Examkin

Büyük Harflerin Yazımı

122 questions

Question 1Question →

Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adlarında geçen bu sözcükler büyük harfle başlar. Buna karşılık özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran il, ilçe, belde ve köy gibi sözler ise küçük harfle başlar.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Sınav başvurularının yapılacağı merkez Atatürk bulvarı üzerindeki büyük binada hizmet veriyor.

Answer

Atatürk bulvarı ifadesinde 'bulvar' kelimesinin küçük harfle yazılması hatalıdır; bu kelime özel ismin bir parçası olduğu için 'Atatürk Bulvarı' şeklinde yazılmalıdır.
TDK yazım kurallarına göre 'Atatürk Bulvarı' ifadesinde 'Bulvarı' sözcüğü özel ismin ayrılmaz bir parçasıdır ve büyük harfle başlamalıdır. Cümlede 'bulvarı' şeklinde küçük harfle yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve bu isimlere eşlik eden tür/yer belirten sözcükleri tespit et.
Boraboy köyü, Atatürk bulvarı, Millî Kütüphane, Lozan Barış Antlaşması, Van Gölü.
Yazım kurallarına uygunluğu kontrol etmek için önce odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin yer adları ve kurum/kuruluş adlarıyla ilgili kurallarını uygula.
Köy kelimesi küçük (doğru), Bulvar kelimesi büyük (yanlış), Kütüphane (kurum adı) büyük (doğru), Antlaşma büyük (doğru), Göl büyük (doğru).
Hangi sözcüklerin özel isme dâhil olduğunu, hangilerinin sadece tür belirttiğini ayırt etmek hatayı bulmayı sağlar.

Key Concept

Mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adlarında geçen bu kelimelerin her zaman büyük harfle başlatılması ve özel ismin bir parçası kabul edilmesi kuralı.

Practice More

İl, ilçe, belde, köy (küçük) ile Mahalle, Meydan, Bulvar, Cadde, Sokak (büyük) arasındaki ayrımı pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki yer adları maddesini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 2Question →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez ve birim adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken; kanun, tüzük ve yönetmelik adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması kuralı mevcuttur. Ayrıca bazı özel isimler ve unvanlar için de istisnai veya spesifik kurallar bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay'ın verdiği emsal karar, kamu görevlilerinin özlük hakları konusundaki belirsizliği ortadan kaldırdı.

Answer

Danıştay'ın verdiği emsal karar ifadesinde 'Danıştay' sözcüğüne gelen ek kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) belirlediği güncel yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Danıştayın' şeklinde yazılması gereken ifade cümlede 'Danıştay'ın' şeklinde yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimlerin kategorilerini (kurum, kanun, makam, yön) belirle.
Türk Ceza Kanunu (Kanun), Avrupa Birliği (İstisnai Kuruluş), Danıştay (Kurum/Yüksek Mahkeme), batı (Yön), Bakan (Makam).
Her kategorinin büyük harf ve ek kullanımıyla ilgili farklı TDK kuralları bulunmaktadır.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını uygula.
Danıştay bir kurum/kuruluş olduğu için gelen ek 'Danıştayın' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
TDK'nin güncel kuralına göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki istisnaları ve özel durumları kontrol et.
Avrupa Birliği'ne (istisna), Türk Ceza Kanunu'nda (kanun kuralı), batı (yön kuralı) ve Bakan (makam kuralı) kullanımlarının doğru olduğu onaylanır.
Hatalı olan seçeneğin tekliğinden emin olmak için tüm seçenekler elenir.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Question 3Question →

Türkçede özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde ve köy gibi sözcükler küçük harfle başlar.

Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Arkadaşım, çocukluk yıllarının Erzurum'un Oltu İlçesi'nde geçtiğini anlattı.

Answer

Erzurum'un Oltu İlçesi'nde ifadesindeki 'İlçe' sözcüğü küçük harfle yazılmalıydı.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; şehir, il, ilçe, belde, köy gibi sözcükler özel ada dâhil değildir. Bu nedenle 'Oltu ilçesinde' şeklinde küçük harfle yazılmalıydı. Ayrıca bu sözcükler cins isim kabul edildiği için getirilen ekler de kesme işaretiyle ayrılmaz.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yer adlarını ve özel isimleri belirleyin.
Alanya ilçesi, İç Anadolu Bölgesi, Oltu İlçesi, Cumhuriyet Bayramı ve Türk Dil Kurumu ifadeleri tespit edildi.
Yazım yanlışını bulmak için büyük harf kullanımının kritik olduğu yerleri saptamak gerekir.
2
'Oltu İlçesi' ifadesinin TDK yazım kurallarına uygunluğunu denetleyin.
'İlçe' sözcüğünün özel isme dâhil edilerek büyük harfle yazıldığı ve ek alırken kesme işaretiyle ayrıldığı görüldü.
Kural gereği şehir, il, ilçe, belde, köy gibi sözler küçük harfle başlar ve özel ada dâhil olmadıkları için çekim eki aldıklarında kesme işaretiyle ayrılmazlar.

