Examkin

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

112 questions

Question 1Question →

Akademik ve resmî yazışmalarda kullanılan teknik terimlerin ve yabancı kökenli ifadelerin yazımında, sözcüğün kökenine veya Türkçedeki standart kullanımına uyulmaması çeşitli yazım yanlışlarına yol açmaktadır. Ayrıca, ses bakımından benzerlik gösteren ancak anlamları farklı olan sözcüklerin birbirinin yerine kullanılması da önemli bir hata kaynağıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Yeni atanan genel müdür, kurum içindeki hiyerarşiye önem vermesine rağmen çalışanlara karşı oldukça mütevazi bir tutum sergiliyor.

Answer

Kurum içindeki hiyerarşiye rağmen alçak gönüllü bir tutum sergilediği belirtilen genel müdürün anlatıldığı cümlede 'mütevazi' sözcüğünün kullanımı yanlıştır; doğrusu 'mütevazı' olmalıdır.
Cümlede kastedilen anlam 'alçak gönüllü' olduğu için doğru yazımın 'mütevazı' olması gerekir. 'Mütevazi' ise 'paralel' anlamına gelen farklı bir sözcüktür ve bu bağlamda kullanımı yazım/anlam yanlışı oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan ve yazımı sıklıkla karıştırılan yabancı kökenli sözcükleri (müteakip, statüko, halüsinasyon, mütevazi, muzdarip) tespit edin.
Beş farklı cümlede beş anahtar sözcük belirlendi.
Yazım yanlışı genellikle bu tür teknik veya yabancı kökenli kelimelerde yoğunlaşır.
2
Tespit edilen sözcükleri TDK güncel yazım kılavuzu verileriyle ve anlam bağlamıyla karşılaştırın.
Müteakip, statüko, halüsinasyon ve muzdarip sözcüklerinin yazımlarının kurallara tam uyumlu olduğu görüldü.
Sözcüklerin hem harf yapısı hem de cümledeki anlamları kontrol edilmelidir.
3
'Mütevazi' sözcüğünün geçtiği cümleyi anlam bakımından analiz edin.
Cümlede kastedilen anlamın 'alçak gönüllü' olduğu, ancak 'paralel' anlamına gelen 'mütevazi' sözcüğünün tercih edildiği belirlendi.
Sesçe birbirine çok yakın olan 'mütevazı' (alçak gönüllü) ve 'mütevazi' (paralel) sözcükleri Türkçede en sık yapılan anlam/yazım karışıklıklarından biridir.
4
Yazım yanlışının yapıldığı cümleyi teyit edin.
Genel müdürün tutumundan bahsedilen cümlede 'mütevazı' yerine 'mütevazi' yazılarak hata yapıldığı sonucuna varıldı.
Yazım kuralları sadece harf hatasını değil, yanlış sözcük kullanımını da kapsar.

Key Concept

Sesçe Yakın Sözcüklerin Yazımı ve Anlam Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 2Question →

Türkçede yabancı dillerden geçen bazı sözcükler ile ayrı veya bitişik yazılan kelime öbeklerinin yazımında sıklıkla hataya düşülmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı yanlış bir sözcük kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Soğuk kış sabahlarında dışarı çıkarken gri pardesüsünü giymeyi asla ihmal etmezdi.

Answer

Yazımı yanlış olan sözcük 'pardesü' olup, bu kelimenin Türk Dil Kurumuna göre doğru yazımı 'pardösü' şeklindedir.
Cümledeki 'pardesü' kelimesi Fransızca 'par-dessus' kökeninden gelmekte olup Türkçedeki standart yazımı 'pardösü' şeklindedir. Günlük konuşma dilinde bu kelimenin 'pardesü' veya 'pardüsü' olarak telaffuz edilmesi, yazımda hataya düşülmesine neden olmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan ve yazımı karıştırılma ihtimali yüksek olan sözcüklerin (inisiyatif, kolektif, her bir, pardesü, tıraş) belirlenmesi.
İnceleme odağı olan sözcükler tespit edildi.
Yazım yanlışlarını bulmak için öncelikle riskli kelime gruplarına odaklanmak gerekir.
2
Belirlenen sözcüklerin TDK güncel yazım kuralları ve sözlüğü çerçevesinde kontrol edilmesi.
'inisiyatif', 'kolektif', 'her bir' ve 'tıraş' sözcüklerinin kurallara uygun yazıldığı, 'pardesü' sözcüğünün ise hatalı olduğu görüldü.
Yabancı kökenli sözcüklerin Türkçe söyleniş biçimleri ile resmi yazımları arasındaki farkları teyit etmek gerekir.
3
Hatalı olan 'pardesü' sözcüğünün doğru formunun belirlenmesi.
Sözcüğün doğru yazımının 'pardösü' olduğu teyit edildi.
Sorunun çözümü için yanlışın doğrusunu bilmek ve hatayı somutlaştırmak esastır.

