Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 questions

Question 341Question →

Aşağıdaki cümlelerden hangisi noktalama işaretlerinin kullanımı bakımından yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türk Dil Kurumu'nun 90. kuruluş yıl dönümü, dilimizin tarihî gelişimini ve zenginliğini vurgulayan çeşitli etkinliklerle kutlandı.

Answer

Kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması kuralına aykırı olan seçenek doğru cevaptır.
Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen kurallara göre; kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu kural gereği 'Türk Dil Kurumu'nun' ifadesi hatalıdır; doğrusu 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde olmalıdır. Bu kural, sınavda en sık karşılaşılan ve en çok karıştırılan noktalama kurallarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kurum ve kuruluş adlarını tespit edin.
'Türk Dil Kurumu' bir kurum adıdır.
Punctuation kurallarının uygulanacağı özel ismi belirlemek için.
2
TDK'nin kurum adlarına gelen eklerle ilgili güncel kuralını hatırlayın.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Hatalı kullanımı tespit etmek için temel kuralın bilinmesi gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki istisnai durumları ve çeldiricileri kontrol edin.
Avrupa Birliği istisnası, yapım eki sonrası kuralı ve dönem adları kuralları hatasızdır.
Sorunun tek bir net cevabı olduğundan emin olmak için.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Kesme İşaretiyle Ayrılmaması Kuralı
Question 342Question →

Resmî yazışmalarda ve idari metinlerde dil bilgisi kurallarına uyulması, kurumun profesyonelliği açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de', 'ki' veya 'mi'nin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Kurul toplantısında ki kararların onaylanması süreci beklenenden daha uzun sürdü.

Answer

Kurul toplantısındaki kararların onaylanması süreci beklenenden daha uzun sürdü.
Doğru cevap olan seçenekte 'toplantısında ki' şeklinde ayrı yazılan '-ki', bir ismi (kararlar) niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır. Türkçede sıfat yapan '-ki' eki her zaman kendisinden önceki kelimeye bitişik yazılmalıdır. Dolayısıyla bu kullanım bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.
Seçeneklerdeki bağlaçlar, ekler ve soru edatları belirlendi.
Yazım kuralının hangi kelime üzerinde test edildiğini anlamak için gereklidir.
2
Tespit edilen yapıların cümlede hangi görevde (ek mi bağlaç mı) kullanıldığını analiz et.
'Toplantısında ki' ifadesindeki '-ki'nin, ismi niteleyen (hangi kararlar? -> toplantısındaki kararlar) bir sıfat yapan ek olduğu saptandı.
Ek olan '-ki'nin bitişik, bağlaç olan 'ki'nin (istisnalar hariç) ayrı yazılması kuralını uygulamak için gereklidir.
3
Yazım kurallarına aykırı olan kullanımı belirle.
Sıfat yapan '-ki' ekinin ayrı yazıldığı seçenek hatalı olarak işaretlendi.
Türkçede yer bildiren sıfatlar türeten '-ki' eki daima bitişik yazılmalıdır.

Key Concept

Sıfat yapan -ki ekinin ve bağlaç olan ki'nin yazımı

Practice More

İlgi zamiri olan '-ki' (seninki, benimki) ile bağlaç olan 'ki' arasındaki farkı pekiştirmek için benzer örnekler çözebilirsiniz.
Estimated Time:55s
Question 343Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sözleşme taslağında tarafların üzerinde uzlaştığı bazı maddeler şunlardır; ödeme takvimi, teslim süresi ve garanti koşulları.

Answer

Sözleşme taslağında tarafların üzerinde uzlaştığı maddelerin sıralandığı seçenekte, örnekleme yapılacak ifadeden önce iki nokta yerine noktalı virgül kullanılarak hata yapılmıştır.
Sözleşme taslağıyla ilgili maddelerin sıralandığı seçenekte 'şunlardır' ifadesinden sonra bir örnekleme yapılacağı belirtilmiştir. Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) getirilmelidir. Bu nedenle noktalama işareti kullanımı yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın kullanım amacını ve sonrasındaki ifadenin yapısını (cümle mi, örnek mi) kontrol edin.
İki nokta; açıklama, örnekleme veya doğrudan aktarma yapılacak yerlerde kullanılır.
Yazım ve noktalama kurallarını doğru uygulamak için bağlamı anlamak gerekir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin büyük harf mi yoksa küçük harf mi başlaması gerektiğini analiz edin.
Bağımsız bir cümle varsa büyük harf, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harf (özel isim değilse) kullanılır.
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için bu ayrım kritiktir.
3
Hatalı seçenekteki noktalama işaretini tespit edin.
Sözleşme maddeleri sıralanırken 'şunlardır' ifadesinden sonra noktalı virgül (;) kullanıldığı görülmüştür.
Kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna noktalı virgül değil, iki nokta (:) konulmalıdır.

