Yazım Kuralları

112 questions

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Yeni hazırlanan yönetmelik taslağı, Bakanlar Kurulunca kabul edilerek Resmî Gazete'de yayımlandı.

Laboratuvar sonuçlarının orijinal verilerle karşılaştırılması, araştırmanın bilimsel güvenirliğini artırmaktadır.

Üniversite Rektörlüğüne sunulan dilekçede, akademik personelin öz güven ve çalışma koşullarıyla ilgili talepleri yer alıyor.

Gök bilimiyle ilgilenen araştırmacılar, Elazığ'daki Hazar Gölümüz'ün su seviyesindeki değişimleri yakından takip ediyor.

Milletlerarası hukuk kuralları gereği, komşu ülkelerle olan kıta sahanlığı sorunu inisiyatif alınarak çözülmelidir.

Show answer & explanation

Answer: Gök bilimiyle ilgilenen araştırmacılar, Elazığ'daki Hazar Gölümüz'ün su seviyesindeki değişimleri yakından takip ediyor.

Answer

Hazar Gölümüzün ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır; çünkü Türk Dil Kurumu kurallarına göre sonunda 3. kişi iyelik eki bulunan özel adlara başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.

Cümlede geçen 'Hazar Gölümüz'ün' ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre; sonunda 3. teklik kişi iyelik eki bulunan özel adlara (Hazar Gölü), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde (Hazar Gölümüz) kesme işareti kullanılmaz. Doğru yazım 'Hazar Gölümüzün' şeklinde olmalıdır. Bu, KPSS düzeyinde oldukça ayırt edici ve üst seviye bir kuraldır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki özel adları ve onlara gelen ekleri tespit et.

Özel adlar: Elazığ ve Hazar Gölü. Ekler: -daki (sıfat yapan ek) ve -ümüzün (iyelik ve tamlayan eki).

Yazım yanlışları genellikle özel adlara gelen eklerin ayrılmasında yapıldığı için bu bölümleri incelemek gerekir.

Hazar Gölü özel adının sonundaki iyelik ekini kontrol et.

Özel adın orijinal hali 'Hazar Gölü'dür ve sonunda 3. teklik kişi iyelik eki (-ü) bulunmaktadır.

Türkçedeki iyelik eki değişimi kuralının (Boğaz Köprüsü, Amik Ovası vb.) uygulanabilirliğini belirlemek.

İyelik eki değişimi kuralını uygulayarak yazımı doğrula.

Orijinal iyelik eki yerine 'bizim' anlamı katan '-ümüz' eki geldiğinde kesme işareti kalkar: Hazar Gölümüzün.

TDK kuralına göre bu tür durumlarda kesme işareti kullanılması bir yazım kusurudur.

Key Concept

Özel Adlara Gelen Eklerin Yazımı (İyelik Eki Değişimi İstisnası)

Estimated Time:1m 30s

Question 62Question →

Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde hazırlanan resmî evrakların dil bilgisi kurallarına uygun olması profesyonelliğin gereğidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Personelin özlük haklarıyla ilgili hergün yeni bir düzenleme yapılıyor.

Konuyla ilgili hiçbir personelin görüşü alınmadan karar verilmemelidir.

Kurumun düzenlediği eğitimlerin yanı sıra teknik destek de sağlanıyor.

Birkaç hafta içinde mülakat sonuçlarının ilan edilmesi bekleniyor.

Her şeyden önce vatandaşın taleplerine öncelik verilmelidir.

Show answer & explanation

Answer: Personelin özlük haklarıyla ilgili hergün yeni bir düzenleme yapılıyor.

Answer

Personelin özlük haklarıyla ilgili hergün yeni bir düzenleme yapılıyor.

Doğru cevap olan cümlede geçen 'hergün' ifadesi hatalı yazılmıştır. 'Her' sözcüğü ile kurulan 'her gün', 'her an', 'her yer' gibi tamlamalar her zaman ayrı yazılmalıdır. 'Her' sözcüğünün bitişik yazıldığı durumlar sadece 'herkes', 'herhangi' ve 'herhalde' (ihtimal anlamında) gibi sınırlı istisnalardır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik yazılmış veya ayrı yazılmış kelime gruplarını belirleyin.

Hergün, hiçbir, yanı sıra, birkaç, her şey ifadeleri tespit edildi.

Yazım kuralları sorularında özellikle belgisiz sıfatlar ve tamlamalar hata potansiyeli taşır.

TDK'nin 'her' ve 'bir' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler kuralını uygulayın.

'Her' sözcüğüyle kurulan 'her gün' ifadesinin ayrı yazılması gerektiği saptandı.

TDK'ye göre 'her' sözcüğü; herkes, herhangi ve herhalde dışında genellikle ayrı yazılan tamlamalar kurar.

Key Concept

Her ve Bir sözcüklerinin yazımı

Hints

'Her' ve 'bir' ile başlayan belgisiz sözcüklerin bazıları bitişik, bazıları ayrı yazılır.

'Hergün' ve 'her şey' ifadelerinin yazılışını TDK kuralları çerçevesinde tekrar gözden geçirin.

'Şey' sözcüğü her zaman ayrı yazılırken, 'her gün' de anlamını koruyan iki ayrı sözcük olarak ayrı yazılmalıdır.

Practice More

Benzer şekilde 'her an', 'her yer' ve 'her biri' gibi 'her' ile kurulan diğer ayrı yazılan tamlamaları çalışabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 63Question →

Kamu kurumlarında yürütülen modernizasyon çalışmaları kapsamında hazırlanan resmi raporlarda dil ve yazım kurallarına azami özen gösterilmesi beklenmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Kurumlar arası iş birliği süreçlerinin geliştirilmesi ve yurt dışı temsilciliklerle olan iletişimin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

Toplantıda alınan karar gereği, her bir üyeye on beşer dakikalık sunum süresi tanınmış ve raporların hafta sonuna kadar teslim edilmesi istenmiştir.

Şehir merkezindeki trafik yoğunluğunu azaltmak için yapılan alt geçit projelerinin yanı sıra kentin alt yapı sorunları da ele alınacaktır.

Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvuruların, herhangi bir bürokratik engele takılmadan hızlıca sonuçlandırılması için gerekli önlemler alınmıştır.

Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelik, kamuoyunda geniş yankı uyandırırken olağanüstü bir ilgiyle karşılandı.

Show answer & explanation

Answer: Şehir merkezindeki trafik yoğunluğunu azaltmak için yapılan alt geçit projelerinin yanı sıra kentin alt yapı sorunları da ele alınacaktır.

Answer

Şehir merkezindeki trafik yoğunluğunu azaltmak için yapılan alt geçit projelerinin yanı sıra kentin alt yapı sorunları da ele alınacaktır.

Türkçede 'alt', 'üst' ve 'iç' gibi sözcüklerle kurulan birleşik kelimeler kural olarak ayrı yazılsa da bazı kavramlar teknik terim niteliği kazanarak kalıplaştığı için bitişik yazılır. TDK Yazım Kılavuzu'na göre 'alt geçit', 'üst geçit', 'alt kurul' gibi ifadeler ayrı yazılırken; 'altyapı', 'üstyapı' ve 'altyazı' sözcükleri bitişik yazılmaktadır. Soruda geçen 'alt yapı' kullanımı bu kurala aykırı olduğu için yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki birleşik sözcükleri ve tamlamaları belirle.

'alt geçit', 'yanı sıra' ve 'alt yapı' ifadeleri incelenmek üzere seçildi.

Yazım kuralları sorularında hata genellikle bitişik veya ayrı yazılması gereken birleşik kelimelerde yoğunlaşır.

'Alt' ve 'üst' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin TDK kurallarını hatırla.

TDK'ye göre 'alt geçit', 'üst geçit', 'alt kurul' gibi somut yer veya durum bildiren yapılar ayrı yazılırken; 'altyapı', 'üstyapı' ve 'altyazı' gibi teknik terimleşmiş kavramlar bitişik yazılır.

