Examkin

Dil Bilgisi

823 questions

Question 161Question →

Sözcükler yapım ekleri alırken köklerinin türüne (isim veya fiil) göre farklı ekler alırlar. Bu durum ekin işlevini (görevi) belirler.

Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisi, aldığı yapım ekinin işlevi (görevi) bakımından diğerlerinden farklıdır?

Show answer & explanation

Answer: Sınır hattında görev yapan gözcü birlikleri, gece boyunca bölgedeki hareketliliği izledi.

Answer

Sınır hattında görev yapan 'gözcü' birlikleri cümlesindeki altı çizili sözcük, diğerlerinden farklı olarak isimden isim yapım eki almıştır.
Gözcü sözcüğü, 'göz' isim köküne getirilen '-cü' (isimden isim yapım eki) ile türetilmiştir. Bu ek, bir ismin üzerine gelerek yeni bir isim oluşturmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz et.
bak-ıcı, yaz-ıcı, gid-ici (git-ici), yap-ıcı, göz-cü.
Ekin görevini belirlemek için önce kökün türünü tespit etmek gerekir.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) belirle.
Bak-, Yaz-, Git-, Yap- (Fiil kökleri); Göz (İsim kökü).
Ekin işlevi, eklendiği kökün türüne göre isimden isim ya da fiilden isim olarak değişir.
3
Eklerin işlevlerini karşılaştır.
A, B, C ve D seçeneklerindeki ekler 'Fiilden İsim Yapım Eki' (FİYE) iken, E seçeneğindeki ek 'İsimden İsim Yapım Eki'dir (İİYE).
Dört seçenek fiil köküne, bir seçenek isim köküne ek almıştır.

Key Concept

Yapım Eklerinin İşlevi (Fiilden İsim vs. İsimden İsim)

Practice More

Benzer şekilde '-ak/-ek' ekinin de fiilden isim (durak) ve isimden isim (solak) görevlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 162Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün kökü, sözcük türü (isim veya fiil) bakımından diğerlerinden farklıdır?

Show answer & explanation

Answer: Aynaya baktığında saçlarının şakaklarından itibaren ağardığını görmek onu derinden etkiledi.

Answer

Altı çizili sözcükler arasında 'ağardığını' kelimesinin kökü 'ak' ismiyken, diğer kelimelerin kökleri fiildir.
Sözcüklerin kökleri incelendiğinde; 'çevreci' sözcüğü 'çevir-' fiilinden, 'kavşağında' sözcüğü 'kavuş-' fiilinden, 'adımlarla' sözcüğü 'at-' fiilinden ve 'uykusuzluktan' sözcüğü 'uyu-' fiilinden türemiştir. Buna karşın 'ağardığını' sözcüğünün kökü 'ak' ismidir. 'Ak' ismine gelen '-ar' eki (isimden fiil yapım eki), kelimeyi 'ağarmak' eylemine dönüştürürken sondaki 'k' ünsüzünün 'ğ'ye dönüşmesine neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin köklerini ve uğradıkları ses olaylarını analiz edin.
Çevreci (Çevir-), Kavşağında (Kavuş-), Adımlarla (At-), Ağardığını (Ak), Uykusuzluktan (Uyu-).
Sözcük yapısını belirlemek için önce eklerin atılıp anlamlı en küçük yapıtaşının (kök) bulunması gerekir.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) belirleyin.
Çevir- (Fiil), Kavuş- (Fiil), At- (Fiil), Ak (İsim), Uyu- (Fiil).
Köklerin türü belirlenirken '-mak / -mek' mastar eki getirilerek test edilir.
3
Diğerlerinden farklı olan türü seçin.
Dört seçenek fiil kökenliyken, 'ağardığını' sözcüğü isim kökenlidir.
Soru bizden kök türü bakımından farklı olanı bulmamızı istemektedir.

Key Concept

Sözcükte Yapı ve Kök Türleri
Estimated Time:1m 30s
Question 163Question →

Kamu kurumlarında yürütülen iş ve işlemlerde dilin doğru kullanımı, iletişim süreçlerinin sağlıklı ilerlemesini sağlar. Bu doğrultuda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz zamir kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Toplantıda dile getirilen önerilerin birçoğu üst yönetimce kabul edildi.