Key Concept

Yabancı Kökenli Sözcüklerin Yazımı ve TDK Standartları
Estimated Time:50s
Question 3Question →

Türkçede özellikle yabancı kökenli sözcüklerin yazımında, söyleyiş özelliklerine veya köken dilin kurallarına bağlı olarak çeşitli yanlışlıklar yapılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Komisyonun hazırladığı son raporda, personelin aldığı bu ağır disiplin cezasına müstehak görüldüğü belirtilmiştir.

Answer

Cümledeki 'müstehak' sözcüğü yazım bakımından hatalıdır; sözcüğün TDK standartlarına göre doğru yazımı 'müstahak' olmalıdır.
Türkçede 'hak etmiş, layık' anlamlarına gelen ve Arapça kökenli olan sözcüğün doğru yazımı 'müstahak' şeklindedir. Cümlede ise bu sözcük 'müstehak' yazılarak 'a' yerine 'e' ünlüsü kullanılmış ve yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sıklıkla karıştırılan (şalter, doküman, müteşekkir, illüzyon, müstahak) sözcükleri tespit etmek.
A seçeneğinde 'şalter', B'de 'doküman', C'de 'müteşekkir', D'de 'illüzyon' ve E'de 'müstehak' sözcükleri mercek altına alındı.
Yazım yanlışları genellikle bu tür ödünçlenmiş veya söyleyişi zor sözcüklerde yoğunlaşır.
2
Tespit edilen sözcüklerin TDK Güncel Yazım Kılavuzu'ndaki karşılıklarını kontrol etmek.
şalter (doğru), doküman (doğru), müteşekkir (doğru), illüzyon (doğru), müstahak (E seçeneğinde 'müstehak' yazılarak hata yapılmış).
Yazım kuralları sorularında tek geçerli referans Türk Dil Kurumu'nun belirlediği standartlardır.

Key Concept

Ödünçlenmiş Sözcüklerin Yazımı

Practice More

Benzer şekilde 'mütevazı' (alçakgönüllü) ve 'mütevazi' (paralel) sözcükleri arasındaki anlam ve yazım farkını çalışarak bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 4Question →

Türkçede özellikle yabancı kökenli sözcüklerin yazımında, telaffuzdaki söyleyiş alışkanlıkları ve ses benzerlikleri nedeniyle çeşitli hatalar yapılabilmektedir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Araştırmacı, arşivlerden topladığı gazete küpürlerini kronolojik bir sıraya göre dosyalamaya başladı.

Answer

Cümledeki 'küpürlerini' ifadesi yanlıştır; sözcüğün doğru yazımı 'kupür' şeklinde olmalıdır.
Cümledeki 'küpürlerini' sözcüğü bir yazım yanlışı içermektedir. Türkçede gazete veya dergilerden kesilmiş yazı parçalarını ifade eden sözcüğün doğru yazımı 'kupür' şeklindedir. Halk arasındaki 'küpür' söyleyişi yaygın bir galat olup resmî yazım kurallarına aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sıklıkla karıştırılan anahtar sözcükleri belirle.
Hafriyat, zatürre, küpür, sömestir ve vejetaryen sözcükleri inceleme altına alındı.
Yazım yanlışları genellikle bu tür ödünçleme sözcüklerin telaffuz hatalarının yazıya aktarılmasıyla oluşur.
2
Belirlenen sözcükleri Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzu verileriyle karşılaştır.
'Küpür' sözcüğünün yanlış olduğu, Fransızca kökenli olan bu kelimenin 'kupür' şeklinde yazılması gerektiği tespit edildi.
Sözcük kökenindeki 'u' ünlüsü Türkçede de korunmaktadır.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici sözcüklerin doğruluğunu teyit ederek kesin sonuca ulaş.
Hafriyat (doğru), zatürre (doğru), sömestir (doğru) ve vejetaryen (doğru) yazımlarının kurallara uygun olduğu görüldü.
Zatürre'deki çift 'r' ve sömestir'deki 'i' harfi gibi kritik noktalar teyit edilerek hata payı elendi.

Key Concept

Yabancı Kökenli Sözcüklerin Orthografisi
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bu konuda yalnış bir karar vermek istemiyorum.

Answer

İçinde 'yalnış' ifadesi geçen cümle yazım yanlışı içermektedir; doğrusu 'yanlış' olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'yalnış' kelimesi hatalıdır. Bu kelimenin kökü 'yanılmak' fiilidir. 'Yanıl-ış' türetimi sırasında ünlü düşmesi gerçekleşir ve kelime 'yanlış' halini alır. Dolayısıyla 'n' harfi 'l' harfinden önce gelmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yaygın olarak karıştırılan sözcükleri (yalnız, yanlış, kılavuz, tıraş, şoför) tespit et.
Sözcükler: yalnız (A), yalnış (B), kılavuz (C), tıraş (D), şoför (E).
Yazım kuralları sorularında odaklanılması gereken kritik kelimeleri belirlemek için.
2
'Yanlış' sözcüğünün kökenini ve yazım kuralını hatırla.
Sözcük 'yanıl-' kökünden türediği için 'yanlış' şeklinde yazılmalıdır.
Kelime türetilirken ünlü düşmesine uğrar ve harf sırası bu köke göre belirlenir.
3
Seçenekleri bu kurala göre değerlendir.
'Yalnış' yazımı hatalıdır.
Yanlış yazılan kelimeyi bularak soruyu cevaplamak için.