Kavramların teknik birer terim olarak kalıplaşması, onların bitişik yazılmasını gerektirir.

Seçenekteki kullanımı kural ile karşılaştır.

C seçeneğinde 'alt yapı' şeklinde ayrı yazılan ifadenin doğrusu 'altyapı' olmalıdır.

Güncel TDK Yazım Kılavuzu'ndaki istisnai kurallar uyarınca bu sözcüğün bitişik yazılması zorunludur.

Key Concept

Birleşik Sözcüklerin Yazımı (Alt/Üst İstisnaları)

Hints

Cümledeki 'alt geçit' ve 'alt yapı' ifadelerini dikkatle inceleyin.

TDK kurallarına göre hangi kavramların kalıplaşmış terim olarak bitişik yazıldığını, hangilerinin somut yer bildirdiği için ayrı yazıldığını hatırlayın.

'Altyapı' ve 'üstyapı' sözcükleri, 'alt geçit' veya 'üst geçit' gibi ifadelerin aksine bitişik yazılması gereken istisnai terimlerdir.

Practice More

Benzer şekilde 'yanı sıra', 'peşi sıra' gibi 'sıra' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin her zaman ayrı yazıldığını öğrenerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 64Question →

Resmî yazışmalar ve akademik raporlar gibi profesyonel metinlerde yazım kurallarına harfiyen uyulması, metnin ciddiyetini ve iletilen bilginin akademik niteliğini koruyan temel unsurlardan biridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Avrupa Birliği'ne uyum süreci kapsamında hazırlanan yeni mevzuat taslağı, ilgili komisyonlarca incelenerek enine boyuna tartışıldıktan sonra Brüksel'e gönderildi.

Doğu Anadolu'nun batısında yürütülen arkeolojik kazılar, Yükseköğretim Kurulu'nun son oturumunda alınan tavsiye kararı doğrultusunda geçici olarak askıya alındı.

Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelikle birlikte, kamu personelinin özlük haklarında ve sosyal imkânlarında önemli iyileştirmeler yapıldı.

Olağanüstü hal uygulamalarının sona ermesiyle birlikte, bölgedeki iktisadi faaliyetlerin günbegün artması ve yerel kalkınmanın hızlanması bekleniyor.

Türkçenin korunması ve yabancı dillerin istilasından arındırılması amacıyla Türk Dil Kurumunca yürütülen çalışmalar, akademik çevrelerce takdirle karşılanıyor.

Show answer & explanation

Answer: Doğu Anadolu'nun batısında yürütülen arkeolojik kazılar, Yükseköğretim Kurulu'nun son oturumunda alınan tavsiye kararı doğrultusunda geçici olarak askıya alındı.

Answer

Kurum ve kurul adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralına aykırı olarak 'Yükseköğretim Kurulu'nun' şeklinde yazılan ifade yanlıştır; doğrusu 'Yükseköğretim Kurulunun' olmalıdır.

Doğru cevap olan seçenekte 'Yükseköğretim Kurulu' bir kurul adı olduğu için, TDK'nin 'Kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz' kuralı gereği ekin kesme işareti olmadan (Yükseköğretim Kurulunun) yazılması gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki özel adları ve bu adlara getirilen ekleri tespit edin.

Avrupa Birliği'ne, Yükseköğretim Kurulu'nun, Resmî Gazete'de, Türkçenin ve Türk Dil Kurumunca ifadeleri incelendi.

Yazım kuralları sorularında en sık hata yapılan alan kurum/kuruluş ekleri ve istisnai durumlardır.

Kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen eklerin yazım kuralını (TDK) hatırlayın.

TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

Yükseköğretim Kurulu bir 'kurul' niteliğinde olduğu için bu genel kurala tabidir.

Kuralın istisnalarını (Avrupa Birliği ve Resmî Gazete) kontrol edin.

Avrupa Birliği'ne ve Resmî Gazete'de kullanımları kuralın istisnası oldukları için doğrudur.

Bu iki kullanım, genel kurala aykırı görünse de TDK tarafından tescillenmiş doğru yazımlardır.

Diğer karmaşık kuralları (yapım eki sonrası ekler ve birleşik kelimeler) denetleyin.

Türk-çe-nin (doğru), olağanüstü (doğru), günbegün (doğru) olarak belirlendi.

Çok yönlü sorularda çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak gerekir.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Hints

Cümlelerdeki kurum, kuruluş ve kurul isimlerine odaklanın; bu isimlere getirilen eklerin nasıl yazılması gerektiğini hatırlayın.

Özellikle Avrupa Birliği ve Resmî Gazete gibi yaygın olarak karıştırılan istisnai kullanımlara dikkat edin; bunlar sizi yanıltmasın.

Yükseköğretim Kurulu bir kurul adıdır. TDK'nin kurum/kurul adlarına getirilen eklerle ilgili özel kuralını (kesme işareti kuralı) bu isim üzerinde test edin.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kuralını pekiştirmek için 'Türkiye Büyük Millet Meclisi', 'Türk Dil Kurumu' ve 'Mavi Akım Projesi' gibi farklı yapıdaki özel adların çekimlerini karşılaştırın.

Estimated Time:2m 0s

Question 65Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve yazışmalarda dilin kurallarına uygun kullanımı, metnin ciddiyetini ve iletilen bilginin güvenilirliğini doğrudan etkiler. Bu tür metinlerde özellikle birleşik sözcüklerin yazımı, en sık hata yapılan alanlardan biridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Kurumun altyapı çalışmalarını tamamlaması için ayrılan ek ödenek, ilgili birime kısa sürede aktarıldı.

Eğitim seminerine katılan personelin birçoğu, yeni sistemin işleyişine dair olumlu görüş bildirdi.

Proje kapsamında yürütülen teknik çalışmaların yanısıra yeni bir bütçe planlaması da gündeme alındı.

Yönetim kurulu başkanı, hazırlanan stratejik raporun ön sözünde kurumsal vizyonu açıkça ifade etti.

Müfettişler, denetim sırasında kurumun yurt dışı bağlantılı tüm projelerini titizlikle inceledi.

Show answer & explanation

Answer: Proje kapsamında yürütülen teknik çalışmaların yanısıra yeni bir bütçe planlaması da gündeme alındı.

Answer

Teknik çalışmaların yanısıra ifadesinde yer alan 'yanısıra' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'yanı sıra' şeklinde ayrı olmalıdır.

Türkçede 'dış, iç ve sıra' sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kurala göre; yanı sıra, ardı sıra, peşi sıra, yurt dışı, hafta içi, olağan dışı gibi ifadelerin tamamı ayrı yazılmalıdır. C seçeneğinde verilen 'yanısıra' kullanımı bu kuralı ihlal ettiği için hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri (altyapı, birçoğu, yanısıra, ön söz, yurt dışı) tespit edin.

Beş farklı birleşik yapılı ifade belirlendi.

Yazım yanlışı genellikle bu tür karmaşık yapılı kelimelerde aranır.

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) 'Dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler' kuralını hatırlayın.

Kural: 'Dış, iç ve sıra' sözleriyle kurulan tamlamalar her zaman ayrı yazılır.

Bu kural; yanı sıra, peşi sıra, ardı sıra, yurt dışı, hafta içi gibi ifadelerin yazımını belirler.

Tespit edilen 'yanısıra' sözcüğünü bu kurala göre değerlendirin.

'Yanı sıra' ifadesinin bitişik yazılması yazım yanlışıdır.

Sıra sözcüğüyle kurulan bu birleşik yapı kural gereği ayrı yazılmak zorundadır.

Key Concept

Dış, İç ve Sıra Sözcüklerinin Yazımı

Hints

Cümlelerdeki birleşik sözcüklere, özellikle 'yanı', 'ön', 'alt' ve 'dış' gibi sözcüklerle kurulan yapılara odaklanın.

