Examkin

Sözcükte Anlam

120 questions

Question 81Question →

Türkçede sözcükler, kullanıldıkları bağlama göre temel anlamlarının yanı sıra yan ve mecaz anlamlar kazanabilirler.

Buna göre, "bırakmak" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bir işi daha sonraki bir zamana ertelemek" anlamında kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yoğun kar yağışı nedeniyle dışarıdaki tüm randevularını önümüzdeki aya bıraktı.

Answer

Randevuların önümüzdeki aya bırakılmasını ifade eden seçenek, sözcüğün 'ertelemek' anlamıyla örtüşmektedir.
Cümledeki 'önümüzdeki aya' ifadesi, eylemin gerçekleşme zamanının geleceğe ötelendiğini kesin olarak belirtmektedir. 'Bırakmak' sözcüğü burada 'ertelemek' anlamıyla tam bir uyum içindedir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün cümledeki yerini tespit etme
Sözcük, 'önümüzdeki aya' zaman ifadesiyle birlikte kullanılmıştır.
Zaman bildiren ifadeler genellikle erteleme anlamını pekiştirir.
2
İkame (yerine koyma) yöntemi uygulama
'Randevularını önümüzdeki aya erteledi' ifadesi anlamlı ve tutarlıdır.
Bir sözcüğün anlamını doğrulamak için eş anlamlısını yerine koymak en güvenilir yöntemdir.
3
Diğer seçenekleri eleme
Diğer seçeneklerde 'devretmek', 'miras kalmak', 'vazgeçmek' ve 'koymak' anlamları saptanmıştır.
Çok anlamlılık içeren sorularda her bir kullanımın özgün anlamını belirlemek hatayı önler.

Key Concept

Çok Anlamlılık ve Bağlam

Hints

1
Cümledeki zaman bildiren ifadelere (ne zaman?) dikkat ediniz.
2
'Bırakmak' yerine 'ertelemek' kelimesini getirdiğinizde anlam bozulmuyorsa doğru cevaba ulaştınız demektir.
3
Bir randevunun veya toplantının sonraya atılmasını ifade eden seçeneğe odaklanınız.

Practice More

Benzer şekilde 'almak', 'açmak' ve 'çıkmak' gibi çok anlamlı sözcüklerin KPSS'de sıkça sorulduğunu unutmayınız.

Alternative Method

Sözcüklerin yanına kazandıkları anlamları not ederek karşılaştırma yapabilirsiniz (Örn: Bırakmak = Miras kalmak, Bırakmak = Ertelemek).
Estimated Time:45s
Question 82Question →

Kurumsal kimlik çalışmalarında geleneksel değerleri modern yaklaşımlarla harmanlamak, geçmişin mirasını bugün de diri tutmaktadır.

Bu cümledeki "diri" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Gücünü ve etkisini sürdüren, canlılığını koruyan

Answer

Sözcük, bir değerin etkisini ve güncelliğini koruması anlamında kullanılmıştır.
Cümlede "mirasın diri tutulması" ifadesi, o mirasın güncelliğini yitirmemesi, unutulmaması ve etkisinin hala hissedilir olması anlamındadır. Bu durum, gücünü ve etkisini koruyan kavramıyla doğrudan örtüşür.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin bağlamını analiz etme
"Diri" sözcüğünün "geçmişin mirası" kavramıyla birlikte kullanıldığı tespit edildi.
Sözcüklerin anlamı kullanıldıkları bağlama göre şekillenir.
2
Sözcüğün temel ve mecaz anlam ayrımını yapma
"Diri" kelimesinin biyolojik bir canlılık yerine, bir değerin unutulmaması ve etkili kalması anlamında kullanıldığı görüldü.
Somut bir kavram olan "diri", soyut bir kavram olan "miras" ile kullanılarak mecazlaşmıştır.
3
Seçeneklerle karşılaştırma yapma
Gücünü ve etkisini sürdürme anlamının bağlama tam uyum sağladığı saptandı.
En kapsamlı ve doğru sözlük karşılığını bulmak gerekir.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümledeki 'miras' sözcüğünün soyut bir kavram olduğunu ve 'diri' sözcüğünün bu soyut kavramı nasıl etkilediğini düşünün.
2
Sözcüğün gerçek anlamı olan 'hayatta olma' durumunu bu cümleye yerleştirdiğinizde anlamlı bir bütün oluşup oluşmadığını kontrol edin.
3
Bir şeyin 'diri tutulması', onun etkisini ve canlılığını kaybetmemesi anlamına gelir.

Practice More

Benzer şekilde 'beslemek', 'canlandırmak' veya 'uyandırmak' gibi sözcüklerin mecaz anlamlarını içeren sorular çözerek bağlamsal analiz yeteneğinizi geliştirebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine seçeneklerdeki ifadeleri koyarak cümleyi yeniden okuyun. Hangi ifadenin cümlenin akışını ve mantığını bozmadığını kontrol edin.
Estimated Time:50s
Question 83Question →

Kamu kurumlarında mali denetimlerin bağımsız kurullar tarafından yürütülmesi, idari şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkelerinin hayata geçirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.

Bu cümledeki "yürütmek" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Bir işi yönetmek, bir süreci gerçekleştirmek veya bir görevi yerine getirmek

Answer

Cümlede geçen 'yürütmek' sözcüğü, bir işi yönetmek, bir süreci gerçekleştirmek veya bir görevi yerine getirmek anlamında kullanılmıştır.
Cümlede 'mali denetimlerin yürütülmesi' ifadesi, bu denetimlerin bir plan dahilinde yapılması, yönetilmesi ve tamamlanması sürecini ifade eder. Bu durum, bir görevin yerine getirilmesi veya bir işin yönetilmesi tanımına tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam analizi yapılması
Sözcüğün 'mali denetim' ve 'bağımsız kurullar' gibi idari kavramlarla birlikte kullanıldığı tespit edildi.
Sözcüklerin anlamı içinde bulundukları cümlenin genel havası ve diğer sözcüklerle olan ilişkisiyle belirlenir.
2
Sözcük yerine eş anlamlı veya açıklayıcı ifade koyma
'Denetimlerin yapılması' veya 'denetim sürecinin idare edilmesi' ifadelerinin uygun olduğu görüldü.
Eş anlamlılık testi, sözcüğün kazandığı yan veya mecaz anlamı doğrulamak için en etkili yöntemdir.
3
Tanımlarla karşılaştırma
Belirlenen anlamın idari bir sürecin gerçekleştirilmesi tanımıyla tam örtüştüğü sonucuna varıldı.
Doğru seçenek, sözcüğün cümledeki işlevini en kapsamlı ve genel şekilde tanımlayan ifadedir.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlam

Hints

1
Sözcüğün 'mali denetim' gibi resmi bir süreçle nasıl bağdaştığına dikkat edin.
2
Buradaki kullanımın fiziksel bir hareket mi (yürümek gibi) yoksa bir işin idaresi mi olduğunu sorgulayın.
3
Cümlede 'yürütülmesi' yerine 'yapılması' veya 'gerçekleştirilmesi' ifadelerini koyarak anlamın değişip değişmediğini kontrol edin.