Key Concept

İki noktanın açıklama ve örnekleme görevleri ile büyük harf kullanım kuralları.

Practice More

İki noktadan sonra gelen örneklerin özel isim olması durumunda büyük harfle başlaması gerektiğini unutmayın; örneğin 'Ziyaret ettiğimiz şehirler şunlardır: İstanbul, Ankara, İzmir.'
Estimated Time:1m 30s
Question 344Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kendisine sunulan bu cazip teklifi, daha iyisini haketmediğini düşünerek geri çevirdi.

Answer

Kendisine sunulan bu cazip teklifi, daha iyisini haketmediğini düşünerek geri çevirdi.
'Etmek' yardımcı fiiliyle kurulan birleşik fiillerde herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) yoksa kelimeler ayrı yazılmalıdır. 'Hak etmek' kelimesinde de herhangi bir ses olayı bulunmadığı için 'haketmediğini' şeklindeki bitişik yazım yanlıştır; doğrusu 'hak etmediğini' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri (kuzeybatı, itburnu, sabretti, haketmediğini, çörek otu) belirleyin.
İnceleme yapılacak hedef sözcükler doğru şekilde tespit edildi.
Yazım yanlışını bulabilmek için önce birleşik yapılı sözcüklerin teşhis edilmesi gerekir.
2
Yardımcı fiille kurulan 'haketmediğini' sözcüğünü ses olayları (düşme veya türeme) açısından inceleyin.
Sözcükte herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi olmadığı görüldü.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ses olayı barındırmayan yardımcı fiillerin (etmek, olmak) ayrı yazılması gerektiğini doğrulamak için.
3
Hatalı yazımı tespit ederek kuralı uygulayın.
'Haketmediğini' yazımının yanlış olduğu, sözcüğün 'hak etmediğini' şeklinde ayrı yazılması gerektiği sonucuna varıldı.
Ses olayı içermeyen birleşik fiillerin ayrı yazılması kuralına aykırılığı netleştirmek için.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı
Estimated Time:1m 0s
Question 345Question →

Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) tarafından hazırlanan bir denetim raporu özetinden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan resmî denetim sonucunda, hizmet binasının 6'ıncı katında bulunan sistem odasının fiziksel güvenlik standartlarını karşılamadığı saptanmıştır.

Answer

Hizmet binasının kat numarasını belirten '6'ıncı' ifadesindeki yazım yanlıştır; doğru yazım '6'ncı' olmalıdır.
Sıra sayıları ekle gösterildiğinde rakamın okunuşu esas alınır. 'Altı' kelimesi zaten bir ünlüyle (ı) bittiği için getirilen ek tekrar ünlüyle başlayamaz. Bu nedenle '6'ıncı' yazımı hatalıdır; doğru yazımın '6'ncı' şeklinde olması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sıra sayısı ifadesini tespit etme
Cümlede '6'ıncı' ifadesi kullanılmıştır.
Sıra sayılarının ekle yazımında rakamın son harfi ve okunuşu belirleyicidir.
2
Rakamın okunuşuna göre ek uyumunu kontrol etme
'6' rakamı 'altı' şeklinde okunur ve ünlü ile biter.
Türkçede ünlü ile biten kelimelere gelen sıra sayısı eki '-ıncı/-inci' değil, '-ncı/-nci' şeklindedir (altı-ıncı değil, altı-ncı).
3
Doğru yazımı belirleme
'Altı' + '-ncı' = '6'ncı' yazımı doğrudur.
Gereksiz ünlü kullanımını önlemek ve TDK imla kurallarına uymak için ünlüyle biten sayılarda ek doğrudan ünsüzle başlatılmalıdır.