Answer

Toplantıda dile getirilen önerilerin birçoğu üst yönetimce kabul edildi.
Doğru cevap olan cümlede geçen "birçoğu" sözcüğü, hangi öneriler olduğu tam olarak belirtilmeden isimlerin yerini tutmuştur. Bu sözcük herhangi bir ismi nitelememiş, aksine tamlanan eki (-u) alarak zamirleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki belgisiz anlam taşıyan sözcüklerin (bazı, birkaç, birçoğu, hiçbir, diğer) tespiti.
Sözcükler: Bazı, Birkaç, Birçoğu, Hiçbir, Diğer.
Belgisiz zamiri bulabilmek için önce belirsizlik bildiren kelimelerin türünü belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen sözcüklerin cümlede isimleri niteleyip nitelemediğinin kontrol edilmesi.
"Bazı", "Birkaç", "Hiçbir" ve "Diğer" sözcüklerinin kendilerinden sonra gelen isimleri etkilediği görülmektedir.
İsmin önüne gelerek onu etkileyen sözcükler zamir değil, sıfattır.
3
"Birçoğu" sözcüğünün görevinin incelenmesi.
"Birçoğu" sözcüğü bir ismin önüne gelmemiş, doğrudan bir ismin yerini tutmuştur.
İsimlerin yerini belgisiz bir şekilde tutan bu tür sözcükler belgisiz zamir görevindedir.

Key Concept

Zamirler (Adıllar)

Hints

1
Cümledeki sözcüğün bir ismi niteleyip nitelemediğine bakın.
2
Belgisiz zamirler genellikle çekim eki alabilirken, belgisiz sıfatlar almazlar (Örn: Birkaçı vs Birkaç).

Practice More

İşaret sıfatı ve işaret zamiri arasındaki farkları gösteren benzer soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 164Question →

Müdürlükteki (I) danışma görevlisi, (II) yazışma kurallarına uyulmadığı gerekçesiyle (III) dosyaları (IV) heyetin (V) masasına bıraktı.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: V. sözcük, iyelik eki almamış; sadece yönelme hâl eki almış bir isimdir.

Answer

V numaralı 'masasına' sözcüğü iyelik eki almamış değil, aksine 'heyet' sözcüğüne ait olduğunu bildiren 3. tekil kişi iyelik eki (-sı) almıştır.
V numaralı 'masasına' sözcüğü, bir isim tamlamasının tamlananı durumundadır (heyetin masası). Bu tür kullanımlarda tamlanan eki (-sı) her zaman bir iyelik ekidir. Dolayısıyla sözcüğün iyelik eki almadığı iddiası yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kalıcı isim ve fiilimsi ayrımını yapın.
'Danışma' bir yerin adı (kalıcı isim), 'yazışma' ise bir eylemin adı (isim-fiil) olarak kullanılmıştır.
Sözcüklerin cümledeki anlamı, fiilimsi mi yoksa kalıcı isim mi olduklarını belirler.
2
İsimlerin aldığı ekleri inceleyin.
'Dosyaları' (dosya-lar-ı) çoğul ve belirtme eki, 'heyetin' (heyet-in) tamlayan eki almıştır.
Eklerin görevlerini doğru saptamak ismin cümlede kazandığı anlamı anlamayı sağlar.
3
İyelik ve hâl eklerinin bir arada kullanımını kontrol edin.
'Masasına' sözcüğü 'masa-sı-n-a' şeklinde tahlil edilir. Burada '-sı' iyelik ekidir.
İsim tamlamalarında tamlanan eki her zaman iyelik ekidir.

Key Concept

İsimlerde Kalıcı Ad, Topluluk İsmi ve Çekim Ekleri

Alternative Method

İsim tamlaması kurgusuna odaklanarak 'heyetin masası' yapısındaki '-sı' ekinin her zaman iyelik (aitlik) bildirdiğini hatırlamak soruyu saniyeler içinde çözdürür.
Estimated Time:50s
Question 165Question →

İsimler (adlar); varlıklara verilişlerine, sayılarına ve niteliklerine göre çeşitli türlere ayrılırlar. Bazı sözcükler isim-fiil eklerini alarak bir varlığın veya kavramın adı hâline gelip "kalıcı isim" özelliği kazanırken, bazıları da biçimce tekil olmalarına rağmen anlamca bir topluluğu ifade eden "topluluk ismi" olarak kullanılırlar. Ayrıca Türkçede bir isim, iyelik ve hâl eklerini üst üste alarak karmaşık bir yapı sergileyebilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi, kalıcı isim ve belirtme durum (hâl) ekinden önce iyelik eki almış bir isim bir arada kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurul, sergide yer alan el yazmalarının özgünlüğünü korumak adına yeni bir koruma planı hazırladı.

Answer

Doğru cevap, içinde 'kurul', 'yazmalar' ve 'özgünlüğünü' sözcüklerini barındıran seçenektir.
Cümledeki 'kurul' sözcüğü topluluk ismidir. 'Yazmalar' sözcüğü isim-fiil ekiyle türetilmiş ancak bir nesnenin adı olmuş kalıcı bir isimdir. 'Özgünlüğünü' sözcüğü ise hem iyelik eki (onun özgünlüğü) hem de belirtme durum ekini bir arada barındırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Topluluk ismini belirle
'Kurul' sözcüğü, biçimce tekil (çokluk eki almamış) ancak anlamca bir grubu ifade ettiği için topluluk ismidir.
Topluluk isimleri, bir heyeti veya grubu temsil eder.
2
Kalıcı ismi tespit et
'Yazmalar' sözcüğü, isim-fiil eki (-ma) almasına rağmen artık bir eylemi değil, 'el yazması kitap' anlamında bir nesneyi karşıladığı için kalıcı isimdir.
Kalıcı isimler, fiilimsi özelliklerini yitirerek bir varlığın adı olurlar.
3
Ek yapısını çözümle
'Özgünlüğünü' sözcüğü; 'özgünlük' (isim kökü) + '-ü' (3. tekil iyelik eki) + '-n' (kaynaştırma harfi) + '-ü' (belirtme durum eki) şeklinde eklerine ayrılır.
Sözcükte iyelik eki, belirtme durum ekinden önce gelmiştir.

Key Concept

İsimlerin Türleri ve Çekim Ekleri
Question 166Question →

Yazım kurallarına dikkat edilmemesi, metinlerin akademik niteliğini ve anlaşılırlığını olumsuz etkileyen unsurların başında gelir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Sanat eleştirmenleri, ressamın son dönem eserlerini ilk bakışta diğerlerinden ayırdetmenin zor olduğunu belirtiyorlar.

Answer

Seçenekler arasında 'ayırdetmenin' şeklinde bitişik yazılan sözcüğün bulunduğu cümle yazım yanlışı içermektedir; bu sözcüğün 'ayırt etmenin' şeklinde ayrı yazılması gerekir.
Türkçede 'etmek, eylemek, olmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) yaşanmıyorsa bu fiiller ayrı yazılır. 'Ayırt etmek' ifadesinde de herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için kelimelerin ayrı yazılması zorunludur. Seçenekteki 'ayırdetmenin' kullanımı bu kuralın ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan birleşik fiilleri ve eklerin kullanımını tespit etmek.
D seçeneğinde 'ayırt etmek' fiilinin 'ayırdetmenin' şeklinde bitişik yazıldığı görülmüştür.
Yazım yanlışı sorularında genellikle yardımcı fiillerle kurulan yapılar belirleyici olmaktadır.
2
Birleşik fiilin yazım kuralını (ses olayı kontrolü) uygulamak.
'Ayırt' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi meydana gelmemiştir.
Türkçede ses olayına uğramayan yardımcı fiilli birleşik fiillerin ayrı yazılması kuralı esastır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı
Estimated Time:1m 15s
Question 167Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Şu sisli havada ilerlemek, kaptanlar için oldukça güçleşmişti.

Answer

Doğru cevap, işaret sıfatı (şu) ve niteleme sıfatının (sisli) bir arada kullanıldığı seçenektir.
Doğru cevapta 'hava' ismi kullanılmıştır. 'Nasıl hava?' sorusuna cevap veren 'sisli' sözcüğü niteleme sıfatı; 'Hangi hava?' sorusuna işaret yoluyla cevap veren 'şu' sözcüğü ise işaret sıfatıdır. Bu iki türün aynı ismi etkilemesi kurala uygundur.

Step-by-Step Solution

1
İsimleri niteleyen ve belirten sözcükleri tespit etme
Cümlelerdeki 'hava', 'sonuç', 'masa', 'konu' ve 'dil' gibi isimlerin önündeki sözcükler incelenir.
Sıfatlar her zaman bir ismin önüne gelerek onları çeşitli yönlerden etkiler.
2
Sıfat ve zarf ayrımını yapma
'Sessizce' ve 'iyi' gibi sözcüklerin fiilleri (kalktı, dinlerseniz) etkilediği, dolayısıyla zarf oldukları saptanır.
Niteleme sıfatları isimleri, durum zarfları ise fiil veya fiilimsileri niteler.
3
Sıfat ve zamir ayrımını yapma
'Bunu' ve 'onu' gibi sözcüklerin bir ismin yerini tuttuğu (zamir), 'şu' ve 'bu' sözcüklerinin ise ismi işaret ettiği (sıfat) belirlenir.
İşaret bildiren sözcükler ek aldıklarında veya ismin yerini tuttuklarında zamir, ismi belirttiklerinde sıfat olurlar.
4
Türleri birleştirme
Hava isminin hem 'şu' (işaret) hem de 'sisli' (niteleme) sıfatlarını aldığı görülür.
Soru kökünde istenen her iki sıfat türünün aynı cümlede bulunması şartı karşılanmış olur.

Key Concept

Sıfatlar (Ön Adlar): Niteleme ve Belirtme Sıfatları Ayrımı

Hints

1
Cümledeki işaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o) bir ismi işaret edip etmediğine dikkat edin.
Estimated Time:50s
Question 168Question →

Kamu yönetiminde yürürlükte olan yasal düzenlemelerin (I) birçoğu, (II) bizim kurumsal geleneğimizin birer yansımasıdır; ancak (III) her personelin (IV) onların özüne sadık kalarak görev yapması, (V) şundan daha hayatidir: Vatandaşa hizmet bilinci.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin türleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: II. sözcük, birinci çoğul şahıs isminin yerini tuttuğu için kişi zamiridir.

Answer

İkinci sözcük olan 'bizim', birinci çoğul şahıs isminin yerini tuttuğu için kişi zamiridir.
İkinci sözcük olan 'bizim', konuşan kişilerin (kurum çalışanları/yöneticileri) yerine geçtiği için birinci çoğul şahıs zamiridir. Türkçede ben, sen, o, biz, siz, onlar sözcükleri şahıs zamiri olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Numaralanmış sözcüklerin cümledeki bağlamlarını ve neyin yerini tuttuklarını analiz edin.
I (birçoğu): zamir, II (bizim): zamir, III (her): sıfat, IV (onların): zamir, V (şundan): zamir.
Sözcüklerin bir ismi mi nitelediği yoksa ismin yerine mi geçtiği zamir-sıfat ayrımı için kritiktir.
2
Kişi zamiri ile işaret zamiri arasındaki farkı 'onların' sözcüğü üzerinden kontrol edin.
IV numaralı sözcük 'düzenlemeler'i karşıladığı için işaret zamiridir.
Türkçede 'o' ve 'onlar' sözcükleri insan dışı varlıklar için kullanıldığında işaret zamiri kabul edilir.
3
Belgisiz sözcüklerin türünü 'birçoğu' ve 'her' üzerinden ayırt edin.
'Birçoğu' tamlanan ekini alarak zamirleşmiş, 'her' ise ismi belirterek sıfat kalmıştır.
Belgisiz sıfatlar ek aldıklarında veya isim düştüğünde belgisiz zamire dönüşür.

Key Concept

Zamirler (Adıllar) ve Sıfatlarla Ayrımı

Alternative Method

Sözcüklerin ek alıp almadığına bakın: Şahıs zamirleri hariç, işaret ve belgisiz sözcükler çekim eki (iyelik, hâl) aldıklarında genellikle zamir olurlar. Niteleme/belirtme görevinde ek almadan isimden önce gelirlerse sıfat olurlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 169Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı almış bir isim kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Akşamın alacakaranlığında şu yorgun bakışlar, derin bir kederin habercisi gibiydi.

Answer

Akşamın alacakaranlığında geçen 'şu yorgun bakışlar' ifadesindeki 'bakışlar' ismi, hem işaret sıfatı (şu) hem de niteleme sıfatı (yorgun) almıştır.
Doğru seçenekte yer alan 'bakışlar' ismi, kendisinden önce gelen 'şu' işaret sıfatı ve 'yorgun' niteleme sıfatı ile birlikte kullanılmıştır. Bu durum, bir ismin hem işaret hem de niteleme sıfatı alması kuralına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen niteleyici veya belirtici sözcükleri tespit etmek.
İşaret sıfatlarının isimleri işaret yoluyla belirttiği, niteleme sıfatlarının ise isimlerin özelliklerini (durum, biçim, renk) bildirdiği hatırlanmıştır.
Sıfat türlerini doğru ayırt etmek, sorunun çözümündeki temel gerekliliktir.
2
Sözcüklerin görevlerini, cümleyi etkileme biçimlerine göre (isim mi yoksa fiil mi) kontrol etmek.
İsimlerin yerini tutan 'bu, o, öteki' gibi sözcüklerin zamir; fiilleri veya fiilimsileri niteleyen 'sessizce, dürüst' gibi sözcüklerin ise zarf olduğu saptanmıştır.
Zamir ve zarfları sıfatlardan ayırarak çeldiricileri elemek hedeflenmiştir.
3
Aynı ismin hem işaret hem de niteleme sıfatı alıp almadığını doğrulamak.
'Bakışlar' isminin 'şu' (işaret) ve 'yorgun' (niteleme) sıfatlarını birlikte aldığı kesinleşmiştir.
İstenen tüm koşulların tek bir sözcük grubunda birleştiğini teyit etmek için son kontrol yapılmıştır.

Key Concept

Sıfatların (Ön Adların) Türleri ve Diğer Sözcük Türleriyle Karşılaştırılması
Estimated Time:1m 30s
Question 170Question →

Beş duyu organımızdan (görme, işitme, dokunma, tatma, koklama) en az biriyle algılayabildiğimiz varlıkları karşılayan isimlere 'somut isim', duyularımızla algılayamadığımız ancak zihnimizde varlığını kabul ettiğimiz kavramları karşılayan isimlere ise 'soyut isim' denir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde soyut bir isim kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Personel arasındaki samimiyet, çalışma ortamını daha verimli hale getirdi.

Answer

Personel arasındaki samimiyetin belirtildiği cümlede 'samimiyet' sözcüğü soyut bir isimdir.
Samimiyet sözcüğü; görme, işitme, koklama, tatma veya dokunma duyularından herhangi biriyle algılanamayan, ancak zihnen varlığı bilinen bir duyguyu ve ilişki biçimini karşıladığı için soyut bir isimdir.

Step-by-Step Solution

1
Soyut isim tanımını hatırla.
Duyu organlarıyla algılanamayan kavramların isimleridir.
Soruda istenen kavramın sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki temel isimleri incele.
Kalem, çiçek, kapı gibi sözcüklerin somut olduğu görülür.
Somut varlıkları eleyerek doğru sonuca ulaşmak için gereklidir.
3
Soyut kavramı (samimiyet) tespit et.
Samimiyet sözcüğünün zihinsel bir kavram olduğu doğrulanır.
Doğru seçeneği kesinleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Soyut ve Somut İsim Ayrımı
Estimated Time:45s
Question 171Question →

Devlet teşkilatındaki (I) bazı görevlerin yerine getirilmesi sırasında, (II) kimileri inisiyatif alırken (III) ötekiler yalnızca mevzuata bağlı kalmayı tercih eder. Oysa (IV) herkesin ortak amacı, (V) bizlere sunulan imkânları en verimli şekilde kullanmaktır.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Show answer & explanation

Answer: I

Answer

Numaralanmış sözcüklerden birincisi (bazı) sıfat, diğerleri ise zamir görevindedir.
Numaralanmış sözcüklerden ilki olan 'bazı' sözcüğü, 'görevlerin' ismini miktar yönünden belirsiz bir şekilde niteleyen/belirten bir belgisiz sıfattır. Diğer seçeneklerdeki sözcükler ise (kimileri, ötekiler, herkesin, bizlere) cümle içinde isimlerin yerini tutan zamirlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki numaralanmış sözcüklerin cümle içerisindeki işlevlerini belirlemek.
Sözcüklerin bir ismi mi nitelediği yoksa ismin yerini mi tuttuğu analiz edilir.
Zamirler ismin yerini tutarken, sıfatlar isimleri nitelemek veya belirtmek için kullanılır.
2
'Bazı' sözcüğünün kullanımını analiz etmek.
'Bazı' sözcüğü 'görevlerin' isminden önce gelmiş ve onu miktar bakımından belirsizce belirtmiştir.
İsimden önce gelip ismi etkileyen sözcükler sıfat kategorisine girer.
3
Diğer numaralanmış sözcüklerin türlerini belirlemek.
'Kimileri', 'ötekiler', 'herkesin' ve 'bizlere' sözcüklerinin herhangi bir ismi etkilemediği, doğrudan varlıkların/kişilerin yerini tuttuğu görülür.
İsmin yerini tutan bu sözcükler belgisiz, işaret ve şahıs zamiri olarak adlandırılır.

Key Concept

Zamir ve Sıfat Ayrımı (Belgisiz Sıfat vs Belgisiz Zamir)
Estimated Time:1m 40s
Question 172Question →

İsimlerin yerini tutan sözcüklere zamir (adıl) denir. Şahıs isimlerinin yerini tutan ve şahıs anlamı taşıyan sözcükler ise kişi (şahıs) zamiri olarak adlandırılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişi zamiri kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Biz, hazırladığımız projeyi yarın kurula sunacağız.

Answer

Hazırlanan projeyi sunacak kişileri temsil eden sözcüğün kullanıldığı seçenek doğrudur.
Doğru ifadede yer alan sözcük, birinci çoğul şahsı temsil eden ve isimlerin yerini tutan bir kişi zamiridir. Türkçede kişi zamirleri 'ben, sen, o, biz, siz, onlar' sözcüklerinden oluşur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki zamir veya sıfat olma potansiyeli taşıyan sözcükler tespit edilir.
Belirlenen sözcükler: O, Biz, Bazı, Şu, Hangi.
Zamirler ve sıfatlar sıklıkla birbirine karıştırıldığı için önce bu aday sözcükler belirlenmelidir.
2
Bu sözcüklerin bir ismi mi nitelediği (sıfat) yoksa ismin yerini mi tuttuğu (zamir) kontrol edilir.
İfadedeki sözcüğün şahıs adlarının yerini tuttuğu görülür.
Kişi zamirleri (ben, sen, o, biz, siz, onlar) doğrudan şahısları temsil eder.

Key Concept

Kişi (Şahıs) Zamirleri

Hints

1
Cümlelerde bir ismin önüne gelip onu niteleyen sözcüklere değil, doğrudan bir kişinin yerini tutan sözcüğe odaklanın.

Practice More

İşaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o) ek aldıklarında genellikle zamir olduklarını hatırlayarak benzer sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 173Question →

Geleneksel dokuma yöntemleriyle hazırlanan bu ürünler, meclis salonunda sergilenirken kurulun aldığı sergileme kararı, bir sanatseverin hayallerini gerçeğe dönüştürdü.

Bu cümledeki altı çizili sözcüklerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: "sergileme" sözcüğü, eylem anlamını tamamen yitirip kalıcı isim özelliği kazanmış bir isimdir.

Answer

Sergileme sözcüğünün kalıcı isim olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü bu sözcük cümlede eylem anlamını koruyan bir isim-fiildir.
Cümledeki "sergileme" sözcüğü, eylem anlamını tamamen yitirmemiş, "sergileme işi/süreci" anlamında kullanıldığı için bir isim-fiildir. Kalıcı isimler (örneğin dondurma, kavurma, kazma) ise artık bir eylemi değil, bir varlığı temsil ederler. Bu nedenle sergileme sözcüğünün kalıcı isim olduğunu savunan ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin kök ve ek yapılarını inceleyin.
dokuma (kalıcı isim), meclis (topluluk), kurul-un (tamlayan), sergile-me (fiilimsi), hayal-ler-i-n-i (iyelik ve belirtme eki).
Dil bilgisi analizinde eklerin işlevini belirlemek temel adımdır.
2
Kalıcı isim ve fiilimsi ayrımını yapın.
"Dokuma" bir sanat adıdır (kalıcı), "sergileme" ise bir iş/eylem adıdır (fiilimsi).
Fiilimsi eklerini alan sözcükler eylem anlamını yitirirse kalıcı isim olur.
3
İsimlerin sayı ve anlam özelliklerini kontrol edin.
Meclis ve kurul topluluk ismidir; hayal ve karar soyut isimlerdir.
Varlıkların sayılarına ve niteliklerine göre isim türlerini belirlemek gerekir.
4
Çekim eklerini analiz edin.
"hayallerini" kelimesinde -i (iyelik) ve -i (belirtme) ekleri üst üste gelmiştir.
İsim çekim eklerinin doğru tespiti cümlede anlam ve görev karmaşasını önler.

Key Concept

İsimlerde Tür, Yapı ve Çekim Ekleri
Question 174Question →

Eğitim seminerine katılan öğretmenlerden birkaçı konuyla ilgili görüşlerini dile getirdi.

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Belgisiz zamir

Answer

Cümledeki 'birkaçı' sözcüğü belgisiz zamirdir.
Cümledeki 'birkaçı' sözcüğü, öğretmenlerin yerini belirsiz bir şekilde tutmaktadır. Türkçede isimlerin yerini kesinlik bildirmeden tutan 'birkaçı, bazıları, herkes, kimse' gibi sözcükler belgisiz zamir olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili 'birkaçı' sözcüğünün cümlede hangi varlığı temsil ettiğini belirlemek.
Sözcüğün 'öğretmenler' isminin yerini tuttuğu tespit edilmiştir.
Zamirler, isimlerin yerini tutan sözcüklerdir.
2
Sözcüğün ismin yerini nasıl tuttuğunu (belirli mi, belirsiz mi) incelemek.
Sözcüğün kaç öğretmeni temsil ettiği kesin olarak bilinmediği için belirsizlik taşıdığı görülmüştür.
Belirsiz şekilde ismin yerini tutan sözcüklere belgisiz zamir denir.
3
Sözcüğün türünü netleştirmek.
Sözcük bir ismi nitelemek yerine ismin yerini tuttuğu için türü belgisiz zamirdir.
Sıfatlar ismi nitelerken, zamirler ismin yerine geçer.

Key Concept

Belgisiz Zamirler
Estimated Time:45s
Question 175Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde yazım kurallarına uyulması, ifade edilmek istenen düşüncenin netliği ve dilin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Millî Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen hizmetiçi eğitim programları, öğretmenlerin mesleki becerilerini geliştirmeyi amaçlar.

Answer

Cümlede geçen 'hizmetiçi' sözcüğünün yazımı yanlıştır; bu ifade 'hizmet içi' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre 'iç, dış, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kapsamda 'hizmet içi', 'hafta içi', 'yurt dışı', 'yanı sıra' gibi ifadelerin ayrı yazılması zorunludur. Seçenekte geçen 'hizmetiçi' ifadesi bitişik yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri (iş birliği, hizmetiçi, yer çekimi, sağduyu) ve özel isimleri (Millî Eğitim Bakanlığı, Resmî Gazete) tespit ediniz.
Söz konusu ifadeler belirlenmiştir.
Yazım kuralları sorularında odaklanılması gereken temel yapılar bunlardır.
2
TDK'nin 'Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler' kuralını (İç, dış, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır) uygulayınız.
'Hizmet içi' ifadesinin bu kural gereği ayrı yazılması gerektiği saptanmıştır.
Türkçede somut bir yer bildirmeyen 'iç' sözcüğüyle kurulan birleşik yapılar genellikle ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kelimelerin (iş birliği, yer çekimi, sağduyu, Resmî Gazete) doğruluğunu teyit ediniz.
Diğer tüm seçeneklerin güncel TDK kılavuzuna uygun olduğu görülmüştür.
Seçeneklerin elenerek doğru cevaba ulaşılması sağlanır.

Key Concept

İç, Dış ve Sıra Sözleriyle Oluşturulan Birleşik Kelimelerin Yazımı
Estimated Time:1m 0s
Question 176Question →

Kamu çalışanlarının verimliliği üzerine yapılan bir araştırmada; personelin (I) gözlük kullanımı, (II) yolculuk süresi ve (III) uykusuz kalma oranları incelenmiş; ayrıca (IV) kitaplık mevcudiyeti ile (V) tuzsuz diyet alışkanlıkları arasındaki bağ gözlemlenmiştir.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisinin kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Numaralanmış sözcükler arasında kökü fiil olan tek sözcük "uykusuz"dur.
"Uykusuz" sözcüğünün kökü "uyu-" fiilidir. Türkçede kökler, varlık ve kavramları karşılamasına göre isim; iş, oluş ve hareket bildirmesine göre fiil kökü olarak ikiye ayrılır. Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin kökleri isimdir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin köklerini belirlemek
I: göz, II: yol, III: uyu-, IV: kitap, V: tuz
Sözcüğün anlamlı en küçük parçasını bulmak, kök türünü belirlemenin ilk adımıdır.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) ayırt etmek
Göz, yol, kitap ve tuz sözcükleri isim; uyu- sözcüğü ise fiildir.
Köklerin sonuna -mak/-mek eki getirilerek fiil olup olmadıkları kontrol edilir; uyu-mak anlamlı olduğu için fiil köküdür.

Key Concept

Sözcük Kökü Türleri
Question 177Question →

"Gönlündeki sızıyı dindirmek için sabretmesi gerektiğini hissediyordu; ancak ufkunu karartan bulutlar henüz dağılmamıştı."

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Ünlü daralması

Answer

Parçada ünlü daralması (a, e ünlülerinin ı, i, u, ü'ye dönüşmesi) olayına örnek teşkil eden bir kullanım bulunmamaktadır.
Verilen parçada ünlü daralması yoktur. Ünlü daralması, Türkçede sonu 'a, e' geniş ünlüleriyle biten fiillerin '-yor' eki alması veya 'ye-, de-' gibi fiillerin kaynaştırma harfi alması sonucu bu ünlülerin 'ı, i, u, ü'ye dönüşmesidir. Metindeki 'hissediyordu' fiili 'his-set-mek'ten gelir ve geniş ünlüyle bitmediği için daralma oluşturmaz.

Step-by-Step Solution

1
Ünlü düşmesi kontrolü
Gönül-ü > Gönlü, Sabır-et- > Sabret-, Ufuk-u > Ufku
Kelime köklerindeki ünlülerin düşmesi tespit edilmiştir.
2
Ünsüz yumuşaması kontrolü
Gerek-tik-i > Gerektiği, His-et- > Hissed-
Sert ünsüzlerin (k, t) ünlüyle başlayan ek aldıklarında yumuşadıkları görülmektedir.
3
Ünsüz benzeşmesi kontrolü
Gerek-dik > Gerek-tik, Dağıl-ma-mış-dı > Dağıl-ma-mış-tı
Sert ünsüzle biten kök/gövdenin yanına gelen yumuşak ünsüzün sertleştiği belirlenmiştir.
4
Ünsüz türemesi kontrolü
His + Etmek > Hissetmek
Yardımcı eylemle birleşen kelimede ünsüz ikizleşmesi (türeme) oluşmuştur.
5
Ünlü daralması kontrolü
Bulunmuyor
Metindeki eylemlerde veya kaynaştırma harfi öncesinde daralma yaratan bir durum yoktur.

Key Concept

Ses olaylarını metin içerisinde analiz etme
Estimated Time:2m 0s
Question 178Question →

Resmî yazışmalarda dilin doğru kullanımı, ifadelerin netliği açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret bildiren sözcük bir ismin yerini tutarak "işaret zamiri" görevinde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Süreçteki verimliliği artırmak adına şunları öncelikle incelemeliyiz.

Answer

Süreçteki verimliliği artırmak adına şunları öncelikle incelemeliyiz.
Doğru seçenekte yer alan sözcük, cümle içerisinde herhangi bir ismi nitelemek yerine doğrudan bir kavramın veya nesnenin yerini tutmuştur. Aldığı ekler sayesinde de zamir özelliği pekişmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki işaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o, öteki, şunlar) tespit edilmesi.
A'da 'bu', B'de 'şu', C'de 'o', D'de 'şunları', E'de 'öteki' sözcükleri işaret bildirmektedir.
Zamir ve sıfat ayrımı yapabilmek için önce aday sözcükler bulunur.
2
Sözcüklerin bir ismi işaret edip etmediğinin (sıfat) veya ismin yerini tutup tutmadığının (zamir) incelenmesi.
D seçeneğindeki 'şunları' sözcüğü bir ismin yerini tutarken; diğerleri kendisinden sonra gelen isimleri işaret etmektedir.
İşaret bildiren sözcük bir ismin yerini tutuyorsa zamir, bir ismi işaret ederek belirtiyorsa sıfattır.

Key Concept

İşaret Zamiri ile İşaret Sıfatı Ayrımı

Hints

1
İşaret bildiren sözcüğün arkasından hemen bir isim gelip gelmediğine bakın.

Practice More

İlgi zamiri (-ki) ve iyelik zamirlerinin kullanımını da içeren karma bir zamir sorusu çözmek faydalı olacaktır.

Alternative Method

İşaret bildiren sözcüğün yerine 'eşyaları' veya 'dosyaları' gibi somut bir isim koymayı deneyin. Eğer cümle hala anlamlıysa ve sözcük bir ismi nitelemiyorsa o bir zamirdir.
Estimated Time:45s
Question 179Question →

"Küçücük bir umudun peşinden gitmekte kararlıydı; ancak ufkumun daraldığını hissediyordu. Kalbinde sakladığı bu sızı, uykularını kaçırıyordu."

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Ünlü daralması

Answer

Metinde 'bekliyor', 'anlıyor' gibi örneklerde görülen ünlü daralması ses olayına yer verilmemiştir.
Parçada yer alan 'hissediyordu' ve 'kaçırıyordu' sözcüklerinde şimdiki zaman eki (-yor) kullanılmasına rağmen, bu fiillerin gövdeleri geniş ünlüyle bitmediği için (hisset- ve kaçır-) herhangi bir ünlü daralması gerçekleşmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki kelimelerin kök ve eklerini inceleyerek ünlü düşmesini tespit etme
'Ufuk-um' > 'ufkum' ve 'uyu-ku' > 'uyku' kelimelerinde orta hece ünlüsü düşmüştür.
Ünlü ile başlayan ek alan bazı kelimelerde ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
2
Ünsüz değişimlerini (yumuşama ve benzeşme) kontrol etme
'Umut-un' > 'umudun' (yumuşama) ve 'gitmek-de' > 'gitmekte' (benzeşme) olayları belirlendi.
Sert ünsüzle biten kelimelere gelen eklerin veya kök sonundaki ünsüzlerin değişimi incelenir.
3
Yardımcı eylemler ve eklerdeki türemeleri inceleme
'His + etmek' birleşiminde 'hissederken' şeklinde bir 's' türemesi (ünsüz türemesi) vardır.
Bazı tek heceli kelimeler ünlüyle başlayan ek veya yardımcı eylem aldığında ünsüz ikizleşmesi görülür.
4
Ünlü daralması olup olmadığını sorgulama
Metindeki 'hissediyordu' ve 'kaçırıyordu' kelimelerinin kökleri 'hisset-' ve 'kaçır-' şeklindedir; geniş ünlüyle bitmedikleri için daralma gerçekleşmez.
Daralma için fiilin 'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle bitmesi gerekir.

Key Concept

Ses olaylarının kelime yapısı içinde analizi ve karıştırılan '-yor' eki etkisinin ayırt edilmesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 180Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı ile birlikte belirtme sıfatlarının üç farklı türüne (işaret, sayı, belgisiz, soru) birden yer verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: O fırtınalı gecede iki gemicinin her adımı, devasa dalgalara karşı büyük bir direnişti.

Answer

Doğru cevap, içerisinde niteleme sıfatlarının yanı sıra işaret (o), sayı (iki) ve belgisiz (her) sıfat türlerinin tamamını barındıran seçenektir.
Doğru seçenekteki cümlede 'fırtınalı', 'devasa' ve 'büyük' sözcükleri isimleri durum yönünden niteledikleri için niteleme sıfatıdır. Belirtme sıfatları incelendiğinde ise; 'o' sözcüğü işaret sıfatı, 'iki' sözcüğü sayı sıfatı ve 'her' sözcüğü belgisiz sıfat görevindedir. Böylece cümlede niteleme sıfatının yanı sıra üç farklı türde (işaret, sayı, belgisiz) belirtme sıfatı bir arada kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki tüm sıfatları ve sıfatlarla karıştırılabilecek diğer sözcük türlerini belirleme
Sıfatların (niteleme ve belirtme), zamirlerin ve zarfların ayırt edilmesi.
Zarfların niteleme sıfatıyla, zamirlerin ise işaret veya belgisiz sıfatlarla karıştırılmasını önlemek.
2
Belirlenen sıfatları niteleme ve belirtme (işaret, sayı, belgisiz, soru) kategorilerine göre gruplandırma
Hangi cümlede hangi sıfat türlerinin kullanıldığının netleşmesi.
Soruda istenen 'niteleme sıfatı + üç farklı belirtme sıfatı' kriterini kontrol etmek.
3
Seçenekleri belirtilen kriterlere göre eleyerek doğru sonuca ulaşma
Üç farklı türde belirtme sıfatı içeren tek cümlenin tespit edilmesi.
Dikkatsizliği önlemek ve teknik ayrımı doğrulamak.

Key Concept

Sıfat Türleri ve Diğer Sözcük Türleri ile Farkları
PreviousPage 9 / 42Next
Dil Bilgisi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 9 | Examkin