekleştirmek üzere yeni bir koordinasyon birimi kuruldu.

Answer

Kurumun stratejik hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik bir gayenin belirtildiği seçenek doğru cevaptır.
Yeni bir koordinasyon biriminin kurulması eylemi, kurumun stratejik planındaki hedeflere ulaşma niyetini ve gayesini taşımaktadır. '-mek üzere' edat grubu burada amaç-sonuç ilişkisi kurmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerine 'Hangi amaçla?' sorusunu yönelt.
Doğru seçenekte 'Hangi amaçla kuruldu?' sorusuna 'hedefleri gerçekleştirmek amacıyla' cevabı alınır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.
2
Diğer seçeneklerdeki yargı-neden ilişkisini kontrol et.
Diğer seçeneklerde eylemlerin gerçekleşme sebeplerinin (nedenlerinin) önceden var olduğu görülür.
Neden-sonuç cümlelerinde neden bölümü gerçekleşmiş bir olguyu ifade eder.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:55s
Question 50Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca bağlı olarak gerçekleştirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası standartları yakalamak için üretim tesisini yeniledi.

Answer

Uluslararası standartları yakalamak için üretim tesisini yeniledi.
Üretim tesisinin yenilenmesi cümlesinde, eylem henüz ulaşılmak istenen bir hedefi (standartları yakalamak) ifade etmektedir. '-mak için' edat grubu burada amaç anlamı katmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki eyleme 'Hangi amaçla?' sorusunu yöneltin.
'Üretim tesisini hangi amaçla yeniledi?' sorusuna 'Uluslararası standartları yakalamak amacıyla' yanıtı alınır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.
2
Neden-sonuç seçeneklerini eleyin.
'Gürültü olduğundan' ve 'Hataları fark ettiği için' ifadeleri eylemin gerekçesini (nedenini) belirtir.
Neden-sonuç cümlelerinde neden bölümü genellikle gerçekleşmiş bir durumu ifade eder.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi
Question 51Question →

Türkçede kimi cümlelerde yargı, kendisinden önce veya sonra sunulan bir hedefe ulaşma gayesiyle gerçekleştirilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca bağlı olarak gerçekleştirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: İlgili bakanlık; vergi adaletini sağlamak ve kayıt dışı ekonomiyle daha etkin mücadele edebilmek için denetim kadrolarını genişletme kararı almıştır.

Answer

İlgili bakanlığın vergi adaletini sağlamak ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmek amacıyla denetim kadrolarını genişlettiğini belirten seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenekte sunulan cümlede, bakanlığın denetim kadrolarını genişletme eylemi; vergi adaletini sağlama ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele etme hedefleri doğrultusunda, yani bu amaca yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Eylemin gerçekleşme amacı açıkça belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin ana yargılarını (yüklemlerini) belirleyin.
Ana yargılar: 'artış kaydedildi', 'gecikmeler yaşandı', 'karar almıştır', 'etkiyi yaratamadı', 'gerçekçi olmayacaktır'.
Anlam ilişkisini belirlemek için öncelikle eylemin kendisi tespit edilmelidir.
2
Ana yargılara 'Hangi amaçla?' sorusunu yöneltin.
Sadece Bakanlığın karar alması eylemi 'adaleti sağlamak ve mücadele etmek amacıyla' cevabını vermektedir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.
3
Diğer seçeneklerdeki 'neden' ve 'koşul' unsurlarını ayırt edin.
Not artırımı ve teknik aksaklık birer 'neden'; geçilmedikçe ifadesi ise bir 'koşul' bildirmektedir.
Neden-sonuçta sebep gerçekleşmiştir, amaç-sonuçta ise sebep bir niyet veya hedeftir.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:1m 30s
Question 52Question →

Türkçede bazı cümleler, bir eylemin gerçekleştirilme gerekçesini (neden) bildirirken bazıları bu eylemin hangi hedefi (amaç) gerçekleştirmeye matuf olduğunu bildirir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca bağlı olarak kurgulanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bölgesel iş birliklerini güçlendirerek ihracat hacmini artırmak üzere ticaret heyetleri komşu ülkelere çalışma ziyaretleri başlattı.