Key Concept

Sıra Sayılarının Eklerle Yazımı ve Ses Uyumu
Estimated Time:1m 30s
Question 346Question →

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra karışıklığı önlemek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gelecek kuşaklara bırakılacak en değerli miras şudur; doğası korunmuş, temiz ve yaşanabilir bir dünya.

Answer

Gelecek kuşaklara bırakılacak mirasın ne olduğu açıklanacağı için noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Mirasın ne olduğuna dair bir açıklama yapılan cümlede, 'şudur' ifadesinden sonra noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin bağlamını incele.
"en değerli miras şudur" ifadesinden sonra bir açıklama yapılacağı görülmektedir.
Noktalama işaretlerinin kullanımı, cümlenin anlam akışına ve yapısal özelliklerine bağlıdır.
2
Açıklama ve örnekleme kurallarını hatırla.
Kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül hiçbir zaman açıklama veya örnekleme başlatmak için kullanılmaz; bu görev iki noktaya aittir.
3
Diğer seçeneklerdeki kullanım amaçlarını doğrula.
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgüllerin tür ayırma, sıralı cümle ayırma ve özneyi belirginleştirme görevlerinde doğru kullanıldığı tespit edilmiştir.
Doğru cevabı teyit etmek için çeldiricilerin kurala uygunluğunu analiz etmek gerekir.

Key Concept

Noktalı virgül ve iki nokta arasındaki işlev farkı
Estimated Time:1m 15s
Question 347Question →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı, bu sözcüklerin cümlede üstlendikleri görevlere göre (ek, bağlaç veya edat) değişiklik göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Senide bu akşam düzenlenecek olan mezuniyet töreninde aramızda görmeyi çok istiyoruz.

Answer

Seni de ifadesinin yer aldığı seçenek yanlıştır; çünkü bağlaç olan "de" her zaman ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen "Senide" ifadesindeki "de" bağlaç görevindedir. Cümleye "başka birileriyle birlikte sen de" anlamı katmaktadır. Türkçede dahi/bile anlamı katan bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki "de", "ki" ve "mi" yapılarını tespit et.
Senide, mademki, doğdu mu, duvardaki, masada ifadeleri incelenir.
Yazım kuralının hangi yapı üzerinde test edildiğini anlamak için.
2
Seçeneklerdeki yapıların görevlerini ve yazım kurallarını kontrol et.
"Senide" kelimesindeki "de" bağlaçtır ancak bitişik yazılmıştır.
Bağlaç olan "de"nin her zaman ayrı yazılması gerektiğini doğrulamak için.

Key Concept

"de" bağlacı cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır; bulunma eki ise cümleye yer/zaman anlamı katar ve bitişik yazılır.
Question 348Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Mülki idare amiri; dürüst, çalışkan, tarafsız ve liyakat sahibi personeli ödüllendirerek kurumsal verimliliği artırmayı amaçlamaktadır.

Answer

Mülki idare amiri ile başlayan cümlede noktalı virgül, özneden sonra gelerek karışıklığı önleme işleviyle kullanılmıştır.
Mülki idare amiri ifadesiyle başlayan cümlede noktalı virgül, özneyi (mülki idare amiri) kendisinden sonra gelen ve virgüllerle sıralanmış olan eş değer ögelerden (dürüst, çalışkan, tarafsız ve liyakat sahibi) ayırmak için kullanılmıştır. Bu kullanım, öznenin bu sıfat dizisinin bir parçası gibi algılanmasını engeller.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki noktalı virgülün kullanım bağlamını analiz edin.
Dört cümlede (B, C, D, E) noktalı virgülün farklı grupları/türleri birbirinden ayırdığı, bir cümlede ise (A) özneden hemen sonra geldiği görülür.
Noktalı virgülün Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen üç ana işlevi vardır: Tür/takımları ayırmak, sıralı cümleleri ayırmak ve özneden sonra gelerek karışıklığı önlemek.
2
Özne vurgusu ve grup ayrımı farkını değerlendirin.
Mülki idare amiri ifadesinden sonra gelen noktalı virgül, özneyi takip eden sıfat tamlaması grubundan (dürüst, çalışkan...) ayırmaktadır. Diğerlerinde ise iki ayrı liste/takım (teknik/idari, yerel/merkezî vb.) söz konusudur.
TDK kuralına göre, ikiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Özneden Sonra Kullanımı (Karışıklığı Önleme)