Türk Dil Kurumu'nun 'Dış, iç ve sıra' sözcükleriyle ilgili özel bir yazım kuralı olduğunu hatırlayın.

Yanı sıra, peşi sıra ve ardı sıra gibi 'sıra' sözcüğüyle biten ifadeler her zaman ayrı yazılmalıdır.

Practice More

Bitişik ve ayrı yazılan birleşik fiiller (terk etmek, fark etmek, katetmek) konusuna göz atarak bu zorluk seviyesindeki diğer soruları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer bir birleşik kelimenin ayrı mı bitişik mi yazılacağından emin değilseniz, kelimelerin anlamını yitirip yitirmediğine bakın; ancak 'yanı sıra' gibi kalıplaşmış 'dış, iç, sıra' kurallarını ezberlemek sınavda zaman kazandırır.

Estimated Time:1m 30s

Question 66Question →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul ve birim adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken bazı özel isimlerde ve kısaltmalarda farklı kurallar geçerlidir. Ayrıca yapım eki almış özel isimlere gelen çekim eklerinin yazımı da kendine has kurallara tabidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

Yazarın son kitabının önsözünde belirttiği üzere, eserinde Türkçenin tarihî gelişimine dair önemli belgeler ilk kez gün yüzüne çıkarılmıştır.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin düzenlediği sempozyumda, miras hukukuğuna dair tartışmalı konular hukukçular tarafından detaylıca ele alındı.

Türkçenin yapısal özelliklerini inceleyen bu kapsamlı çalışma, Türk Dil Kurumunun arşivinde araştırmacıların erişimine sunulmaktadır.

Avrupa Birliğine üyelik sürecinde, siyasi kriterlerin yanısıra ekonomik reformların da kararlılıkla sürdürülmesi gerektiği her platformda dile getiriliyor.

Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliğe göre, sınav başvurusunda herbir belgenin elektronik ortamda aslına uygun olarak yüklenmesi zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Türkçenin yapısal özelliklerini inceleyen bu kapsamlı çalışma, Türk Dil Kurumunun arşivinde araştırmacıların erişimine sunulmaktadır.

Answer

Doğru seçenek, 'Türkçenin' ve 'Türk Dil Kurumunun' ifadelerinin doğru yazıldığı, hiçbir yazım hatası içermeyen cümledir.

Cümledeki 'Türkçenin' kelimesi, özel isme gelen yapım ekinden (-çe) sonra gelen çekim ekinin ayrılmayacağı kuralına uygundur. Ayrıca 'Türk Dil Kurumunun' ifadesi, kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmayacağı kuralını tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

Özel isimlere gelen eklerin kontrol edilmesi

'Türkçenin' kelimesinde '-çe' yapım eki olduğu için sonrasında gelen çekim ekinin kesme işaretiyle ayrılmadığı görülür; bu kullanım doğrudur.

Özel isimlere getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin incelenmesi

'Türk Dil Kurumunun' ifadesinde kurum adına gelen ekin kesme işaretiyle ayrılmadığı görülür; bu kullanım doğrudur.

Türk Dil Kurumu kuralları gereği kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve üst kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Diğer seçeneklerdeki gizli hataların taranması

'ön söz', 'hukukuna', 'Avrupa Birliği'ne', 'yanı sıra' ve 'her bir' gibi ifadelerin yazım hataları tespit edilir.

Düzeltme işareti, kurum adı istisnaları ve ayrı yazılması gereken birleşik sözcükler KPSS düzeyindeki en belirleyici tuzaklardır.

Key Concept

Kurum ve Dil Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Hints

Cümlelerdeki kurum adlarına gelen eklerin nasıl yazıldığına ve 'yanı sıra', 'ön söz' gibi birleşik sözcüklere dikkat edin.

TDK'nin kurum adları kuralını hatırlayın: Kurum adlarına gelen ekler kesme ile ayrılmaz ancak Avrupa Birliği bu kuralın tek istisnasıdır.

Özel isimlere getirilen yapım eklerinden (örneğin -ce, -li) sonra gelen çekim ekleri asla kesme işaretiyle ayrılmaz; 'Türkçenin' kelimesini bu kurala göre değerlendirin.

Practice More

Büyük harflerin yazımı ve kurum adlarındaki kesme işareti istisnaları ile ilgili benzer KPSS çıkmış sorularını inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Hataları eleyerek gitme: Seçeneklerdeki 'önsöz' (yanlış), 'Fakültesi'nin' (yanlış), 'Avrupa Birliğine' (yanlış) ve 'herbir' (yanlış) sözcüklerini tespit ettiğinizde, 'Türkçenin' yazımının doğruluğu sizi doğrudan cevaba götürecektir.

Estimated Time:2m 0s

Question 67Question →

Türkçede soru eki olan 'mı, mi, mu, mü' kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır. Bu ekten sonra gelen ekler ise soru ekine bitişik yazılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Sınav başvurunuzu sistem üzerinden tamamladınız mı?

Hazırlanan raporları bugün teslim edecek misiniz?

Kurumun yeni çalışma saatlerinden haberiniz varmı?

Gelecek haftaki toplantıya siz de katılır mısınız?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun yeni çalışma saatlerinden haberiniz varmı?

Answer

Kurumun yeni çalışma saatlerinden haberiniz varmı? cümlesinde soru eki kelimeye bitişik yazıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Türkçede soru eki olan 'mı, mi, mu, mü' her zaman ayrı yazılmalıdır. 'Haberiniz varmı?' ifadesinde ek kelimeye bitişik yazıldığı için kural ihlal edilmiştir. Doğru kullanım 'Haberiniz var mı?' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki soru anlamı katan 'mı, mi, mu, mü' eklerini bulun.

Seçeneklerde 'tamamladınız mı', 'edecek misiniz', 'varmı' ve 'katılır mısınız' ifadelerinde bu ekler kullanılmıştır.

Yazım kuralının uygulanacağı hedef bölgeyi belirlemek gerekir.

Bu eklerin kendinden önceki kelimeyle olan bitişiklik durumunu kontrol edin.

Üç cümlede ekler ayrı yazılmışken, bir cümlede kelimeye bitişik yazılmıştır.

Türkçede soru eki olan 'mi' her zaman ayrı yazılmalıdır.

Bitişik yazılan 'varmı' ifadesindeki hatayı tespit ederek doğru seçeneği işaretleyin.

Doğru yazım 'var mı?' şeklinde olmalıdır.

Kural ihlali yazım yanlışına yol açar.

Key Concept

Soru Eki 'mi'nin Yazımı

Hints

Cümlelerde soru anlamı katan 'mı/mi' eklerine odaklanın.

Bu ekin kendinden önceki kelimeyle birleşip birleşmediğini kontrol edin; Türkçede bu ek asla bitişik yazılmaz.

Soru eki olan 'mi', fiilden veya isimden sonra geldiğinde araya mutlaka boşluk girmelidir.

Practice More

Soru eki 'mi' ile pekiştirme göreviyle kullanılan 'mi' (Güzel mi güzel bir gün) arasındaki yazım benzerliğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Soru ekini cümleden çıkardığınızda anlam bozulsa bile (çünkü soru anlamı kaybolur), ekin yazım kuralı değişmez. Her zaman bir 'kelime' gibi ayrı yazıldığını hatırlamak en güvenli yoldur.

Estimated Time:45s

Question 68Question →

Çağdaş yönetim anlayışında; ( $I$ ) inisiyatif alabilen, ( $II$ ) entelektüel derinliği bulunan ve ( $III$ ) unvanından bağımsız olarak ( $IV$ ) herbir çalışma arkadaşına değer veren yöneticilerin, ( $V$ ) doküman hazırlama süreçlerindeki titizliği kurumsal başarıyı pekiştirir.

Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

inisiyatif

entelektüel

unvanından

herbir

doküman

Show answer & explanation

Answer: herbir

Answer

Parçada numaralanmış sözlerden 'herbir' ifadesinin yazımı yanlıştır; bu ifade 'her bir' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Türkçede 'her' sözcüğüyle kurulan belgisiz ifadelerden 'herkes' ve 'herhangi' gibi sınırlı sayıda sözcük bitişik yazılırken; 'her bir', 'her gün', 'her an', 'her yer' gibi ifadeler her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle 'herbir' şeklindeki yazım yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Parçadaki yabancı kökenli sözcüklerin (inisiyatif, entelektüel, unvan, doküman) TDK kılavuzundaki güncel yazımlarıyla karşılaştırılması.

Sözcüklerin tamamının kılavuzdaki doğru formlarıyla (inisiyatif, entelektüel, unvan, doküman) yazıldığı görülür.

Bu sözcükler günlük dilde sıkça yanlış telaffuz edildiği veya yazıldığı için (insiyatif, entellektüel, ünvan, döküman gibi) dikkatle incelenmelidir.

'Her' sözcüğüyle kurulan belgisiz tamlamaların yazım kuralının hatırlanması.

'Herkes' ve 'herhangi' gibi kalıplaşmış istisnalar dışında 'her' ile kurulan 'her bir', 'her gün', 'her an' gibi yapıların ayrı yazıldığı tespit edilir.

Belgisiz sıfat veya zamir görevindeki 'her' sözcüğü, tamlamalarda genellikle ayrı yazılır.

Yanlış yazılan ifadenin belirlenmesi.

'Herbir' ifadesinin bitişik yazılmasının kurala aykırı olduğu ve yazım yanlışı teşkil ettiği sonucuna varılır.

Doğru yazım 'her bir' şeklindedir.

Key Concept

Bazı yabancı kökenli sözcüklerin yazımı ve 'her' sözcüğüyle kurulan tamlamaların ayrımı.

Hints

Parçadaki yabancı kökenli sözcüklere ve belgisiz tamlamalara odaklanın.

Sıkça 'ünvan', 'döküman' veya 'entellektüel' şeklinde yanlış yazılan kelimelerin bu parçada doğru halleriyle kullanıldığını fark edin.

'Her' sözcüğüyle kurulan yapıların büyük çoğunluğunun ayrı yazıldığını hatırlayın; 'herbir' bunlardan biridir.

Practice More

Yazımı karıştırılan 'mütevazı' ve 'inisiyatif' gibi kelimelerin kökenlerine ve güncel TDK karşılıklarına çalışabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 69Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan raporların ve resmi yazışmaların dil bilgisi kurallarına uygun olması, kurumsal ciddiyet açısından büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Proje koordinatörü, toplantı sırasında dile getirilen önerileri tek tek not ederek değerlendirmeye aldı.

Yeni sistemin devreye alınmasıyla birlikte, personelin iş yükünün önemli ölçüde azalacağı öngörülüyor.

Kurum içindeki yazışmalarda, kelimelerin doğru yazımına ve resmî bir üslup kullanılmasına azami özen gösterilmelidir.

Planlanan hizmet içi eğitimlerin, hafta içi mesai saatlerini aksatmayacak şekilde düzenlenmesi kararlaştırıldı.

Raporun sonuç bölümünde, elde edilen verilerin analiz edilmesiyle ortaya çıkan bulgular gözardı edilmemelidir.

Show answer & explanation

Answer: Raporun sonuç bölümünde, elde edilen verilerin analiz edilmesiyle ortaya çıkan bulgular gözardı edilmemelidir.

Answer

Bulguların 'gözardı' edilmemesi gerektiğini belirten seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır çünkü 'göz ardı' ifadesi ayrı yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kurallarına göre, 'göz ardı' ifadesi ayrı yazılması gereken bir kelime grubudur. Bu ifade deyimleşmiş bir birleşik fiil yapısındadır ve bitişik yazılması (gözardı) yazım yanlışına yol açar.

Step-by-Step Solution

Cümledeki birleşik sözcüklerin ve deyimlerin yapısını incele.

'gözardı' kelimesinin birleşim yapısı dikkat çeker.

Türkçede bazı birleşik yapılar anlamca kaynaşmış olsa da TDK kurallarına göre ayrı yazılır.

TDK Yazım Kılavuzu'ndaki ilgili kuralı kontrol et.

'Göz ardı etmek' ifadesinin ayrı yazıldığı teyit edilir.

'Göz' sözcüğüyle kurulan ve somut bir yer bildirmeyen bu tür deyimleşmiş yapılar ayrı yazılır.

Diğer seçeneklerdeki kritik kelimeleri doğrula.

'tek tek' (ikileme), 'öngörmek' (bitişik fiil), 'resmî' (düzeltme işareti) ve 'hafta içi' (ayrı yazılan birleşik) yapılarının doğru olduğu görülür.

Çeldiricilerin her biri farklı bir yazım kuralını (ikileme, birleşik fiil, nispet i'si) test etmektedir.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin ve Deyimlerin Yazımı

Hints

Cümlelerde geçen birleşik kelimelere ve kalıplaşmış ifadelere odaklanın.

'Göz' kelimesiyle kurulan deyimleşmiş yapıların yazımını hatırlamaya çalışın.

'Göz ardı etmek' ifadesinin 'göz altı' (gözetim) gibi bitişik yazılan istisnalardan biri olmadığını, aksine ayrı yazılması gerektiğini unutmayın.

Practice More

Birleşik fiillerin (etmek, olmak ile kurulanlar ve anlamca kaynaşmış olanlar) yazım kurallarını tekrar ederek benzer soruları daha hızlı çözebilirsiniz.

Alternative Method

Yazımından emin olamadığınız sözcükleri cümleden çıkarıp yerlerine eş anlamlılarını veya benzer yapıdaki (örneğin 'yanı sıra', 'ara sıra') diğer yapıları koyarak ritmi kontrol edebilirsiniz; ancak en güvenli yol TDK'nin 'ayrı yazılan birleşik kelimeler' listesini bilmektir.

Estimated Time:1m 15s

Question 70Question →

Türkçede "de/da" bağlacı her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılırken; bulunma durum eki olan "-de/-da" sözcüğe bitişik yazılır. Bu kurala uyulmaması ciddi bir yazım yanlışı kabul edilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Sizde bu önemli projenin bir parçası olmak istemez misiniz?

Hazırlanan raporun sonuç kısmıda kütüphane yönetimine teslim edildi.

Toplantı da alınan kararların hepsi resmiyete dökülerek arşivlendi.

Kurumun sunduğu bu yeni imkânları da en verimli şekilde değerlendirmeliyiz.

Show answer & explanation

Answer: Kurumun sunduğu bu yeni imkânları da en verimli şekilde değerlendirmeliyiz.

Answer

Kurumun sunduğu bu yeni imkânları da en verimli şekilde değerlendirmeliyiz.

Doğru seçenekte yer alan cümlede "da" ifadesi bir bağlaçtır. Cümleden çıkarıldığında ("Kurumun sunduğu bu yeni imkânları en verimli şekilde değerlendirmeliyiz") cümlenin anlam bütünlüğü bozulmamaktadır. Bu nedenle bağlaç olan "da"nın ayrı yazılması kuralına tam olarak uyulmuştur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki "de/da" ifadelerini tespit edin.

Seçeneklerdeki 'Sizde', 'kısmıda', 'Toplantı da' ve 'imkânları da' ifadeleri belirlendi.

Yazım kuralının uygulanacağı hedef noktaları belirlemek için.

"de/da" ifadesini cümleden çıkararak anlamı kontrol edin.

'Siz bu parçası olmak...', 'Sonuç kısmı kütüphaneye...', 'Toplantı alınan kararlar...', 'İmkânları en verimli...'

Bağlaç ve ek ayrımını yapmak için en pratik yöntem budur.

Anlamın bozulup bozulmadığına göre yazımı değerlendirin.

İmkânları kelimesinden sonra gelen 'da' çıkarıldığında anlam bozulmadığı için bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur.