Key Concept

Yanlış ve Yalnız Sözcüklerinin Yazımı
Question 6Question →

Resmî yazışmalarda ve günlük dilde kullanılan bazı sözcüklerin yazımı, konuşma dilindeki yanlış telaffuz alışkanlıkları nedeniyle sıklıkla karıştırılmaktadır. Yazılı anlatımda bu tür hatalardan kaçınmak, dilin doğru kullanımı ve kurumsal ciddiyet açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Belediyenin düzenlediği süpriz etkinlikler, mahalle sakinleri tarafından ilgiyle karşılandı.

Answer

Belediyenin düzenlediği süpriz etkinliklerin yer aldığı cümlede yazım yanlışı vardır; sözcüğün doğrusu 'sürpriz' olmalıdır.
Türkçede 'sürpriz' kelimesi Fransızca 'surprise' kökeninden gelmekte olup içerisinde iki adet 'r' ünsüzü barındırır. Günlük konuşma dilinde ilk 'r' sesi sıklıkla telaffuz edilmese de yazılı dilde 'sürpriz' şeklinde yazılması zorunludur. 'Süpriz' şeklindeki kullanım bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılması muhtemel olan 'doküman', 'herkes', 'egzoz', 'süpriz' ve 'rastgele' sözcüklerini tespit edin.
Bu sözcüklerin imla kuralları ve Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzu verileriyle karşılaştırılması gerekir.
Yazım yanlışını bulmak için şüpheli kelimelerin standart formlarını hatırlamak temel adımdır.
2
'Sürpriz' sözcüğünün kökenini ve Türkçedeki standart yazımını kontrol edin.
Sözcüğün telaffuzunda bazen düşürülen 'r' sesinin, yazılı dilde mutlaka korunması gerektiği (sürpriz) belirlenir.
Konuşma dilindeki 'süpriz' telaffuzu, yazıya yanlış aktarılmasına neden olan temel unsurdur.
3
Yanlış yazılan seçeneği belirleyerek diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit edin.
'D' seçeneğindeki 'süpriz' yazımının hatalı olduğu kesinleşir.
Diğer seçeneklerdeki 'doküman', 'herkes', 'egzoz' ve 'rastgele' sözcüklerinin güncel kılavuza uygunluğu hatasız bir çözüm sağlar.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcüklerin İmlası
Estimated Time:1m 0s
Question 7Question →

Dilin doğru kullanımı, sadece kelime hazinesinin zenginliğiyle değil, aynı zamanda sözcüklerin imla kurallarına uygun şekilde kâğıda dökülmesiyle ölçülür. Özellikle yabancı kökenli olup Türkçeye yerleşmiş bazı sözcüklerin yazımı, günlük dildeki telaffuz yanlışları veya yanlış alışkanlıklar nedeniyle akademik ve resmî metinlerde bile sıklıkla karıştırılmaktadır.

Bu açıklamadan hareketle, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu görevlilerinin kriz anlarında sorumluluk alarak inisiyatif kullanmaları, idari süreçleri hızlandıracaktır.

Answer

Kamu görevlilerinin kriz anlarında sorumluluk alarak inisiyatif kullanmalarından bahseden cümle, herhangi bir yazım yanlışı içermemektedir.
İdarede karar alma yetkisini ifade eden 'inisiyatif' sözcüğü, Fransızca 'initiative' kökeninden gelir ve Türkçede hem 'n' hem de 's' sesinden sonra 'i' harfi gelecek şekilde yazılır. Bu cümlede herhangi bir imla hatası yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki kritik sözcükleri belirleme
Belirlenen sözcükler: şarter, erezyon, inisiyatif, silahşör, zerafet.
Yazımı karıştırılma ihtimali yüksek olan yabancı kökenli terimler bu sorunun odak noktasını oluşturur.
2
Sözcükleri TDK Yazım Kılavuzu ile karşılaştırma
şarter -> şalter (yanlış), erezyon -> erozyon (yanlış), inisiyatif (doğru), silahşör -> silahşor (yanlış), zerafet -> zarafet (yanlış).
Türkçedeki ödünçlenmiş kelimelerin orijinal dillerindeki yapıları ile Türkçedeki ses uyumu arasındaki farklar imla hatalarına yol açar.
3
Yazım yanlışı bulunmayan cümleyi tespit etme
İçerisinde 'inisiyatif' geçen cümle imla kurallarına tam olarak uygundur.
Diğer tüm seçeneklerde fonetik benzerlikler nedeniyle yanlış yazılmış kelimeler bulunmaktadır.

Key Concept

Ödünçlenmiş Sözcüklerin İmlası
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Herşey vaktinde ve yerinde güzeldir.

