Question

Difficulty: MediumYazım Kuralları

Türkçede somut olarak yer bildirmeyen 'alt', 'üst' ve 'üzeri' sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. Bu kurala uyulmaması metinlerde yazım yanlışına yol açmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

  1. A
    Bilim insanlarının yaptığı son açıklamalar, doğanın dengesinin günbegün bozulduğunu ortaya koyuyor.
  2. B
    Bu projenin tamamlanması için elimizdeki imkânların yanı sıra sizin desteğinize de ihtiyacımız var.
  3. C
    Yapılan son düzenlemelerle birlikte, kurumun çalışma saatleri de yeniden organize edildi.
  4. Olay yerinden kaçmaya çalışan zanlılar, emniyet güçleri tarafından suç üstü yakalandı.Answer
  5. E
    Yeni açılan kültür merkezinde sanatseverlerin beklentilerini karşılayacak pek çok etkinlik düzenleniyor.

Answer

Zanlıların suçüstü yakalandığını belirten cümledeki 'suç üstü' ifadesinin ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır; bu sözcük bitişik yazılmalıdır.
Zanlıların yakalanma anını ifade eden 'suçüstü' sözcüğü, 'üst' kelimesinin somut bir yer bildirmemesi nedeniyle bitişik yazılması gereken birleşik kelimeler grubuna girer. TDK yazım kurallarına göre bu tür soyut anlam kazanan yapılar bitişik yazılmalıdır; dolayısıyla 'suç üstü' şeklindeki ayrı yazım yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri ve ekleri (günbegün, yanı sıra, suç üstü, sanatsever) tespit edin.
D seçeneğinde 'suç üstü' ifadesinin ayrı yazıldığı belirlendi.
Yazım yanlışı olan sözcüğü bulmak için şüpheli yapıları izole etmek gerekir.
2
'Alt', 'üst' ve 'üzeri' sözcüklerinin son ek olarak kullanıldığı durumlardaki yazım kuralını uygulayın.
Sözcük somut bir yer (mekân) bildirmiyorsa bitişik yazılmalıdır.
TDK kuralları soyutlaşmış 'üst' ifadelerinin bitişik yazılmasını öngörür.
3
'Suçüstü' sözcüğünün anlamını kontrol edin.
Sözcük somut bir yerin üstünü değil, bir eylem anını ifade ettiği için bitişik yazılması gerektiği sonucuna varılır.
Kuralın doğru uygulanması için sözcüğün gerçek anlamda mı yoksa mecaz/soyut anlamda mı kullanıldığına bakılmalıdır.

Key Concept

Somut yer bildirmeyen alt/üst sözcüklerinin yazımı
Estimated Time:1m 0s
Rate this question