Bağlaçlar cümleden çıkarıldığında anlam daralsa da yapı bozulmaz; ancak durum ekleri çıkarıldığında cümle anlamsızlaşır.

Key Concept

"de/da" Bağlacı ve Durum Ekinin Ayrımı

Hints

"de/da"yı cümleden çıkardığınızda anlam bozuluyorsa bitişik, bozulmuyorsa ayrı yazılır.

Şahıs zamirlerinden (ben, sen, o, biz, siz, onlar) sonra gelen "de/da" genellikle bağlaçtır.

"Sizde", "kısmıda" ve "Toplantı da" kullanımlarını bu 'çıkarma' yöntemini kullanarak tekrar test edin.

Practice More

Sayıların yazımı ve kesme işaretinin kullanımı ile ilgili benzer kuralları gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki "de/da" yerine "dahi" veya "bile" sözcüklerini koyun. Eğer uyuyorsa o bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.

Estimated Time:50s

Question 71Question →

Türkçede bazı sözcüklerin ve eklerin yazımı, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre belirlenmiş standartlara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?

Toplantıda herşeyin planlandığı gibi gitmesi hepimizi sevindirdi.

Birkaç öğrenci kütüphanede sessizce sınavlarına hazırlanıyordu.

Akşamki törene sizde bizimle gelmek ister misiniz?

Sana verdiğim kitapları bu hafta içinde bitirdinmi?

Okulun önündeki tabelada Kızılırmak mahallesi yazıyordu.

Show answer & explanation

Answer: Birkaç öğrenci kütüphanede sessizce sınavlarına hazırlanıyordu.

Answer

Birkaç öğrenci kütüphanede sessizce sınavlarına hazırlanıyordu.

Doğru cümlede geçen 'birkaç' sözcüğü, belirsizlik bildiren ve kalıplaşmış bir yapıda olduğu için bitişik yazılır. Cümledeki diğer tüm ögeler de TDK yazım kurallarına uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki ek ve birleşik sözcüklerin yapılarını incelemek.

Sözcüklerin TDK kurallarına göre yazılıp yazılmadığı tespit edilir.

Yazım kurallarında kalıplaşmış ifadelerin ve eklerin yazımı belirleyicidir.

'Birkaç' sözcüğünün yazım kuralını hatırlamak.

'Birkaç' sözcüğünün daima bitişik yazıldığı doğrulanır.

Belirsizlik bildiren bazı sıfat ve zamirler (biraz, birçok, hiçbir vb.) kalıplaşmış olarak bitişik yazılır.

Diğer şıklardaki hataları elemek.

'şey'in ayrı yazımı, bağlaç olan 'de'nin ayrımı ve 'mi' soru ekinin yazımı kontrol edilerek hatalar elenir.

Tek tek eleme yaparak doğru seçeneğe ulaşılır.

Key Concept

Kalıplaşmış Birleşik Sözcüklerin ve Eklerin Yazımı

Hints

Cümlelerdeki 'şey', 'de' ve 'mi' gibi sıkça karıştırılan ek ve kelimelere odaklanın.

'Birkaç' ve 'birçok' gibi sözcüklerin bitişik, 'pek çok' ve 'her şey' gibi sözcüklerin ayrı yazıldığını hatırlayın.

Dahi anlamındaki 'de' ve soru anlamı taşıyan 'mi' eklerinin her zaman ayrı yazılması gerektiğini göz önünde bulundurarak şıkları eleyin.

Practice More

Bağlaç olan 'ki' ile ek olan '-ki'nin ayrımını içeren benzer bir soruyla pratiğinizi geliştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 72Question →

Diplomatik metinlerde ve akademik raporlarda kullanılan birleşik kelimelerin yazımı, mesajın resmî niteliği ve doğruluğu açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Milletlerarası ticaret hukukuna dair yapılan yeni düzenlemeler, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Şehirler arası seyahatlerde kullanılan yeni nesil araçlar, konfor ve güvenliği bir arada sunarak yolcu memnuniyetini artırıyor.

Uluslararası bilimsel kongreye katılan araştırmacılar, elde ettikleri verileri sıra dışı bir sunumla meslektaşlarıyla paylaştı.

Gelişen teknolojiyle birlikte devletlerarası siber güvenlik protokollerinin tüm kurumlarca güncellenmesi zorunlu hâle geldi.

Kurum içi yazışmalarda ve birimler arası iletişimde kullanılan dilin net olması, iş süreçlerinin aksamadan yürümesini sağlar.

Show answer & explanation

Answer: Gelişen teknolojiyle birlikte devletlerarası siber güvenlik protokollerinin tüm kurumlarca güncellenmesi zorunlu hâle geldi.

Answer

D seçeneğinde yer alan 'devletlerarası' sözcüğü ayrı yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre 'arası' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler kural olarak ayrı yazılır (örneğin: şehirler arası, devletler arası, öğrenciler arası). Ancak 'uluslararası' ve 'milletlerarası' sözcükleri bu kuralın istisnası olarak kalıplaşmış kabul edilir ve bitişik yazılır. İlgili seçenekte 'devletlerarası' şeklinde bitişik yazılan ifade bu kurala aykırıdır; 'devletler arası' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki birleşik kelimeleri tespit etme

'Milletlerarası', 'Şehirler arası', 'Uluslararası', 'sıra dışı', 'devletlerarası', 'kurum içi', 'birimler arası' ifadeleri incelenir.

Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.

'Arası' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını uygulama

TDK'ye göre 'uluslararası' ve 'milletlerarası' kalıplaşmış oldukları için bitişik yazılırken; 'şehirler arası', 'devletler arası', 'birimler arası' gibi diğer örnekler ayrı yazılır.

KPSS'de sıklıkla sorulan istisnai ve kurala bağlı birleşik kelimelerin ayrımını yapmak gerekir.

Yanlış yazılan ifadeyi belirleme

D seçeneğinde 'devletlerarası' şeklinde bitişik yazılan ifadenin 'devletler arası' şeklinde ayrı yazılması gerektiği tespit edilir.

Kalıplaşmış istisnalar dışında kalan 'arası'lı tamlamaların ayrı yazılma kuralına aykırılık bulunmuştur.

Key Concept

Arası sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin yazımı

Hints

'Arası' sözcüğüyle kurulan kelimelerin hangilerinin istisna olarak bitişik yazıldığını hatırlamaya çalışın.

'Uluslararası' ve 'milletlerarası' sözcükleri TDK'ye göre istisnai olarak bitişik yazılır, ancak diğerleri kurala tabidir.

'Devletler arası' ve 'şehirler arası' gibi ifadeler, 'uluslararası' sözcüğünün aksine her zaman ayrı yazılmalıdır.

Practice More

İç, dış ve sıra sözcükleriyle kurulan diğer birleşik kelimelerin (hafta içi, yurt dışı, ardı sıra) yazımını tekrar edebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün kalıplaşıp kalıplaşmadığını test etmek için benzer yapılarla (yollar arası, birimler arası) kıyaslayabilirsiniz; eğer genel kurala uyuyorsa ayrı yazılmalıdır.

Estimated Time:1m 30s

Question 73Question →

Türkçede belirli bir tarih bildiren (yanında sayı bulunan) ay ve gün adları büyük harfle başlar; ancak belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle yazılır.

Örnek Tablo:

Durum	Doğru Yazım
Sayı Varsa	$15$ Ocak, $29$ Ekim
Sayı Yoksa	ocak ayı, her ekim

Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Her yıl haziran ayında yeni projeler için planlama yapılır.

Yeni hizmet binasının açılışı

15

ocak tarihinde gerçekleştirilecek.

Eğitim seminerlerimiz gelecek hafta salı günü başlayacaktır.

Okul gezisinin mayısın son haftasında yapılması planlanıyor.

Show answer & explanation

Answer: Yeni hizmet binasının açılışı $15$ ocak tarihinde gerçekleştirilecek.

Answer

Yeni hizmet binasının açılışıyla ilgili cümlede '15 ocak' ifadesindeki ay adı büyük harfle yazılmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede '

15

ocak' ifadesi geçmektedir. Kurala göre, yanında bir sayı (

15

) bulunan ay adlarının ilk harfi büyük yazılmalıdır. Dolayısıyla 'ocak' değil, 'Ocak' yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki ay ve gün adlarını (haziran, ocak, salı, mayıs) tespit edin.

Dört cümlede de zaman bildiren bu isimler belirlendi.

Yazım kuralının hangi kelimelere uygulanacağını saptamak gerekir.

Bu kelimelerin hemen yanında bir sayı (

15

2026

vb.) olup olmadığını kontrol edin.

Sadece bir cümlede 'ocak' isminin yanında '

15

' sayısı olduğu görüldü.

Belirli bir tarih olup olmadığını anlamak için sayısal veri kontrol edilmelidir.

Kuralı uygulayın: Sayı varsa büyük harf, yoksa küçük harf.

15

ocak' ifadesi hatalıdır, doğru yazımı '

15

Ocak' olmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre sayı ile kullanılan ay adları özel isim statüsünde değerlendirilir.

Key Concept

Belirli tarih bildiren ay ve gün adlarının yazımı

Hints

Cümlelerde geçen ay ve gün adlarının yanındaki sayılara odaklanın.

Eğer bir ay isminin önünde veya arkasında bir sayı varsa, o isim özel isim gibi büyük harfle başlar.

'15 ocak' ifadesindeki '

15

' sayısının ay isminin yazımını nasıl değiştirmesi gerektiğini düşünün.

Practice More

Benzer bir kural olan 'ki' bağlacının yazımı ile ilgili alıştırmalar yapabilirsiniz.

Alternative Method

Cümleden sayıyı çıkardığınızda anlam bozulmuyor ama ay ismi genel bir anlam kazanıyorsa küçük, sayı oradayken belirli bir günü işaret ediyorsa büyük yazılır.

Estimated Time:45s

Question 74Question →

Türkçede "alt, üst ve üzeri" sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerde, bu sözcüklerin somut olarak yer bildirip bildirmemesi yazımı belirleyen temel unsurdur. Somut olarak yer bildirmeyen durumlar bitişik, yer bildiren durumlar ise ayrı yazılır.

Bu kural ve açıklamalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Soruşturma kapsamında şüphelilerin emniyetteki göz altına alınma süreleri, savcılık kararıyla yirmi dört saat daha uzatıldı.

Gelecek kuşaklara yaşanabilir bir dünya bırakmak için yer altı su kaynaklarımızın korunması hayati önem taşımaktadır.

Toplantı öncesinde konuklara ayaküstü ikram edilen atıştırmalıklar, samimi bir ortamın oluşmasını sağladı.

Tıbbi müdahale sırasında deri altı dokusuna enjekte edilen ilaç, hastanın ağrılarını kısa sürede dindirdi.

Kamu düzenini bozan olağanüstü gelişmeler karşısında mülki idare amirleri gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Show answer & explanation

Answer: Soruşturma kapsamında şüphelilerin emniyetteki göz altına alınma süreleri, savcılık kararıyla yirmi dört saat daha uzatıldı.

Answer

Emniyet sürecinden ve hukuki bir terimden bahseden cümlede geçen 'göz altına' ifadesi, somut bir yer bildirmediği için bitişik yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre; somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. 'Gözaltı' kelimesi 'gözetim altına alma' anlamında kullanıldığında somut bir yer bildirmediği için bitişik yazılmalıdır. Cümlede ise ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki 'alt, üst, üzeri' ile kurulan birleşik kelimeleri belirleyin.

Belirlenen kelimeler: göz altına, yer altı, ayaküstü, deri altı, olağanüstü.

Kuralın uygulanacağı hedef sözcükleri tespit etmek için.

Bu kelimelerin cümlede 'somut bir yer' (alt/üst mekan) bildirip bildirmediğini analiz edin.

'Yer altı' ve 'deri altı' somut yer bildirirken; 'ayaküstü', 'olağanüstü' ve gözetim anlamındaki 'gözaltı' bildirmemektedir.

TDK'nin yazım kuralını doğru uygulayabilmek için anlam analizi gereklidir.

Tespit edilen anlamlara göre yazımları kontrol edin.

Gözetim altına alma anlamındaki 'gözaltı' sözcüğü ayrı yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Hukuki bir terim olan ve yer bildirmeyen 'gözaltı' daima bitişik yazılır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerde Alt/Üst Sözcüklerinin Yazımı

Hints

Cümledeki 'alt' ve 'üst' sözcüklerinin gerçekten fiziksel bir boşluğu/mekanı mı yoksa mecazi bir durumu mu anlattığına odaklanın.

'Gözaltı' sözcüğü eğer bir polisin gözetiminden bahsediyorsa bitişik; eğer gözün altındaki morluktan bahsediyorsa ayrı yazılır.

Practice More

Benzer şekilde 'yeraltı' (illegal yapı) ve 'yer altı' (maden ocağı gibi fiziksel mekan) arasındaki farkı test eden soruları inceleyin.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'altında/üstünde' gibi somut bir yer tamlayıcısı getirip getiremediğinize bakın. Örneğin 'derinin altında' diyebiliyoruz (somut/ayrı), ancak 'gözün altında' (gözetim için) diyemiyoruz (soyut/bitişik).

Estimated Time:1m 30s

Question 75Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Batı dünyasının kültürel birikimi, Tanzimat'tan itibaren Osmanlı sanatçıları üzerinde derin izler bırakmıştır.

Türk Dil Kurumunun hazırladığı güncel yazım kılavuzunda, bazı birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili önemli değişiklikler yer almaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, aile hukukuna ilişkin temel düzenlemeleri içeren kapsamlı bir yasal metindir.

Orta Çağ Avrupası'nda hüküm süren skolastik düşünce, bilimsel ve sanatsal gelişmelerin önünde büyük bir engel oluşturmuştur.

Hukuk devleti anlayışının ilk somut belgesi sayılan Tanzimat fermanı, 1839 yılında Gülhane Parkı'nda halka okunmuştur.

Show answer & explanation

Answer: Hukuk devleti anlayışının ilk somut belgesi sayılan Tanzimat fermanı, 1839 yılında Gülhane Parkı'nda halka okunmuştur.

Answer

Hukuk devleti anlayışının ilk somut belgesi sayılan Tanzimat fermanı, 1839 yılında Gülhane Parkı'nda halka okunmuştur cümlesinde 'fermanı' kelimesi büyük harfle yazılmalıdır.

Cümledeki 'Tanzimat fermanı' ifadesi, Türk tarihinin en önemli resmî belgelerinden birinin adıdır. TDK kurallarına göre kanun, tüzük, yönetmelik ve tarihî nitelikteki resmî belge adlarının her kelimesi büyük harfle başlatılmalıdır. Bu nedenle 'fermanı' değil, 'Fermanı' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

Cümledeki büyük harfle yazılması gereken özel isimleri tespit et.

Tanzimat Fermanı, Gülhane Parkı.

Tarihî belgeler, kanunlar ve yer adları özel isim statüsündedir.

Belge ve ferman isimlerinin yazım kuralını hatırla.

Tanzimat Fermanı şeklinde her iki kelime de büyük yazılmalıdır.

TDK kurallarına göre tarihî olay, çağ, dönem ve resmî belge adları büyük harfle başlar.

Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri kontrol et.

Türk Dil Kurumunun (kesme kullanılmaması), Batı (medeniyet anlamı), Orta Çağ (çağ adı) kullanımları doğrudur.

Karmaşık yazım kurallarının doğru uygulandığını teyit etmek hata yapma riskini azaltır.

Key Concept

Tarihî Belge ve Dönem Adlarının Yazımı

Hints

Cümlelerde geçen tarihî belgelerin ve resmî metinlerin nasıl yazılması gerektiğini düşünün.

Özellikle 'Tanzimat Fermanı', 'Amasya Genelgesi' gibi belgelerin her iki kelimesinin de büyük harfle başladığını hatırlayın.

Seçeneklerdeki 'Tanzimat fermanı' ifadesinin küçük harfle başlayan kelimesine odaklanın; bu kullanım TDK kurallarına aykırıdır.

Practice More

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili 'Özel isim + Tür adı' (Antep fıstığı, Van kedisi) ve 'Yön adları' konularındaki soruları çözerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 76Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Türk Dil Kurumu'nun yeni yönetim binasının açılışına, pek çok dil bilimci ve akademisyen davet edildi.

Batı Anadolu'nun tarihî kentlerini kapsayan bu gezi, XVII. yüzyılın mimari dokusunu yakından görmemizi sağladı.

Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, memurların disiplin cezalarına karşı inisiyatif hakları genişletildi.

Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen bu deney, bilim dünyasında birçok yeni tartışmanın fitilini ateşledi.

Türkçenin tarihsel derinliğini inceleyen 'Türk Dili' dergisi, bu ayki sayısında Göktürk yazıtlarına geniş yer ayırdı.

Show answer & explanation

Answer: Türk Dil Kurumu'nun yeni yönetim binasının açılışına, pek çok dil bilimci ve akademisyen davet edildi.

Answer

Türk Dil Kurumu'nun ifadesinde yapılan yazım yanlışıdır; çünkü kurum adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Türk Dil Kurumu bir kuruluş adıdır. Türk Dil Kurumu'nun yazımı yanlıştır; kural gereği 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde, kesme işareti kullanılmadan yazılmalıdır. Bu kural, kurum, kuruluş, kurul, merkez, enstitü gibi yer adlarının tamamı için geçerlidir.

Step-by-Step Solution

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını kontrol et.

TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

Resmî makam ve kuruluş isimlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi ve eklerin bitişik yazılması esastır.

Özel adlara getirilen eklerin (yapım eki ve sonrası) ayrılma durumunu incele.

Türkçenin kelimesinde '-çe' yapım eki olduğu için sonra gelen çekim eki ayrılmaz.

Özel isimlerde bir kez yapım eki kullanıldıktan sonra eklenen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz.

Yabancı kökenli ve teknik sözcüklerin (laboratuvar, inisiyatif, entelektüel vb.) yazımını doğrula.

Laboratuvar ve inisiyatif sözcükleri güncel TDK kılavuzuna göre doğru yazılmıştır.

Sözcüklerin özgün dillerindeki halleri ile Türkçeye geçiş biçimleri TDK tarafından standartlaştırılmıştır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Hints

Cümlelerdeki kurum/kuruluş adlarına ve bu adlara gelen eklere dikkat edin.

Özel isimlerin tamamı kesme işaretiyle ayrılmaz; kurumlar ve yapım eki almış kelimeler bu kuralın istisnasıdır.

Özellikle Türk Dil Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi yapılara gelen eklerin nasıl yazıldığını hatırlayın.

Practice More

Avrupa Birliği'ne gelen eklerin neden kesmeyle ayrıldığını araştırarak istisnai durumları pekiştirin.

Alternative Method

Yanlışı bulmak için önce 'yapım eki' kuralını (Türkçe-nin), ardından 'kurum/kuruluş' kuralını (TDK-nin) kontrol etmek en hızlı yöntemdir.

Estimated Time:2m 0s

Question 77Question →

Türkçede bazı sözcüklerin ve birleşik kelimelerin yazımı, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) belirlediği güncel kurallara tabidir. Özellikle yabancı kökenli kelimeler ve 'ön' sözcüğüyle kurulan tamlamalar sıklıkla yanlış yazılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Şirket çalışanlarının kritik durumlarda inisiyatif alması, kurumsal başarının en önemli anahtarlarından biridir.

Bilimsel araştırmalarda kullanılan kaynak dokümanların güncelliği, çalışmanın niteliği açısından büyük önem taşır.

Kamu kurumlarındaki hiyerarşi düzeni, resmî işleyişin belli bir disiplin çerçevesinde yürümesini sağlar.

Toplumsal barışı sağlamak adına bireyler arasındaki ön yargıları kırmaya yönelik projeler desteklenmelidir.

Yazar, kitabın önsöz kısmında edebiyat eleştirmenlerinin son yıllardaki tutumlarını sert bir dille eleştirmiştir.

Show answer & explanation

Answer: Yazar, kitabın önsöz kısmında edebiyat eleştirmenlerinin son yıllardaki tutumlarını sert bir dille eleştirmiştir.

Answer

Kitabın 'önsöz' kısmında ifadesindeki 'önsöz' sözcüğü 'ön söz' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu'na göre 'ön söz', 'ön yargı', 'ön sezi' gibi tamlamalar ayrı yazılır. Bu nedenle 'önsöz' şeklinde bitişik yazılan ifade bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki yazımı karıştırılabilecek kritik kelimeleri tespit et.

İnisiyatif, doküman, hiyerarşi, resmî, ön yargı ve önsöz kelimeleri belirlendi.

Bu kelimeler KPSS ve benzeri sınavlarda en çok sorulan yazım kuralı tuzaklarıdır.

'Ön' sözcüğü ile kurulan birleşik yapıların kuralını hatırla.

Ön söz, ön yargı, ön ad, ön sezi gibi kelimelerin ayrı; öngörü, önsezi, önayak gibi kelimelerin bitişik yazıldığı tespit edildi.

Anlam kaybına uğramayan 'ön' sözcükleri genellikle ayrı yazılır ancak bazı kelimeler kalıplaşarak bitişik yazım kazanmıştır.

Hatalı olan seçeneği belirle.

'Önsöz' kelimesinin bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

TDK Yazım Kılavuzu'na göre 'ön söz' ifadesi her zaman ayrı yazılmalıdır.

Key Concept

Bazı birleşik kelimelerin ve yabancı kökenli sözcüklerin TDK standartlarına göre yazımı

Hints

'Ön' sözcüğüyle başlayan tamlamaların yazımına odaklanın.

Ön yargı, ön söz gibi kavramlar günlük hayatta sıkça bitişik yazılsa da TDK'ye göre durum farklıdır.

Hangi kelimenin ayrı yazılması gerektiğini düşünün: Ön söz mü, yoksa önsöz mü?

Practice More

Ön sezi, ön ad ve ön görü gibi diğer 'ön' ile başlayan kelimelerin yazımını TDK sözlüğünden kontrol ederek pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 78Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde terimlerin doğru yazımı, iletilmek istenen mesajın ciddiyeti ve doğruluğu açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, imla kurallarına riayet edilmesi profesyonel bir gerekliliktir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Kamu kurumlarında görev yapan personelin, hizmet içi eğitim programlarına katılarak mesleki becerilerini geliştirmeleri teşvik edilmektedir.

Yapılan denetimler sonucunda, firmanın yurtdışı kaynaklı projelerinde bazı teknik aksaklıklar yaşandığı ve bütçe planlamasının hatalı olduğu tespit edildi.

Mülakat öncesinde adayların öz geçmiş formlarını dikkatlice doldurmaları ve akademik çalışmalarını içeren dosyaları eksiksiz teslim etmeleri istendi.

Toplantının ana gündem maddesi, birimler arasındaki iş birliğini güçlendirecek yeni stratejilerin belirlenmesi ve kaynakların verimli kullanılmasıydı.

Genç akademisyen, hazırladığı doktora tezinin ön sözünde kendisine bilimsel süreçlerde rehberlik eden hocalarına teşekkür etmeyi ihmal etmedi.

Show answer & explanation

Answer: Yapılan denetimler sonucunda, firmanın yurtdışı kaynaklı projelerinde bazı teknik aksaklıklar yaşandığı ve bütçe planlamasının hatalı olduğu tespit edildi.