Answer

Herşey vaktinde ve yerinde güzeldir.
Türkçede 'şey' sözcüğü her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla 'Herşey' yazımı hatalıdır, doğru yazımı 'Her şey' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılabilecek birleşik ve ayrı yazılan sözcükleri tespit edin.
Seçeneklerde 'herşey', 'birçok', 'hiçbir', 'pek çok' ve 'birkaç' ifadeleri belirlendi.
Yazım kurallarını denetlemek için odak noktalarını belirlemek.
2
'Şey' sözcüğünün yazımıyla ilgili temel kuralı uygulayın.
Türkçede 'şey' sözcüğü (belgisiz zamir), her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır.
Sorudaki temel yazım hatasını tespit etmek.
3
Tespit edilen 'Herşey' ifadesini kurala göre değerlendirin.
'Her şey' şeklinde ayrı yazılması gereken ifadenin bitişik yazıldığı ve yazım yanlışı yapıldığı görüldü.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Key Concept

Şey sözcüğünün yazımı
Estimated Time:30s
Question 9Question →

Günlük hayatta ve resmî yazışmalarda kullanılan bazı sözcükler, telaffuzlarındaki benzerlikler veya yerleşmiş yanlış alışkanlıklar nedeniyle hatalı yazılabilmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan bir sözcüğün kullanımıyla ilgili yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Pazardan alınan taze karnıbaharlar, akşam yemeği için özenle temizlendi.

Answer

Pazardan alınan taze karnıbaharlar, akşam yemeği için özenle temizlendi cümlesindeki 'karnıbahar' sözcüğünün yazımı yanlıştır; doğru yazımı 'karnabahar' şeklindedir.
Türkçede 'karnabahar' sözcüğü, günlük dildeki hatalı telaffuzların yazıya yansıması sonucu 'karnıbahar' şeklinde yanlış yazılabilmektedir. TDK güncel yazım kılavuzuna göre bu kelimenin tek ve doğru yazımı 'karnabahar' şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kritik ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri belirle.
Belirlenen sözcükler: kolektif, sarımsak, karnıbahar, erozyon, kupür.
Yazım yanlışını tespit etmek için önce potansiyel hata kaynaklarına odaklanmak gerekir.
2
Belirlenen sözcüklerin TDK yazım kılavuzundaki güncel biçimleriyle karşılaştırmasını yap.
'Karnıbahar' kelimesinin yazım kılavuzunda 'karnabahar' olarak yer aldığı görüldü.
Doğru yazım kuralını teyit etmek için resmi kaynaklara göre kontrol sağlanmalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kelimelerin doğruluğunu teyit et.
Kolektif (tek l), sarımsak (ı ile), erozyon (o ile) ve kupür (u-ü ile) yazımlarının doğru olduğu onaylandı.
Diğer seçeneklerde hata olmadığından emin olunarak doğru cevap kesinleştirilir.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcükler
Estimated Time:45s
Question 10Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve teknik metinlerde kullanılan terimlerin imlası, belgenin güvenirliği ve dilin korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda, bir kurumun faaliyet raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir imla hatası yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gazete küpürlerinden oluşturulan arşiv, ilçenin son elli yıllık sosyal değişimini gözler önüne seriyor.

Answer

Gazete kesiklerinden oluşturulan arşivden bahsedilen cümlede geçen 'küpürlerinden' sözcüğünün yazımı yanlıştır; sözcüğün aslı 'kupürlerinden' olmalıdır.
Gazete kesiklerinden oluşturulan arşivden bahsedilen cümlede geçen 'küpürlerinden' ifadesinde bir yazım yanlışı vardır. Fransızca kökenli (coupure) bu sözcüğün doğru yazımı Türk Dil Kurumu'na göre 'kupür' şeklindedir. Kelime 'ü' ile değil, 'u' harfiyle yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sıklıkla karıştırılan teknik terimleri (hafriyat, aperitif, küpür, laboratuvar, pardösü) belirlemek.
Potansiyel hatalı sözcükler listelendi.
Yazım yanlışı sorusunda odaklanılması gereken kritik kelimeleri saptamak gerekir.
2
Belirlenen sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki standart formlarını kontrol etmek.
Hafriyat, aperitif, laboratuvar ve pardösü kelimelerinin doğru yazıldığı görüldü.
Bu kelimeler halk ağzındaki yanlış söyleyişleri (harfiyat, aperatif vb.) nedeniyle sıklıkla karıştırılmaktadır.
3
Fransızca kökenli olan 'kupür' sözcüğünün ses yapısını incelemek.
'Küpür' ifadesinin yanlış olduğu, doğrusunun 'kupür' (u ile) olduğu saptandı.
Yabancı kökenli kelimelerin Türkçeleşmiş imla formlarını bilmek, üst düzey yazım kuralları soruları için esastır.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcüklerin İmlası
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question →

Dilin estetik ve teknik kapasitesini yansıtan metinlerde, ödünçleme sözcüklerin ve kalıplaşmış birleşik yapıların imlası, yazarın dil bilincini ortaya koyan temel unsurlardır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Özel bir inşaat projesinin teknik denetimlerini yürüten mütaahhit, yapı denetim kuruluşundan gelen raporu inceleyerek eksiklerin giderilmesini sağladı.