Alternative Method

Cümledeki noktalı virgülün yerine virgül koymayı deneyin. Eğer özne ile arkasından gelen kelimeler birbirine karışıyor ve anlam belirsizleşiyorsa o kullanım 'özneden sonra kullanım' kuralına girer.
Estimated Time:1m 30s
Question 349Question →

Yaz tatili rotasını belirleyen aile; (I) Tuz Gölü kıyısında mola verdikten sonra (II) Doçent Doktor Ahmet Bey'in rehberliğinde (III) İç Anadolu'nun tarihî yerlerini gezmiştir. Gezi sırasında (IV) Konya İli sınırları içindeki antik yerleşimleri inceleyen grup, (V) Selçuklu Dönemi'nden kalan eserlere hayran kalmıştır.

Bu parçada numaralanmış bölümlerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

D seçeneğinde yer alan 'Konya İli' ifadesindeki 'İli' sözcüğü küçük harfle yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre; özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, bucak, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar. Bu nedenle 'Konya İli' değil, 'Konya ili' şeklinde yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki özel isim ve unvan kullanımlarını belirle.
Tuz Gölü, Doçent Doktor Ahmet Bey, İç Anadolu, Konya İli ve Selçuklu Dönemi ifadeleri incelendi.
Büyük harf kurallarının hangi tür sözcüklerde (yer adı, unvan, yön, idari birim, dönem) uygulandığını saptamak gerekir.
2
İdari birimlerin (il, ilçe, köy vb.) yazım kuralını hatırla.
TDK kurallarına göre özel ada dâhil olmayan il, ilçe, belde, köy gibi sözler küçük harfle başlar.
İdari taksimat bildiren bu sözcüklerin özel ismin bir parçası olup olmadığını kontrol etmek gerekir.
3
Hatalı kullanımı tespit et.
Cümledeki 'Konya İli' tamlamasında 'il' sözcüğü büyük harfle başlatılarak hata yapılmıştır.
Konya özel bir ad olsa da 'ili' sözcüğü bu ismin bir parçası değil, bir tamlama unsurudur.

Key Concept

İl, İlçe ve Şehir Adlarının Yazımı
Question 350Question →

Türkçede özel adlara dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde ve köy gibi sözler küçük harfle başlar. Diğer yandan; saray, köşk, kurum, kuruluş ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlatılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hafta sonu düzenlenen doğa yürüyüşü rotası, Ankara'nın Kızılcahamam İlçesi'ndeki ormanlık alanlardan geçiyordu.

Answer

İlçe sözcüğünün büyük harfle yazıldığı cümle yanlıştır.
Türkçede 'il, ilçe, belde, köy' gibi sözcükler özel adla birlikte kullanıldığında özel ada dâhil edilmez ve küçük harfle başlatılır. 'Kızılcahamam ilçesi' ifadesinde 'ilçesi' sözcüğünün 'İ' harfi küçük olmalı ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel adları ve bu adlara bağlı idari/tür birimlerini belirlemek.
Topkapı Sarayı, Kızılcahamam İlçesi, Millî Edebiyat Dönemi, Orta Çağ, Resmî Gazete gibi ifadeler tespit edildi.
Yazım kurallarına uygunluğun denetlenmesi için odak noktaları belirlenir.
2
TDK'nin yer adlarıyla kurulan tamlamalara ilişkin kuralını uygulamak.
Kızılcahamam ilçesi yazımında 'ilçe' kelimesinin özel ada dahil olmadığı ve tamlama kurduğu görüldü.
Şehir, il, ilçe ve köy gibi sözcükler özel isimle birlikte kullanılsa dahi küçük harfle başlar.
3
Diğer seçeneklerdeki kurum, dönem ve özel isim istisnalarını doğrulamak.
Resmî Gazete'nin istisna olduğu, dönem ve saray adlarının her kelimesinin büyük yazılması gerektiği onaylandı.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak kesin yanlış tespit edilir.