Answer

İçinde "yurtdışı" ifadesi geçen seçenek yanlıştır; bu ifadenin doğru yazımı "yurt dışı" şeklinde olmalıdır.

Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre; "iç, dış, öte" sözcükleriyle kurulan birleşik kelime ve tamlamalar ayrı yazılır. Bu nedenle "yurt dışı" ifadesi ayrı yazılmalıdır. Seçenekte "yurtdışı" şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik yapıdaki sözcükleri (hizmet içi, yurtdışı, öz geçmiş, iş birliği, ön söz) tespit et.

Kritik sözcükler belirlendi.

Yazım yanlışları genellikle bu tür birleşik yapılarda veya tamlamalarda görülür.

"İç, dış, öte" sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin yazım kuralını hatırla.

TDK'ye göre bu sözcüklerle kurulan birleşik kelime ve tamlamalar ayrı yazılır (örneğin: yurt dışı, hafta içi, olağan dışı).

Kuralın doğru uygulanması, yazım yanlışının tespitini sağlar.

Tespit edilen kuralı cümlelere uygula ve hatalı olanı belirle.

"Yurtdışı" olarak bitişik yazılan ifade, kural gereği "yurt dışı" şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Hatalı yazım, birleşik kelimelerin bitişik yazılması gerektiği yönündeki genel yanılgıdan kaynaklanmaktadır.

Key Concept

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler (İç, Dış, Sıra Sözcükleri)

Hints

Cümlelerdeki birleşik kelimelerin ve tamlamaların (iç, dış, ön gibi eklerle yapılanlar) yazımına odaklanın.

"Yurt dışı", "hafta içi", "yazı sırası" gibi örneklerde kullanılan kelimelerin nasıl yazılması gerektiğini hatırlayın.

TDK'ye göre "iç, dış ve öte" sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler her zaman ayrı yazılmalıdır.

Practice More

"Yanı sıra", "ardısıra" ve "peşi sıra" gibi ifadelerin yazım kurallarını inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimelerin anlamlarını yitirip yitirmediğine bakın; eğer iki kelime birleşirken anlam kayması yaşamıyorsa (yurt dışı gibi), genellikle ayrı yazılırlar.

Estimated Time:1m 0s

Question 79Question →

Türkçede bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılırken, bulunma durum eki olan "-de/-da" kelimeye bitişik yazılır. Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Akşamki davete kardeşim de katılacakmış.

Bahçede açan çiçeklerin kokusu her yeri sardı.

Bu kitabı bende senin kadar çok sevmiştim.

Sınavda başarılı olmak için düzenli çalışmalısın.

Show answer & explanation

Answer: Bu kitabı bende senin kadar çok sevmiştim.

Answer

Cümledeki 'bende' ifadesinde yer alan 'de' bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.

Doğru cevap olan seçenekteki 'de' ifadesi bağlaç görevindedir. Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmaması bu kelimenin bağlaç olduğunu kanıtlar ve bağlaçlar Türkçede her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle 'bende' kullanımı yanlıştır, 'ben de' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki 'de/da' parçasını cümleden çıkararak okuyun.

"Bu kitabı ben senin kadar çok sevmiştim" şeklinde anlamlı bir cümle oluşur.

Bağlaç olan 'de' cümleden çıkarıldığında cümlenin yapısı bozulmaz, sadece anlamda hafif bir daralma olur.

Yazım kuralını uygulayın.

Anlam bozulmadığı için buradaki 'de' bir bağlaçtır.

Bağlaçların her zaman ayrı yazılması temel bir kuraldır.

Seçeneği değerlendirin.

Hatalı kullanım belirlenmiştir.

Cümlede 'bende' şeklinde bitişik yazılan ifade, 'ben de' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Key Concept

Bağlaç olan de/da'nın yazımı

Hints

Cümledeki 'de'yi parmağınızla kapatıp cümleyi tekrar okumayı deneyin.

Cümleyi 'de' olmadan okuduğunuzda anlam tamamen bozulmuyorsa o 'de' bir bağlaçtır.

Kişi zamirlerinden (ben, sen, o vb.) sonra gelen ve 'dahilik' anlamı katan 'de' her zaman ayrı yazılır.

Practice More

Bağlaç olan 'ki'nin yazımı ile ilgili benzer örnekleri inceleyerek farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Bağlaç olan 'de' hiçbir zaman 'te/ta' şekline dönüşmez. Eğer bir 'de'yi 'te'ye dönüştürebiliyorsanız o kesinlikle ektir. Bağlaç olan 'de' her zaman yumuşak haliyle kalır.

Estimated Time:45s

Question 80Question →

Türkçede isim soylu sözcüklerle 'etmek, olmak' gibi yardımcı fiillerin birleşmesiyle oluşan birleşik fiillerde, isim unsuru herhangi bir ses olayına (düşme veya türeme) uğramazsa fiil ayrı yazılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala aykırı bir kullanım vardır?

Şirket yönetimi, yeni projeyi hayata geçirmek için tüm detayları not etti.

Müdür Bey, personelin taleplerini içeren raporu Genel Müdürlüğe arz etti.

Yıllardır süregelen bu köhne alışkanlığı artık terketmek her iki taraf için de hayırlı olacaktır.

Yetkililer, barajdaki su seviyesinin kritik sınıra ulaştığını dün sabah ilan etti.

Olayın ciddiyetini kavrayınca durumu hemen ilgili emniyet birimlerine ihbar etti.

Show answer & explanation

Answer: Yıllardır süregelen bu köhne alışkanlığı artık terketmek her iki taraf için de hayırlı olacaktır.

Answer

Yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) yoksa fiil ayrı yazılır; bu nedenle 'terketmek' değil, 'terk etmek' yazımı doğrudur.

Türkçe yazım kurallarına göre, yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde eğer isim olan ilk kelimede bir ünlü düşmesi (kayıp -> kaybetmek) veya ünsüz türemesi (his -> hissetmek) yoksa bu kelimeler mutlaka ayrı yazılır. 'Terk' kelimesi 'etmek' yardımcı fiiliyle birleşirken hiçbir ses değişikliğine uğramaz, bu yüzden 'terk etmek' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiilleri (etmek, olmak) tespit et.

Tespit edilenler: not etti, arz etti, terketmek, ilan etti, ihbar etti.

Kuralın uygulanacağı hedef sözcük öbeklerini belirlemek gerekir.

Bu fiillerin isim unsurlarında (not, arz, terk, ilan, ihbar) bir ses olayı olup olmadığını kontrol et.

Terk sözcüğüne 'etmek' geldiğinde 'terk' sözcüğünde ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmez.

Bitişik yazılma şartı olan ses olayının varlığını sorgulamak gerekir.

Ses olayı gerçekleşmeyen fiili ayrı yazarak yanlışlığı tespit et.

'Terk etmek' ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılmıştır.

Kurala aykırı olan yanlış kullanımı kesinleştirmek içindir.

Key Concept

Yardımcı Fiillerin (etmek, olmak) Yazımı

Hints

Cümlelerdeki 'etmek' yardımcı fiiliyle kurulan yapılara odaklanın.

Birleşik fiilin bitişik yazılması için kelimeler birleşirken bir sesin düşmesi veya ikizleşmesi gerekir. 'Terk' kelimesinde böyle bir durum var mı?

'Kaybolmak' örneğinde 'ı' sesi düşer ve bitişik yazılır; ancak 'terk etmek' örneğinde bir ses değişikliği olmaz, bu yüzden ayrı yazılmalıdır.

Practice More

Benzer şekilde 'fark etmek', 'ayırt etmek' ve 'terk etmek' gibi kelimelerin her zaman ayrı yazıldığını hatırlatacak bir çalışma yapabilirsiniz.

Estimated Time:1m 0s

PreviousPage 4 / 6Next

Yazım Kuralları

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept