Examkin

Sözcükte Anlam

120 questions

Question 101Question →

Kamu personel rejiminde liyakat ilkelerinin tavizsiz bir şekilde uygulanması, çalışanların kurumsal aidiyet duygusunu ve verimliliğini besleyen en önemli etkendir.

Bu cümlede geçen "beslemek" sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir duygunun, düşüncenin veya durumun etkisini artırıp güçlenmesini sağlamak

Answer

Cümlede 'beslemek' sözcüğü, bir duygunun veya durumun etkisini artırıp güçlenmesini sağlamak anlamında kullanılmıştır.
Verilen cümlede liyakat (hak etme) ilkesinin çalışanlardaki bağlılık ve verimlilik gibi soyut durumları artırdığı, onları canlı tuttuğu ve kuvvetlendirdiği ifade edilmiştir. Bu durum 'beslemek' sözcüğünün mecaz anlamda 'güçlenmesini sağlamak' şeklinde kullanıldığını kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Sözcüğün 'kurumsal aidiyet duygusu' ve 'verimlilik' kavramlarıyla ilişkili olduğu belirlendi.
Sözcüklerin anlamı cümle içerisindeki kullanımına göre şekillenir; burada soyut bir etkileşim söz konusudur.
2
Anlam Türünün Tespiti
Beslemek eyleminin gerçek anlamından uzaklaşarak 'güçlendirmek' anlamında mecaz kazandığı görüldü.
Duygular somut bir gıda ile değil, koşullar ve ilkeler ile 'beslenir' yani kuvvet bulur.
3
Seçenek Karşılaştırması
Güçlendirme ve etkiyi artırma vurgusu yapan seçeneğin bağlama tam uyum sağladığı saptandı.
Diğer seçenekler sözcüğün gerçek, yan veya farklı mecaz anlamlarını yansıtmaktadır.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Mecaz Anlam

Hints

1
Cümlede 'besleyen' sözcüğünün neyi etkilediğine bakın: Aidiyet duygusu ve verimlilik.
2
Aidiyet duygusu somut bir varlık mıdır yoksa soyut bir kavram mıdır?
3
Soyut kavramların 'beslenmesi', onların azalması mı yoksa daha güçlü hale gelmesi mi demektir?

Practice More

Sözcüğün temel anlamı ile mecaz anlamı arasındaki farkları pekiştirmek için 'pişmek', 'soğumak' gibi kelimelerin cümle içindeki farklı kullanımlarını inceleyin.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'artıran', 'kuvvetlendiren' veya 'destekleyen' kelimelerini koyarak cümlenin anlamlı kalıp kalmadığını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 102Question →

Türkçede sözcükler, kullanıldıkları bağlama göre temel anlamlarından tamamen uzaklaşarak soyut birer kavramı karşılayabilir veya teknik bir süreçle ilişkilendirilebilirler. Buna göre, 'beslemek' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'bir durumu, düşünceyi veya yapıyı destekleyerek gelişimini veya sürekliliğini sağlamak' anlamında kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Demokrasiye duyulan inanç, ancak adil bir hukuk sistemiyle beslendiği sürece toplumda kök salabilir ve kalıcı hale gelebilir.

Answer

Demokrasinin hukuk sistemiyle güçlendirilmesini ifade eden seçenek doğrudur.
Demokrasinin hukuk sistemiyle güçlendirilmesini ifade eden kullanımda sözcük, 'bir yapıyı veya sistemi dışarıdan gelen bir katkıyla destekleyerek onun daha sağlıklı işlemesini ve sürekliliğini sağlama' anlamını tam olarak karşılar. Bu, sözcüğün en ileri seviye mecaz anlamlarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün temel anlamı belirlenir.
Beslemek; bir canlıya gıda vermek, onu doyurmak anlamındadır.
Anlam kaymalarını tespit edebilmek için temel anlamı referans almak gerekir.
2
Seçeneklerdeki 'beslemek' eyleminin nesneleri analiz edilir.
Nesneler: baraj gölü, demokrasi, elektronik sistemler, duygu dünyası ve hayvanlar olarak belirlenir.
Sözcüğün hangi bağlamda (teknik, soyut, somut) kullanıldığını ayırt etmek için nesne uyumu kritiktir.
3
Dışsal destek ile içsel muhafaza arasındaki fark incelenir.
Demokrasinin hukukla güçlenmesi (dışsal destek), duygunun içte yaşatılmasına (içsel muhafaza) göre daha kapsamlı bir 'yapısal destek' sunar.
Sözcükte anlam sorularında en yakın iki seçenek (B ve D) arasındaki nüansı yakalamak üst düzey beceri gerektirir.
4
Soru kökündeki tanımla en iyi örtüşen kullanım saptanır.
Demokrasinin (yapı/düşünce) hukukla (destek) süreklilik kazanması tanıma tam uymaktadır.
Yapısal süreklilik ve gelişim vurgusu hukuk-demokrasi ilişkisinde belirgindir.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlam Analizi

Hints

1
Cümlelerdeki 'beslemek' eyleminin neye yönelik yapıldığına (nesnesine) odaklanarak somut kullanımları eleyin.
2
'Duygu beslemek' ile 'sistemi beslemek' arasındaki farkı düşünün; hangisi dışarıdan gelen bir desteği, hangisi içeride saklanan bir durumu anlatıyor?
3
Bir yapının 'kök salması' ve 'kalıcı hale gelmesi' için gereken dışsal enerji veya destek vurgusunu arayın.

Practice More

Benzer şekilde 'yürütmek', 'çıkmak' veya 'dokunmak' gibi çok anlamlı sözcüklerin idari ve hukuki metinlerde kazandığı teknik anlamları inceleyin.
Estimated Time:2m 0s
Question 103Question →

Sözcüklerin bilim, sanat, spor ya da meslek dallarıyla ilgili özel ve belirli kavramları karşılayan anlamına "terim anlam" denir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük terim anlamıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Konserde sanatçı, en sevilen şarkısını farklı bir notadan seslendirdi.

Answer

Müzik sanatıyla ilgili özel bir kavramı ifade eden 'nota' sözcüğünün yer aldığı seçenek doğrudur.
Konser ve şarkı bağlamında kullanılan 'nota' sözcüğü, müzik sanatına ait özel bir kavramı karşıladığı için terim anlam özelliği taşımaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Terim anlamın tanımını hatırla.
Terim; bilim, sanat veya meslek alanlarına özgü kelimelerdir.
Soruda bizden terim anlamlı kullanımı bulmamız istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki altı çizili sözcüklerin kullanım bağlamını incele.
'Yol' (yöntem), 'Yoğun' (tempo) ve 'Acı' (kırıcı) mecaz; 'Boş' (dolu olmayan) ise gerçek anlamdadır.
Sözcüklerin cümle içindeki anlamlarını belirlemek, terim olup olmadıklarını ayırt etmeyi sağlar.
3
Müzik alanına özgü olan sözcüğü belirle.
'Nota' sözcüğü müzik alanına ait teknik bir terimdir.
Tanıma uyan tek kullanım budur.

Key Concept

Sözcükte Terim Anlam

Hints

1
Cümlelerin hangi alanlarla (spor, müzik, matematik vb.) ilgili olduğuna bakın.
2
Altı çizili sözcüklerden hangisi sadece belirli bir sanat veya bilim dalında kullanılan teknik bir kelimedir?
3
Müzik derslerinde veya konserlerde sıkça duyduğunuz teknik bir sözcük arayın.

Practice More

Farklı alanlara (spor, edebiyat, coğrafya) ait terimlerin bir listesini yaparak cümle içinde kullanma alıştırması yapabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğü cümleden çıkarıp yerine alanla ilgili başka bir kavram koymayı deneyin (örneğin 'nota' yerine 'sol anahtarı' veya 'melodi' gibi). Eğer uyum sağlıyorsa o bir terimdir.
Estimated Time:45s
Question 104Question →

Kamu kurumlarında uygulanan liyakat esasına dayalı terfi sistemi, çalışanların kuruma olan bağlılığını ve çalışma azmini sürekli besleyen en önemli unsurdur.

Bu cümledeki 'beslemek' sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir duyguyu, düşünceyi veya durumu güçlendirmek, canlı tutmak

Answer

Sözcük, bir duyguyu veya durumu güçlendirip devamlılığını sağlamak (mecaz anlam) anlamında kullanılmıştır.
Cümlede 'beslemek' sözcüğü, liyakat sisteminin çalışanlardaki 'azmi' ve 'bağlılığı' zayıflatmadan, aksine artırarak devam ettirmesi anlamında kullanılmıştır. Bu durum, bir duyguyu veya düşünceyi canlı tutmak şeklindeki mecaz anlama karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki bağlamı (context) inceleyin.
'Çalışma azmini beslemek' ifadesi tespit edildi.
Sözcüklerin anlamı kullanıldıkları cümleye göre şekillenir.
2
Altı çizili sözcüğün gerçek ve mecaz anlamlarını karşılaştırın.
Biyolojik gıda verme eylemi ile motivasyon artırma eylemi arasındaki fark görüldü.
Azim soyut bir kavram olduğu için gerçek anlamda 'yemek yemek' ile ilişkilendirilemez.
3
Seçeneklerdeki tanımlarla bağlamı eşleştirin.
'Güçlendirmek ve canlı tutmak' anlamının cümleye tam oturduğu belirlendi.
Sistemin (terfi sistemi) motivasyonu (azmi) sürekli kılması bu anlamla karşılanır.

Key Concept

Sözcükte Mecaz Anlam

Hints

1
'Beslemek' sözcüğünün burada 'yemek yedirmek' anlamında kullanılıp kullanılmadığını kontrol edin.
2
'Azim' ve 'bağlılık' soyut kavramlardır. Soyut kavramlarla birlikte kullanılan eylemler genellikle mecaz anlam taşır.
3
Cümledeki anlam, sistemin bu duyguları 'taze ve güçlü tutması' üzerinedir.

Practice More

Mecaz anlamın daha iyi anlaşılması için 'kuru', 'soğuk', 'ağır' gibi sözcüklerin soyut bağlamdaki kullanımlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 105Question →

Kamu kurumlarında yürütülen denetim faaliyetlerinin, personelin performans puanları ile doğrudan bağlanması sonucunda kurumsal verimlilikte artış gözlemlenmiştir.

Bu cümledeki "bağlanması" sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir durumu veya sonucu bir kurala, bir ilkeye veya bir nedene dayandırmak

Answer

Söz konusu cümlede "bağlanması" sözcüğü, bir durumun (performans puanlarının) bir kurala veya dayanağa (denetim faaliyetlerine) oturtulması anlamında kullanılmıştır.
Cümlede performans puanlarının verilme sürecinin denetim sonuçlarına göre şekillendiği, yani bu puanların denetim sonuçlarına dayandırıldığı belirtilmektedir. Bu durum, bir sonucu bir kurala veya nedene dayandırmak anlamıyla birebir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar kelimelerin analizi
"Denetim faaliyetleri", "performans puanları" ve "bağlanma" arasındaki ilişki tespit edildi.
Sözcüklerin anlamı içinde bulundukları bağlamdan (context) bağımsız düşünülemez.
2
Bağlantı türünün belirlenmesi
Bağlantının fiziksel bir tutturma değil, kurala dayalı bir ilişkilendirme olduğu görüldü.
Kamu yönetimi ve denetim süreçleri soyut ve kuralcı bir dil gerektirir.
3
Anlam eşleştirmesi
"Dayandırmak" ve "ilişkilendirmek" anlamlarını içeren seçenek belirlendi.
Doğru yanıt, bağlamın gerektirdiği teknik ve mecazi anlamı tam olarak karşılamalıdır.

Key Concept

Sözcüklerin Cümle İçinde Kazandığı Anlam (Bağlam)

Hints

1
Cümledeki 'denetim' ve 'performans puanı' arasındaki ilişkinin türüne odaklanın.
2
Buradaki 'bağlamak' eylemi fiziksel bir araçla (ip, bağ vb.) mı yapılıyor yoksa bir kural çerçevesinde mi?
3
Puanların denetim sonuçlarına 'dayandırıldığını' düşündüğünüzde hangi seçenek bu durumu en iyi tarif eder?

Practice More

Benzer şekilde 'çıkmak', 'düşmek' veya 'açmak' gibi çok anlamlı sözcüklerin resmi metinlerdeki kullanımlarına göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'dayandırılması' veya 'ilişkilendirilmesi' kelimelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 106Question →

Kamu yönetimi alanında uzun yıllar görev yapan ve farklı birimlerde tecrübe kazanan personelin, kriz anlarında daha soğukkanlı kararlar alabilmesi, bu süreçlerde iyice pişmiş olmalarından kaynaklanmaktadır.

Bu cümledeki "pişmek" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir işte deneyim kazanmak, işi her yönüyle öğrenip ustalaşmak

Answer

Bir işte deneyim kazanmak, işi her yönüyle öğrenip ustalaşmak anlamını veren seçenek doğrudur.
Cümlede "pişmek" sözcüğü, bir kamu görevlisinin uzun yıllar çalışarak ve çeşitli birimlerde görev alarak mesleki tecrübe kazanmasını, işin inceliklerini öğrenip yetkin bir hale gelmesini ifade etmektedir. Bu durum, sözcüğün mecaz anlamda uzmanlaşma ve olgunlaşma karşılığıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin bağlamını analiz etmek.
Cümlede kamu personelinin farklı birimlerde görev yaparak tecrübe kazandığından bahsedildiği saptandı.
Sözcüklerin anlamı cümledeki diğer kelimelerle (tecrübe, görev yapmak, karar almak) olan ilişkisine göre şekillenir.
2
Sözcüğün türünü belirlemek.
"Pişmek" sözcüğünün burada temel anlamından tamamen uzaklaşarak mecaz anlam kazandığı anlaşıldı.
Fiziksel bir ısı etkisi söz konusu olmadığından, soyut bir olgunlaşma süreci kastedilmektedir.
3
Anlamı seçeneklerle karşılaştırmak.
"Deneyim kazanmak ve ustalaşmak" ifadesinin cümledeki bağlamı tam olarak karşıladığı görüldü.
Personelin kriz anlarını yönetebilmesi, işi öğrenmiş ve yetkinleşmiş olmasıyla doğrudan ilişkilidir.

Key Concept

Sözcükte Anlam (Gerçek ve Mecaz Anlam)

Hints

1
Kelimenin geçtiği cümlede "tecrübe kazanan personel" ifadesine dikkat edin.
2
Burada bir yiyeceğin pişmesi mi yoksa bir insanın bir işte ustalaşması mı anlatılıyor?
3
Deneyim sahibi olmak ve işin her yönünü öğrenmek anlamını içeren ifadeyi bulun.

Practice More

Benzer şekilde 'yoğrulmak' veya 'çizmek' gibi kelimelerin mesleki bağlamdaki mecaz kullanımlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğü cümleden çıkarıp yerine seçeneklerdeki anlamları koyarak cümlenin anlamlı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 107Question →

Eğitim teknolojilerindeki hızlı ilerleme, öğrenme sürecindeki mekânsal sınırları büyük oranda kaldırmış; bilgiyi her an ve her yerde ulaşılabilir kılmıştır.

Bu cümledeki "kaldırmak" sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir durumu, engeli veya olumsuzluğu yok etmek, ortadan kaldırmak

Answer

Cümledeki 'kaldırmak' sözcüğü, mevcut bir engeli veya kısıtlamayı yok etmek, ortadan kaldırmak anlamında kullanılmıştır.
Cümlede 'mekânsal sınırlar' bir engel olarak nitelendirilmiştir. Eğitim teknolojilerinin bu sınırları 'kaldırması', öğrenmenin artık belli bir yere bağlı kalmaksızın yapılabilmesi, yani o engelin yok edilmesi anlamına gelir. Bu nedenle 'bir durumu veya engeli yok etmek' ifadesi doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar kavramları ve bağlamı analiz etme
"Eğitim teknolojileri", "mekânsal sınırlar" ve "bilgiye ulaşım" kavramları arasındaki ilişki belirlendi.
Sözcüklerin anlamı cümledeki diğer sözcüklerle kurdukları ilişkiye (bağlama) göre değişir.
2
"Kaldırmak" sözcüğünün yerine yakın anlamlı ifadeler koyarak deneme yapma
"Sınırları ortadan kaldırmak" veya "sınırları yok etmek" ifadelerinin cümlenin bütünlüğünü sağladığı görüldü.
Eğitim teknolojilerinin mekânsal kısıtlamaları (duvarlar, mesafeler) işlevsiz hale getirmesi anlatılmaktadır.

Key Concept

Bağlamsal Anlam (Sözcüğün cümlede kazandığı yeni anlamlar)

Hints

1
Cümlede 'mekânsal sınırlar' ifadesinin 'kaldırmak' eylemiyle nasıl bir ilişki kurduğuna odaklanın.
2
"Kaldırmak" sözcüğünün yerine "ortadan kaldırmak" veya "yok etmek" ifadelerini koyarak cümleyi tekrar okuyun.
3
Eğitim teknolojileri öğrenmenin önündeki mesafeleri ve fiziksel engelleri ne yapar? Bu sorunun cevabı sizi doğru şıkka götürecektir.

Practice More

Benzer şekilde 'açmak', 'atmak' ve 'geçmek' gibi çok anlamlılığı yüksek sözcüklerin cümle içindeki farklı kullanımlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün cümleye kattığı anlamı bulmak için, sözcüğü cümleden çıkarıp yerine şıklardaki tanımları koyun. Anlamlı bir bütün oluşturan seçenek doğru cevaptır.
Estimated Time:1m 0s
Question 108Question →

Kamu yönetiminde kurumsal kültürün zedelenmesi, personelin aidiyet duygusunu sarsar ve bu manevi yükü her çalışanın aynı sabırla kaldırmasını beklemek gerçekçi bir yaklaşım değildir.

Bu cümledeki "kaldırmak" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Belediyenin bu yılki kısıtlı bütçesinin, planlanan tüm altyapı projelerinin mali yükünü kaldırıp kaldıramayacağı meclis üyelerince tartışılıyor.

Answer

Belediyenin bütçesinin mali yükü taşıyabilme kapasitesinden bahseden seçenek doğru cevaptır.
Öncül cümlede 'kaldırmak' sözcüğü, soyut bir yükü (psikolojik baskı/sorumluluk) taşıyabilme, ona tahammül edebilme ve üstesinden gelebilme kapasitesini ifade eder. Doğru kabul edilen seçenekte de benzer şekilde bir bütçenin mali bir yükü (projelerin maliyeti) karşılayabilme ve taşıyabilme gücünden söz edilmektedir. Her iki kullanımda da sözcük 'kapasite ve dayanıklılık' temelinde birleşen bir mecaz anlam kazanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi analiz et.
Cümlede 'kaldırmak' sözcüğü, psikolojik bir ağırlığa/sorumluluğa dayanabilmek, onu göğüsleyebilmek anlamında kullanılmıştır.
Sözcüğün bağlam içindeki kazandığı mecaz anlamı doğru tespit etmek çözümün ilk basamağıdır.
2
Seçeneklerdeki 'kaldırmak' kullanımlarını tasnif et.
A seçeneği (kapasite/dayanma), B seçeneği (yürürlükten çekme), C seçeneği (saklama), D seçeneği (yukarı çekme - gerçek), E seçeneği (yok etme).
Mecaz anlamın farklı alt dalları arasındaki nüansları belirlemek gerekir.
3
Anlam eşleşmesini kontrol et.
Öncüldeki 'manevi yükü taşıma' anlamı ile bütçenin 'mali yükü taşıma' anlamı, kapasite ve dayanıklılık temelinde birebir örtüşmektedir.
Aynı türden bir soyut veya somut ağırlığı üstlenme işlevi ortak anlamı oluşturur.

Key Concept

Sözcükte Anlam (Mecaz Anlam Nüansları)

Hints

1
Cümledeki 'kaldırmak' kelimesi yerine 'tahammül etmek' veya 'taşıyabilmek' kelimelerini koymayı deneyin.
2
Sözcüğün fiziksel bir nesneyi yukarı çıkarmak anlamında mı yoksa bir sorumluluğu üstlenmek anlamında mı olduğuna odaklanın.
3
Bütçenin bir maliyeti karşılayabilmesi ile insanın bir baskıyı karşılayabilmesi arasındaki 'kapasite' benzerliğini fark edin.

Practice More

Farklı mecaz anlamlara sahip 'çekmek', 'düşmek' veya 'bakmak' gibi çok anlamlı sözcüklerle ilgili benzer sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün zıt anlamlılarını düşünmek bazen anlamı netleştirir. 'Kaldırmak' burada 'dayanamamak/taşıyamamak' zıttı üzerinden bir kapasite testidir.
Estimated Time:1m 30s
Question 109Question →

Eğitim politikalarındaki ani ve plansız değişiklikler, öğretmenlerin mesleki motivasyonunun kırılmasına ve kurumsal aidiyet duygusunun zayıflamasına zemin hazırlayabilir.

Bu cümledeki "kırılmak" sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Birinin gücünün, etkisinin veya bir şeye olan hevesinin, isteğinin azalması.

Answer

Cümledeki kullanımda "kırılmak" sözcüğü, birinin gücünün, etkisinin veya bir şeye olan hevesinin, isteğinin azalması anlamını taşımaktadır.
Cümlede 'motivasyonun kırılması' ifadesi, öğretmenlerin çalışma azminin ve mesleki isteğinin dış etkenlerle (ani politika değişiklikleri) zayıflamasını ifade eder. Bu durum, 'bir şeye olan hevesin veya gücün azalması' tanımıyla tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Cümlede "mesleki motivasyonun kırılması" ifadesi geçmektedir.
Sözcüğün anlamı, içinde bulunduğu cümlenin bütününe göre belirlenir.
2
Anlam Türünü Belirleme
Motivasyon soyut bir kavram olduğu için sözcüğün mecaz anlamda kullanıldığı saptanır.
Somut bir parçalanma değil, soyut bir azalma söz konusudur.
3
Seçenekleri Karşılaştırma
İstek ve hevesin azalması vurgusunun yapıldığı seçenek belirlenir.
Motivasyonun düşmesi, doğrudan hevesin azalmasıyla eş anlamlıdır.

Key Concept

Sözcükte Anlam (Gerçek, Mecaz, Terim)

Hints

1
Cümledeki 'motivasyon' sözcüğünün ne tür bir eylemle (kırılmak) ilişkilendirildiğine odaklanın.
2
Buradaki 'kırılmak', somut bir parçalanmayı mı yoksa soyut bir azalmayı mı ifade ediyor?
3
İstek, şevk veya direncin zayıflaması anlamını taşıyan seçeneği tercih edin.

Practice More

Benzer şekilde 'çürümek', 'pişmek' veya 'donmak' gibi kelimelerin mecaz kullanımları üzerine pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'azalması' veya 'zayıflaması' kelimelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 110Question →

Kamu yönetiminde kurumsal başarının sürdürülebilirliği; personelin motivasyonunun adaletli teşviklerle beslenmesi, liyakat ilkesinin tüm kademelerde yerini alması ve şeffaflık anlayışının kurumsal kültürü tamamen sarmasıyla mümkündür.

Bu cümledeki altı çizili sözcüklerin anlamları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Desteklenmek - İşlerlik kazanarak yerleşmek - Etkisi altına almak

Answer

Cümledeki 'beslenmesi', 'yerini alması' ve 'sarması' sözcükleri sırasıyla 'desteklenmek', 'işlerlik kazanarak yerleşmek' ve 'etkisi altına almak' anlamlarında kullanılmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, metindeki bürokratik ve kurumsal dili en doğru şekilde karşılayan anlamları içermektedir. Motivasyonun desteklenmesi, ilkelerin yerleşmesi ve bir kültürün tüm kurumu etkisi altına alması, verilen cümledeki anlam akışına tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Cümlenin kamu yönetimi ve kurumsal kültür üzerine profesyonel bir metin olduğu saptanmıştır.
Sözcüklerin anlamları, içinde bulundukları cümledeki kavramsal çerçeveye göre belirlenir.
2
'Beslenmesi' Sözcüğünü Değerlendirme
Motivasyonun teşviklerle 'beslenmesi', onun canlı tutulması ve desteklenmesi anlamına gelir.
Soyut bir kavram olan motivasyonun fiziksel olarak beslenmesi mümkün olmadığından burada mecaz anlam söz konusudur.
3
'Yerini Alması' İfadesini Değerlendirme
Liyakat ilkesinin 'yerini alması', sistemin temel taşı haline gelmesi ve işlerlik kazanması demektir.
Bir ilkenin bir yere yerleşmesi, o yapıda kurumsallaşması ve uygulama alanı bulması anlamındadır.
4
'Sarması' Sözcüğünü Değerlendirme
Şeffaflık anlayışının kurumu 'sarması', bu anlayışın her birime yayılması ve tüm işleyişi etkisi altına almasıdır.
'Sarmak' fiili burada kuşatmak veya dolamak değil, bir durumun her yanı etkisi altına alması anlamında kullanılmıştır.

Key Concept

Sözcüklerin Cümle İçindeki Mecaz ve Bağlamsal Anlamları

Hints

1
Cümledeki sözcüklerin 'kurumsal başarı' ve 'kamu yönetimi' bağlamında hangi soyut anlamlara gelebileceğini düşünün.
2
'Beslemek' sözcüğünü motivasyonla, 'sarmak' sözcüğünü ise bir kültürün yayılmasıyla ilişkilendirin.
3
'Sarmak' sözcüğü burada fiziksel bir sarılma değil, 'her yanı etkisi altına alma' (sirayet etme) anlamında kullanılmıştır.

Practice More

Sözcüklerin çok anlamlılığı üzerine çalışırken Türk Dil Kurumu'nun Güncel Türkçe Sözlük'ündeki mecaz örneklerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 111Question →

Kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak için geliştirilen dijital dönüşüm projesinin, bürokratik engellere takılarak kısa sürede sönmesi çalışanların motivasyonunu olumsuz etkiledi.

Bu cümledeki "sönmek" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir durumun, gücün veya etkinliğin canlılığını yitirip sona ermesi

Answer

Bir durumun, gücün veya etkinliğin canlılığını yitirip sona ermesi
Doğru yanıt olan 'bir durumun, gücün veya etkinliğin canlılığını yitirip sona ermesi' ifadesi, cümledeki projenin akıbetini tam olarak karşılamaktadır. Burada 'sönmek' eylemi, somut bir ateşi değil, soyut bir sürecin durmasını ifade ettiği için mecaz anlamda kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Cümlede 'dijital dönüşüm projesi'nin sona ermesi durumu anlatılmaktadır.
Sözcüklerin anlamı cümle içindeki kullanımına göre belirlenir.
2
Anlam Türü Belirleme
Sönmek sözcüğü, ateşin sönmesi şeklindeki gerçek anlamından uzaklaşmıştır.
Soyut bir kavram olan projenin sona ermesi mecaz bir anlatımdır.
3
Anlam Eşleştirmesi
Projenin durması, etkisini yitirmesi 'canlılığını yitirmek' anlamıyla örtüşmektedir.
Seçenekler arasında bu soyut durumu karşılayan ifade belirlenir.

Key Concept

Mecaz Anlam

Hints

1
Cümledeki 'proje' kavramının 'sönmesi' ifadesinin somut bir ateşi mi yoksa soyut bir bitişi mi anlattığını düşünün.
2
Kelimenin gerçek anlamı olan 'ateşin sönmesi' durumundan tamamen uzaklaşıp uzaklaşmadığına bakın.
3
Umutların, projelerin veya heyecanın bitmesi durumunda 'sönmek' kelimesi mecaz anlam kazanır.

Practice More

Gerçek, mecaz ve terim anlam arasındaki farkları pekiştirmek için farklı cümlelerde 'açık', 'soğuk' ve 'parlak' kelimelerinin kullanımlarını inceleyin.

Alternative Method

Kelimenin yerine 'etkisini kaybetmek' veya 'sona ermek' ifadelerini koyarak cümlenin anlamlı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 112Question →

Kamu personelinin verimliliğini artırmak amacıyla düzenlenen kurum içi seminerde, kriz anlarını yönetmenin en doğru yolu ve stratejileri katılımcılarla paylaşıldı.

Bu cümledeki "yol" sözcüğünün anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mecaz Anlam

Answer

Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak 'yöntem' anlamını karşıladığı Mecaz Anlam.
Cümlede geçen 'yol' sözcüğü, bir yerden bir yere gitmek için kullanılan somut bir yolu değil; bir amaca ulaşmak veya bir sorunu çözmek için başvurulan yöntem veya usul anlamında kullanılmıştır. Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı bu yeni anlam 'Mecaz Anlam' olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün temel anlamını belirleyin.
"Yol" sözcüğünün temel anlamı, üzerinde yürünen veya araçla gidilen fiziksel mesafedir.
Anlam türünü belirlemek için başlangıç noktası sözcüğün zihinde uyandırdığı ilk anlamdır.
2
Sözcüğün cümledeki bağlamını analiz edin.
Cümlede kriz yönetimi için başvurulan bir "yöntem" veya "usul" kastedilmektedir.
Cümledeki kullanımın somut bir güzergâhı mı yoksa soyut bir metodu mu işaret ettiği anlam türünü belirler.
3
Anlam kaymasını değerlendirin.
Sözcük gerçek anlamından tamamen koparak soyut bir anlam kazandığı için mecaz anlamlıdır.
Sözcüklerin gerçek anlamı dışında, tamamen yeni bir kavramı karşılayacak şekilde kullanılması mecazlaşmadır.

Key Concept

Sözcükte Anlam (Gerçek, Mecaz, Terim)

Hints

1
Altı çizili sözcüğün aklınıza gelen ilk ve en yaygın anlamını düşünün.
2
Sözcüğün bu cümlede fiziksel bir geçit (cadde, sokak) anlamında mı yoksa bir 'yöntem' anlamında mı kullanıldığına bakın.
3
Eğer bir sözcük temel anlamından tamamen koparak yeni ve soyut bir anlam kazanmışsa bu kullanım mecazdır.

Practice More

Gerçek, mecaz ve terim anlam arasındaki farkları pekiştirmek için günlük dildeki 'boş', 'soğuk' ve 'aydınlatmak' gibi sözcüklerin farklı kullanımlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'yöntem' kelimesini koyarak cümleyi tekrar okuyun. Eğer anlam bozulmuyorsa ve bu yeni anlam gerçek anlamdan uzaksa, cevap mecazdır.
Estimated Time:45s
Question 113Question →

Bir sözcüğün bilim, sanat, spor ya da meslek dalıyla ilgili kazandığı özel anlama "terim anlam" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük terim anlamıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkçe dersinde "kalemlik" sözcüğünün kökünün isim olduğunu öğrendik.

Answer

Sözcüğün dil bilgisi alanına ait bir kavramı ifade ettiği "kalemlik sözcüğünün kökünün isim olduğu" cümlesidir.
Sözcüğün bir bilim, sanat, spor ya da meslek dalına özgü bir kavramı karşılamasına terim anlam denir. "Kalemlik sözcüğünün kökü" ifadesindeki kök sözcüğü, dil bilgisi (gramer) bilim dalına ait bir terimdir. Bu nedenle doğru cevap bu ifadenin bulunduğu seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Terim anlamın tanımını hatırla.
Terim anlam, bir sözcüğün bilim, sanat gibi özel alanlardaki teknik karşılığıdır.
Sözcüğün hangi anlam kategorisine girdiğini belirlemek için temel ölçüttür.
2
Seçeneklerdeki "kök" sözcüğünün bağlamlarını incele.
A ve E seçeneklerinde somut/fiziksel bir yapı (gerçek), B ve D seçeneklerinde ise soyut bir temel (mecaz) kastedilmiştir.
Bağlam, sözcüğün kazandığı anlamı belirler.
3
Dil bilgisi alanına özgü kullanımı tespit et.
Dil bilgisinde sözcüğün anlamlı en küçük parçası olan "kök" kavramı bir terimdir.
Tanıma tam olarak uyan tek seçenek budur.

Key Concept

Sözcükte Anlam (Gerçek, Mecaz, Terim)

Hints

1
Terim anlamlı sözcükler genellikle okul derslerinde veya mesleki alanlarda duyduğumuz özel kavramlardır.
2
Altı çizili 'kök' sözcüğünün hangi cümlede bir 'Türkçe dersi' kavramı olarak kullanıldığına bakın.
3
Dil bilgisinde (gramer) kelimenin ek almamış en küçük birimine ne dendiğini hatırlayın; bu bir terimdir.

Practice More

Gerçek ve mecaz anlam arasındaki farkı pekiştirmek için 'yol' veya 'ışık' sözcüklerinin farklı cümlelerdeki kullanımları incelenebilir.
Estimated Time:45s
Question 114Question →

Kamu diplomasisi süreçlerinde yetkililerin, muhataplarının diplomatik dilini ve jestlerini doğru okuması, kriz anlarında stratejik bir üstünlük sağlar.

Bu cümledeki "okumak" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Usta bir sanatçı, toplumun sessiz çığlıklarını okuyarak eserlerini bu sancılar üzerine inşa eder.

Answer

Doğru cevap, sanatçının toplumun durumunu analiz etmesini ve anlamlandırmasını ifade eden seçenektir.
Doğru seçenekte geçen 'toplumun çığlıklarını okumak' ifadesi, tıpkı öncüldeki 'diplomatik dili okumak' gibi, somut bir metni değil; soyut bir durumu, gizli duyguları ve toplumsal olayları derinlemesine analiz edip anlamlandırmayı ifade eder. Her iki kullanımda da sözcük 'sezmek, kavramak, çıkarımda bulunmak' anlamındadır.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki sözcüğün bağlamını analiz etme
"Diplomatik dili okumak" ifadesi, kelimelerin ötesindeki gizli anlamları, niyetleri ve stratejileri analiz etmek, sezmek anlamındadır.
Sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yan/mecaz anlamı belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki 'anlamlandırma/analiz' vurgusunu arama
Sanatçının 'toplumun çığlıklarını okuması' ifadesinde, toplumsal olayları analiz edip onlardan anlam çıkarma eylemi görülmektedir.
Bu kullanım, öncüldeki 'stratejik analiz ve sezgi' anlamıyla tam olarak örtüşmektedir.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümledeki 'okumak' sözcüğü bir metni seslendirmek mi yoksa bir durumu analiz etmek mi demektir?
2
"Okumak" sözcüğü burada; satır aralarındaki gizli mesajları sezmek, yani bir 'durum analizi' yapmak anlamındadır.
3
Bir sanatçının toplumun sessiz acılarını anlamlandırması ile bir diplomatın muhatabının niyetini anlaması arasındaki anlamsal benzerliğe odaklanın.

Practice More

Benzer şekilde 'çizgi', 'yol' veya 'bakmak' gibi çok anlamlı sözcüklerin resmi/akademik metinlerdeki mecaz kullanımlarına çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'anlamlandırmak' veya 'analiz etmek' kelimelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 115Question →

Kamu kurumlarında sunulan hizmetlerin sadece teknik bir süreç olarak görülmesi, bu hizmetlerin insani boyutunu yok ederek onları kuru birer prosedür haline getirir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "kuru" sözcüğü bu cümledeki anlamıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun yayımladığı yıllık faaliyet raporundaki kuru üslup, personelin yıl boyu gösterdiği büyük çabanın heyecanını yansıtmaktan uzaktı.

Answer

Doğru cevap, 'kuru' sözcüğünün 'tatsız, ruhsuz, heyecandan ve duygudan yoksun' anlamında kullanıldığı seçenektir.
Öncüldeki cümlede 'kuru' sözcüğü, bir sürecin insani sıcaklıktan, heyecandan veya duygudan yoksun olduğunu belirtmek için mecaz anlamda kullanılmıştır. Faaliyet raporundaki üslubun heyecanı yansıtmaması (tatsız/ruhsuz olması) bu anlamla birebir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki cümlenin bağlamını analiz etme
"Kuru prosedür" ifadesinde, prosedürün teknik olarak işlediği ancak insani duygulardan ve sıcaklıktan yoksun olduğu (ruhsuz/tatsız) anlamı tespit edilir.
Sözcüğün cümle içindeki anlamını belirlemek, doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Seçeneklerdeki 'kuru' sözcüklerini anlamlandırma
A şıkkında 'boş', B şıkkında 'tatsız/ruhsuz', C şıkkında 'sonuçsuz', D şıkkında 'yersiz', E şıkkında ise 'gerçek anlam' tespit edilir.
Çok anlamlı sözcüklerin kazandığı yan ve mecaz anlamları ayırt etmek gerekir.
3
Anlam eşleşmesini kontrol etme
Faaliyet raporundaki 'kuru üslup' (B), heyecansız ve ruhsuz olması yönüyle 'kuru prosedür' (Öncül) ile tam olarak örtüşür.
Kavramsal benzerlik, sözcüğün kattığı nüans üzerinden doğrulanır.

Key Concept

Çok Anlamlılık ve Mecaz Anlam

Hints

1
Öncüldeki 'kuru' sözcüğü, prosedürün teknik olarak var olduğunu ama 'duygusuz/tatsız' olduğunu anlatıyor.
2
Seçeneklerde 'ruhsuz, heyecansız, tekdüze' anlamını veren bir ifade arayın.
3
Bir raporun veya bir yazının üslubu 'kuru' olduğunda, bu onun sanatsal veya duygusal yönünün eksik olduğu anlamına gelir.

Practice More

Sözcükte anlam sorularında sözcüğün 'gerçek, yan, mecaz' ayrımına dikkat ederek bol bol bağlam alıştırması yapılması önerilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 116Question →

Bir tiyatro eleştirmeni, son yazısında "Oyunun ikinci perdesinde tempo oldukça yükseldi ve izleyici hikâyeye tam anlamıyla dahil oldu." ifadesini kullanmıştır.

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün taşıdığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Terim Anlam

Answer

Cümlede geçen 'perde' sözcüğü, tiyatro sanatına ait bir bölümü ifade ettiği için terim anlamlıdır.
Terim anlam, bir sözcüğün bilim, sanat, spor veya bir meslek dalıyla ilgili özel ve belirli bir kavramı karşılamasıdır. Cümlede geçen 'perde' sözcüğü tiyatro sanatına özgü teknik bir bölümü ifade ettiği için bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün cümledeki bağlamını incelemek.
Sözcük, bir tiyatro oyununun bölümlerinden bahsetmektedir.
Sözcüklerin anlamları cümle içindeki kullanım yerlerine göre belirlenir.
2
Sözcüğün hangi anlam kategorisine girdiğini belirlemek.
Tiyatro sanatı ile ilgili özel bir kavramı (oyunun ana bölümleri) karşılamaktadır.
Bilim, sanat, spor veya meslek alanına özgü kavramlar terim anlamlıdır.

Key Concept

Terim Anlam

Hints

1
Sözcüğün tiyatro gibi belirli bir sanat dalına özgü olup olmadığını düşünün.
2
Bu sözcük bir eşyayı mı yoksa bir sanat branşının tekniğini mi temsil ediyor?
3
Bilim, sanat ve meslek dallarıyla ilgili kelimeler 'terim' kategorisine girer.

Practice More

Müzik alanındaki 'nota' veya spor alanındaki 'korner' gibi farklı branş terimlerini içeren cümleler kurarak kavramı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün yerine genel anlamını koymayı deneyin. 'Eşya olan perde' anlamı cümleye uymuyorsa ve belirli bir alanla (spor, müzik, tıp vb.) ilgiliyse doğrudan terim anlama yönelebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 117Question →

Kamu hizmeti sunumunda benimsenen şeffaflık ilkesi, vatandaşın idareye olan güvenini artırmakta ve doğrudan toplumsal huzura dokunmaktadır.

Bu cümledeki "dokunmaktadır" sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir durumu veya sonucu doğrudan etkilemek, ona tesir etmek

Answer

Cümlede geçen sözcük, 'bir durumu veya sonucu doğrudan etkilemek, ona tesir etmek' anlamında kullanılmıştır.
Cümlede şeffaflık ilkesinin toplumsal huzur üzerinde bir sonuç doğurduğu, onu şekillendirdiği ve etkilediği belirtilmektedir. 'Dokunmak' fiili burada fiziksel bir teması değil, bir durumun başka bir durum üzerindeki tesirini ifade eden mecaz anlamıyla kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar kavramları (şeffaflık, güven, huzur) analiz et.
Cümlenin idari bir süreçten ve bu sürecin toplumsal sonucundan bahsettiği belirlendi.
Sözcüklerin anlamı cümledeki bağlamdan kopuk değerlendirilemez.
2
"Dokunmak" fiilinin "toplumsal huzur" gibi soyut bir kavramla olan ilişkisini değerlendir.
Fiziksel temasın (gerçek anlam) mümkün olmadığı, eylemin bir 'etki-sonuç' ilişkisi kurduğu görüldü.
Soyut kavramlarla kullanılan fiiller genellikle mecaz anlam kazanır.
3
Sözcüğün yerine yakın anlamlı kelimeler (etkilemek, tesir etmek, sirayet etmek) koyarak anlamı sağla.
"Şeffaflık huzuru etkilemektedir" ifadesinin anlam bütünlüğünü koruduğu saptandı.
Eş anlamlılık veya yakın anlamlılık kontrolü doğru anlamı teyit eder.

Key Concept

Sözcükte Anlam (Bağlamsal Anlam ve Mecaz)

Hints

1
Cümledeki 'toplumsal huzur' ifadesinin somut mu yoksa soyut mu olduğunu düşünün.
2
'Şeffaflık huzura dokunuyor' derken, huzurun bu durumdan pay alıp almadığını sorgulayın.
3
Sözcüğün yerine 'etkilemek' veya 'tesir etmek' kelimelerini getirerek cümleyi yeniden okuyun.

Practice More

Farklı cümlelerde 'dokunmak' fiilinin 'ilişki kurmak', 'sataşmak' ve 'zarar vermek' anlamlarını içeren örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 118Question →

Bir sözcüğün bilim, sanat, spor ya da meslek dallarıyla ilgili belirli bir kavramı karşılamasına 'terim anlam' denir. Örneğin, 'açı' sözcüğü matematik, 'perde' sözcüğü tiyatro alanına ait birer terimdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ağız' sözcüğü terim anlamda kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkçenin Karadeniz ağızları üzerine yapılan kapsamlı bir araştırma yayımlandı.

Answer

Türkçenin Karadeniz ağızları üzerine yapılan kapsamlı bir araştırma yayımlandı.
Doğru cevapta yer alan 'Karadeniz ağızları' ifadesindeki 'ağız' sözcüğü, dil bilimi (linguistics) alanında bir dildeki bölgesel konuşma farklılıklarını tanımlayan özel bir kavramı karşıladığı için terim anlamlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tanımı Hatırla
Terim anlam, bir sözcüğün bilim, sanat veya meslek alanındaki özel karşılığıdır.
Soruda istenen anlam türünün sınırlarını belirlemek için tanımı bilmek gerekir.
2
Cümlelerdeki Kullanımları İncele
Kavanoz ağzı, poşet ağzı (yan anlam); organ olarak ağız (gerçek anlam); ağzını bıçak açmamak (mecaz anlam).
Seçeneklerdeki sözcüklerin bağlam içindeki görevlerini belirlemek için karşılaştırma yapılır.
3
Alansal Kullanımı Tespit Et
'Karadeniz ağızları' ifadesindeki 'ağız', dil bilimi (linquistics) dalında bir konuşma türünü ifade eden bir terimdir.
Belirli bir bilim dalına (Dil Bilimi) ait özel bir kavramı karşılayan seçeneği bulmak için son kontrol yapılır.

Key Concept

Terim Anlam

Hints

1
'Terim anlam' olması için sözcüğün bir bilim, sanat veya meslek dalına özgü olması gerekir.
2
Seçeneklerdeki 'ağız' sözcüklerinden hangisi dil bilimi (gramer) kitaplarında bir başlık veya teknik terim olarak geçebilir?
3
Bir dilin bölgelere göre değişen söyleyiş özelliklerine (örneğin Karadeniz konuşması, Ege konuşması) dil bilgisinde ne dendiğini düşünün.

Practice More

Gerçek, mecaz ve terim anlam arasındaki farkları pekiştirmek için 'köprü' veya 'perde' gibi çok anlamlı sözcüklerle benzer örnekler oluşturabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğü cümleden çıkarıp yerine 'bilimsel karşılığını' koymayı deneyebilirsiniz. Örneğin 'Karadeniz lehçe alt türü' gibi bir anlam karşılıyorsa terimdir.
Estimated Time:45s
Question 119Question →

Son yayınlanan yönetmelikle birlikte, evrak kayıt birimindeki memurların üzerindeki ağır iş yükü biraz olsun hafifletildi.

Bu cümledeki "ağır" sözcüğünün kazandığı anlam türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mecaz anlam

Answer

Cümlede geçen "ağır" sözcüğü, fiziksel bir ağırlığı değil; işin zorluğunu ve yoğunluğunu ifade ettiği için mecaz anlamda kullanılmıştır.
Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. "Ağır iş" ifadesinde işin kütlesi değil, zorluğu kastedildiği için sözcük mecazdır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün sözlükteki ilk (gerçek) anlamını belirleyin.
"Ağır" sözcüğünün gerçek anlamı, tartıda çok gelen, hafif olmayandır.
Anlam türünü belirlemek için referans noktasını saptamak gerekir.
2
Sözcüğün cümle içindeki bağlamını (kullanım amacını) inceleyin.
"İş yükü" ile birlikte kullanılarak işin miktarını ve zorluğunu nitelemektedir.
Bağlam, sözcüğün gerçek anlamını koruyup korumadığını gösterir.
3
Sözcüğün gerçek anlamıyla bağını kontrol edin.
İşin fiziksel bir tartısı olamayacağı için sözcük gerçek anlamından tamamen kopmuştur.
Gerçek anlamdan tamamen kopuş, mecaz anlamın temel özelliğidir.

Key Concept

Sözcükte Anlam (Gerçek, Mecaz, Terim)

Hints

1
Cümledeki 'ağır' kelimesi bir eşyanın kilosunu mu belirtiyor?
2
Kelimenin gerçek anlamından (hafif olmayan) uzaklaşıp uzaklaşmadığını kontrol edin.
3
Bir sözcük gerçek anlamından tamamen koparak 'zorluk' gibi yeni bir kavramı karşılıyorsa mecazdır.

Practice More

Farklı cümlelerde 'ince', 'keskin', 'soğuk' gibi kelimelerin mecaz anlamlarını bulmaya çalışın.
Estimated Time:45s
Question 120Question →

Kamu yönetiminde reform çabaları, somut ve sürdürülebilir adımlarla desteklenmediği sürece kuru bir temenni olmaktan öteye gidemez.

Bu cümledeki "kuru" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Müfettişin raporu, hiçbir somut kanıta dayanmayan kuru bir iddiadan ibaretti.

Answer

Soru kökündeki kullanım ile uyumlu olan, "içeriği olmayan, boş, temelsiz" anlamındaki "kuru iddia" ifadesidir.
Doğru seçenekteki "kuru iddia" ifadesinde sözcük, tıpkı soru kökündeki "kuru temenni" örneğinde olduğu gibi, altı doldurulmamış, kanıtı olmayan, sadece sözde kalan bir durumu (boş/temelsiz) nitelemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki cümleyi analiz etme
"Kuru temenni" ifadesinde sözcük, gerçekleşme imkanı olmayan, içi boş ve temelsiz bir dilek anlamındadır (Mecaz Anlam).
Sözcüğün bağlam içindeki gerçek veya mecaz yönünü saptamak çözümün ilk adımıdır.
2
Seçeneklerdeki kullanımları sınıflandırma
A, B ve E seçeneklerinde gerçek anlam; C ve D seçeneklerinde ise mecaz anlam tespit edilmiştir.
Yanlış anlam kategorisindeki seçenekleri elemek hata riskini azaltır.
3
Mecaz anlamlar arasındaki farkı belirleme
"Kuru iddia" (C seçeneği) boş/temelsiz anlamına gelirken, "kuru üslup" (D seçeneği) duygusuz/sıkıcı anlamına gelir.
Zor sorularda mecaz anlamın alt dalları (nuanslar) arasındaki farkı görmek doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Sözcüklerin bağlama göre kazandığı mecaz anlam nuansları

Hints

1
Cümledeki 'kuru' sözcüğü fiziksel bir kuruluğu mu yoksa soyut bir 'boşluğu' mu ifade ediyor?
2
'Kuru' sözcüğünün yerine 'boş, temelsiz' kelimelerini koyarak seçenekleri tekrar okuyun.
3
Mecaz anlamlı iki seçenek var (C ve D). C'deki 'iddia' sözcüğünün dayanağının olmaması ile kökteki 'temenni' sözcüğünün somut karşılığının olmaması arasındaki benzerliğe odaklanın.

Practice More

Mecaz anlamın alt kategorilerini (duygusuzluk, boşluk, yersizlik) içeren benzer sorular çözerek anlam dağarcığınızı genişletebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğü cümleden çıkarıp yerine en yakın anlamdaşını koyma yöntemini kullanabilirsiniz. 'Somut adımlarla desteklenmeyen boş/temelsiz bir temenni' yapısı ile 'somut kanıta dayanmayan boş/temelsiz bir iddia' yapısı birbirini tam olarak karşılamaktadır.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 6 / 6
Sözcükte Anlam — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 6 | Examkin