Key Concept

İdari birim bildiren (il, ilçe, köy vb.) sözcüklerin büyük harf kullanımı kuralı

Practice More

İl ve ilçe adlarının aksine; mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adlarında geçen bu sözcüklerin her zaman büyük harfle başladığını unutmayın.
Estimated Time:1m 15s
Question 351Question →

Türkçede sayıların yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Okul kütüphanesindeki yeni gelen kitaplar, her rafa 6'şar adet olacak şekilde dizildi.

Answer

Üleştirme sayılarının rakamla yazıldığı '6'şar' ifadesinin bulunduğu seçenek hatalıdır; bu ifade 'altışar' şeklinde yazılmalıdır.
Türkçede üleştirme sayıları rakamla yazılmaz. Kitapların raflara dizilme miktarını belirten ifadede '6'şar' yerine 'altışar' yazılması gerektiği için bu cümle yazım açısından hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki sayı kullanımlarını ve ekleri tespit et.
A'da tarih ve Romen rakamı, B'de sıra sayısı, C'de üleştirme sayısı, D'de ticari yazım, E'de ise genel sayı yazımı belirlendi.
Yazım kurallarının hangi kategoride uygulanacağını belirlemek için.
2
Üleştirme sayıları (paylaştırma) kuralını hatırla.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla yazılır.
Sayıların yazımındaki temel kurallardan birini doğrulamak için.
3
Hatalı kullanımı belirle.
'6'şar' yazımının kurala aykırı olduğu, doğrusunun 'altışar' olması gerektiği sonucuna varıldı.
Soruda istenen yazım yanlışını tespit etmek için.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı
Question 352Question →

Kütüphane ve arşiv belgelerinin dijitalleştirilmesi ve tasnif edilmesiyle ilgili hazırlanan aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Dijital arşivleme sisteminde şu temel adımlar izlenir; tarama, indeksleme, veri doğrulama ve yedekleme.

Answer

Dijital arşivleme sisteminde şu temel adımlar izlenir; tarama, indeksleme, veri doğrulama ve yedekleme.
Dijital arşivleme süreciyle ilgili cümlede, 'izlenir' fiilinden sonra gelen kısım bir liste niteliğindedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna noktalı virgül değil, iki nokta (:) konmalıdır. Dolayısıyla bu cümledeki noktalı virgül kullanımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin bağlamını analiz et.
Cümlede 'şu temel adımlar izlenir' ifadesinden sonra bir liste/açıklama gelmektedir.
Türkçede açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna hangi işaretin geleceğini belirlemek gerekir.
2
TDK noktalama kurallarını uygula.
Açıklama ve örneklerden önce iki nokta (:) kullanılır; noktalı virgül (;) ise gruplandırma veya sıralı cümleler için kullanılır.
Noktalı virgülün açıklama yapma görevi yoktur, bu görev iki noktaya aittir.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı
Estimated Time:1m 15s
Question 353Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yeni hazırlanan yönetmeliğin yanısıra eski kuralların da bir süre uygulanacağı belirtildi.

Answer

Yeni hazırlanan yönetmeliğin yanısıra eski kuralların da bir süre uygulanacağı belirtildi cümlesinde 'yanı sıra' ifadesi ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'yanı sıra' ifadesi ayrı yazılmalıdır. Cümlede bu ifadenin 'yanısıra' şeklinde bitişik yazılmış olması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcüklerin tespit edilmesi.
Çörek otu, kaydedilmesi, yanısıra, aslanağzı ve terk etti ifadeleri incelenmek üzere belirlenmiştir.
Yazım yanlışını bulmak için öncelikle kurallara tabi olan sözcük yapılarını ayırt etmek gerekir.
2
'Dış, iç, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik yapıların incelenmesi.
'Yanı sıra' ifadesinin 'sıra' sözcüğüyle kurulduğu ve TDK kuralları gereği ayrı yazılması gerektiği tespit edilmiştir.
Türkçede 'yanı sıra, hafta içi, yurt dışı' gibi yapılar kural gereği her zaman ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki birleşik sözcüklerin kurallara uygunluğunun denetlenmesi.
Kaydedilmesi (ses düşmesi var, bitişik), aslanağzı (anlam kayması var, bitişik), çörek otu (anlam kaybı yok, ayrı) ve terk etti (ses olayı yok, ayrı) yazımlarının doğru olduğu onaylanmıştır.
Doğru cevabı teyit etmek için çeldiricilerin kural ihlali yapmadığından emin olunmalıdır.

Key Concept

Dış, İç ve Sıra Sözleriyle Oluşturulan Birleşik Kelimelerin Yazımı
Question 354Question →

Bir mülkiye müfettişi, liyakat ilkesine dair gözlemlerini aktardığı kapsamlı raporunu şu cümleyle sonlandırmıştır (I) Adaletin yerini alan o amansız kayırmacılık ve kurumsal zafiyet (II) Ey bu ülkenin istikbalini omuzlayan mülki amirler, sakın dürüstlükten bir an olsun ödün vermeyin (III) Sizce de bu ağır yükün altında ezilmeden yürümek mümkün müdür (IV) Mezuniyet yılınız (V)

Bu parçada numaralanmış yerlere getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: (.) (...) (!) (?) (?)

Answer

Parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla nokta, üç nokta, ünlem, soru işareti ve soru işareti getirilmelidir.
Cümle sonu işaretlerinin kullanım kurallarına göre; yargısı tamamlanmış ilk cümle nokta ile, yüklemi bulunmayan eksiltili ikinci cümle üç nokta ile, seslenme ve yüksek duygu barındıran emir cümlesi ünlem ile, soru eki barındıran yapı soru işareti ile ve son olarak soru eki olmasa da soru anlamı taşıyan ifade soru işareti ile sonlandırılmalıdır. Bu diziliş tam olarak doğru seçenekte sunulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci parantezin analizi
Nokta (.)
Birinci cümle yargı bildiren, tamamlanmış ve yüklemi olan bir cümledir; bu nedenle sonuna nokta konur.
2
İkinci parantezin analizi
Üç Nokta (...)
İkinci cümlede 'zafiyet' sözcüğünden sonra gelmesi gereken yüklem söylenmemiş, yargı tamamlanmamıştır (eksiltili cümle).
3
Üçüncü parantezin analizi
Ünlem (!)
Cümle hem 'Ey' seslenmesiyle başlamakta hem de 'sakın' ifadesiyle yüksek bir heyecan ve emir tonu taşımaktadır.
4
Dördüncü parantezin analizi
Soru İşareti (?)
Cümlede 'müdür' soru eki kullanılmış ve doğrudan bir cevap beklenmektedir.
5
Beşinci parantezin analizi
Soru İşareti (?)
Soru eki veya sözü içermeyen ancak vurgu ve tonlama ile soru anlamı kazandırılan ifadelerin (mülakat/sorgu senaryoları) sonuna soru işareti konur.

Key Concept

Cümle Sonu İşaretlerinin (Nokta, Üç Nokta, Ünlem, Soru İşareti) İşlevleri
Question 3550% of students answered this correctlyQuestion →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Yayın hayatına uzun yıllardır devam eden Türk Dili Dergisi, bu ayki sayısında yazım kurallarına geniş yer ayırdı.

Answer

Türk edebiyatının köklü yayınlarından biri olan 'Türk Dili dergisi' ifadesindeki 'dergi' sözcüğü özel isme dâhil olmadığı için küçük harfle yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz. 'Türk Dili dergisi' ifadesinde de 'Türk Dili' özel isimdir ancak 'dergi' sözcüğü ismin bir parçası değildir. Bu nedenle küçük harfle yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel adları ve bu adlara eşlik eden tür adlarını (dergi, gazete, anıt vb.) tespit et.
Özel adlar: Bilge Kağan Anıtı, Türk Dili Dergisi, 12 Eylül 2010 Pazar, Resmî Gazete, Güneydoğu Anadolu Projesi.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
TDK kurallarına göre özel ada dâhil olmayan dergi ve gazete adlarının yazım kuralını hatırla.
Hürriyet gazetesi, Türk Dili dergisi örneklerinde olduğu gibi 'gazete' ve 'dergi' sözcükleri küçük harfle başlar.
Özel isim ile özel isme bağlı olan ancak isme dâhil olmayan sözcüklerin ayrımını yapmak gerekir.
3
İstisnai durumları ve diğer yapı adlarını kontrol et.
Resmî Gazete'nin özel bir kullanımı olduğu, anıt ve proje isimlerinin ise tamlama olarak büyük yazıldığı teyit edildi.
Çeldirici seçeneklerdeki doğru kullanımları eleyerek kesin sonuca ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

Özel Ada Dâhil Olmayan Dergi ve Gazete Adlarının Yazımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığı kuralını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 356Question →

Bir kamu kurumunun personeline yönelik düzenlediği görevde yükselme sınavı kılavuzunda sınav uygulama esaslarına dair bazı bilgiler verilmiştir. Buna göre, kılavuzda yer alan aşağıdaki bilgilendirme cümlelerinin hangisi sayıların yazımı bakımından hatalıdır?

Show answer & explanation

Answer: Adaylar sınav salonuna 3'erli gruplar hâlinde ve kontrollü bir şekilde alınacaktır.

Answer

Adayların salonlara alınma düzenini belirten üleştirme sayısının rakamla yazılması hatalıdır; bu sayı 'üçerli' şeklinde yazıyla belirtilmelidir.
Türkçede üleştirme sayıları asla rakamla gösterilmez. Sınav kılavuzunda geçen '3'erli' ifadesi, rakam ve kesme işareti kullanılarak yazıldığı için hatalıdır. Bu ifadenin doğru yazımı 'üçerli' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen sayıların türlerini ve yazım kurallarını inceleyin.
Cümlelerde sıra sayısı (2'nci), sayı grubu (on iki), üleştirme sayısı (3'erli), saat (10.00'da) ve gün belirtme (15 gün) kullanılmıştır.
Her bir sayı türünün Türkçede farklı yazım kuralları bulunmaktadır.
2
Üleştirme sayılarının yazım kuralını uygulayın.
Üleştirme sayılarının (ikişer, üçer, onar vb.) rakam kullanılarak yazılamayacağını, sadece yazıyla ifade edilebileceğini belirleyin.
TDK imla kılavuzuna göre üleştirme sayıları rakamla (3'er, 5'er gibi) yazılamaz.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerde paylaştırma veya gruplandırma anlamı taşıyan sayılara dikkat edin.

Practice More

Üleştirme sayıları ile sıra sayılarının ek alma biçimlerini karşılaştırarak pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 357Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bilim insanları, çöle düşen göktaşının hangi gezegenden geldiğini belirlemek için inceleme başlattı.

Answer

Bilim insanlarının çöle düşen 'gök taşı' ile ilgili inceleme başlattığını belirten cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu'nun birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallarına göre gök cisimlerini karşılayan terimler (gök taşı, meteor taşı, kutup yıldızı vb.) ayrı yazılır. Bu nedenle cümlede geçen 'göktaşının' ifadesi hatalıdır; doğru yazım 'gök taşının' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit etme
Tespit edilen sözcükler: akşamüzeri, gökyüzü, gök taşı, suçüstü, yanı sıra, pek çok.
Yazım yanlışı olan birleşik yapıyı bulmak için önce tüm aday kelimeleri belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen sözcükleri TDK yazım kurallarına göre analiz etme
Gök taşı sözcüğünün ayrı yazılması gerektiği halde bitişik yazıldığı görüldü.
Türkçede gök cisimlerini belirten terimler (gök taşı, kuyruklu yıldız vb.) kural gereği ayrı yazılır.

Key Concept

Gök cisimlerinin ve soyut yer bildiren alt/üst sözcüklerinin yazımı
Estimated Time:1m 15s
Question 358Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde sayıların yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan son düzenlemeyle birlikte, kurumun 70'nci yıl etkinlikleri kapsamında her birime dörder adet yeni nesil bilgisayar tahsis edildi.

Answer

Kurumun 70'nci yıl etkinlikleri ifadesinde '70'nci' yazımı hatalıdır; doğrusu '70'inci' olmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenekte '70'nci' ifadesi kullanılmıştır. 'Yetmiş' kelimesi ünsüzle bittiği için getirilen ek ünlü ile başlamalıdır (yetmiş-inci). Bu nedenle rakamla yazıldığında '70'inci' şeklinde gösterilmesi gerekir. '70'nci' yazımı, sayının 'yetmiş' değil de ünlüyle biten bir kelime olduğu varsayımına dayandığı için hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıların okunuşlarını ve son harflerini kontrol et.
70 sayısı 'yetmiş' olarak okunur ve 'ş' ünsüzü ile biter.
Sıra sayı ekleri (-ıncı, -inci, -uncu, -üncü) ile (-ncı, -nci, -ncu, -ncü) ayrımı sayının son sesine göre yapılır.
2
Ünsüzle biten sayılara uygun eki getir.
Yetmiş + inci = Yetmişinci.
Sayı ünsüzle bittiği için ek ünlü ile başlamalıdır.
3
Hatalı seçeneği diğer kurallarla teyit et.
50 (elli) ünlüyle bittiği için 50'nci doğrudur ancak 70 (yetmiş) ünsüzle bittiği için 70'nci yanlıştır.
Sayıların son harflerine dikkat edilmemesi en yaygın yazım yanlışı kaynaklarından biridir.

Key Concept

Sıra Sayılarının ve Üleştirme Sayılarının Yazımı

Practice More

Sıra sayılarını kontrol ederken sayıları mutlaka harf ile okuyup son harfin ünlü mü ünsüz mü olduğuna dikkat ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 359Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar; yer adları, kurum isimleri, tarihî dönemler ve belirli tarihler gibi birçok farklı alanı kapsamaktadır. Bu kurallara uyulmaması yazım yanlışına yol açar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gelecek hafta sonu İç Anadolu'nun Güneyine doğru bir gezi planlıyoruz.

Answer

İç Anadolu'nun güneyine doğru bir gezi planlıyoruz ifadesindeki 'güneyine' sözcüğü küçük harfle yazılmalıdır.
İç Anadolu'nun güneyine ifadesinde yön bildiren 'güney' sözcüğü, özel isim olan 'İç Anadolu'dan sonra gelmiştir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, yön bildiren sözcükler (doğu, batı, kuzey, güney vb.) yer adlarından sonra kullanıldıklarında küçük harfle başlar. Bu nedenle 'Güneyine' sözcüğünün büyük harfle yazılması yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel adları ve yön bildiren ifadeleri tespit edin.
Tanzimat Dönemi, Dicle Nehri, Türk Dil Kurumu, İç Anadolu, Güney, 14 Haziran Pazar ifadeleri incelendi.
Yazım kurallarına tabi olan hassas noktaları belirlemek için.
2
Yön adlarının yazımıyla ilgili TDK kuralını uygulayın.
Yön bildiren kelimeler (kuzey, güney, doğu, batı vb.) özel isimden sonra kullanıldıklarında küçük harfle başlar.
Hatalı kullanımı tespit etmek için kural-örnek eşleştirmesi yapmak.
3
Tespit edilen hatayı doğrulayın.
İç Anadolu'nun güneyine şeklinde yazılması gerekirken 'Güneyine' şeklinde yazıldığı görüldü.
Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek için.

Key Concept

Yön adlarının ve özel isimlerin büyük harfle yazımı
Estimated Time:1m 0s
Question 360Question →

Noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sağlıklı kalabilmek için şu iki kurala uymalıyız; dengeli beslenmek ve spor yapmak.

Answer

Cümlede örnekleme yapılmadan önce noktalı virgül kullanılması hatalıdır; doğrusu iki nokta olmalıdır.
İlgili seçenekte 'şu iki kurala uymalıyız' ifadesinden sonra örnekler sıralanmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Cümlede bunun yerine noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısını ve noktalama işaretlerinin konumunu analiz edin.
Hangi cümlelerde açıklama veya örnekleme yapıldığı belirlenir.
İki noktanın temel görevi, kendisinden sonra gelecek açıklama veya örnekleri işaret etmektir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadelerin yazım kurallarını kontrol edin.
Tam cümlelerin büyük, kelime grubu şeklindeki örneklerin ise küçük harfle başladığı teyit edilir.
Yazım ve noktalama bir bütündür; iki noktadan sonraki harf tercihi cümlenin yapısına bağlıdır.
3
Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştırın.
Örnekleme öncesinde noktalı virgülün kullanılamayacağı tespit edilir.
Noktalı virgül genellikle sıralı cümleleri veya grupları ayırmak için kullanılır, açıklama başlatmaz.

Key Concept

İki Noktanın Görevleri ve Yazım Kuralları
Estimated Time:45s
PreviousPage 18 / 68Next
Yazım ve Noktalama — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 18 | Examkin