Answer

İhracat hacmini artırmak amacıyla ticaret heyetlerinin gönderildiğini belirten seçenek doğru cevaptır.
Doğru cevap olan cümlede, ticaret heyetlerinin gönderilme eylemi henüz gerçekleşmemiş olan 'ihracat hacmini artırma' hedefine yöneliktir. Cümlede kullanılan '-mak üzere' yapısı, eylemin hangi maksatla yapıldığını belirterek amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) tespit edin.
Ana eylem: 'Ticaret heyetlerinin ziyaretler başlatması'.
Amaç veya nedenin neye hizmet ettiğini anlamak için önce neyin yapıldığını bulmak gerekir.
2
Eylemin gerçekleşme sebebinin mi yoksa hedeflenen bir durumun mu ifade edildiğini analiz edin.
'İhracat hacmini artırmak' henüz gerçekleşmemiş, ulaşılmak istenen bir hedeftir.
Neden-sonuç cümlelerinde neden gerçekleşmiş bir olaydır, amaç-sonuç cümlelerinde ise amaç henüz gerçekleşmemiş bir hedeftir.
3
Cümledeki ek ve bağlaçları (yönelik, adına, amacıyla, -mak üzere) kontrol edin.
'-mak üzere' edatı cümleye 'amacıyla' anlamı katarak amaç-sonuç ilişkisini kurmuştur.
Dil bilgisi yapıları anlam ilişkilerini teyit etmek için kesin ipuçları sunar.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Benzer şekilde '-e yönelik', '-mak amacıyla' ve '-mak için' yapılarını kullanarak amaç-sonuç ve neden-sonuç ayrımı üzerine pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 53Question →

İnsan zihni, olaylar arasında bağ kurarken bazen bir eylemi geleceğe dönük bir gaye ile (amaç), bazen de geçmişteki bir olguya dayalı zorunlulukla (neden) açıklar. Amaç-sonuç cümlelerinde eylemin hangi hedefi gerçekleştirmek üzere yapıldığı belirtilirken neden-sonuç cümlelerinde eylemin gerçekleşme gerekçesi üzerinde durulur.

Bu ayrım dikkate alındığında aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir "amaç-sonuç" ilişkisi söz konusudur?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası pazarda rekabet gücünü korumak düşüncesiyle üretim maliyetlerini düşürecek yeni bir strateji belirlendi.

Answer

Uluslararası pazarda rekabet gücünü korumak düşüncesiyle üretim maliyetlerini düşürecek yeni bir strateji belirlendi.
Doğru seçenekte strateji belirlenmesi eylemi, ileriye dönük bir gaye olan 'rekabet gücünü korumak' amacıyla yapılmıştır. 'Düşüncesiyle' ifadesi burada 'amacıyla/maksadıyla' anlamını karşılamakta ve yargıyı bir amaca bağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yüklemini ve temel yargısını belirleyin.
Temel yargı 'yeni bir strateji belirlenmesi'dir.
Anlam ilişkisi her zaman temel yargı ile yan yargı/gerekçe arasında kurulur.
2
Temel yargıya 'Hangi amaçla?' sorusunu yöneltin.
'Rekabet gücünü korumak düşüncesiyle' cevabı alınmaktadır.
Bu cevap, henüz gerçekleşmemiş ancak ulaşılmak istenen bir hedefi (gayeyi) ifade etmektedir.
3
Diğer seçeneklerdeki yargılara 'Niçin?' ve 'Hangi amaçla?' sorularını sorarak sağlamasını yapın.
Diğer seçeneklerde (A, C, D, E) yargılar bir amaca değil, zaten gerçekleşmiş bir duruma (nedene) dayanmaktadır.
Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki en temel fark, gerekçenin gerçekleşmiş bir olgu mu yoksa hedeflenen bir gaye mi olduğudur.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:1m 30s
Question 54Question →

Cümlede anlam ilişkileri incelenirken yargının hangi temele dayandığı; eylemin bir ereğe yönelik olması (amaç), gerçekleşmiş bir sebebe dayanması (neden) veya bir şarta bağlanması (koşul) bakımından farklılık gösterir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, kendisini doğuran gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu harcamalarındaki plansız artış, bütçe açığının sürdürülebilir seviyelerin üzerine çıkmasına yol açtı.

Answer

Kamu harcamalarındaki plansız artışın bütçe açığına yol açtığını belirten seçenek, yargının gerçekleşmiş bir gerekçeye dayandığı tek örnektir.
Doğru cevap olan cümlede, yargının (bütçe açığının artması) kendisini doğuran ve halihazırda gerçekleşmiş olan somut bir temele (kamu harcamalarındaki plansız artış) dayandırıldığı görülmektedir. Cümlede 'için' veya 'çünkü' gibi bağlaçlar kullanılmasa da 'yol açtı' fiiliyle neden-sonuç ilişkisi anlamsal olarak kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıların gerçekleşip gerçekleşmediğini analiz et.
Seçeneklerdeki eylemlerin bir kısmının henüz ulaşılmamış bir hedefi (amaç), bir kısmının gerçekleşmiş bir durumu (neden) işaret ettiği görülür.
Neden-sonuç cümlelerinde hem neden hem de sonuç gerçekleşmiş birer olgudur; amaç-sonuç cümlelerinde ise ilk bölüm henüz gerçekleşmemiş bir hedeftir.
2
Cümlelerdeki anlamsal bağlaç ve belirleyicileri (edat/fiil) tespit et.
'-mak üzere', 'yolunda', 'düşüncesiyle' gibi ifadelerin amaç; 'yol açtı' ifadesinin ise neden-sonuç bildirdiği saptanır.
Soru kökünde istenen 'gerekçe' (neden), yargının ortaya çıkmasına zemin hazırlayan gerçek bir olayı gerektirir.
3
Doğru seçeneği onayla.
Harcamalardaki plansız artışın (neden) bütçe açığına (sonuç) sebep olduğu kesin bir yargı olarak sunulmuştur.
Cümlede herhangi bir amaç veya koşul anlamı bulunmamakta, doğrudan bir sebep-sonuç zinciri kurulmaktadır.

Key Concept

Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkisi Ayrımı

Practice More

Amaç-sonuç ve neden-sonuç farkını pekiştirmek için 'üzere', 'diye', 'dolayı' ve 'ötürü' gibi edatların cümle içindeki görevlerini inceleyin.

Alternative Method

Cümledeki 'neden' veya 'amaç' bölümünü test etmek için 'Hangi amaçla?' ve 'Neden?' sorularını yükleme sorun. Eğer 'Hangi amaçla?' sorusuna mantıklı bir cevap alıyorsanız o amaç-sonuçtur; ancak gerçekleşmiş bir durumun sonucunu alıyorsanız neden-sonuçtur.
Estimated Time:1m 30s
Question 55Question →

Cümleler arasındaki anlam ilişkileri; eylemin hangi gerekçeyle, hangi amaçla veya hangi şartla gerçekleştirildiğini ifade eder. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme amacı belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu personelinin mesleki yetkinliklerini artırmak ve hizmet standartlarını yükseltmek düşüncesiyle kapsamlı bir eğitim programı hazırlandı.

Answer

Kamu personelinin mesleki yetkinliklerini artırmak ve hizmet standartlarını yükseltmek düşüncesiyle kapsamlı bir eğitim programı hazırlandı.
Doğru seçenekte, eğitim programının hazırlanma eyleminin hangi gaye ile yapıldığı açıkça belirtilmiştir. 'Yetkinlikleri artırmak ve standartları yükseltmek' birer hedeftir ve bu hedeflere ulaşmak için eylem gerçekleştirilmiştir. 'Düşüncesiyle' kelimesi burada 'amacıyla' anlamında kullanılarak amaç-sonuç ilişkisini kurmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki temel yargıyı (eylemi) belirleyin.
Temel yargı 'eğitim programının hazırlanması'dır.
Anlam ilişkisini çözmek için öncelikle hangi eylemin üzerinde durulduğunu saptamak gerekir.
2
Eyleme 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi gerekçeyle/neden?' sorularını yöneltin.
'Hangi amaçla hazırlandı?' sorusuna 'yetkinlikleri artırmak ve standartları yükseltmek amacıyla' cevabı alınmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir; neden-sonuçta ise eylem bir gerekçeye dayanır.
3
Cümledeki anahtar ifadeleri kontrol edin.
'...düşüncesiyle' ifadesi, cümleye 'amacıyla' anlamı katarak eylemin hedefini ortaya koymuştur.
İlişkiyi pekiştirmek için kullanılan edat veya söz öbekleri anlamın netleşmesini sağlar.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Cümledeki 'için' edatının yerine 'amacıyla' kelimesini koyarak anlamlı olup olmadığını kontrol etmek, amaç ve neden ilişkisini ayırt etmede pratik bir yöntemdir.
Estimated Time:50s
Question 56Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

Show answer & explanation

Answer: Türkçenin doğru ve etkili kullanımını yaygınlaştırmak üzere kitle iletişim araçlarındaki programlarda yeni düzenlemeler yapıldı.

Answer

Türkçenin doğru ve etkili kullanımını yaygınlaştırmak üzere kitle iletişim araçlarındaki programlarda yeni düzenlemeler yapıldı.
Doğru cevapta yer alan 'yaygınlaştırmak üzere' ifadesi, yapılan düzenlemelerin hangi amaçla gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. Bu cümlede bir hedef (Türkçenin doğru kullanımı) ve bu hedefe yönelik bir eylem (yeni düzenlemeler yapılması) söz konusudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıların hangi ekler veya edatlar (-mak için, -mak üzere, -dığı için, -sa/-se) ile bağlandığını inceleyin.
İkinci cümlede '-mak üzere' kalıbının kullanıldığı, üçüncü cümlede ise '-dığı için' yapısının olduğu tespit edildi.
Anlam ilişkisini belirleyen anahtar ifadeleri tespit etmek analiz sürecinin ilk adımıdır.
2
Tespit edilen yapının cümleye kattığı anlamın 'amaç' mı yoksa 'neden' mi olduğunu kontrol edin.
İkinci cümlede eylemin henüz gerçekleşmediği ve hedeflenen bir durum (amaç) olduğu, üçüncü cümlede ise gerçekleşmiş bir durumun sonuç doğurduğu (neden) anlaşıldı.
Amaç-sonuç cümlelerinde temel yargı bir hedefe ulaşmak için gerçekleştirilirken, neden-sonuç cümlelerinde bir gerekçeye dayanır.

Key Concept

Cümlede Anlam İlişkileri: Amaç-Sonuç
Question 57Question →

Cümleler arasındaki anlam ilişkileri; yargıların hangi gerekçeyle, hangi amaçla veya hangi şartla ortaya konduğunu belirler. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Edebiyat tarihine ışık tutacak belgeleri koruma altına almak amacıyla kapsamlı bir arşivleme çalışması başlatıldı.

Answer

Edebiyat tarihine ışık tutacak belgeleri koruma altına almak amacıyla kapsamlı bir arşivleme çalışması başlatıldı.
Doğru seçenekte sunulan cümlede, arşivleme çalışmasının yapılma hedefi 'belgeleri koruma altına almak' olarak belirtilmiştir. 'Amacıyla' ifadesi burada net bir amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki temel eylemi (yüklemi) ve bu eylemin gerçekleşme gerekçesini belirleyin.
Temel eylem 'arşivleme çalışması başlatıldı' ifadesidir.
Yargının neye dayandığını bulmak için önce yargının kendisi tespit edilmelidir.
2
Eyleme 'Hangi amaçla?' sorusunu yönelterek bir cevap alıp alamadığınızı kontrol edin.
'Hangi amaçla arşivleme çalışması başlatıldı?' sorusuna 'belgeleri koruma altına almak amacıyla' cevabı alınmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için 'için' edatının kullanıldığı farklı cümle yapılarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki 'amacıyla' veya 'için' gibi edatların yerine 'hangi hedefle' ifadesini getirerek cümlenin anlamlı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 58Question →

Kamu harcamalarında şeffaflığı sağlamak ve denetlenebilirliği artırmak üzere yeni bir mali yönetim sistemi devreye alındı.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu cümledekine benzer bir anlam ilişkisi vardır?

Show answer & explanation

Answer: Tarihî kent merkezindeki yapıların aslına uygun şekilde yenilenmesi için kapsamlı bir çalışma başlatıldı.

Answer

Tarihî kent merkezindeki yapıların aslına uygun şekilde yenilenmesi için kapsamlı bir çalışma başlatıldı.
Öncül cümlede yeni bir mali yönetim sisteminin devreye alınması, kamu harcamalarında şeffaflık ve denetlenebilirliğin sağlanması hedefine yöneliktir. Doğru cevap olan seçenekte de restorasyon çalışmalarının başlatılması, yapıların aslına uygun yenilenmesi amacına hizmet etmektedir. Her iki cümlede de eylemin gerçekleştirilme gayesi vurgulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi analiz etme
Cümledeki '-mek üzere' ifadesi, eylemin (sistemin devreye alınması) bir hedefe/gayeye (şeffaflık ve denetlenebilirlik) yönelik olduğunu gösterir. Bu bir amaç-sonuç ilişkisidir.
Soruda istenen anlam ilişkisini doğru tespit etmek için cümlede eylemin 'hangi gerekçeyle' mi yoksa 'hangi hedefle' mi yapıldığını belirlemek gerekir.
2
Seçenekleri karşılaştırma
Doğru seçenekte yer alan '-mesi için' yapısı, eylemin bir amaca hizmet ettiğini bildirirken diğer seçeneklerde gerekçe (neden) veya şart (koşul) bildirilmiştir.
Benzer anlam ilişkisini bulmak için amaç-sonuç kalıplarını (için, üzere, diye, gayesiyle) neden-sonuç kalıplarından (dığı için, nedeniyle, yüzünden, -den dolayı) ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Cümlede anlam ilişkilerini ayırt ederken 'için' edatının yerine 'amacıyla' kelimesini getirebiliyorsanız amaç-sonuç, getiremiyorsanız neden-sonuç olduğunu teyit edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 59Question →

Cümleler arasındaki anlam ilişkileri üzerine yapılan bir incelemede; eylemin hangi hedefi gözeterek gerçekleştirildiğini bildiren yargılar "amaç-sonuç", eylemin gerçekleşme gerekçesini bildiren yargılar ise "neden-sonuç" ilişkisiyle açıklanmaktadır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, doğrudan bir hedefi gerçekleştirmeye yönelik olarak ortaya konmuştur?

Show answer & explanation

Answer: Bölgesel kalkınma ajansları, yerel üreticilerin rekabet gücünü artırmak adına teknolojik modernizasyon projelerine hibe desteği sağlama kararı aldı.

Answer

Yerel üreticilerin rekabet gücünü artırmak adına teknolojik modernizasyon projelerine hibe desteği sağlandığını belirten yargı, bir amaca (hedefe) yöneliktir.
Doğru seçenek olan ifadede, kalkınma ajanslarının hibe desteği sağlama eylemi "yerel üreticilerin rekabet gücünü artırmak" gibi ileriye dönük bir hedefe bağlanmıştır. Buradaki "-mak adına" ifadesi "amacıyla" anlamını taşımakta ve cümleye amaç-sonuç ilişkisi katmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerinde bildirilen eylemlerin gerçekleşip gerçekleşmediğini analiz et.
Tüm cümlelerde ana yargılar (kurulması, hafifletmesi, gidilmesi vb.) gerçekleşmiş veya karara bağlanmıştır.
Anlam ilişkisini belirlemek için eylemin dayanağını bulmak gerekir.
2
Eylemin hangi soruya yanıt verdiğini kontrol et: 'Hangi hedefle/amaçla?' mı yoksa 'Hangi gerekçeyle/nedenle?' mi?
Hibe desteği sağlama kararı cümlesinde '-mek adına' ifadesiyle bir hedef belirtilmiştir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir; neden-sonuçta ise eylem gerçekleşmiş bir gerekçeye dayanır.
3
Diğer seçeneklerdeki bağlayıcı unsurları (sebebiyle, -mesiyle, -den ötürü vb.) incele.
Diğer seçeneklerin tamamında yargıların birer sonuç, belirtilen durumların ise bu sonuçları doğuran nedenler olduğu tespit edilmiştir.
Çeldiricileri eleyerek doğru anlam ilişkisini teyit etmek.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi
Estimated Time:1m 15s
Question 60Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca yönelik olarak gerçekleştirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kurumsal işleyişteki bürokratik yükü hafifletmek adına dijital onay sistemine geçiş yapıldı.

Answer

Kurumsal işleyişteki bürokratik yükü hafifletmek adına dijital onay sistemine geçiş yapıldı.
Doğru cevap olan cümlede, dijital onay sistemine geçilmesinin temel gayesi 'bürokratik yükü hafifletmek' olarak belirtilmiştir. Burada kullanılan 'adına' edatı, cümleye 'amacıyla' anlamı katarak eylemin bir amaca yönelik gerçekleştirildiğini kesinleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıların gerçekleşme gerekçelerini (neden) ve hedeflerini (amaç) analiz et.
Yargıların geleceğe dönük bir hedef mi yoksa geçmişe dönük bir sebep mi bildirdiği ayırt edilir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir gayeye yöneliktir; neden-sonuç cümlelerinde ise eylem tamamlanmış bir gerekçeye dayanır.
2
'Adına', '-dığı için', 'nedeniyle' gibi anahtar sözcüklerin cümledeki işlevini kontrol et.
'Adına' sözcüğünün 'amacıyla' anlamı kattığı doğru seçenek belirlenir.
Türkçede 'adına' edatı, 'için, yolunda, amacıyla' anlamlarına gelerek amaç-sonuç ilişkisi kurabilen nuanced bir yapıdır.

Key Concept

Cümlede Anlam İlişkileri (Amaç-Sonuç)
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 3 / 7Next
Cümlede Anlam İlişkileri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 3 | Examkin