Practice More

Sözcükte anlam sorularında başarılı olmak için Türk Dil Kurumu'nun güncel sözlüğündeki mecaz anlam örneklerini incelemeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:45s
Question 84Question →

Yayımlanan son genelge ile mülki idare amirlerinin görev sahaları ve denetim yetkileri açık bir biçimde çizilmiştir.

Bu cümledeki 'çizilmiştir' sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Belirlenmiş, sınırları saptanmıştır

Answer

Cümledeki 'çizilmiştir' sözcüğü, yetki ve görevlerin kapsamını belirlemek, yani sınırlarını saptamak anlamında kullanılmıştır.
Cümlede geçen 'genelge', 'görev sahası' ve 'denetim yetkisi' ifadeleri idari bir çerçeveyi işaret etmektedir. Bu bağlamda 'çizilmek' eylemi, bu yetkilerin kapsamının ne olduğu, nerede başlayıp nerede bittiğinin netleştirilmesi, yani sınırlarının saptanması anlamını karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar kavramları belirleme
Genelge, görev sahası ve denetim yetkisi kavramları tespit edildi.
Sözcüğün anlamı, içinde bulunduğu bağlama (bağlamsal anlam) göre şekillenir.
2
Bağlamsal analizi gerçekleştirme
Görev ve yetki gibi kavramların 'resmedilmesi' değil, kapsamının tayin edilmesi gerektiği anlaşıldı.
Resmi belgelerde (genelge gibi) kullanılan dil, genellikle net tanımlar ve sınırlar belirlemeyi amaçlar.
3
Anlam eşleştirmesi yapma
Belirlemek ve sınırlarını saptamak ifadesinin cümleye tam uyum sağladığı görüldü.
Kelime, temel anlamından uzaklaşarak soyut bir çerçeve belirleme (yan/mecaz anlam) görevini üstlenmiştir.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümledeki 'görev sahaları' ve 'denetim yetkileri' ifadelerinin ne tür bir işlem gerektirdiğini düşünün.
2
Bir genelge, yetkilerin resmini mi yapar yoksa sınırlarını mı belirler?
3
Buradaki 'çizmek' eylemi, bir şeyin kapsamını tayin etmek, çerçevesini oluşturmak anlamında kullanılmıştır.

Practice More

Sözcüklerin temel, yan ve mecaz anlamlarını ayırt etmek için benzer bağlamdaki 'yürütmek' veya 'bağlamak' gibi fiillerin kullanıldığı cümleleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 85Question →

Disiplin soruşturmasında tanık ifadelerinin tutanağa bağlanması, yargılama sürecinin sıhhati açısından kritik bir öneme sahiptir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bağlamak" sözcüğü, bu cümledeki anlamıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üst düzey toplantıda alınan kararların bir protokol metnine bağlanması, taraflar arasındaki kurumsal güveni pekiştirecektir.

Answer

Doğru cevap, sözcüğün 'belgelemek, resmi bir evrakla tespit etmek' anlamında kullanıldığı seçenektir.
Kök cümlede geçen 'tutanağa bağlamak' ifadesi, bir durumun resmi bir belgeyle tespit edilmesi ve hukuk aleminde görünür/ispatlanabilir kılınması anlamına gelir. 'Protokol metnine bağlamak' ifadesi de aynı şekilde, alınan kararların resmi bir belgeye dökülerek resmiyet kazanmasını ifade ettiği için anlamca tam bir uyum sergiler.

Step-by-Step Solution

1
Kök cümledeki bağlamı analiz et
'Tutanağa bağlamak' ifadesinin, bir işlemi yazılı ve resmi bir kanıta dönüştürmek olduğunu belirle.
Sözcüğün bürokratik dildeki özel kullanımını saptamak için bağlam analizi şarttır.
2
Seçeneklerdeki 'bağlamak' eylemlerini karşılaştır
Seçeneklerdeki 'sonuca bağlamak', 'kurala bağlamak' ve 'protokole bağlamak' arasındaki ince farkları ayırt et.
Üst düzey sorularda sözcüklerin tamamı soyut ve birbirine yakın anlamlarda verilir.
3
Belgeleme işlevini odak noktasına al
'Protokol metnine bağlamak' ifadesinin, kök cümledeki 'tutanağa bağlamak' ile aynı 'tespit ve belgeleme' işlevini gördüğünü saptan.
Hem tutanak hem de protokol, gerçekleşen bir olayın veya kararın resmi dökümüdür; bu belgeleri oluşturma eylemi 'bağlamak' fiiliyle karşılanır.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümledeki 'tutanak' sözcüğünün işlevine odaklanın; tutanak ne işe yarar?
2
'Bağlamak' sözcüğünün burada bir süreci bitirmekten ziyade, o süreci 'resmi bir forma sokmak' anlamında kullanılıp kullanılmadığını sorgulayın.
3
Seçeneklerde 'protokol', 'sözleşme' veya 'belge' gibi resmi evrak türleriyle birlikte kullanılan ve bu evraklara resmiyet kazandırma anlamı taşıyan ifadeye yönelin.

Practice More

Resmi yazışma ve hukuk dilinde sıkça kullanılan 'karşılamak', 'düşmek', 'yürütmek' gibi çok anlamlı sözcüklerin bürokratik bağlamlarını inceleyin.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'tespit etmek' veya 'belgelemek' kelimelerini koymayı deneyin. Hangi cümlede anlam bozulmadan korunuyorsa doğru cevap odur.
Estimated Time:2m 0s
Question 86Question →

Türkçede "ağır" sözcüğü; fiziksel bir vasfın ötesinde, kullanıldığı bağlama göre "zor, yavaş, ciddi, kırıcı veya vakur" gibi pek çok farklı anlam kazanabilmektedir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ağır" sözcüğü, "sonucu ciddi, tehlikeli veya telafisi güç olan" anlamında kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu yönetiminde liyakat ilkesinin bir kenara itilmesi, kurumun kurumsal hafızası ve geleceği üzerinde ağır yaralar açabilir.

Answer

Kamu yönetiminde liyakat ilkesinin zedelenmesinin kurum üzerinde 'ağır yaralar açabileceği' belirtilen seçenek, sonucun ciddiyetini ve vahametini vurguladığı için doğru cevaptır.
Doğru seçenekte geçen 'ağır yaralar açmak' ifadesi, bir durumun veya eylemin sonucunda ortaya çıkan hasarın boyutunun büyüklüğünü, tehlikesini ve telafisinin zorluğunu ifade eder. Bu, TDK sözlüğünde de belirtilen 'sonucu ciddi olan, tehlikeli' anlamıyla tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
"Ağır" sözcüğünün nitelediği kavramları (cilt, yara, üslup, adım, sorumluluk) tespit et.
Sözcüğün anlamı, birlikte kullanıldığı kelimeyle şekillenir.
2
Anlam Eşleştirmesi
"Ağır yara" ifadesinin, fiziksel bir yaralanmadan ziyade durumun vahametini (ciddiyetini) ifade ettiğini belirle.
Soruda istenen 'sonucu ciddi ve telafisi güç olan' tanımı, metaforik bir yıkımı tarif eder.
3
Çeldirici Eleme
"Ağır sorumluluk" (zor), "Ağır üslup" (kırıcı) ve "Ağır adım" (yavaş) anlamlarını ele.
Bu anlamlar sözcüğün diğer geçerli anlamları olsa da hedef tanımı karşılamaz.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık (Bağlamsal Nuanslar)

Hints

1
Kelimenin 'yapılması zor bir iş' mi yoksa 'vahim bir durum' mu bildirdiğine dikkat edin.
2
Cümledeki 'yara' sözcüğüyle kurulan birleşimin, durumun etkisinin ne kadar kalıcı ve ciddi olduğunu vurgulayıp vurgulamadığına bakın.
3
Hangi seçenek 'ciddi bir risk veya tehlike' vurgusu yapmaktadır? 'Ağır yara' metaforu burada anahtardır.

Practice More

Benzer şekilde 'ince', 'soğuk' ve 'kuru' gibi çok anlamlı kelimelerin kamu yönetimi metinlerindeki farklı kullanımlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'vahim' veya 'ciddi' kelimelerini koyarak cümleyi tekrar okuyun. Hangi cümlede anlamın bozulmadığını kontrol edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 87Question →

Kamu kurumlarında sunulan hizmetlerin verimliliğinin artırılması, teknolojik altyapının güncel tutulmasına ve personelin bu altyapıyı kullanım becerisine bakmaktadır.

Bu cümledeki "bakmaktadır" sözcüğünün anlamı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Bir şeyin durumuna veya gerçekleşmesine bağlı olmak

Answer

Cümledeki kullanımıyla 'bakmaktadır' sözcüğü, bir durumun gerçekleşmesinin başka bir duruma veya şarta bağlı olduğunu (istinat ettiğini) ifade etmektedir.
Metindeki 'bakmaktadır' ifadesi, 'verimlilik' ile 'altyapı/beceri' arasında bir şart ilişkisi kurar. Hizmet verimliliğinin artması, teknolojik altyapının durumuna 'bağlıdır'. Dolayısıyla, bir şeyin durumuna veya gerçekleşmesine bağlı olmayı ifade eden seçenek tam karşılığıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin genel anlamını analiz etme
Hizmet verimliliği (sonuç) ile altyapı/beceri (koşul) arasındaki ilişki tespit edildi.
Sözcüğün cümledeki yerini belirleyerek hangi kavramlar arasında köprü kurduğunu anlamak gerekir.
2
Sözcüğün yerine eş anlamlılarını koyma
'Bakmaktadır' yerine 'bağlıdır' veya 'dayanmaktadır' sözcükleri getirildiğinde anlam bozulmadı.
Bağlamsal anlamı doğrulamak için en etkili yöntem yerine koyma tekniğidir.
3
Seçeneklerle karşılaştırma yapma
Bağımlılık ve koşul bildiren ifadenin bulunduğu seçenek belirlendi.
Çeldiricilerin (sorumluluk, inceleme, yönelme) neden bağlama uymadığı netleştirilerek doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

Sözcüğün Bağlamsal Anlamı

Hints

1
Cümlede 'bakmaktadır' sözcüğünü kaldırıp yerine 'bağlıdır' sözcüğünü getirmeyi deneyin.
2
Cümledeki temel mesaj, verimliliğin artması için altyapının şart olduğunu mu söylüyor?
3
Bir şeyin sonucu bir diğerinin varlığına bağlıysa, bu durum 'şarta bağlı olma' anlamını taşır.

Practice More

Benzer bir soruyu 'dayanmak' veya 'çıkmak' sözcükleri için çözerek bağlam analizi pratiği yapabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün anlamını bulmak için cümleyi 'Hizmet verimliliği neye dayanıyor?' sorusuyla analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 88Question →

Türkçede sözcükler, kullanıldıkları bağlama göre temel (gerçek), mecaz veya terim anlam kazanabilirler.

I. Kamu yönetimindeki bürokratik sorunların köküne inilmedikçe verimlilik artırılamaz.
II. Yol yapım çalışması sırasında asırlık çınarın köklerine zarar verildiği tespit edildi.
III. Türkçenin tarihsel gelişimini inceleyen uzman, eski metinlerdeki fiil köklerini tasnif etti.
IV. İki toplum arasındaki kültürel bağların kökleri, bin yıl öncesine kadar uzanmaktadır.

Numaralanmış cümlelerdeki 'kök' sözcüklerinin anlam özellikleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: I. Mecaz - II. Gerçek - III. Terim - IV. Mecaz

Answer

Doğru sıralama 'I. Mecaz - II. Gerçek - III. Terim - IV. Mecaz' şeklindedir.
Doğru cevap olan sıralamada; 'sorunun kökü' ve 'kültürel kökler' ifadeleri soyut bir temel/dayanak bildirdiği için mecazdır. Ağacın kökü fiziksel bir varlığı nitelediği için gerçek anlamlıdır. 'Fiil kökü' ise dil bilgisi bilimine ait teknik bir kavram olduğu için terim anlamlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'kök' sözcüklerinin bağlamını analiz etme.
I. cümlede 'sorunun kaynağı', II. cümlede 'bitki organı', III. cümlede 'dil bilgisi birimi', IV. cümlede 'geçmişe dayanan bağ' anlamları tespit edildi.
Sözcüklerin anlam kategorisini belirlemek için cümledeki kullanım amacı incelenmelidir.
2
Gerçek, mecaz ve terim ayrımını yapma.
I ve IV soyut anlam kazandığı için mecaz; II temel somut anlam olduğu için gerçek; III bilim dalına (dil bilgisi) ait olduğu için terimdir.
Sözcük temel anlamından tamamen uzaklaşmışsa mecaz, teknik bir alanı karşılıyorsa terimdir.