Key Concept

Özel Ada Dâhil Olmayan Tür İsimlerinin Yazımı
Question 4Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde büyük harflerin kullanımı, Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen güncel kurallara göre şekillenmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Şehrin doğusundan geçen Dicle nehri, bölgedeki tarımsal faaliyetler için hayati bir öneme sahiptir.

Answer

Dicle nehri ifadesinin geçtiği seçenek yanlıştır çünkü nehir bildiren tür adı büyük harfle yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; yer adlarında (kıta, bölge, il, ilçe, semt vb.) ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. 'Dicle Nehri' ifadesi de bu kurala dâhil olduğundan 'nehri' sözcüğünün 'N' harfi büyük yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan yer, dönem ve kurum adlarını tespit etmek.
Ağrı Dağı, Tuz Gölü, Millî Mücadele Dönemi, Dicle nehri ve Çankaya Belediyesi ifadeleri belirlendi.
Büyük harf kullanım kurallarının hangi kelime grupları üzerinde uygulanacağını netleştirmek.
2
TDK'nin yer adlarıyla ilgili 'deniz, nehir, göl, dağ, boğaz' kuralını uygulamak.
Ağrı Dağı ve Tuz Gölü yazımlarının doğru, Dicle nehri yazımının ise hatalı olduğu görüldü.
Özel ada dâhil olan coğrafi tür isimlerinin (dağ, nehir vb.) büyük harfle başlaması zorunluluğunu kontrol etmek.
3
Dönem ve kurum adlarının yazım kurallarını doğrulamak.
Millî Mücadele Dönemi ve Çankaya Belediyesi ifadelerinin kurallara uygun olduğu teyit edildi.
Dönem ve kurum isimlerinin her kelimesinin büyük harfle başlatılması kuralını hatırlamak.

Key Concept

Yer adlarında özel isimden sonra gelen coğrafi tür adlarının (dağ, nehir, göl, deniz vb.) büyük harfle yazılması.

Practice More

İl, ilçe ve köy isimlerinin (Örn: Konya ili, Etimesgut ilçesi) tür bildiren kısımlarının neden küçük yazıldığını araştırarak farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 5Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Rüzgârın, yarın öğle saatlerinden itibaren Akdeniz'in Güneyinden eseceği bildirildi.

Answer

Yön bildiren sözcüğün (Güneyinden) özel isimden (Akdeniz) sonra gelmesine rağmen yanlışlıkla büyük harfle başlatıldığı seçenek doğru cevaptır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; doğu, batı, kuzey, güney gibi yön bildiren sözcükler özel isimden önce gelirse büyük harfle (örneğin: Batı Anadolu), özel isimden sonra gelirse küçük harfle (örneğin: Anadolu'nun batısı) başlar. İncelenen cümlede 'Akdeniz'in güneyinden' ifadesi bir yön belirttiği ve özel isimden sonra geldiği için küçük harfle yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yer adlarını ve onlara eşlik eden yön adlarını tespit et.
Cümlelerde 'Kuzey Ege', 'Akdeniz'in Güneyinden', 'Güneydoğu Anadolu', 'Orta Asya' ve 'Batı Trakya' ifadeleri belirlendi.
Büyük harflerin yazımı kuralını uygulamak için özel isim-yön ilişkisini kurmak gerekir.
2
Yön adlarının özel isimden önce mi yoksa sonra mı geldiğini kontrol et.
A, C, D ve E seçeneklerinde yön adları özel isimden önce gelirken, B seçeneğinde sonra gelmiştir.
TDK kurallarına göre yön adlarının yazımı, özel isme göre konumuna bağlıdır.
3
Konum kuralını uygula ve hatayı belirle.
'Akdeniz'in Güneyinden' ifadesindeki 'Güneyinden' sözcüğünün küçük harfle başlaması gerektiği tespit edildi.
Yön adları özel isimden sonra geldiğinde yön belirttiği için küçük harfle yazılır.

Key Concept

Yön adlarının (doğu, batı, kuzey, güney vb.) özel isimle olan konumuna göre yazımı
Estimated Time:45s
Question 6Question →

Türkçede özel adlara getirilen eklerin kullanımı ve kurum, kuruluş, kurul adlarının yazımı belirli kurallara ve istisnalara tabidir. Özellikle yapım eki almış özel adlardan sonra gelen çekim eklerinin ayrılmaması ve bazı kurum adlarındaki istisnai durumlar, yazım yanlışlarının sıkça yapıldığı alanlardır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Profesör Dr. Handan Hanım, dünkü sempozyumda Arapça'nın ve Farsçanın Türk dili üzerindeki tarihî etkilerini kapsamlı bir şekilde ele aldı.

Answer

Doğru yanıt, 'Arapça'nın' ifadesinde yazım yanlışı bulunan seçenektir.
Cümledeki 'Arapça' sözcüğü bir yapım eki (-ça) almıştır. Türkçede özel adlara getirilen yapım ekleri ve bu eklerden sonra gelen diğer tüm ekler (çekim ekleri dahil) kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Arapça'nın' değil, 'Arapçanın' yazımı doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Özel adlara getirilen yapım eklerinin durumunu incelemek.
'Arap' özel ismine getirilen '-ça' eki bir yapım ekidir ve dil ismi türetmiştir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel adlara getirilen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.
2
Yapım ekinden sonra gelen çekim eklerinin durumunu kontrol etmek.
Yapım eki almış özel adlardan sonra gelen çekim ekleri de kesme işaretiyle ayrılmaz.
Kuralın bütünlüğü gereği türetilmiş özel isimler ek alırken kesme işareti kullanılmaz (Örn: Türkçenin, Arapçadan, İstanbullu).
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici kuralları teyit etmek.
Kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması (Türk Dil Kurumunun), ancak Avrupa Birliği'nin istisna olması; kanun adlarının ek alırken ayrılması; akrabalık isimlerinin küçük yazılması gibi durumlar doğrudur.
Seçeneklerdeki diğer tüm kullanımlar TDK güncel yazım kılavuzuyla tam uyumludur.

Key Concept

Yapım Eki Almış Özel Adlarda Kesme İşareti Kullanımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı ile kanun, tüzük, yönetmelik adlarına gelen eklerin yazımı arasındaki farkı karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yeni ticari düzenlemeler, yürürlükte olan Türk Ticaret kanununun ilgili maddelerine dayandırıldı.

Answer

Yeni ticari düzenlemeler, yürürlükte olan Türk Ticaret kanununun ilgili maddelerine dayandırıldı.
Doğru seçenek olan ifadede, belirli bir kanun adı olan 'Türk Ticaret Kanunu'nun her kelimesinin büyük harfle başlaması gerekirken 'kanun' kelimesi küçük harfle yazılmıştır. TDK kurallarına göre kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel adları ve bunlara bağlı tür adlarını tespit etmek.
'Türk Ticaret kanunu' ifadesinin bir kanun adı olduğu belirlendi.
Yazım kurallarına göre kanun isimlerinin nasıl yazılması gerektiğini kontrol etmek gerekir.
2
TDK'nin kanun, tüzük ve yönetmelik adlarıyla ilgili kuralını uygulamak.
Kanun adlarının her kelimesinin büyük harfle başlaması gerektiği sonucuna varıldı.
Türk Ticaret Kanunu, belirli bir yasayı temsil eden özel bir addır.
3
Hatalı kelimeyi düzeltmek.
'Türk Ticaret kanununun' yerine 'Türk Ticaret Kanunu'nun' yazılmalıdır.
Resmî nitelik taşıyan ve bir adı olan tüm belgeler büyük harfle başlatılmalı ve ekler kesme işaretiyle ayrılmalıdır.

Key Concept

Kanun, Tüzük ve Yönetmelik Adlarının Yazımı
Estimated Time:50s
Question 8Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; dönem adları, yapı isimleri, unvanların özel isim yerine kullanılması ve yön bildiren sözcüklerin konumu gibi pek çok kurala bağlıdır. Bu kurallar, metnin resmîyeti ve anlam netliği açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bölgedeki tarihi kalıntıları gezerken Artuklu döneminden kalma Malabadi köprüsü'nün devasa kemerleri hepimizi büyüledi.

Answer

Artuklu döneminden kalma Malabadi köprüsü'nün ifadesinin yer aldığı seçenek hatalıdır; çünkü tarihî dönem ve yapı adlarının her kelimesi büyük harfle başlamalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek hatalıdır çünkü Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar'. Bu nedenle 'Artuklu dönemi' değil, 'Artuklu Dönemi' yazılmalıdır. Ayrıca 'saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar' kuralı gereği 'Malabadi köprüsü' değil, 'Malabadi Köprüsü' şeklinde yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri ve dönem adlarını tespit et.
Artuklu dönemi ve Malabadi köprüsü ifadeleri belirlendi.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için özel ad statüsündeki kelimelerin tespiti gerekir.
2
TDK'nin tarihî dönem ve yapı adlarıyla ilgili kurallarını uygula.
Dönem adlarının (Artuklu Dönemi) ve köprü, saray, kale gibi yapı adlarının (Malabadi Köprüsü) büyük harfle başlaması gerektiği saptandı.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre tarihî olay, çağ ve dönem adları ile yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar.
3
Hatalı yazımı düzelt.
İfadenin 'Artuklu Dönemi'nden kalma Malabadi Köprüsü'nün' şeklinde olması gerektiği sonucuna varıldı.
Özel isimlerin parçası olan tür adlarının (dönem, köprü) büyük yazılmaması bir yazım yanlışıdır.

Key Concept

Dönem ve Yapı Adlarının Yazımı
Question 9Question →

Hayvanlara verilen özel adlar (Boncuk, Tekir, Karabaş vb.) büyük harfle başlar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala aykırı bir kullanım vardır?

Show answer & explanation

Answer: Kedimiz minnoş, bütün gün koltuğun üzerinde uyudu.

Answer

Kedimiz minnoş, bütün gün koltuğun üzerinde uyudu.
Hayvanlara verilen her türlü özel isim (Minnoş, Tekir, Karabaş gibi) Türkçede büyük harfle başlatılmalıdır. 'Kedimiz minnoş...' cümlesinde bu kurala uyulmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki varlıklara verilen isimleri belirleyin.
İkinci cümlede kediye verilen 'minnoş' isminin küçük harfle başladığı görülmektedir.
Özel isimlerin tespit edilmesi kuralın uygulanması için ilk adımdır.
2
Türk Dil Kurumu'nun büyük harflerin kullanımıyla ilgili kuralını hatırlayın.
Hayvanlara verilen isimlerin (Boncuk, Minnoş vb.) özel ad sayıldığı ve büyük harfle başlaması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Kuralın doğru hatırlanması hatanın tespit edilmesini sağlar.
3
Tespit edilen isimle kuralı karşılaştırın.
'minnoş' kelimesi 'Minnoş' şeklinde yazılmalıdır.
Kurala aykırı olan seçenek doğru cevap olarak belirlenir.

Key Concept

Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar.
Estimated Time:45s
Question 10Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar; kurum ve kuruluş adlarından tarihî dönemlere, yön bildiren sözcüklerden özel adlarla kurulan tamlamalara kadar geniş bir alanı kapsamaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Edebiyat hayatına atılan pek çok yazar, ilk yazılarını Varlık Dergisi'nde yayımlayarak geniş kitlelere seslerini duyurma imkânı bulmuştur.

Answer

Edebiyat hayatına atılan yazarların ilk yazılarını yayımladıkları mecrayı belirten 'Varlık Dergisi'nde' ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo gibi sözcükler küçük harfle başlatılmalıdır. 'Varlık' derginin adıdır, ancak 'dergi' sözcüğü bu ismin bir parçası değildir. Bu nedenle 'Varlık dergisinde' yazımı doğruyken, 'Varlık Dergisi'nde' yazımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel adları ve bunlara bağlı tür bildiren sözcükleri (dergi, dönem, kurum, yön vb.) belirleyin.
Cümlede 'Varlık' özel adı ve 'dergi' tür adı tespit edildi.
Yazım kurallarına uyumu denetlemek için özel adın sınırlarını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin 'Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz' kuralını uygulayın.
'Varlık' dergi ismidir ancak 'dergi' sözcüğü bu ismin resmi parçası değildir (Resmî Gazete istisnası dışındadır).
Tür bildiren kelimelerin özel ada dâhil olup olmadığını ayırt etmek yazım yanlışı tespitinde kritiktir.
3
Eklerin getirilme biçimini kontrol edin.
Cümlede 'Dergisi'nde' şeklinde büyük harf ve kesme işareti kullanılmıştır; doğrusu 'dergisinde' şeklinde küçük harf ve kesmesiz yazımdır.
Özel ada dâhil olmayan kelimeler küçük harfle başladığı için bunlara gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılmaz.

Key Concept

Gazete ve Dergi Adlarının Yazımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını (Avrupa Birliği istisnası hariç) pekiştirmek için benzer örnekleri inceleyin.

Alternative Method

Cümledeki tamlamayı 'X dergisi' şeklinde kurduğunuzda 'X' kısmını çıkarınca anlam bozulmuyorsa (örneğin sadece 'Varlık' diyebiliyorsanız), 'dergi' sözcüğü özel ada dâhil değildir ve küçük yazılmalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez ve birim adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Bu kural dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bu hafta yoğun bir gündemle toplanması bekleniyor.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesine gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı cümle yazım bakımından yanlıştır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesi bir kurum/kurul adıdır. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre bu tür adlara getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Meclisi'nin' yerine 'Meclisinin' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel adları (kurum, yer, dönem adları) ve bunlara getirilen ekleri belirle.
Seçeneklerde kurum adları (TDK, TBMM, Fakülte), yer adları (Ege Denizi) ve dönem adları (Servetifünun) tespit edildi.
Yazım kurallarını uygulamak için önce özel adın türünü belirlemek gerekir.
2
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmama kuralını uygula.
Türk Dil Kurumunun ve Siyasal Bilgiler Fakültesinde ifadelerinin doğru; Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ifadesinin ise yanlış olduğu görülür.
TDK güncel yazım kılavuzuna göre kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler ayrılmaz.
3
Diğer özel ad türleri (yer ve dönem) için geçerli olan kesme işareti kuralını kontrol et.
Ege Denizi'nin ve Servetifünun Dönemi'nde kullanımları doğrudur çünkü bunlar kurum/kuruluş değil, yer ve dönem adlarıdır.
Kuralın kapsamını netleştirmek ve diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için bu kontrol gereklidir.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerde geçen kurum ve kuruluş adlarına dikkat edin.
2
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağına dair TDK kuralını hatırlayın.
3
Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi yapıların kurum/kuruluş statüsünde olduğunu unutmayın.

Practice More

Kurum ve kuruluş adları kuralının tek istisnası olan 'Avrupa Birliği'nin' yazımını da ayrıca çalışmanız önerilir.
Estimated Time:45s
Question 12Question →

Resmî yazışmalarda, akademik metinlerde ve kurumsal raporlarda imla kurallarına uygunluk, metnin profesyonelliği ve iletmek istediği mesajın doğruluğu açısından temel bir gerekliliktir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 2013 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne dâhil edilen Türk Kahvesi, kendine has sunumuyla dünya mutfak kültüründe müstesna bir yere sahiptir.

Answer

Türk kahvesi ifadesindeki 'kahve' sözcüğü bir tür adıdır ve TDK kuralları gereği küçük harfle başlatılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar. Dolayısıyla 'Türk kahvesi' yazılırken 'Türk' büyük, 'kahve' küçük harfle başlatılmalıdır. 'Kahvesi' şeklinde büyük harfle kullanım bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki özel ad ve tür adı tamlamalarını belirle.
Millî Eğitim Bakanlığınca, Batı Anadolu, Türk Kahvesi, Devlet Memurları Kanunu'nun, Alanya ilçesi.
Yazım kuralları genellikle özel adın kapsamına göre değişir.
2
Millet veya yer adıyla kurulan birleşik kelimelerin kuralını uygula.
Türk kahvesi, Antep fıstığı, İngiliz anahtarı gibi örneklerde ikinci sözcük her zaman küçük harfle başlar.
Tür adları, özel adla birlikte bir kavram oluştursa da kendi başlarına özel ad niteliği taşımazlar.
3
Kurum ve kanun adlarına gelen eklerin ayrımını kontrol et.
Bakanlığınca (kurum) ek ayrılmaz; Kanunu'nun (kanun) ek ayrılır. Her iki kullanım da doğrudur.
TDK'nin güncel yazım kılavuzuna göre kurum, kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Key Concept

Yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar.

Practice More

Kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralı ile kanun/yönetmelik adlarına gelen eklerin ayrılması kuralını karşılaştırarak çalışmanız kalıcılığı artıracaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 13Question →

Kamu kurum ve kuruluşlarında hazırlanan resmî belgelerde ve akademik metinlerde büyük harflerin kullanımı, Türk Dil Kurumunun (TDK) belirlediği güncel yazım kurallarına uygun olmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî Gazete'de yayımlanan son kararname ile Ankara'nın Çankaya İlçesi sınırları içerisinde yeni bir organize sanayi bölgesi kurulması kararlaştırıldı.

Answer

Çankaya İlçesi ifadesindeki 'ilçe' sözcüğünün büyük harfle başlatılması yazım yanlışıdır; doğrusu 'Çankaya ilçesi' olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar. Çankaya özel bir isimdir ancak 'ilçe' sözü bu isme dâhil değildir. Bu nedenle 'Çankaya ilçesi' yazımı doğruyken, seçenekteki 'Çankaya İlçesi' yazımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki yer ve idari birim adlarını inceleyin.
'Ankara' ve 'Çankaya' özel adları doğru yazılmıştır ancak 'İlçesi' kelimesi büyük harfle başlatılmıştır.
Türkçede özel ada dâhil olmayan şehir, il, ilçe, belde, köy gibi sözcüklerin büyük mü küçük mü yazılacağını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin ilgili kuralını (Madde 12) hatırlayın.
Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar.
Yazım kuralına göre 'Çankaya' özel isimdir ancak 'ilçe' tür ismidir ve tamlama kurmaktadır.
3
Diğer seçeneklerdeki özel durumları kontrol edin.
Resmî Gazete (istisna), Kanun adları, Makam unvanları ve Dönem adlarının doğru yazıldığı teyit edilir.
Hatalı seçeneğin kesinleşmesi için diğer seçeneklerin kurallara uygunluğu doğrulanmalıdır.

Key Concept

İdari Birim ve Yer Adlarının Yazımı
Estimated Time:1m 30s
Question 14Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde büyük harflerin kullanımı, Türk Dil Kurumunun (TDK) belirlediği güncel yazım kurallarına dayanmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan son düzenlemeler, Türk Dil Kurumu Başkanlığına sunulduktan sonra resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Answer

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı ile 'Resmî Gazete' özel isminin doğru yazımı değerlendirildiğinde; ilk seçenek hatalıdır.
Doğru cevap olan seçenek incelendiğinde 'resmî Gazete' yazımı hatalıdır. Resmî Gazete, gazetenin tescilli adıdır ve 'Resmî' sözcüğü de özel isme dâhil olduğu için büyük harfle yazılmalıdır. Ayrıca Türk Dil Kurumu Başkanlığına ifadesinde ekin kesme işaretiyle ayrılmaması güncel TDK kuralına göre doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kontrol edilmesi.
Türk Dil Kurumu Başkanlığına ifadesinde ek kesme işaretiyle ayrılmamıştır, bu kullanım TDK kurallarına göre doğrudur.
TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve birim adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
2
Özel isim niteliğindeki gazete adının kontrol edilmesi.
Cümle içinde geçen 'resmî Gazete' ifadesinde 'resmî' kelimesi küçük harfle yazılmıştır.
Resmî Gazete, gazetenin kendi adıdır ve 'Resmî' kelimesi de büyük harfle başlamalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki yön, dönem ve kanun adlarının kontrol edilmesi.
Orta Çağ, Devlet Memurları Kanunu'nun ve Anadolu'nun batısı kullanımlarının kurallara uygun olduğu görülür.
Çağ adları büyük, kanun adlarına gelen ekler kesmeli ve özel isimden sonra gelen yön adları küçük harfle yazılır.

Key Concept

Özel İsimlerin ve Bağlı Sözcüklerin Büyük Harfle Yazımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralı ile kanun/tüzük adlarına gelen eklerin ayrılması kuralını karşılaştırmalı olarak çalışınız.
Estimated Time:55s
Question 15Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Görüşmeler sonucunda Türk Dil Kurumu’nun yayımladığı son kılavuzdaki değişikliklerin uygulanması kararlaştırıldı.

Answer

Türk Dil Kurumu'nun ifadesinin yer aldığı cümle yazım yanlışı içermektedir; çünkü Türk Dil Kurumu bir kurum adıdır ve kurum adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu'na göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, destek ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Türk Dil Kurumu’nun' yazımı yanlıştır; doğru yazım 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimlerin türlerini (kurum, kanun, dönem, yer adı vb.) sınıflandırın.
Cümlelerde Resmî Gazete (gazete), Türk Ceza Kanunu (kanun), Eski Çağ (dönem), Erciyes Dağı (yer adı), Melikgazi ilçesi (idari birim), Türk Dil Kurumu (kurum) ve Cumhuriyet Meydanı (meydan) ifadeleri bulunmaktadır.
Büyük harf kuralları, özel ismin türüne göre (kurum olması veya olmaması gibi) farklılık göstermektedir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerle ilgili güncel TDK kuralını hatırlayın.
TDK'ye göre 'Kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, destek, iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.' kuralı geçerlidir.
Kurum adları (Türk Dil Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi vb.), diğer özel isimlerin aksine ek alırken kesme işareti kullanmaz.
3
Diğer özel isimlerin (kanun, dönem, meydan) ek alma kurallarıyla karşılaştırma yapın.
Kanunlar (Türk Ceza Kanunu) ve tarihî dönemler (Eski Çağ) kurum adı olmadıkları için ekleri kesmeyle ayrılırken, kurum adlarında ayrılmamalıdır.
Kurum adları ile kanun/dönem adları arasındaki bu ince ayrım, yazım kurallarında en sık karıştırılan ve sınavda ölçülen noktalardan biridir.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarında Kesme İşareti Kullanımı
Estimated Time:1m 30s
Question 16Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; kurum ve kuruluş isimlerinden dönem adlarına, kanun metinlerinden özel günlere kadar geniş bir kural setine bağlıdır. Bu kuralların birçoğu, eklerin getirilme biçimiyle (kesme işareti kullanımı gibi) doğrudan ilişkilidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türk Dil Kurumu'nun güncellediği Yazım Kılavuzu, resmî yazışmalarda dil birliğinin sağlanması açısından temel kaynaktır.

Answer

Türk Dil Kurumu ifadesinden sonra gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır; çünkü TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu bir kurum adıdır ve Türk Dil Kurumu'nun şeklindeki yazım hatalıdır. TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz; doğrusu 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Özel isimlerin ve bunlara getirilen eklerin incelenmesi
Cümlelerdeki kurum (TBMM, TDK), kanun (Anayasa), eser (Resmî Gazete, Yazım Kılavuzu) ve dönem/gün adları tespit edildi.
Yazım yanlışını bulmak için hangi kelimenin hangi kural grubuna girdiğini belirlemek gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kuralının uygulanması
Türkiye Büyük Millet Meclisinin (Doğru), Türk Dil Kurumu'nun (Hatalı).
TDK Yazım Kılavuzu'na göre kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz (Tek istisna: Avrupa Birliği'ne).
3
Kanun ve eser adlarına gelen ekler kuralının karşılaştırılması
Anayasa'nın (Doğru), Resmî Gazete'de (Doğru).
Kurum adlarının aksine; kanun, tüzük, yönetmelik ve eser adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve Eser Adlarında Eklerin Yazımı
Question 17Question →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili aşağıdaki cümlelerden hangisinde kurala aykırı bir durum söz konusudur?

Show answer & explanation

Answer: Türk Silahlı Kuvvetleri’nin modernizasyon çalışmaları, savunma sanayisindeki yerli ve milli projelerle desteklenmektedir.

Answer

Türk Silahlı Kuvvetleri ifadesi bir kurum ismi olduğu için gelen ek kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
Türk Silahlı Kuvvetleri bir kurum adıdır. TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Türk Silahlı Kuvvetleri’nin' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Türk Silahlı Kuvvetlerinin' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki tüm özel adları, kurum, kuruluş, kanun ve dönem isimlerini tespit et.
Tespit edilenler: Batı felsefesi, Aydınlanma Çağı, UNESCO, Pamukkale Travertenleri, Türk Silahlı Kuvvetleri, Türk Medeni Kanunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Plan ve Bütçe Komisyonu.
Yazım kurallarını uygulamak için önce özel ad statüsündeki kelimelerin belirlenmesi gerekir.
2
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve iş yeri adlarına gelen ekler (Avrupa Birliği hariç) kesme işaretiyle ayrılmaz.
Bu kural KPSS'de en sık sorulan ve en çok karıştırılan istisnai durumlardan biridir.
3
Kanun, tüzük, yönetmelik ve tarihî dönem isimlerine gelen eklerin yazımını kontrol et.
Kanun (Türk Medeni Kanunu) ve dönem (Aydınlanma Çağı) adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
Kurum/kuruluş kuralı ile kanun/dönem kuralı arasındaki bu farkı ayırt etmek soruyu çözmek için kritiktir.
4
Seçenekleri bu kurallar ışığında değerlendir.
Seçeneklerdeki 'Türk Silahlı Kuvvetleri’nin' ifadesinde kurum ismine gelen ekin kesmeyle ayrıldığı görülür, bu bir yazı yanlışıdır.
TSK bir kurum olduğu için ek bitişik yazılmalıdır: 'Türk Silahlı Kuvvetlerinin'.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarında Kesme İşareti Kullanımı

Alternative Method

Soruyu çözerken 'kurum' ile 'kanun' arasındaki farka odaklanın. Eğer bir yapı, bir bina veya bir organizasyon söz konusuysa (Okul, Meclis, Kurum, Şirket vb.) ek ayrılmaz. Ancak bir metin, bir yasa veya bir kitap söz konusuysa ek genellikle ayrılır.
Estimated Time:1m 30s
Question 18Question →

Özel isimlerin yazımı kuralı dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hafta sonu tüm aile birlikte izmir'e gitmeye karar verdik.

Answer

İzmir şehir adının küçük harfle başlatıldığı cümle hatalıdır.
Şehir isimleri özel ad statüsündedir. Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre özel adlar her zaman büyük harfle başlamalıdır. İlgili seçenekte bir şehir adı olan sözcüğün küçük harfle başlatılması kural ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri (kişi, şehir, kurum, bayram vb.) tespit edin.
Cümlelerde 'Cumhuriyet Bayramı', 'Ahmet Bey', 'izmir', 'Türk Dil Kurumu' ve 'Ağrı Dağı' özel isimleri bulunmaktadır.
Yazım yanlışını bulmak için önce kurala tabi olan sözcükleri belirlemek gerekir.
2
Özel isimlerin büyük harfle başlayıp başlamadığını TDK kurallarına göre kontrol edin.
Diğer tüm özel isimler büyük harfle başlarken, şehir adı olan 'izmir' kelimesinin küçük harfle başladığı görülmektedir.
Türkçede şehir adları özel isim kategorisindedir ve büyük harfle yazılmaları zorunludur.

Key Concept

Özel İsimlerin Büyük Harfle Başlaması
Estimated Time:30s
Question 19Question →

TDK Yazım Kılavuzu'ndaki güncel kurallar ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan son araştırmada, Milliyet Gazetesi'nde 1960-1970 yılları arasında yayımlanan kültür sanat haberleri incelenmiştir.

Answer

Milliyet gazetesinde yayımlanan yazıların incelendiğini belirten seçenek hatalıdır çünkü gazete adı olan 'Milliyet' özel isim olsa da 'gazete' kelimesi bu özel isme dâhil değildir.
Türkçede özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, heykel gibi tür bildiren sözcükler küçük harfle başlar. Milliyet gazetesinin adı sadece 'Milliyet'tir; 'gazete' sözcüğü bu isme dâhil değildir. Dolayısıyla 'Milliyet gazetesi' şeklinde yazılmalı ve özel isim olmadığı için gelen ek de kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kurum, gazete, yer ve yön adlarını tespit et.
Türk Dil Kurumu, Batı medeniyeti, Rönesans, Milliyet Gazetesi, İç Anadolu'nun güneyi, Konya Ovası, Resmî Gazete gibi ifadeler belirlendi.
Yazım kuralları bu özel kategoriler üzerinden denetlenmektedir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.
'Türk Dil Kurumunun' ifadesinde ek ayrılmamıştır, bu kullanım TDK'ye göre doğrudur.
Kurum adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmaması sık karıştırılan bir kuraldır.
3
Gazete ve dergi isimlerinin yazımındaki istisnayı kontrol et.
'Resmî Gazete' dışındaki tüm gazete ve dergi isimlerinde 'gazete' ve 'dergi' sözcükleri küçük harfle başlar.
Resmî Gazete, ismine 'Gazete' kelimesi dâhil olan tek yayındır.
4
Milliyet Gazetesi ifadesindeki hatayı belirle.
Buradaki 'Gazetesi' kelimesinin 'G' harfi küçük olmalı ve kesme işareti kullanılmamalıdır.
Özel ada dâhil olmayan tür adları büyük harfle başlamaz.

Key Concept

Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözcüklerin yazımı ile kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralı.
Question 20Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; yer adları, unvanlar, kurum isimleri ve tarihî dönemler gibi pek çok kurala bağlıdır. Bu kurallara uyulmaması yazım yanlışına yol açar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gezi ekibi, Erzurum yakınlarındaki Tortum şelalesi çevresinde kamp kurmaya karar verdi.

Answer

Cümledeki 'Tortum şelalesi' ifadesinde 'şelale' kelimesi büyük harfle başlatılarak 'Tortum Şelalesi' şeklinde yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, şelale vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. 'Tortum şelalesi' ifadesi bu kurala aykırıdır; doğrusu 'Tortum Şelalesi' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Unvan ve makam adlarının yazım kuralını incele.
Makam veya unvan sözleri (Türk Dil Kurumu Başkanı) büyük harfle başlar.
Belirli bir makamı temsil eden unvanlar özel isim sayılır.
2
Yön adlarının özel isimle kurduğu tamlamadaki yazımını kontrol et.
Yön adları özel isimden sonra gelirse (Anadolu'nun doğusu) küçük yazılır.
Yön adları sadece özel isimden önce geldiklerinde (Doğu Anadolu) büyük harfle başlar.
3
Birim ve bölüm adlarının yazımını denetle.
Kurum, kuruluş ve birim adlarının (Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü) her kelimesi büyük harfle başlar.
Resmî birim adları özel isim statüsündedir.
4
Yer adlarında kullanılan coğrafi tür isimlerini değerlendir.
Dağ, nehir, göl, şelale gibi tür bildiren isimler (Tortum Şelalesi) büyük harfle başlamalıdır.
Bu kelimeler özel isme dahil olup bir coğrafi yer adını tamamladıkları için büyük yazılır.
5
Tarihî dönem ve devir adlarının yazımını doğrula.
Dönem ve devir adları (Tanzimat Dönemi) büyük harfle başlar.
Tarihsel süreçleri belirten özel isimler büyük harf kuralına tabidir.

Key Concept

Yer adlarında tür bildiren ikinci isimlerin (dağ, şelale, göl vb.) büyük harfle başlatılması kuralı.
Estimated Time:50s
Page 1 / 7Next