Answer

Yazım yanlışı 'mütaahhit' sözcüğünün geçtiği cümlede yapılmıştır; sözcüğün doğrusu 'müteahhit' olmalıdır.
Cümledeki 'mütaahhit' sözcüğü hatalı yazılmıştır. Arapça kökenli olan ve 'taahhüt eden' anlamına gelen bu kelimenin doğru yazımı 'müteahhit' şeklindedir. Kelimenin ikinci hecesindeki 'e' ünlüsünün 'a'ya dönüştürülmesi yaygın bir telaffuz hatası olsa da imla kurallarına aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükler tespit edilir.
Tespit edilen sözcükler: vejetaryen, koreografi, mütaahhit, laboratuvar, gitgide.
Sorunun odaklandığı 'yazımı karıştırılan sözcükler' kapsamındaki kelimeleri analiz etmek gerekir.
2
Tespit edilen sözcüklerin TDK güncel yazım kılavuzundaki karşılıkları kontrol edilir.
vejetaryen (doğru), koreografi (doğru), laboratuvar (doğru), gitgide (doğru), mütaahhit (YANLIŞ).
Kelime bazlı yazım kontrolü yapılarak hatanın kaynağı belirlenir.
3
Hatalı yazılan sözcüğün doğru biçimi ve kuralı açıklanır.
Arapça kökenli 'müteahhit' kelimesi 'e' ünlüsüyle yazılmalıdır; 'mütaahhit' yazımı bir ünlü uyumsuzluğu hatasıdır.
Hatanın nedenini teknik olarak açıklamak öğrenmeyi pekiştirir.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcükler
Estimated Time:1m 15s
Question 12Question →

Resmî belgelerin ve günlük metinlerin hazırlanmasında, sözcüklerin imlasına dikkat etmek dilin doğru kullanımı açısından temel bir gerekliliktir. Bazı sözcükler, söylenişlerindeki ses özelliklerinden dolayı yazıya yanlış aktarılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan bir sözcükle ilgili yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun hizmet araçlarını kullanan şöförlerin çalışma saatleri yeniden düzenlendi.

Answer

Hizmet araçlarını kullanan kişilerden bahsedilen seçenekte geçen 'şöförlerin' ifadesi yanlıştır; sözcüğün doğru yazımı 'şoför' olmalıdır.
Hizmet araçlarını kullanan kişileri ifade eden cümlede geçen 'şöför' sözcüğü yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'na göre Fransızca kökenli olan bu sözcüğün ilk hecesinde 'o' sesi bulunmalı ve kelime 'şoför' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümleleri tek tek okuyarak yazımı karıştırılabilecek kritik sözcükleri (ayrıntı, şoför, kütüphane, sistem, alternatif vb.) tespit ediniz.
B seçeneğindeki 'şöför' sözcüğü dikkat çekmektedir.
Yazımı karıştırılan sözcükler genellikle yabancı kökenli veya ses olaylarına açık kelimelerdir.
2
Tespit edilen sözcüğün Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki karşılığını kontrol ediniz.
TDK'ye göre sözcüğün doğru yazılışı 'şoför'dür.
Türkçede bazı yabancı kökenli sözcüklerdeki ünlüler, söyleniş etkisinden dolayı yazıya yanlış aktarılabilmektedir.
3
Hatalı yazımı içeren cümleyi işaretleyiniz.
Hizmet araçlarını kullanan şöförlerin ifadesi yanlıştır.
Kelimenin ilk hecesinde 'ö' değil 'o' sesi bulunmalıdır.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcükler
Estimated Time:45s
Question 13Question →

Türkçede özellikle yabancı kökenli sözcüklerin yazımında söyleyiş özelliklerine dayalı hatalar sıklıkla yapılmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Edebiyat eleştirmenleri, yazarın son romanındaki mütevazı anlatım tarzının, eserin kalıcılığını artıracağını belirtiyor.

Answer

Edebiyat eleştirmenlerinin yazarın anlatım tarzını değerlendirdiği cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
Doğru cevapta geçen 'mütevazı' sözcüğü, alçak gönüllü ve sade anlamlarını karşılamakta olup TDK kurallarına göre doğru yazılmıştır. Bu sözcük, geometrik bir terim olan 'mütevazi' (paralel) ile karıştırılmamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılabilecek yabancı kökenli ve özel yapılı sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: silüet, insiyatif, aperatif, kollektif, mütevazı.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kritik sözcüklerde odaklanmaktadır.
2
Sözcüklerin TDK güncel yazım kılavuzundaki formlarını kontrol et.
Silüet -> siluet, insiyatif -> inisiyatif, aperatif -> aperitif, kollektif -> kolektif.
Hatalı yazımları eleyerek doğru seçeneğe ulaşmak için standart kurallar uygulanmalıdır.
3
Son seçenekteki 'mütevazı' sözcüğünün bağlam ve imla kontrolünü yap.
Mütevazı (alçak gönüllü) sözcüğünün yazımı doğrudur ve bağlama uygundur.
Sözcüğün 'mütevazi' (paralel) sözcüğü ile karıştırılmadığından emin olunmalıdır.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcükler ve Alıntı Kelimelerin İmlası

Practice More

Benzer şekilde 'stetoskop', 'egzoz' ve 'laboratuvar' gibi teknik/yabancı terimlerin imla kurallarını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 14Question →

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, anlam bakımından birbirine yakın olan veya sesletim açısından benzerlik gösteren diğer sözcüklerle sıklıkla karıştırılabilmektedir. Bu durum, özellikle resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde anlam kusurlarına yol açabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan resmî incelemeler sonucunda, adayın bu kadroya atanması konusunda herhangi bir hukuki mahsur görülmemiştir.

Answer

Resmî belgelerdeki hukuki bir sakıncayı belirtmek için 'mahsur' değil, 'mahzur' sözcüğünün kullanıldığı cümle yazım yanlışı içermektedir.
Hukuki veya idari bir engeli, sakıncayı ifade etmek için kullanılan doğru sözcük 'mahzur' (z ile) şeklindedir. 'Mahsur' (s ile) sözcüğü ise 'kuşatılmış, çevrilmiş, bir yerde hapis kalmış' anlamlarına gelmektedir. İlk cümlede 'hukuki bir engel görülmediği' kastedildiği için 'mahzur' yazılması gerekirken 'mahsur' yazılarak yanlışlık yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen ve yazımı karıştırılmaya müsait olan anahtar sözcükleri (mahsur, mahzur, muvafakat, müteahhit vb.) tespit etmek.
Mahsur, muvafakat, mefruşat ve müteahhit sözcükleri odak noktası olarak belirlendi.
Yazım kuralları sorularında genellikle bu tür teknik veya Arapça/Farsça kökenli sözcükler üzerinden çeldirici oluşturulur.
2
Tespit edilen sözcüklerin bağlam içindeki anlamlarını ve TDK güncel yazım kılavuzundaki karşılıklarını kontrol etmek.
'Mahsur' sözcüğünün 'kuşatılmış/mahsur kalmış', 'mahzur' sözcüğünün ise 'sakınca/engel' anlamına geldiği görüldü.
Anlamca birbirine yakın görünen ancak farklı yazılan sözcükler (paronimler) arasındaki farkı ayırt etmek için bağlam analizi gereklidir.
3
Hukuki engel anlamında kullanılan cümlede hangi sözcüğün tercih edildiğini incelemek.
Hukuki bir sakınca kastedilirken 'mahsur' sözcüğünün kullanıldığı, dolayısıyla bir yazım/kullanım yanlışı yapıldığı saptandı.
Bağlam 'sakınca' gerektirirken 'kuşatılmışlık' anlamındaki sözcüğün seçilmesi yanlıştır.

Key Concept

Anlamca Karıştırılan Sözcüklerin Yazımı (Mahsur ve Mahzur Ayrımı)
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question →

Kültürel metinlerin ve resmî belgelerin hazırlanmasında imla kurallarına riayet edilmesi, bilginin doğru aktarılması açısından elzemdir. Bu bağlamda, verilen cümlelerin hangisinde imla hatası bulunmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Seminerde ele alınan temel konuların yanısıra katılımcıların merak ettiği güncel meselelere de değinildi.

Answer

Verilen cümleler incelendiğinde 'yanısıra' ifadesinin bitişik yazıldığı görülmektedir; ancak Türk Dil Kurumu imla kuralları gereği bu ifade 'yanı sıra' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türkçede 'yanı sıra' ifadesi, 'sıra' sözcüğünün kullanımıyla oluşan bir söz öbeğidir ve TDK kuralları uyarınca 'iç, dış, sıra' sözcükleriyle yapılan bu tür tamlamalar her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle bitişik yazılan 'yanısıra' bir imla hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri tespit edin.
Müteahhit, entelektüel, orijinal, tıraş ve yanısıra sözcükleri odak noktalarıdır.
Bu sözcükler, kökenleri veya ses yapıları nedeniyle sınavda sıkça sorulan imla tuzaklarıdır.
2
Yabancı kökenli sözcüklerin TDK sözlüğündeki doğru yazımlarıyla karşılaştırma yapın.
Müteahhit (çift h), entelektüel (tek l), orijinal (i ile) ve tıraş (ı ile) sözcüklerinin doğru yazıldığı onaylanır.
Bu sözcüklerin doğru yazımlarını hatırlamak, yanlış seçeneği elemenizi sağlar.
3
Birleşik kelime ve söz öbeklerinin ayrı/bitişik yazılma kurallarını uygulayın.
'Sıra' sözcüğüyle kurulan 'yanı sıra, ardı sıra, peşi sıra' gibi yapıların her zaman ayrı yazılması gerektiği kuralı hatırlanır.
Kural ihlali içeren 'yanısıra' ifadesinin yazım yanlışı olduğu kesinleşir.

Key Concept

İç, dış ve sıra sözleriyle kurulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması kuralı ile bazı yabancı kökenli kelimelerin standart imlası.
Estimated Time:1m 0s
Question 16Question →

Yabancı dillerden dilimize geçen sözcüklerin yazımı ve somut yer bildirmeyen "alt, üst, üzeri" sözleriyle kurulan birleşik kelimelerin imlası sıklıkla karıştırılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Araştırmacıların sunduğu raporda, çocukların davranışlarını etkileyen bilinç altı süreçler ayrıntılı bir şekilde ele alınmış.

Answer

C seçeneğinde yer alan 'bilinç altı' ifadesi, TDK kuralları gereği bitişik yazılması gerektiği halde ayrı yazıldığı için bir yazım yanlışı içermektedir.
Doğru cevap, somut olarak yer bildirmeyen 'alt' sözcüğüyle kurulan 'bilinçaltı' kelimesinin yazımıyla ilgilidir. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre; somut olarak yer bildirmeyen 'alt', 'üst' ve 'üzeri' sözcüklerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. 'Bilinçaltı' sözcüğü zihinsel, soyut bir alanı ifade ettiği ve gerçek anlamda fiziksel bir 'alt' konumu belirtmediği için bitişik yazılması gerekirken, seçeneklerde ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılması muhtemel olan yabancı kökenli ve birleşik yapılı sözcükleri tespit edin.
Tespit edilen sözcükler: entelektüel, illüzyon, bilinç altı, repertuvar ve vejetaryen.
Sorunun odaklandığı yazım kurallarını bu anahtar kelimeler üzerinden denetlemek gerekir.
2
Yabancı kökenli sözcüklerin (entelektüel, illüzyon, repertuvar, vejetaryen) imlasını TDK sözlüğüne göre kontrol edin.
Söz konusu sözcüklerin tamamının doğru imla ile yazıldığı saptanmıştır.
Bu sözcükler sıklıkla yanlış telaffuz edildiği için yazıda da sıklıkla hata yapılan kelimelerdir.
3
Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili 'alt, üst ve üzeri' kuralını hatırlayın.
Somut olarak yer bildirmeyen 'alt, üst ve üzeri' sözleriyle kurulan birleşik kelimelerin bitişik yazılması gerektiğini belirleyin.
Türkçe yazım kurallarında yer bildiren kelimelerin soyut anlam kazandığında bitişik yazılması temel bir kuraldır.
4
C seçeneğindeki 'bilinç altı' ifadesini bu kurala göre değerlendirin.
'Bilinçaltı' sözcüğü somut bir yer (örneğin bir masanın altı) bildirmediği, soyut bir kavramı karşıladığı için bitişik yazılmalıdır. Ayrı yazımı yanlıştır.
Hatalı kullanımın nedenini belirleyerek doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcükler ve Somut Yer Bildirmeyen Birleşik Kelimelerin Yazımı

Practice More

Benzer şekilde 'olağanüstü', 'akşamüzeri' ve 'suçüstü' gibi kelimelerin bitişik yazım kuralını tekrar etmek konunun pekişmesini sağlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 17Question →

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, telaffuzdaki söyleyiş farklılıkları veya köken dillerin etkisiyle sıklıkla karıştırılmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Kentteki hava kirliliğinin önlenmesi amacıyla yürütülen denetimlerde, araçların egzos salınımı mercek altına alındı.

Answer

Hava kirliliğinin önlenmesi amacıyla yürütülen denetimlerde, araçların egzos salınımı mercek altına alındı.
Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre, araçların atık gaz sistemini ifade eden sözcüğün doğru yazımı 'egzoz' şeklindedir. Seçenekte yer alan 'egzos' kullanımı yazım yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki ve seçeneklerdeki yazımı karıştırılması muhtemel sözcükleri (unvan, entelektüel, antrenman, egzos, stajyer) tespit et.
Tespit edilen sözcükler TDK güncel yazım kılavuzu verileriyle karşılaştırıldı.
Yazım kuralları sorularında TDK'nin güncel verileri esas alınmalıdır.
2
'unvan', 'entelektüel', 'antrenman' ve 'stajyer' sözcüklerinin yazımını kontrol et.
Bu sözcüklerin hepsinin ilgili cümlelerde doğru yazıldığı belirlendi.
Doğru seçenekleri eleyerek hata yapılan sözcüğe ulaşmak için analiz gereklidir.
3
'egzos' sözcüğünün yazımını incele.
'egzos' biçimindeki yazımın yanlış olduğu, doğrusunun 'egzoz' olması gerektiği tespit edildi.
İngilizce kökenli olan 'exhaust' sözcüğü Türkçeye 'egzoz' olarak geçmiştir ve sonu 'z' ile biter.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcükler
Estimated Time:50s
Question 18Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde yabancı kökenli sözcüklerin veya ek alan kelimelerin doğru yazımı, dilin korunması ve iletinin doğru aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlığın yayımladığı son genelge, bugünden itibariyle tüm illerde titizlikle uygulanmaya başlanacak.

Answer

Bakanlığın yayımladığı genelgeyle ilgili olan ve içinde 'itibariyle' sözcüğü geçen cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre 'itibariyle' şeklinde bir kullanım bulunmamaktadır. Sözcüğün doğru yazımı, 'itibar' kelimesine getirilen ekle oluşan 'itibarıyla' şeklindedir. Bu nedenle, bu sözcüğün geçtiği cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve ek almış kritik sözcükleri (doküman, müteahhit, itibariyle, başkomiser) belirle.
Sözcükler: doküman, müteahhit, itibariyle, başkomiser.
Yazım yanlışları genellikle bu tür sözcüklerde yoğunlaşmaktadır.
2
Belirlenen sözcüklerin TDK Güncel Türkçe Sözlük'teki yazımlarını kontrol et.
doküman (doğru), müteahhit (doğru), başkomiser (doğru), itibariyle (yanlış).
Sözcüklerin standart dil kullanımındaki yerini doğrulamak gerekir.
3
'itibariyle' sözcüğünün kök ve ek yapısını analiz ederek doğru biçimi tespit et.
itibar + -ıyla = itibarıyla.
Arapça kökenli 'itibar' sözcüğüne getirilen vasıta eki (-la/-le), kelimenin son ünlüsüne uyum sağlayarak 'itibarıyla' şeklinde yazılmalıdır.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcükler ve Eklerin Uyumu
Estimated Time:1m 0s
Question 19Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan raporlarda ve resmî yazışmalarda kelimelerin imla kurallarına uygun yazılması, kurumsal ciddiyetin bir gereğidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Belediye hizmetlerinde kullanılan araçların bakımı ve şöförlerin eğitimi düzenli olarak yapılmaktadır.

Answer

Belediye hizmetlerinde kullanılan araçların bakımı ve şöförlerin eğitimi düzenli olarak yapılmaktadır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'şöför' sözcüğü yazım bakımından hatalıdır. Türk Dil Kurumu'na göre kelimenin doğru yazımı 'şoför' şeklindedir. Fransızca kökenli bu sözcükte ilk hecedeki ünlü 'o' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri tespit et.
Cümlelerde 'şöför', 'entegre', 'inisiyatif', 'metot' ve 'faaliyet' sözcükleri incelenmelidir.
Yazım yanlışları genellikle bu tür ödünç alınmış sözcüklerde yapılmaktadır.
2
Tespit edilen sözcüklerin TDK Yazım Kılavuzu'ndaki güncel karşılıklarını kontrol et.
'Şoför' kelimesinin doğru yazımının 'o' harfiyle olduğu görülür.
Kelime Fransızca 'chauffeur' kökeninden gelmektedir ve Türkçedeki standart yazımı 'şoför' şeklindedir.
3
Yanlış yazılan sözcüğün bulunduğu seçeneği belirle.
İçinde 'şöför' ifadesi geçen seçenek hatalıdır.
Kelime 'şöför' değil 'şoför' şeklinde yazılmalıdır.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcükler
Estimated Time:45s
Question 20Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde yabancı kökenli sözcüklerin doğru yazımı, dilin korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Tartışma esnasında sergilediği agresif tavır, muhattap olduğu kişileri oldukça şaşırttı.

Answer

Tartışma esnasında sergilediği agresif tavır, muhattap olduğu kişileri oldukça şaşırttı cümlesinde 'muhatap' sözcüğü yanlış yazılmıştır.
Seçenekte yer alan 'muhattap' sözcüğü, dilimizde 'muhatap' şeklinde tek 't' ile yazılmalıdır. Arapça kökenli olan bu kelimede halk arasındaki söyleyiş alışkanlığı nedeniyle çift 't' türemesi görülse de, resmî yazımda bu bir hata kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sıklıkla karıştırılan sözcükleri (laboratuvar, röportaj, mütalaa, müracaat, muhatap) tespit et.
Sözcükler: laboratuvar, röportaj, mütalaa, müracaat, muhattap.
Yazım yanlışının hangi sözcükten kaynaklandığını bulmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen sözcüklerin TDK güncel yazım kılavuzundaki karşılıklarını kontrol et.
Laboratuvar (doğru), Röportaj (doğru), Mütalaa (doğru), Müracaat (doğru), Muhatap (yanlış yazılmış).
Kelime bazlı yazım kurallarında tek otorite TDK sözlüğüdür.
3
Yanlış yazılan 'muhattap' sözcüğünün doğru biçimini belirle.
Sözcüğün aslı 'muhatap' şeklindedir.
Arapça kökenli olup Türkçeye geçen bazı sözcüklerdeki ünsüz türemesi veya çift ünsüz kullanımı kurallara bağlanmıştır; 'muhatap' tek 't' ile yazılır.

Key Concept

Yabancı Kökenli Sözcüklerin Yazımı
Estimated Time:50s
Page 1 / 6Next
Yazımı Karıştırılan Sözcükler — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin