Examkin

Yazım Kuralları

112 questions

Question 1Question →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken; kanun, tüzük ve yönetmelik adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması esastır. Bu kuralın bir istisnası olarak Avrupa Birliği'ne gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvuruların hukuki dayanakları, hukuk devletinin tesisi açısından büyük bir ehemmiyet arz eder.

Answer

Anayasa Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvuruların... ile başlayan cümlede 'Anayasa Mahkemesi'ne' ifadesi yanlış yazılmıştır; kurum adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre; kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Anayasa Mahkemesi bir kurum/kuruluş adı olduğu için gelen ekin 'Anayasa Mahkemesine' şeklinde kesme işareti olmadan yazılması gerekir. Seçenekte kesme işareti kullanıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve onlara gelen ekleri tespit et.
Medeni Kanun'un, Anayasa Mahkemesi'ne, Avrupa Birliği'ne, Resmî Gazete'de.
Yazım kuralının uygulanacağı odak noktalarını belirlemek için gereklidir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını uygula.
Anayasa Mahkemesi bir kurumdur ve ek alırken kesme işareti kullanılmamalıdır.
TDK kuralları uyarınca kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler bitişik yazılır (istisna: Avrupa Birliği).
3
Kanun ve yayın adlarına gelen eklerin kurallarını kontrol et.
Medeni Kanun (kanun) ve Resmî Gazete (yayın) adlarına gelen eklerin kesme ile ayrılması doğrudur.
Kanun, tüzük, yönetmelik ve eser adları kurum adlarından farklı olarak kesme işaretiyle ayrılır.
4
İstisnai durumları ve kelime bazlı yazımları kontrol et.
Avrupa Birliği'ne (istisna) ve inisiyatif (doğru yazım) ifadeleri kurala uygundur.
Yüksek zorluk seviyesindeki sorularda istisnaları elemek hayati önem taşır.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve Kanun İsimlerine Gelen Eklerin Yazımı
Estimated Time:1m 15s
Question 2Question →

Kamu personeli adaylarının dil bilgisi yeterliliklerini ölçen sınavlarda, sözcüklerin bitişik veya ayrı yazımıyla ilgili kurallar sıklıkla sorulmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Müfettişlerin hazırladığı son raporda, harcama kalemleri arasında olağandışı bir tutarsızlık olduğu belirtildi.

Answer

Harcama kalemleri arasında 'olağandışı' bir tutarsızlık olduğu belirtilen seçenek, kelimenin bitişik yazılması nedeniyle yazım yanlışı içermektedir.
Doğru cevap olan seçenekteki 'olağandışı' sözcüğü, Türk Dil Kurumunun güncel yazım kılavuzuna göre 'olağan dışı' şeklinde ayrı yazılmalıdır. Çünkü 'dış, iç ve sıra' sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler (çağ dışı, yurt içi, yanı sıra vb.) her zaman ayrı yazılır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri ve ekleri belirle.
Birtakım, Türk Dil Kurumunun, hafta sonu, olağandışı ve etkileri de yapıları incelenmelidir.
Yazım kuralları sorularında odaklanılması gereken kritik yapıları tespit etmek çözümün ilk adımıdır.
2
TDK'nin 'dış, iç ve sıra' sözcükleriyle ilgili kuralını hatırla.
Ahlak dışı, çağ dışı, yasa dışı gibi 'olağan dışı' ifadesi de ayrı yazılmalıdır.
Anlam kaybına uğramayan ve bu eklerle biten terimlerin ayrı yazılması kuralı uygulanmalıdır.
3
'Olağanüstü' sözcüğü ile olan farkı ayırt et.
Alt, üst, üzeri sözleri somut bir yer bildirmiyorsa bitişik yazılır (olağanüstü), ancak 'dış' sözü için bu durum geçerli değildir.
Öğrencilerin en çok karıştırdığı 'olağanüstü' (bitişik) ile 'olağan dışı' (ayrı) ayrımını yapmak hatayı belirler.

Key Concept

İç, Dış ve Sıra Sözleriyle Oluşturulan Birleşik Kelimelerin Yazımı

Practice More

Bitişik ve ayrı yazılan birleşik fiilleri (arz etmek, fark etmek, vazgeçmek) tekrar etmeniz önerilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question →

Edebi metinlerin ve tarihi belgelerin incelenmesinde dilin dönem özelliklerini yansıtma biçimi, araştırmacılar için temel bir veri kaynağıdır. Bu tür metinlerin akademik bir dille analiz edilmesi sürecinde ise yazım kurallarına uygunluk, bilimsel ciddiyetin bir gereğidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Servetifünun Döneminde yazılan romanlar, teknik açıdan Tanzimat romanına göre çok daha gelişmiş ve Batılı bir nitelik kazanmıştır.