Key Concept

Sözcükte Anlam (Gerçek, Mecaz, Terim)

Hints

1
Sözcüğün zihninizde uyandırdığı ilk somut görüntü gerçek anlamdır; bu görüntüden tamamen kopulmuşsa mecazdır.
2
Dil bilgisi, matematik, müzik gibi alanlara ait özel isimler 'terim' kategorisine girer.
3
Ağacın kökü somuttur (Gerçek), sorunun kökü soyuttur (Mecaz), kelimenin kökü ise bir gramer bilgisidir (Terim).

Practice More

Farklı anlam özelliklerini pekiştirmek için 'perde', 'bağ' ve 'yol' sözcüklerinin terim ve mecaz kullanımlarını içeren örnekleri inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Question 89Question →

Türkçede sözcükler, kullanıldıkları bağlama göre temel anlamlarından uzaklaşarak yeni ve farklı anlamlar kazanabilir. Buna göre, "bakmak" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bir şeyin yapılması veya bir durumun gerçekleşmesinin bir koşula bağlı olması" anlamında kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bu projenin öngörülen sürede tamamlanması, bütçe ödeneklerinin zamanında serbest bırakılmasına bakıyor.

Answer

Söz konusu cümlede "bakmak" sözcüğü, bir işin gerçekleşmesinin başka bir durumun sonucuna veya şartına endekslendiğini bildirecek şekilde kullanılmıştır.
Bütçe ödeneklerinin serbest bırakılmasına 'bakması', projenin tamamlanmasının bu şartın gerçekleşmesine bağlı olduğunu gösterir. Bu kullanım, sözcüğün 'bir şeye bağlı olmak' yan anlamını tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün bağlamını analiz edin.
"Bakmak" sözcüğünün geçtiği cümlede bir projenin tamamlanması ile bütçe ödenekleri arasında bir ilişki kurulmuştur.
Sözcüğün hangi anlam dairesinde kullanıldığını belirlemek için çevre sözcüklere bakılmalıdır.
2
Sözcüğün yerine eş anlamlı veya yakın anlamlı ifadeler koyun.
"Tamamlanması... ödeneklere bağlıdır" veya "...ödeneklere endekslidir" ifadeleri anlamı bozmamaktadır.
Yerine koyma yöntemi, soyutlanmış anlamların doğruluğunu teyit eder.
3
Seçenekleri karşılaştırın.
Diğer seçeneklerdeki yön, inceleme, bakım ve temel görme eylemi anlamları soruda istenen koşul anlamını karşılamamaktadır.
Sözcükte anlam sorularında çeldiriciler genellikle sözcüğün diğer yaygın sözlük anlamlarından oluşur.

Key Concept

Bağlamsal Anlam (Contextual Meaning)

Hints

1
Cümlede 'bakmak' yerine 'bağlıdır' veya 'koşuluna bağlıdır' sözlerini koymayı deneyin.
2
Bir eylemin (projenin bitmesi) gerçekleşmesi için bir şartın (ödeneğin çıkması) yerine gelmesi gereken seçeneğe odaklanın.
3
Bağımlılık ve gereklilik ilişkisi kuran, yani bir durumun netleşmesini başka bir sonuca endeksleyen seçeneği bulun.

Practice More

Benzer şekilde 'çözülmek' veya 'gitmek' sözcüklerinin KPSS'de sıklıkla sorulan yan anlamlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki 'bakmak' fiilini 'durumunda olmak' veya 'sonucuna kalmak' gibi yapılarla test ederek çeldiricileri eleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 5s
Question 90Question →

Türkçede sözcükler, kullanıldıkları bağlama göre temel anlamlarından uzaklaşarak yeni anlamlar kazanabilirler. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "düşmek" sözcüğü "bir yere veya bir şeye ayrılmak, payına verilmek" anlamında kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Miras taksiminde kardeşine şehrin merkezindeki dükkanlar düştü.

Answer

Miras taksiminde kardeşine dükkanlar düştü cümlesinde sözcük, bir bölüşüm sonucu payına verilmek anlamını taşımaktadır.
Miras taksiminde kardeşine dükkanlar düştü cümlesinde, dükkanların kardeşin payına ayrıldığı ve ona verildiği anlatılmaktadır. Bu kullanım, soruda verilen 'payına verilmek' tanımıyla tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tanım Analizi
İstenen anlam: Payına verilmek / Bölüşüm sonucunda elde etmek.
Soruda verilen tanımı netleştirmek doğru seçeneğe ulaşmayı kolaylaştırır.
2
Bağlam İncelemesi
Cümlede 'miras' ve 'taksim' (bölüştürme) kavramları bulunmaktadır.
Sözcüğün anlamı, içinde bulunduğu bağlamdaki diğer anahtar kelimelerle (miras, kardeş, taksim) doğrudan ilişkilidir.
3
Karşılaştırma ve Eleme
Diğer seçeneklerdeki 'azalmak', 'değer kaybetmek' veya 'fiziksel düşüş' anlamları elendi.
Anlamsal farklar, sözcüğün 'pay' işlevini sadece ilgili seçenekte yerine getirdiğini gösterir.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık (Bağlamsal Anlam)

Hints

1
Cümlelerde bir bölüşme veya pay alma durumu olup olmadığına odaklanın.
2
Özellikle 'miras' veya 'pay' gibi kelimelerin geçtiği bağlamları inceleyin.
3
'Bu işten bana ne düştü?' sorusundaki 'pay' anlamını karşılayan cümleyi arayın.

Practice More

Çok anlamlılık sorularında sözcüğün yerine tanımını koyarak okumak (örneğin: 'miras taksiminde kardeşine dükkanlar pay olarak verildi') sağlam bir kontrol yöntemidir.
Estimated Time:1m 15s
Question 91Question →

Türkçede sözcükler, kullanıldıkları cümleye göre temel anlamlarından uzaklaşarak yeni ve farklı anlamlar kazanabilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ağır" sözcüğü "yavaş, sakin bir biçimde" anlamında kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sınav sonuçlarının açıklanmasını bekleyen adaylar, koridorda ağır adımlarla volta atıyordu.

Answer

Sınav sonuçlarını bekleyen adayların koridordaki yürüyüş hızını belirten seçenek, sözcüğün 'yavaş, sakin' anlamını karşılamaktadır.
Sınav sonuçlarını bekleyen adayların yürüyüşünü anlatan cümlede, 'ağır' sözcüğü hareketin hızının düşük olduğunu (yavaş) ifade etmektedir. Bu kullanım, sözcüğün temel anlamından uzaklaşarak kazandığı nitelik bildiren bir anlamdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'ağır' sözcüğünün hangi kelimeyi nitelediğini belirle.
Sözcük 'adımlarla' ismini niteleyerek hareketin niteliğini bildirmektedir.
Sözcükte anlam sorularında bağlamı belirlemek için niteleme ilişkisine bakılmalıdır.
2
Sözcüğün yerine 'yavaş' kelimesini koyarak anlamı kontrol et.
'Yavaş adımlarla volta atmak' ifadesi anlamlı ve tutarlıdır.
Eş anlamlılık testi, sözcüğün o bağlamdaki anlamını doğrulamak için en güvenilir yöntemdir.

Key Concept

Bağlam İçinde Sözcük Anlamı

Hints

1
Cümledeki 'ağır' sözcüğünün fiziksel bir ağırlığı mı yoksa bir eylemin yapılma biçimini mi belirttiğini düşünün.
2
Seçeneklerdeki 'ağır' sözcüklerinin yerine 'yavaş' kelimesini yerleştirerek okuyun; hangisinin anlamlı kaldığına bakın.
3
Adımların hızı ile ilgili olan seçeneği işaretleyin.

Practice More

Sözcüğün 'terim anlamı' ve 'yan anlamı' arasındaki farkları içeren sorularla pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğü cümleden çıkarıp yerine 'yavaş ve sakin bir şekilde' ifadesini getirerek cümlenin akışını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 92Question →

Bilimsel araştırmalarda elde edilen verilerin tüm araştırmacıların denetimine açık olması, bilginin nesnelliğinin korunması ve hataların minimize edilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "açık" sözcüğü bu cümledeki anlamıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yerel yönetimler, şeffaflık ilkesi gereği bütçe kalemlerini vatandaşların incelemesine açık tutmalıdır.

Answer

Cümledeki 'açık' sözcüğü, 'gizliliği olmayan, denetime veya incelemeye imkan veren' anlamında kullanılmıştır; bu anlam 'bütçe kalemlerinin vatandaşların incelemesine açık tutulması' ifadesiyle tam olarak uyuşmaktadır.
Verilen cümlede 'açık' sözcüğü, bir durumun veya bilginin gizli tutulmaması, başkaları tarafından incelenebilmesi veya denetlenebilmesi (şeffaflık) anlamında kullanılmıştır. 'Bütçe kalemlerinin vatandaşların incelemesine açık tutulması' ifadesinde de aynı erişilebilirlik ve denetlenebilirlik vurgusu yapıldığı için anlamlar özdeştir.

Step-by-Step Solution

1
Kök cümledeki 'açık' sözcüğünün bağlamını analiz et.
Sözcüğün 'denetime imkan veren, şeffaf, erişilebilir' anlamında kullanıldığı belirlendi.
Bilimsel verilerin denetime 'açık' olması, başkaları tarafından incelenebilirliğini ifade eder.
2
Seçeneklerdeki 'açık' sözcüklerini bağlamlarına göre değerlendir.
Seçeneklerde 'net', 'çalışır durumda', 'boş' ve 'kesin' gibi farklı anlamlar tespit edildi.
Sözcükte anlam sorularında bağlam, sözcüğün kazandığı yeni anlamı belirleyen temel unsurdur.
3
Kök cümledeki anlam ile seçeneklerdeki anlamları karşılaştır.
Şeffaflık ve denetim bağlamının sadece bir seçenekte mevcut olduğu görüldü.
Yerel yönetimlerin bütçeyi incelemeye açması, bilimsel verilerin denetime açılmasıyla aynı anlamsal özü taşır.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümledeki 'denetimine açık' ifadesiyle 'şeffaflık' ve 'inceleme imkanı' arasında bir bağ kurmaya çalışın.
2
Cevabı ararken 'açık' kelimesinin yerine 'erişilebilir' veya 'incelenebilir' kelimelerini koyarak cümlenin anlamının bozulup bozulmadığını kontrol edin.
3
Doğru yanıt, bir kurumun veya sürecin dışarıdan denetlenmesine imkan tanıyan bir durumu anlatmalıdır.

Practice More

Türkçede 'açık' sözcüğü TDK sözlüğünde 20'den fazla anlama sahiptir. Bu tür soruları çözmek için sözcüğün yan ve mecaz anlamlarına hakim olmak önemlidir.

Alternative Method

Sözcüğü cümleden çıkarıp yerine 'denetlenebilir' veya 'incelenebilir' sıfatlarını koyun. Hangi şıkta bu değişim anlamlı oluyorsa doğru cevap odur.
Estimated Time:50s
Question 93Question →

Kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri çerçevesinde, vatandaşların bilgi edinme başvurularına verilen cevapların yasal süresi içinde ve eksiksiz bir şekilde hazırlanması yükümlülüğü, doğrudan ilgili birimin en üst amirine düşmektedir.

Bu cümledeki "düşmektedir" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir iş, bir ödev veya bir sorumluluk birine verilmek veya birinden beklenmek.

Answer

Bir iş, bir ödev veya bir sorumluluk birine verilmek veya birinden beklenmek.
Cümlede geçen 'yükümlülük' sözcüğü ile birlikte kullanılan 'düşmektedir' ifadesi, bir kamu görevlisinin yasal olarak yerine getirmesi gereken bir işin o kişiye tevdi edildiğini, yani o kişiden beklendiğini ifade etmektedir. Bu durum, Türkçede bir görevin veya ödevin birine ayrılması/verilmesi anlamını tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki bağlamı analiz ediniz.
Cümlede 'bilgi edinme başvurularına cevap verme yükümlülüğü'nün bir makama (amir) ait olduğu belirtilmektedir.
'Yükümlülük' ve 'sorumluluk' kavramları işin kimin yetki alanında olduğunu belirler.
2
'Düşmek' fiilinin cümleye kattığı nüansı tespit ediniz.
Fiil burada 'paylaşım' değil, 'görevlendirme/sorumluluk' anlamı taşımaktadır.
Yasal bir metin dilinde bu fiil, görevin kime ait olduğunu tayin etmek için kullanılır.
3
Seçeneklerdeki tanımlarla eşleştirme yapınız.
Tanımlanan 'ödev veya sorumluluğun birinden beklenmesi' ifadesi bağlama tam uyum sağlar.
TDK verilerine göre bu kullanım, fiilin 6. temel anlamı olan 'ödev olarak ayrılmak' karşılığıdır.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık (Bağlam Analizi)

Hints

1
Cümledeki 'yükümlülük' (sorumluluk) kelimesine odaklanın.
2
'Görevin kime ait olduğu' sorusuna cevap veren anlamı arayın.
3
Bir işin birinden beklenmesi veya ona ödev olarak verilmesi anlamını düşünün.

Practice More

Farklı bağlamlarda (örneğin: 'yolu düşmek', 'ateş düşmek', 'fiyat düşmek') kullanılan 'düşmek' fiilinin anlam farklarını içeren bir tablo oluşturunuz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'sorumluluğundadır' veya 'ona aittir' ifadelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 94Question →

Kamu kurumlarının yönetim süreçlerinde alınan kararların şeffaflığına, bireysel menfaatlerin gölge düşürmesine hiçbir şekilde müsamaha gösterilmemelidir.

Bu cümledeki "gölge" sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir durumun görünmesini, etkisini veya değerini azaltan şey, engel

Answer

Bir durumun görünmesini, etkisini veya değerini azaltan şey, engel
Verilen cümlede 'gölge' sözcüğü, bir durumun (şeffaflığın) niteliğini bozan, ona zarar veren veya etkisini azaltan soyut bir engeli tanımlamak için mecaz anlamda kullanılmıştır. Bireysel menfaatlerin kararların üzerine 'gölge' düşürmesi, o kararların saflığını ve açık oluşunu zedeleyen bir olumsuzluktur.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Sözcüğün 'kararların şeffaflığı' ve 'bireysel menfaatler' kavramlarıyla birleştiği belirlenir.
Sözcükte anlam sorularında kelimenin tek başına değil, cümle içindeki kullanımı anlamı belirler.
2
Anlam Kategorizasyonu
Sözcüğün temel (ışıkla ilgili) anlamından tamamen uzaklaşarak soyut bir anlam kazandığı (mecaz) görülür.
Kelimenin gerçek anlamı ile cümledeki kullanımı arasındaki farkı anlamak yanlış şıkları eler.
3
Anlam Eşleştirme
Menfaatlerin şeffaflığı azaltması, engellemesi veya değerini düşürmesi anlamı 'engel/olumsuzluk' ile eşleşir.
Cümledeki 'şeffaflığa gölge düşürmek' ifadesi, o şeffaflığın bozulması veya değer kaybetmesi anlamına gelmektedir.

Key Concept

Çok Anlamlılık ve Mecaz Anlam

Hints

1
Cümledeki 'şeffaflık' kelimesi ile 'gölge' arasındaki ilişkiye odaklanın; şeffaf bir şeye gölge düşmesi onu nasıl etkiler?
2
Sözcüğün ışık ve karanlık ile ilgili fiziksel anlamlarını eleyin; yönetimsel bir karardan bahsedildiğini unutmayın.
3
Bir şeyin değerini azaltan veya onun görünürlüğünü engelleyen bir engel arayın.

Practice More

Mecaz anlamlı sözcükleri tespit etmek için kelimenin gerçek anlamıyla arasındaki bağın tamamen kopup kopmadığını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 95Question →

Sürdürülebilir kalkınma stratejileri doğrultusunda, bölgelerin potansiyelini yansıtan yerel kaynakların sanayide işlenmesi, dışa bağımlılığı azaltacak temel bir hamledir.

Bu cümledeki "işlenmesi" sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir ham maddeyi, bir amaç için uygun ve kullanılır duruma getirmek

Answer

İşlenmesi sözcüğü bu cümlede, yerel kaynakların (ham maddelerin) sanayi süreçlerinden geçirilerek kullanılabilir bir ürün haline getirilmesi anlamında kullanılmıştır.
Cümlede geçen 'yerel kaynakların sanayide işlenmesi' ifadesi, doğal bir kaynağın veya ham maddenin çeşitli aşamalardan geçirilerek ekonomik bir değer haline getirilmesini ifade eder. Bu durum, 'bir ham maddeyi uygun ve kullanılır duruma getirmek' tanımıyla tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Cümlede 'sanayide işlenmesi' ve 'yerel kaynaklar' ifadeleri geçmektedir. Bu, ekonomik ve üretimsel bir sürece işaret eder.
Sözcüklerin anlamı cümle içerisindeki diğer kelimelerle kurduğu ilişkiden doğar.
2
Anlam Belirleme
Buradaki 'işlemek' eylemi, ham olanı mamul (işlenmiş) hale getirme, yani bir amaç için uygun duruma getirme sürecidir.
Sözcüğün çok anlamlılık özelliğinden yola çıkarak o bağlama ait spesifik anlam seçilmelidir.
3
Seçenek Eleme
Diğer seçeneklerdeki 'suç işlemek', 'nakış işlemek', 'soğuk işlemesi' veya 'makinenin işlemesi' anlamları bağlamla örtüşmemektedir.
Doğru seçenek, sözcüğün cümledeki işlevini tam olarak karşılamalıdır.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümlede 'sanayi' ve 'yerel kaynak' anahtar kelimelerine odaklanın.
2
'İşlemek' sözcüğünün ham maddeyi ürüne dönüştürme anlamını düşünün.
3
Sözcüğün üretim ve değerlendirme süreçleriyle ilgili olan anlamını bulun.

Practice More

İşlemek sözcüğünü 'zaman işliyor' ve 'konu iyi işlenmiş' cümlelerindeki anlamlarıyla karşılaştırarak pekiştirme yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 96Question →

Kamu maliyesinde alınan tasarruf tedbirleri, özellikle yatırım bütçelerinin etkinliğine dokunmadan hayata geçirilmelidir.

Bu cümledeki 'dokunmak' sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan sert eleştiriler, iki kurum arasındaki diplomatik ilişkilere de dokundu.

Answer

Yapılan sert eleştiriler, iki kurum arasındaki diplomatik ilişkilere de dokundu.
Öncüldeki cümlede 'dokunmak' sözcüğü, tasarruf tedbirlerinin yatırım bütçesine zarar vermemesi veya onu olumsuz yönde etkilememesi anlamında kullanılmıştır. Diplomatik ilişkilere dokunulması ifadesinin yer aldığı seçenekte de eleştirilerin bu ilişkileri olumsuz etkilemesi ve zarar vermesi söz konusudur. Bu iki kullanım, sözcüğün 'zarar verecek bir etkide bulunmak' şeklindeki mecaz anlamında birleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki cümlede geçen 'dokunmak' sözcüğünün bağlamını analiz etme
Tasarruf tedbirlerinin bütçeye 'zarar vermemesi' veya onu 'olumsuz etkilememesi' kastedilmektedir.
Sözcükte anlam sorularında bağlam, sözcüğün kazandığı yan veya mecaz anlamı belirler.
2
Seçeneklerdeki 'dokunmak' sözcüklerinin anlamlarını ayrıştırma
Seçeneklerde sağlık, fiziksel temas, duygusal etki, ilgi/ilişki ve zarar verme gibi farklı anlamlar tespit edilmiştir.
Çokanlamlılık gösteren sözcüklerin anlam sınırlarını belirlemek, doğru eşleştirmeyi sağlar.
3
Öncüldeki 'zarar verme/olumsuz etkileme' anlamı ile diplomatik ilişkilerdeki 'olumsuz etki' anlamını eşleştirme
Diplomatik ilişkilere 'dokunulması' ifadesinin, bu ilişkilere zarar gelmesi anlamını taşıdığı saptanmıştır.
Her iki cümlede de soyut bir kavramın (bütçe etkinliği ve diplomatik ilişkiler) dış bir etkenden dolayı zarar görmesi söz konusudur.

Key Concept

Çokanlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümledeki tasarruf tedbirlerinin bütçeye olan etkisinin niteliğini (olumlu mu, olumsuz mu) düşünün.
2
'Dokunmak' yerine 'zarar vermek' veya 'olumsuz etkilemek' sözcüklerini koyarak okumayı deneyin.
3
Seçeneklerde 'etkileme' anlamı taşıyan birden fazla şık olabilir; ancak hangisinde tıpkı bütçede olduğu gibi işlevsel veya kurumsal bir zarar vurgusu var?

Practice More

Sözcüğün 'geçmek', 'çıkmak' veya 'almak' gibi çokanlamlılığı yüksek diğer fiiller üzerindeki kullanımlarına çalışarak KPSS soru tarzına aşinalığınızı artırabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine eş anlamlılarını koyma yöntemi: Öncülde 'bütçeye halel getirmeden' veya 'bütçeyi sarsmadan' anlamları vardır. Seçeneklerde de 'ilişkilere halel getirmek/zarar vermek' anlamını arayarak sonuca ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 97Question →

Kamu hukuku literatüründe 'idari vesayet' kavramı, merkezi yönetimin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetim yetkisini karşılayan bir terimdir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "karşılamak" sözcüğü, bu cümledeki anlamıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Eski metinlerde geçen 'darülaceze' sözcüğü, günümüz Türkçesindeki 'huzurevi' ve 'bakımevi' kavramlarını anlam bakımından tam olarak karşılamaz.

Answer

Sözcüğün bir kavramın veya bir durumun yerini tutması, onu anlamca belirtmesi anlamında kullanıldığı seçenek doğrudur.
Doğru cevapta 'karşılamak' sözcüğü, bir kelimenin veya kavramın anlamsal olarak başka bir durumu nitelemesi veya onun yerine geçmesi (tekabül etmesi) anlamındadır. Öncüldeki 'idari vesayet kavramının bir yetkiyi karşılaması' ile 'darülaceze sözcüğünün huzurevi kavramını karşılaması' anlamsal olarak özdeştir.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi analiz etme
Öncülde 'karşılamak' sözcüğü, 'idari vesayet' teriminin hukuki bir yetki türünü 'temsil etmesi, onun yerini tutması' anlamında kullanılmıştır.
Sözcüğün bağlam içindeki temel işlevini saptamak.
2
Seçeneklerdeki bağlamları karşılaştırma
C seçeneğinde 'darülaceze' sözcüğünün modern kavramların 'yerini tutup tutmadığı' sorgulanmaktadır. Bu, öncüldeki semantik (anlamsal) temsil ilişkisiyle birebir örtüşmektedir.
Aynı anlamsal kategorideki kullanımı tespit etmek.
3
Çeldiricileri eleme
Ödemek (A), yerine getirmek (B), tepki vermek (D) ve ihtiyacı gidermek (E) anlamları bağlam dışı bırakılmıştır.
Çok anlamlılık ilkesine göre hatalı eşleşmeleri ayıklamak.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Sözcüğün cümledeki yerini 'ifade etmek' veya 'yerini tutmak' kelimeleriyle değiştirmeyi deneyin.
2
Öncülde bir terimin akademik tanımına vurgu yapılmıştır. Seçeneklerde de dilbilimsel veya anlamsal bir ilişki arayın.
3
Sözcüklerin birbirinin yerini tutup tutmadığına (eş değerlik) odaklanan seçenek ile öncüldeki kullanım aynıdır.

Practice More

Farklı disiplinlerde (hukuk, tıp, mühendislik) terim anlamlı sözcüklerin günlük dildeki karşılıklarını inceleyin.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'tekabül etmek' fiilini koyarak okuma yapmak, anlam kayması olup olmadığını daha net görmenizi sağlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 98Question →

Hizmet içi eğitim seminerine katılan personelin yeni sisteme karşı soğuk tavrı, yönetimin dikkatinden kaçmadı.

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mecaz Anlam

Answer

Cümlede geçen sözcük, fiziksel bir ısı düşüklüğünü değil, kişisel bir mesafeyi ve ilgisizliği ifade ettiği için mecaz anlamda kullanılmıştır.
Cümledeki 'soğuk' sözcüğü, ısının düşük olması şeklindeki gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak 'mesafeli, ilgisiz' gibi yeni ve soyut bir anlam kazanmıştır. Bu durum, sözcüğün mecaz anlamda kullanıldığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün cümledeki bağlamını inceleyin.
Sözcük 'tavır' kelimesini nitelemektedir.
Sözcüğün hangi anlamda kullanıldığını anlamak için çevresindeki kelimelerle ilişkisine bakılmalıdır.
2
Sözcüğün ilk anlamı ile cümledeki anlamını karşılaştırın.
İlk anlamı 'ısısı düşük olan' iken, cümledeki anlamı 'ilgisiz, mesafeli'dir.
Gerçek anlam ile mecaz anlam arasındaki temel fark, sözcüğün ilk anlamından kopup kopmadığıdır.
3
Anlamın somut mu yoksa soyut mu olduğunu belirleyin.
Buradaki anlam tamamen soyut bir tutumu ifade etmektedir.
Sözcük gerçek anlamından tamamen uzaklaşıp yeni ve soyut bir anlam kazandığı için mecaz kategorisine girer.

Key Concept

Mecaz Anlam: Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlam.

Hints

1
Sözcüğün aklınıza gelen ilk anlamını (ısı ile ilgili olan) düşünün.
2
Cümlede 'soğuk tavır' derken personelin ateşinin düşük olduğu mu kastediliyor yoksa ilgisiz olduğu mu?
3
Bir sözcük gerçek anlamından tamamen koparak 'ilgisiz, mesafeli' gibi soyut bir anlam kazandığında bu hangi anlam türü olur?

Practice More

Gerçek ve mecaz anlam arasındaki farkı pekiştirmek için 'keskin', 'boş' ve 'ince' gibi çok anlamlı sözcüklerle ilgili benzer sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'mesafeli' veya 'ilgisiz' kelimelerini koymayı deneyin. Eğer cümle anlamlı kalıyorsa ve bu kelimeler soyut bir durumu ifade ediyorsa sözcük mecaz anlamdadır.
Estimated Time:45s
Question 99Question →

Resmî Gazete'de yayımlanan son kararla birlikte, kamuoyunun merakla beklediği yeni vergi düzenlemesinin uygulama esasları nihayet çıktı.

Bu cümledeki "çıktı" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Verilmek, yayımlanmak, duyurulmak

Answer

Cümledeki 'çıktı' sözcüğü 'verilmek, yayımlanmak, duyurulmak' anlamında kullanılmıştır.
Doğru seçenek olan yayımlanmak ve duyurulmak anlamı, cümlede geçen 'Resmî Gazete' ve 'uygulama esasları' kavramlarıyla tam bir uyum içindedir. Resmî bir belgenin hazırlanıp yürürlüğe girmesi veya ilan edilmesi durumunda bu anlam kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar kelimeleri ve bağlamı analiz etme
Cümlede 'Resmî Gazete', 'vergi düzenlemesi' ve 'uygulama esasları' gibi resmî terimler bulunmaktadır.
Sözcüklerin anlamı cümle içerisindeki diğer sözcüklerle girdiği ilişkiye göre belirlenir.
2
Altı çizili (veya koyu yazılmış) sözcüğün yerine alternatif anlamlar koyma
'Uygulama esasları nihayet yayımlandı/duyuruldu' ifadesinin anlamlı olduğu görülür.
Bağlam testi yöntemiyle sözcüğün kazandığı yan veya mecaz anlam tespit edilir.

Key Concept

Bağlamsal Anlam (Sözcükte Anlam)

Hints

1
Cümlede geçen 'Resmî Gazete' ifadesine odaklanın; bir gazete ile bir haber veya karar arasında nasıl bir ilişki olabilir?
2
Cümledeki 'çıktı' kelimesinin yerine 'ilan edildi' veya 'yayımlandı' kelimelerini koyarak cümleyi tekrar okuyun.
3
Bu sözcük burada bir fiziksel hareketten ziyade, bir bilginin veya belgenin toplumla paylaşılması sürecini ifade etmektedir.

Practice More

Çok anlamlılık sorularını pekiştirmek için 'düşmek', 'atmak' ve 'bakmak' gibi sözcüklerin farklı cümlelerdeki anlamlarını karşılaştıran egzersizler yapabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün geçtiği cümleyi sadeleştirerek 'Karar yayımlandı' şeklinde düşünmek, çok anlamlılık sorularında en hızlı çözüme ulaştırır.
Estimated Time:45s
Question 100Question →

Kamu yönetiminde dijitalleşme stratejisinin tüm birimlerde tam anlamıyla oturması, personelin teknik yetkinliklerini bu süreçle uyumlu hale getirmesiyle mümkün olacaktır.

Bu cümledeki "oturmak" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir sistem, kural veya durumun yerleşip işlerlik kazanması, kökleşmesi

Answer

Cümlede "oturmak" sözcüğü, dijitalleşme stratejisinin kurumda tam olarak yerleşmesi ve işlerlik kazanması anlamında kullanılmıştır.
Cümlede geçen 'oturmak' sözcüğü, dijitalleşme sürecinin artık kurumun ayrılmaz ve düzenli işleyen bir parçası haline gelmesini ifade etmektedir. Bu kullanımda sözcük, fiziksel bir eylemden ziyade bir sistemin kökleşmesi ve işlerlik kazanması anlamını taşır. Bu nedenle, bir sistemin veya durumun yerleşip işlerlik kazanmasını belirten seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Bağlamı analiz et
Cümlenin kamu yönetimi ve dijitalleşme stratejisi gibi soyut ve kurumsal bir süreçten bahsettiği saptandı.
Sözcüklerin anlamı cümle içindeki kullanımlarına göre şekillenir.
2
Sözcüğün temel anlamından uzaklaşma derecesini belirle
"Oturmak" eyleminin fiziksel bir oturma (bir yere yerleşme) eylemi olmadığı anlaşıldı.
Gerçek anlam ile mecaz/yan anlam arasındaki farkı ayırt etmek doğru sonuca götürür.
3
Uygun tanımı eşleştir
"Sistemin işlerlik kazanması" ve "kökleşmesi" kavramlarının cümlenin iletmek istediği mesajla tam olarak örtüştüğü görüldü.
Stratejilerin "oturması", onların uygulanabilir ve düzenli hale gelmesi demektir.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümlede "oturmak" eyleminin öznesi olan "dijitalleşme stratejisi" ifadesine odaklanın.
2
Bir stratejinin "oturması", onun artık herkes tarafından benimsendiği ve düzgün çalıştığı anlamına mı gelir?
3
Sözcüğün mecaz anlamda, "bir düzenin kurulup tıkır tıkır işlemesi" anlamında kullanıldığını düşünün.

Practice More

Sözcüklerin gerçek, yan ve mecaz anlamlarını içeren diğer örnek cümleleri inceleyerek kavramsal haritanızı genişletin.

Alternative Method

Sözcüğün yerine "yerleşmek" veya "sistemleşmek" kelimelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
PreviousPage 5 / 6Next
Sözcükte Anlam — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 5 | Examkin