Answer

Doğru cevap, 'Servetifünun Döneminde' ifadesinin yanlış yazıldığı seçenektir; çünkü tarihî dönem adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar ve bunlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. 'Servetifünun Dönemi' bir dönem adı olduğu için 'Servetifünun Dönemi'nde' şeklinde yazılmalıdır. Cümlede kesme işareti kullanılmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve birleşik sözcükleri tespit et.
Tespit edilenler: Türk Tarih Kurumunun, Millî Mücadele, Tanzimat Dönemi'nden, Servetifünun Döneminde, dil bilgisi, başucu.
Yazım yanlışları genellikle özel isimlerin ekleri veya birleşik kelimelerin bitişik/ayrı yazımı üzerinde yoğunlaşır.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını kontrol et.
Türk Tarih Kurumunun (Doğru): Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
TDK'nin en temel istisna kurallarından biridir.
3
Tarihî dönem, çağ ve devir adlarına getirilen eklerin yazım kuralını kontrol et.
Tanzimat Dönemi'nden (Doğru), Servetifünun Döneminde (Yanlış).
Tarihî olay, çağ ve dönem adlarına getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılmalıdır. 'Servetifünun Dönemi'nde' şeklinde yazılmalıydı.

Key Concept

Kurum ve Dönem Adlarına Gelen Eklerin Ayırımı

Practice More

Kurum adları ile dönem adlarının ek alma kurallarını karşılaştırmalı olarak çalışmak bu tür 'çeldiricisi yüksek' soruları çözmeyi kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question →

Kamu bürokrasisinde ve akademik metinlerde dilin kurallarına uygun kullanımı, ifadenin netliği ve kurumsal vakar açısından büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Yıllardır üzerinde çalıştığı projeyi tamamlamak için büyük bir mesafe kat etmiş olan mühendis, sonunda emeğinin karşılığını almayı başardı.

Answer

D seçeneğinde yer alan 'kat etmiş' ifadesinin yazımı yanlıştır; bu sözcük 'katetmek' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Türkçede yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller, herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğradıklarında bitişik yazılırlar. 'Katetmek' fiili de bu kural kapsamında, tarihsel kökenindeki ses değişimleri nedeniyle bitişik yazılması gereken istisnai ve kalıplaşmış kelimelerden biridir. 'Kat etmiş' şeklinde ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kontrol edilmesi
'Türk Dil Kurumunun' ifadesinde kesme işareti kullanılmaması doğrudur; çünkü kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
TDK'nin kurum adlarıyla ilgili güncel yazım kuralını doğrulamak.
2
Özel adlara getirilen yapım eklerinden sonraki eklerin kontrol edilmesi
'Türkçenin' sözcüğünde '-çe' yapım eki olduğu için sonrasındaki ek ayrılmaz; bu kullanım doğrudur.
Özel adlara gelen yapım eklerinin yazım kuralını test etmek.
3
Birleşik fiillerin ve kalıplaşmış sözcüklerin incelenmesi
'katetmek' fiili, Arapça asıllı kelimelerin etmek/eylemek ile birleşmesinde ses değişimi/düşmesi kuralına (tarihsel süreçte) dayalı olarak istisnai bir şekilde bitişik yazılır.
Hatalı yazılan 'kat etmiş' ifadesini tespit etmek.
4
Düzeltme işareti (şapka) ve yön adlarının kontrol edilmesi
'Resmî', 'tarihî' ve 'batısındaki' kullanımlarının tamamı güncel kurallara uygundur.
Çeldirici seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek.

Key Concept

İstisnai Birleşik Fiillerin Yazımı
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde dil bilgisi kurallarına uyulması, iletilmek istenen mesajın doğruluğu açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumumuzun yürüttüğü projelerde paydaşlar arasındaki işbirliği, hedeflenen başarıya ulaşılmasında anahtar rol oynamaktadır.

Answer

Paydaşlar arasındaki 'işbirliği' ifadesinin geçtiği cümle yazım yanlışı içermektedir çünkü bu kelime ayrı yazılmalıdır.
Türkçede 'iş birliği' sözcüğü, her iki kelimenin de anlamını koruması ve herhangi bir ses olayına uğramaması nedeniyle ayrı yazılmalıdır. Cümlede 'işbirliği' şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri, özel isimleri ve eklerin yazımını tek tek inceleyin.
Cümlelerde 'işbirliği', 'Resmî Gazete', 'Osmanlı Devleti'nde', 'öz geçmiş', 'başuzman' ve 'unvan' gibi kritik sözcükler tespit edildi.
Yazım kuralları sorularında hata genellikle bu tür yapılar üzerinde yoğunlaşır.
2
İş birliği sözcüğünün Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki durumunu kontrol edin.
TDK kurallarına göre 'iç, dış, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler ve anlamını koruyan pek çok isim tamlaması yapısındaki birleşik kelimeler ayrı yazılır.
Sözcükler arasında ses düşmesi veya anlam değişmesi olmadığı durumlarda ayrı yazım kuralı esastır.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri eleyerek doğruluğundan emin olun.
'Unvan' (ünvan değil), 'öz geçmiş' (ayrı), 'başuzman' (bitişik) kullanımlarının doğru olduğu teyit edildi.
Seçenekler arasında karşılaştırma yaparak en belirgin hatayı bulmak doğru sonuca ulaştırır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki birleşik sözcüklere, özellikle 'iş' ve 'öz' ile başlayanlara dikkat edin.

Practice More

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili TDK'nin 'Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler' başlığını tekrar inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 6Question →

Bir gezi yazısından alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Antik kenti gezerken sütunların artarda sıralanışı bizi adeta büyüledi.

Answer

Sütunların dizilişini ifade eden 'artarda' sözcüğünün 'art arda' şeklinde ayrı yazılması gerekmektedir.
Türkçede 'art arda' ifadesi bir ikilemedir ve kural gereği ayrı yazılması gerekir. Cümlede bu ifadenin bitişik ('artarda') yazılması yazım yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılabilecek sözcükleri (tarihler, coğrafi terimler, birleşik kelimeler ve bağlaçlar) tespit et.
Tespit edilen kelimeler: 15 Mayıs, Toros Dağları'nın, sıcakkanlı, artarda, görevliler de.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
'Art arda' sözcüğünün TDK güncel yazım kılavuzundaki kuralını kontrol et.
İfadenin ikileme yapısında olduğu ve ayrı yazılması gerektiği belirlendi.
Türkçede kalıplaşmış bazı birleşik kelimelerin aksine, bu yapının ayrı yazılması kuraldır.
3
Diğer seçeneklerdeki kuralları (ay adlarının büyük harfi, yer adlarına gelen ekler, bağlaç olan de'nin ayrımı) doğrula.
Diğer tüm seçeneklerin imla kurallarına tam uyum sağladığı görüldü.
Hatalı olan seçeneğin tek ve kesin olduğundan emin olmak için.

Key Concept

İkilemelerin ve Bazı Birleşik Sözcüklerin Yazımı
Estimated Time:45s
Question 7Question →

Akademik metinlerin ve resmî yazışmaların niteliği, dil bilgisi kurallarına gösterilen titizlikle doğrudan ilişkilidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Bilimsel araştırmaların her bir aşamasında elde edilen verilerin doğruluğu, sonuçların güvenilirliği açısından hayati önem taşır.

Answer

Bilimsel araştırmaların her bir aşamasında elde edilen verilerin doğruluğu, sonuçların güvenilirliği açısından hayati önem taşır.
Verilen cümlede geçen "her bir" ifadesi doğru bir şekilde ayrı yazılmıştır. "Her" sözcüğüyle kurulan yapılarda "herhangi" ve "herkes" gibi kalıplaşmış istisnalar dışında ayrı yazım kuralı geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik kelime ve ek yapılarını analiz edin.
"Her bir", "bilinç altı", "Kurumu'nun", "herşeyden" ve "başbaşa" ifadeleri potansiyel hata noktaları olarak belirlenir.
Yazım kuralları sorularında belgisiz sözcükler, kurum ekleri ve kalıplaşmış birleşik kelimeler en sık hata yapılan yerlerdir.
2
Belirlenen ifadelerin TDK güncel yazım kurallarına uygunluğunu denetleyin.
"Her bir" doğru; "bilinçaltı" bitişik olmalı, "Kurumunun" kesmesiz olmalı, "her şeyden" ayrı olmalı, "baş başa" ayrı olmalıdır.
Kuralların doğru uygulanması yazım yanlışlarını tespit etmeyi sağlar.
3
Yazım yanlışı bulunmayan seçeneği işaretleyin.
Tüm kurallara uygun yazılmış olan cümle tespit edilir.
Seçenekler elendiğinde hatasız olan tek yapı kalır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin ve Kurum Eklerinin Yazımı
Estimated Time:1m 15s
Question 8Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî yazışmalarda ve duyuru metinlerinde yazım kurallarına uyulması, kurumsal ciddiyetin bir göstergesidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Denetim raporunda herşeyin usulüne uygun olduğu açıkça belirtilmiştir.

Answer

Denetim raporunda herşeyin usulüne uygun olduğu açıkça belirtilmiştir.
Türkçede 'şey' kelimesi, her zaman kendisinden önce gelen kelimeden ayrı yazılır. Bu kural 'her şey', 'bir şey', 'hiçbir şey' gibi tüm kullanımlar için geçerlidir. Bu nedenle 'herşeyin' şeklinde bitişik yazılan ifade yazım bakımından yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kelimeler ve ekler tek tek incelenir.
Seçeneklerdeki 'her bir', 'hafta içi', 'birçok' ve 'resmî' kelimelerinin yazımı kontrol edilir.
Yazım kurallarına aykırı olan sözcüğü tespit etmek için temel kurallar hatırlanmalıdır.
2
'Şey' sözcüğünün yazım kuralı hatırlanır.
Türkçede 'şey' sözcüğü her zaman ayrı yazılır.
'Şey' kelimesi belgisiz bir zamirdir ve kendinden önceki kelimeyle birleşmez.
3
Hatalı yazılan sözcük belirlenir.
'herşeyin' ifadesinin yanlış olduğu, doğrusunun 'her şeyin' olduğu sonucuna varılır.
Genel yazım kuralına aykırılık tespit edilmiştir.

Key Concept

Şey Sözcüğünün Yazımı
Estimated Time:45s
Question 9Question →

Türkçede somut olarak yer bildirmeyen 'alt', 'üst' ve 'üzeri' sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. Bu kurala uyulmaması metinlerde yazım yanlışına yol açmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Olay yerinden kaçmaya çalışan zanlılar, emniyet güçleri tarafından suç üstü yakalandı.

Answer

Zanlıların suçüstü yakalandığını belirten cümledeki 'suç üstü' ifadesinin ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır; bu sözcük bitişik yazılmalıdır.
Zanlıların yakalanma anını ifade eden 'suçüstü' sözcüğü, 'üst' kelimesinin somut bir yer bildirmemesi nedeniyle bitişik yazılması gereken birleşik kelimeler grubuna girer. TDK yazım kurallarına göre bu tür soyut anlam kazanan yapılar bitişik yazılmalıdır; dolayısıyla 'suç üstü' şeklindeki ayrı yazım yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri ve ekleri (günbegün, yanı sıra, suç üstü, sanatsever) tespit edin.
D seçeneğinde 'suç üstü' ifadesinin ayrı yazıldığı belirlendi.
Yazım yanlışı olan sözcüğü bulmak için şüpheli yapıları izole etmek gerekir.
2
'Alt', 'üst' ve 'üzeri' sözcüklerinin son ek olarak kullanıldığı durumlardaki yazım kuralını uygulayın.
Sözcük somut bir yer (mekân) bildirmiyorsa bitişik yazılmalıdır.
TDK kuralları soyutlaşmış 'üst' ifadelerinin bitişik yazılmasını öngörür.
3
'Suçüstü' sözcüğünün anlamını kontrol edin.
Sözcük somut bir yerin üstünü değil, bir eylem anını ifade ettiği için bitişik yazılması gerektiği sonucuna varılır.
Kuralın doğru uygulanması için sözcüğün gerçek anlamda mı yoksa mecaz/soyut anlamda mı kullanıldığına bakılmalıdır.

Key Concept

Somut yer bildirmeyen alt/üst sözcüklerinin yazımı
Estimated Time:1m 0s
Question 10Question →

Kamu kurumları arasındaki koordinasyonu sağlamak amacıyla hazırlanan resmi raporların ve bilgilendirme metinlerinin dil bilgisi kurallarına uygunluğu, kurumsal itibarın korunması açısından büyük önem arz etmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türk Dil Kurumu'nun güncel sözlük çalışmaları, Türkçenin zenginliğinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması adına stratejik bir değere sahiptir.

Answer

Türk Dil Kurumu'nun ifadesinin yer aldığı seçenek hatalıdır çünkü Türk Dil Kurumu bir kurum adıdır ve kurum, kuruluş, kurul adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekmektedir.
Doğru cevap, Türk Dil Kurumu ismine getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenektir. Türk Dil Kurumu bir kurum adı olduğu için, gelen eklerin bitişik yazılması (Türk Dil Kurumunun şeklinde) gerekmektedir. Türk Dil Kurumu'nun yazımı bu kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili yazım kuralını hatırla.
Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen güncel kurala göre; kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, vakıf ve dernek adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Özel isimler içinde yer alan bu tür yapılar için istisnai bir kural mevcuttur (Avrupa Birliği hariç).
2
Seçeneklerdeki kurum/kuruluş kullanımlarını ve eklerini incele.
Bakanlar Kurulunun (doğru), ÖSYM'nin (doğru - kısaltma olduğu için kural farklıdır), Türk Dil Kurumu'nun (yanlış).
Türk Dil Kurumu ifadesi bir kurum adıdır ve gelen 'nun' eki kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
3
Diğer yazım kurallarını (yön isimleri, birleşik kelimeler) kontrol et.
Batı Anadolu (doğru), yanı sıra (doğru).
Bu kullanımlarda herhangi bir yazım kusuru bulunmamaktadır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adları ile kısaltmalar arasındaki ek getirme farklarını pekiştirmek için benzer örnekleri inceleyiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 11Question →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler, istisnalar dışında kesme işaretiyle ayrılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan son düzenlemeyle birlikte, Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerin yönetim yapısında köklü değişikliklere gidildi.

Answer

Yapılan son düzenlemeyle birlikte, Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerin yönetim yapısında köklü değişikliklere gidildi.
Kurum, kuruluş, kurul, merkez ve birim adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu kural gereği 'Sağlık Bakanlığına' yazımı doğruyken, cümlede kullanılan 'Sağlık Bakanlığı'na' yazımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kurum ve kuruluş adlarını tespit etme
Cümlede 'Sağlık Bakanlığı' bir kuruluş adıdır.
Yazım kurallarına göre kurum ve kuruluş adlarının nasıl yazıldığını belirlemek için temel ögeyi seçmek gerekir.
2
Kurum adlarına gelen eklerin kuralını uygulama
Sağlık Bakanlığı'na ifadesindeki kesme işareti hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul ve merkez adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Doğru yazımı belirleme
İfadenin 'Sağlık Bakanlığına' şeklinde bitişik (kesmesiz) yazılması gerekir.
Kuralın tek istisnası Avrupa Birliği'dir; diğer tüm bakanlık, müdürlük ve kurum isimlerinde ek doğrudan kelimeye eklenir.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Alternative Method

Cümlelerdeki özel isim ve birleşik sözcüklere odaklanarak TDK'nin güncel 'kurum adları' ve 'dış/iç' kuralını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question →

Dilin kurallarına uygun ve özenli kullanımı, özellikle resmî yazışmaların ve akademik metinlerin niteliğini belirleyen en önemli unsurlardan biridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yükseköğretim Kurulu'nun aldığı yeni kararla birlikte, üniversitelerin lisansüstü eğitim programlarında bazı düzenlemelere gidildi.

Answer

Yükseköğretim Kurulu'nun ifadesinde kesme işareti kullanılması hatalıdır; doğrusu 'Yükseköğretim Kurulunun' şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Yükseköğretim Kurulu' bir kurul ismi olduğu için kendisine getirilen '-nun' ekinin kesme işaretiyle ayrılması bir yazım yanlışıdır. Doğru yazımı 'Yükseköğretim Kurulunun' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kurum, kuruluş ve kurul isimlerini tespit et.
Cümlelerde 'Türkçe', 'Avrupa Birliği', 'Sayıştay', 'Yükseköğretim Kurulu' gibi özel ve kurumsal adlar bulunmaktadır.
Yazım kuralları açısından en sık hata yapılan alanlardan biri kurum adlarına gelen eklerin yazımıdır.
2
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen eklerin yazım kuralını uygula.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Resmî ve akademik dilde bu kuralın uygulanması standart bir zorunluluktur.
3
İstisnai durumları ve diğer özel ad kurallarını kontrol et.
'Avrupa Birliği' ismi bu kuralın tek istisnasıdır. 'Türkçenin' kelimesinde ise yapım ekinden (-çe) sonra gelen ek ayrılmaz.
Hatalı seçenekleri elemek ve çeldiricilere düşmemek için istisnaların bilinmesi gerekir.
4
Hatalı olan seçeneği belirle.
'Yükseköğretim Kurulu' bir kurul adıdır ve gelen '-nun' ekinin kesme işaretiyle ayrılması kurala aykırıdır.
Kurul adlarına gelen eklerin bitişik yazılması gerektiği kuralı ihlal edilmiştir.

Key Concept

Kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen eklerin yazımı

Practice More

Kurum adları ile kanun/yönetmelik adlarının ek alırken farklı kurallara tabi olduğunu (kanunlara gelen eklerin ayrıldığını) pekiştirmek için ilgili örnekleri inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 13Question →

Türkçede belirsizlik anlamı taşıyan bazı sözcüklerin yazımı, öğrencilerin en çok hata yaptığı konulardan biridir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Kütüphaneye gelen öğrencilerin bir çoğu, sınav haftası nedeniyle yer bulmakta zorlandı.

Answer

Kütüphane öğrencilerinden bahseden cümlede geçen 'bir çoğu' ifadesi, 'birçoğu' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
'Birçoğu' sözcüğü, belirsizlik bildiren bir birleşik kelimedir. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre bu kelime ve benzerleri (birçok, birkaç, hiçbir) her zaman bitişik yazılır. Sorudaki cümlede 'bir çoğu' şeklinde ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki belirsizlik bildiren ifadelerin (birçok, her şey, herhangi vb.) tespiti.
'bir çoğu' ifadesinin belirsizlik anlamı taşıdığı belirlendi.
Yazım kurallarını kontrol etmek için odaklanılacak sözcüklerin seçilmesi gerekir.
2
'Birçoğu' sözcüğünün bitişik mi yoksa ayrı mı yazılması gerektiğinin kural bazlı kontrolü.
Türk Dil Kurumu'na göre 'birçok' ve 'birçoğu' her zaman bitişik yazılmalıdır.
Belirsizlik sıfatı ve zamiri olan bu tür birleşik kelimeler dilimizde bitişik yazım kuralına tabidir.
3
Tespit edilen hatanın doğrulanması ve diğer seçeneklerin incelenmesi.
Diğer seçeneklerdeki kuralların (bağlaç olan de/da, özel isimlerde büyük harf kullanımı) doğru uygulandığı görüldü.
Kesin sonuca ulaşmak için tüm çeldiricilerin elenmesi gerekir.

Key Concept

Belirsizlik sıfat ve zamirlerinin (birçok, birkaç, hiçbir vb.) bitişik yazılması.
Estimated Time:45s
Question 14Question →

Kamu bürokrasisinde ve akademik yazışmalarda, özel adların ve birleşik sözcüklerin imlası, metnin kurumsal niteliğini ve yazarın dil hassasiyetini yansıtan en önemli ölçütlerden biridir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay'ın hazırladığı son denetim raporu, yerel yönetimlerin bütçe disiplini konusundaki eksikliklerini somut verilerle ortaya koymaktadır.

Answer

Sayıştay kelimesine getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Sayıştay bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen güncel kurallara göre; kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Sayıştay'ın' kullanımı hatalıdır; doğru yazım 'Sayıştayın' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kurum ve kanun isimlerini tespit et.
Cümlelerde 'Türk Medeni Kanunu', 'Sayıştay' ve 'Avrupa Konseyi' özel adları yer almaktadır.
Yazım kuralları açısından kurum adları ile kanun adlarının ek alma kuralları farklılık göstermektedir.
2
Kurum ve kuruluş isimlerine getirilen eklerin kuralını hatırla.
TDK'ye göre; kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Sayıştay ve Avrupa Konseyi birer kurum/kuruluş niteliğindedir; dolayısıyla eklerin bitişik yazılması gerekir.
3
Kanun, tüzük ve yönetmelik isimlerine getirilen eklerin kuralını hatırla.
Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
Bu kural gereği 'Türk Medeni Kanunu'na' gelen ek ayrılmalıdır.
4
Hatalı kullanımı belirle.
Sayıştay bir kurum olduğu için ekin kesmeyle ayrılması ('Sayıştay'ın') yanlıştır; 'Sayıştayın' şeklinde yazılmalıdır.
Kurum adlarına getirilen eklerin ayrılmaması kuralına aykırılık yapılmıştır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Practice More

Kurum/kuruluş adları ile kanun/tüzük adlarını karşılaştırmalı olarak çalışmak, bu tip çeldiricileri fark etmenizi sağlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question →

Dil bilgisi kurallarına uygun bir metin hazırlamak isteyen bir öğrenci, aşağıdaki cümlelerden hangisini yazım yanlışı yapmadan kurmuştur?

Show answer & explanation

Answer: Romanın başkahramanı, hayatın zorluklarına karşı tek başına mücadele ediyor.

Answer

Romanın başkahramanı, hayatın zorluklarına karşı tek başına mücadele ediyor.
İçerisinde herhangi bir yazım hatası barındırmayan seçenek, ana karakterin mücadelesini anlatan cümledir. Burada 'başkahraman' kelimesi 'baş' başa getirilen sıfat tamlaması kuralı gereği bitişik; 'tek başına' ifadesi ise ayrı yazılarak kurallara tam uyum sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki bağlaçların, birleşik sözcüklerin ve özel isimlerin yazımını kontrol et.
Bağlaç olan 'de'nin bitişik yazıldığı, birleşik fiilin ve belgisiz sıfatın yanlış ayrıldığı/birleştirildiği ve kurum adında kesme işareti kullanıldığı tespit edildi.
Yazım kuralları gereği her bir yapısal birimin kendine özgü yazım standardı vardır.
2
Doğru yazılan cümleyi belirle.
Başkahraman (bitişik) ve tek başına (ayrı) ifadelerinin doğru kullanıldığı cümle seçildi.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'baş' ile kurulan sıfat tamlamaları bitişik, ikileme yapısındaki veya ayrı yazılması gereken zarf öbekleri ayrı yazılır.

Key Concept

Temel Yazım Kuralları (Bağlaçlar, Birleşik Sözcükler ve Kurum Adları)
Question 16Question →

Akademik araştırmalarda dilin kurallarına uygun kullanımı, metnin niteliğini belirleyen temel unsurlardan biridir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne bu yıl dereceyle giren öğrenciler için özel bir oryantasyon programı düzenlendi.

Answer

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrıldığı cümle yazım yanlışı içermektedir.
Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne' ifadesinde bu kurala uyulmayarak ek kesme işaretiyle ayrılmıştır; doğrusu 'Hukuk Fakültesine' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı riskli olan özel adlar, kurum adları ve birleşik sözcükler tespit edilir.
Batı, Tanzimat, Hukuk Fakültesi, Türkçenin, Yurt dışı, Pek çok sözcükleri belirlendi.
Yazım kuralları açısından denetlenmesi gereken odak noktalarını belirlemek için.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralı hatırlanır ve uygulanır.
TDK'ye göre kurum ve kuruluş adlarına gelen hiçbir ek (istisnalar hariç) kesme işaretiyle ayrılmaz.
Hukuk Fakültesi bir kurum birimi olduğu için bu kurala tabidir.
3
Diğer cümlelerdeki potansiyel hata noktaları (medeniyet isimleri, türetilmiş özel isimler) kontrol edilir.
Diğer tüm kullanımların (Türkçenin, Batı düşüncesi vb.) kurallara uygun olduğu teyit edildi.
Hatalı olan seçeneğin tek ve net olduğundan emin olmak için.

Key Concept

Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin yazımı
Estimated Time:1m 0s
Question 17Question →

Nitelikli bir bilimsel çalışma veya resmî rapor oluşturulurken dil bilgisi kurallarına gösterilen hassasiyet, yazarın konuya olan hâkimiyetini ve metnin akademik geçerliliğini doğrudan etkiler. Bu çerçevede, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Marmara Üniversitesi'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen sempozyumda, sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamlı bir şekilde tartışıldı.

Answer

Marmara Üniversitesi bir kurum adı olduğu için kendisine getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır; dolayısıyla 'Marmara Üniversitesinin' yazımı doğru, 'Marmara Üniversitesi'nin' yazımı yanlıştır.
Türk Dil Kurumu'nun 'Yazım Kuralları' bölümünde belirtildiği üzere; kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, destek grubu ve üst kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Marmara Üniversitesi bir yükseköğretim kurumu olduğu için getirilen ilgin eki kesme işareti kullanılmadan 'Marmara Üniversitesinin' şeklinde yazılmalıdır. Bu kurala uyulmadığı için bu seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isim ve kurum adlarına getirilen ekleri incelemek.
Seçeneklerde 'Türk Dil Kurumunun', 'Avrupa Birliği'nin' ve 'Marmara Üniversitesi'nin' gibi özel yapılar tespit edilmiştir.
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını doğrulamak.
2
TDK'nin kurum ve kuruluş adlarına dair güncel kuralını uygulamak.
Kurum, kuruluş, kurul ve merkez adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığı kuralı hatırlanmıştır.
Genel kuralın hangi kelimelerde uygulandığını belirlemek.
3
İstisnai durumları kontrol etmek.
'Avrupa Birliği' ifadesinin bu kuralın dışında tutulduğu ve eklerin kesme ile ayrıldığı görülmüştür.
Sıklıkla karıştırılan istisnai bir kpss bilgisini test etmek.
4
Hatalı kullanımı tespit etmek.
Üniversite adının bir kurum adı olmasına rağmen ekinden kesme işaretiyle ayrıldığı görülmüştür.
Yazım yanlışının yapıldığı seçeneği belirlemek.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Practice More

Kurum adları ile kanun/tüzük adlarını birbirine karıştırmayın; Kanunlara gelen ekler (Örn: Medeni Kanun'un) kesme ile ayrılırken, kurum adlarına gelen ekler ayrılmaz.
Estimated Time:50s
Question 18Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan tüm uyarılara rağmen kimsenin bu kritik durumu farketmemesi oldukça şaşırtıcıydı.

Answer

Yapılan tüm uyarılara rağmen kimsenin bu kritik durumu farketmemesi oldukça şaşırtıcıydı.
Doğru seçenekte yer alan 'farketmemesi' sözcüğünün yazımı yanlıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. 'Fark' kelimesinde bir ses olayı olmadığı için 'fark etmemesi' şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri, birleşik fiilleri ve tamlamaları tespit edin.
'Yanı sıra', 'birçok', 'farketmemesi', 'birkaç' ve 'hafta sonu' sözcükleri incelenmelidir.
Yazım kuralları sorularında en sık hata yapılan alanlar bu tür birleşik yapılardır.
2
Tespit edilen her bir sözcüğün TDK yazım kurallarına uygunluğunu (ses olayları, kalıplaşma durumu vb.) kontrol edin.
'Yanı sıra' ve 'hafta sonu' ayrı; 'birçok' ve 'birkaç' bitişik yazılarak kurallara uyulmuştur.
Bu kelimelerin yazımı kalıplaşmış kurallara dayanmaktadır.
3
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı olup olmadığını denetleyin.
'Fark' sözcüğü 'etmek' fiiliyle birleşirken ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi yaşanmadığı için 'fark etmemesi' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
TDK kuralına göre, ilk kelimesinde ses olayı bulunmayan yardımcı fiil birleşimleri ayrı yazılır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Alternative Method

Yardımcı fiilin önüne gelen kelimede ünlü düşmesi (sabır + etmek = sabretmek) veya ünsüz türemesi (his + etmek = hissetmek) olup olmadığını kontrol edin. Eğer bu iki durumdan biri yoksa fiili ayırın.
Estimated Time:1m 0s
Question 19Question →

Resmî yazışmalarda ve unvanların kullanımında büyük harf kurallarına uyulması, belgelerin ciddiyeti açısından büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Dilekçenizi hazırlayıp Avukat Canan hanım'a ulaştırmanız gerekmektedir.

Answer

Seçenekler arasında yer alan ve 'Canan hanım'a' ifadesini içeren cümlede yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü 'Hanım' sözcüğü büyük harfle yazılmalıdır.
Türkçede özel isimlerden sonra gelen 'Bey', 'Hanım', 'Efendi' gibi saygı sözcükleri her zaman büyük harfle başlar. 'Canan hanım'a' ifadesinde 'hanım' sözcüğünün küçük harfle yazılması bu kurala aykırıdır; doğru yazım 'Canan Hanım'a' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri ve onlarla birlikte kullanılan unvan/saygı sözcüklerini belirleyin.
'Canan' özel ismi ve 'hanım' saygı sözcüğü tespit edilmiştir.
Yazım kuralları gereği özel isimle kullanılan sıfat ve unvanların kontrol edilmesi gerekir.
2
Saygı sözcüklerinin (Bey, Hanım, Efendi vb.) büyük harf kullanım kuralını hatırlayın.
Özel isimlerden sonra gelen saygı sözcüklerinin her zaman büyük harfle başlaması gerektiği kuralına ulaşılır.
TDK yazım kurallarına göre kişi adlarından önce ve sonra gelen unvanlar ve saygı sözleri büyük harfle yazılır.
3
Hatalı yazımı düzeltin.
'Canan hanım'a' yerine 'Canan Hanım'a' şeklinde yazılmalıdır.
Küçük harfle başlayan 'hanım' sözcüğü kural ihlaline neden olmaktadır.

Key Concept

Özel isimlerle birlikte kullanılan unvan ve saygı sözlerinin yazımı
Question 20Question →

Akademik metinlerin ve resmî yazışmaların niteliği, dil bilgisi ve yazım kurallarına gösterilen titizlikle doğrudan ilişkilidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Şehirde düzenlenen uluslararası sempozyum kapsamında birçok farklı bilimsel tebliğ ard arda sunuldu.

Answer

Doğru cevap 'ard arda' ifadesinin yanlış yazıldığı cümledir; bu ifadenin 'art arda' şeklinde yazılması gerekir.
Türkçede 'art arda' ifadesi bir ikileme yapısında olup her zaman ayrı yazılır. Ayrıca bu ifadenin ilk kelimesi 'art' (arka) kelimesidir ve 't' harfi korunur; 'ard arda' şeklindeki kullanım bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel adları ve bunlara gelen ekleri kontrol et.
'Türkçenin' ve 'İçişleri Bakanlığına' ifadelerindeki eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kurala uygundur.
TDK kurallarına göre kurum adlarına ve yapım eki almış özel adlara gelen ekler ayrılmaz.
2
Ara yönlerin ve bölge isimlerinin yazımını incele.
'Güneydoğu' bitişik, 'Anadolu Bölgesi' ise büyük harfle yazılmıştır; bu kullanım doğrudur.
Ara yönler bitişik yazılır, yer adlarında tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.
3
Bağlaç olan 'de/da'nın yazımını denetle.
Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmadığı için 'da' bir bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur.
Dahi anlamındaki de/da bağlacı her zaman ayrı yazılır.
4
Kalıplaşmış söz öbeklerinin ve ikilemelerin yazımını kontrol et.
'Ard arda' ifadesi yazım bakımından hatalıdır; doğrusu 'art arda'dır.
'Art arda' sözü her zaman ayrı ve ilk kelimesi 't' ile yazılır.

Key Concept

İkilemelerin ve Kalıplaşmış Sözlerin Yazımı
Estimated Time:1m 0s
Page 1 / 6Next