Anayasa Mahkemesi: Kuruluşu ve Üye Seçimi

61 questions

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu ve üyelerinin seçim süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminde, ikinci turda salt çoğunluk sağlanamazsa üçüncü turda en çok oy alan aday üye seçilmiş olur.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay Genel Kurullarınca gösterilecek üçer aday arasından ilgili mahkemelerin kontenjanlarını dolduracak üyeleri seçer.

Anayasa Mahkemesi üyeleri

12

yıl için seçilirler ve görev süreleri dolan bir üye bir kez daha seçilme hakkına sahiptir.

Anayasa Mahkemesi Başkanı, üyeler arasından Cumhurbaşkanı tarafından

4

yıl için atanır.

Anayasa Mahkemesi toplam

17

üyeden oluşur ve bu üyelerin tamamı yüksek yargı organlarından gelen adaylar arasından seçilir.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminde, ikinci turda salt çoğunluk sağlanamazsa üçüncü turda en çok oy alan aday üye seçilmiş olur.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak seçim sürecinde, eğer ilk iki turda gerekli nitelikli çoğunluklar sağlanamazsa, üçüncü turda en yüksek oyu alan aday üye olarak seçilir.

Anayasa Mahkemesi üyeliği için TBMM tarafından yapılan seçimlerde kademeli bir oylama usulü benimsenmiştir. İlk turda üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu, ikinci turda salt çoğunluğu aranır. Eğer bu çoğunluklar sağlanamazsa, ikinci turda en çok oyu alan iki aday üçüncü tura kalır ve bu turda en yüksek oyu alan aday seçimi kazanmış olur.

Step-by-Step Solution

Üye sayısını ve seçici makamları belirle.

Toplam

15

üye vardır;

12

üyeyi Cumhurbaşkanı,

3

üyeyi TBMM seçer.

2017

değişikliği ile üye sayısı güncellenmiştir.

TBMM'nin seçim prosedürünü incele.

Üç turlu oylama:

1

. turda

2/3

(

400

oy),

2

. turda salt çoğunluk (

301

oy),

3

. turda en çok oyu alan kazanır.

Meclis kararlarında nitelikli çoğunluk aranması demokratik meşruiyeti artırır.

Görev süresi ve yeniden seçilme kuralını kontrol et.

Görev süresi

12

yıldır ve tekrar seçilmek mümkün değildir.

Yargı bağımsızlığını korumak adına tek dönemlik görev süresi belirlenmiştir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu, üye dağılımı ve TBMM'deki oylama usulü.

Hints

Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısı

2017

yılındaki değişiklikle

17

'den

15

'e düşürülmüştür.

TBMM'nin üye seçerken izlediği yol, Kamu Denetçisi seçimine benzer şekilde kademeli bir oylama sistemidir.

Üyeler

12

yıl için seçilir ve emeklilik yaşı

65

'tir. Seçilen bir üye tekrar bu göreve gelemez.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyeliği için gereken yaş ve kıdem şartlarını (örneğin avukatlar için

20

yıl çalışma ve

45

yaş) gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 22Question →

$2017$ yılı Anayasa değişiklikleri ile düzenlenen güncel sisteme göre, Anayasa Mahkemesinin üye yapısı ve bu üyelerin seçim süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı; mahkemenin toplam

15

üyesinden

13

'ünü yüksek yargı organları, Yükseköğretim Kurulu ve üst kademe yöneticileri arasından seçerek belirler.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üçer aday içinden gizli oyla seçer.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için adayların seçim tarihinde en az

40

yaşını doldurmuş olmaları ve yükseköğrenimlerini tamamlamış olmaları yeterlidir.

Anayasa Mahkemesi üyeleri

12

yıl için seçilirler; ancak görev süresi dolan bir üye, Genel Kurulun salt çoğunluk kararıyla bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilir.

Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinden seçilen üyelerin görev süreleri bittiğinde, bu boşalan üyelikler için Cumhurbaşkanı tarafından Danıştay üyeleri arasından atama yapılır.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üçer aday içinden gizli oyla seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından seçer.

Doğru seçenek, Anayasa'nın 146. maddesinde yer alan güncel düzenlemeyi tam olarak yansıtmaktadır. TBMM; iki üyeyi Sayıştay'ın kendi üyeleri arasından göstereceği üçer adaydan, bir üyeyi ise baro başkanlarının avukatlar arasından göstereceği üç adaydan gizli oyla seçer.

Step-by-Step Solution

Toplam üye sayısını belirle.

Anayasa Mahkemesi toplam

15

üyeden oluşur (

2017

değişikliği sonrası).

Askeri Yargıtay ve AYİM'in kaldırılmasıyla üye sayısı

17

'den

15

'e düşmüştür.

Seçim yetkisini organlara göre paylaştır.

Cumhurbaşkanı

12

üyeyi, TBMM ise

3

üyeyi seçer.

Anayasa'nın 146. maddesi uyarınca yetki dağılımı bu şekildedir.

TBMM'nin seçtiği üyelerin kaynağını kontrol et.

2

üye Sayıştay Genel Kurulundan,

1

üye baro başkanlarının göstereceği avukatlar arasındandır.

TBMM'nin üye havuzu Sayıştay üyeleri ve serbest avukatlardır.

Seçilme şartlarını ve görev süresini doğrula.

Yaş sınırı

45

'tir, görev süresi

12

yıldır ve tekrar seçilmek yasaktır.

Yüksek mahkeme üyeliğinin bağımsızlığını korumak için tek dönemlik görev süresi öngörülmüştür.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Usulü ve Kaynakları

Hints

Anayasa Mahkemesinin güncel üye sayısının 15 olduğunu ve askeri yargı kontenjanlarının kaldırıldığını hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın kendi kontenjanından (12 üye) hangi kurumları kaçar kişiyle temsil ettiğini tablo üzerinden çalışın.

Estimated Time:1m 30s

Question 23Question →

$1982$ Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesine Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından üye seçilmesine ilişkin süreç incelendiğinde; aday belirleme, kontenjanlar ve oylama aşamalarıyla ilgili yapılan aşağıdaki saptamalardan hangisi hukuki bir hata içermektedir?

TBMM tarafından seçilecek üç üyenin ikisi Sayıştay Genel Kurulu, biri ise baro başkanları tarafından serbest avukatlar arasından önerilen adaylar arasından seçilir.

Baro başkanlarının TBMM'ye sunulacak üç adayı belirlemek için kendi aralarında yapacakları seçimde, her baro başkanı ancak bir aday için oy kullanabilir.

TBMM'de yapılan oylamanın ikinci turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu sağlanamazsa, üçüncü turda en çok oyu alan iki aday arasından en çok oyu alan üye seçilir.

Sayıştay Genel Kurulundan seçilecek üyeler için her boş üyelik adına, Sayıştay Genel Kurulu tarafından kendi başkan ve üyeleri arasından belirlenerek TBMM'ye sunulan aday sayısı beştir.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için TBMM veya Cumhurbaşkanı tarafından seçilme ayrımı olmaksızın en az kırk beş yaşın doldurulmuş olması zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay Genel Kurulundan seçilecek üyeler için her boş üyelik adına, Sayıştay Genel Kurulu tarafından kendi başkan ve üyeleri arasından belirlenerek TBMM'ye sunulan aday sayısı beştir.

Answer

Sayıştay Genel Kurulu tarafından TBMM'ye sunulan aday sayısının beş olduğunu belirten ifade hatalıdır; doğru sayı üç olmalıdır.

Anayasa'nın

146

. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi üyeliği için yapılacak seçimlerde, aday göstermeye yetkili kurumlar (Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, YÖK, Barolar) her bir boş üyelik için TBMM'ye veya Cumhurbaşkanı'na

3

aday sunarlar. Seçeneklerde belirtilen 'beş aday' ifadesi bu nedenle hukuki bir hata teşkil eder.

Step-by-Step Solution

TBMM'nin üye seçtiği kaynak kurumları belirle.

TBMM;

2

üyeyi Sayıştay'dan,

1

üyeyi baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından seçer.

Anayasal kontenjan dağılımını doğrulamak için.

Aday gösterme oranlarını (aday/boş koltuk) kontrol et.

Her boş üyelik için hem Sayıştay hem de Baro başkanları

3

aday göstermek zorundadır.

Aday havuzunun genişliğini belirleyen hukuki kuralı doğrulamak için.

TBMM'deki oylama prosedürünü analiz et.

1

. tur:

400

(

2/3

2

. tur:

301

(Salt Çoğunluk),

3

. tur: En çok oy alan

2

adaydan biri.

Seçim usulünün doğruluğunu teyit etmek için.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde Kontenjan ve Aday Sayısı

Hints

TBMM'nin Anayasa Mahkemesine üye seçerken hangi kurumlardan aday listesi aldığını ve bu listelerin kaç kişiden oluştuğunu düşünün.

Anayasa Mahkemesi için aday gösteren kurullar (Sayıştay, YÖK vb.) her bir boş koltuk için standart bir sayıda aday belirler; bu sayı genellikle 'üçer aday' şeklindedir.

Sayıştay'ın TBMM'ye sunduğu listedeki aday sayısı beştir ifadesindeki sayısal veriyi Anayasa'nın

146

. maddesindeki 'üç aday' kuralı ile kıyaslayın.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın Yargıtay ve Danıştay'dan yapacağı seçimlerde aday sayısının ve üye kontenjanlarının TBMM ile farklarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 24Question →

$1982$ Anayasası'nda yer alan güncel hükümlere göre, Anayasa Mahkemesi'nin üye yapısı ve seçim usulü dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) üye seçimi konusundaki yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından göstereceği üçer aday içinden iki üye seçer.

Yükseköğretim Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gösterilecek adaylar arasından üç üye seçer.

Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gösterilecek adaylar arasından üç üye seçer.

Baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üçer aday içinden iki üye seçer.

Danıştay Genel Kurulu tarafından gösterilen adaylar arasından her boşalan üyelik için bir üye seçer.

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından göstereceği üçer aday içinden iki üye seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından göstereceği adaylar arasından iki üye seçer.

Anayasa Mahkemesi'nin

15

üyesinden

3

'ü TBMM tarafından seçilir. TBMM bu üyelerden ikisini Sayıştay Genel Kurulu'nun kendi üyeleri arasından gösterdiği adaylardan, birini ise baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından seçer.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısını belirleme

Anayasa Mahkemesi toplam

15

üyeden oluşur.

Mahkemenin kuruluş yapısını anlamak için toplam sayıyı bilmek temel adımdır.

Seçim yetkisinin organlar arasındaki dağılımını analiz etme

Üyelerin

12

'si Cumhurbaşkanı,

3

'ü ise TBMM tarafından seçilir.

Yasama ve yürütme organlarının yargı üzerindeki seçim yetkilerini ayırmak gerekir.

TBMM'nin seçtiği üyelerin kaynaklarını tespit etme

TBMM;

2

üyeyi Sayıştay'dan,

1

üyeyi ise baro başkanları arasından seçer.

TBMM'nin sınırlı seçim yetkisinin hangi kurumlardan gelen adaylar için kullanıldığını belirlemek doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Dağılımı

Hints

Anayasa Mahkemesi'nin

15

üyesinden sadece

3

'ü TBMM tarafından seçilir.

TBMM'nin seçtiği üyeler sadece Sayıştay ve Baro Başkanları tarafından önerilen adaylar arasından belirlenir.

TBMM, Sayıştay'dan

2

, Baro Başkanlarından ise

1

üye seçerek toplam

3

üyeyi tamamlar.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın serbestçe (doğrudan) seçtiği

4

üyenin hangi meslek gruplarından (üst kademe yöneticileri, avukatlar vb.) gelebileceğini inceleyin.

Alternative Method

Üyeleri 'Yüksek Mahkemeler' (Yargıtay, Danıştay) ve 'Denetim/Akademik Kurumlar' (Sayıştay, YÖK) olarak gruplandırabilirsiniz. Yüksek mahkemelerden seçim yetkisi sadece Cumhurbaşkanı'na aittir; TBMM ise sadece Sayıştay ve barolardan seçim yapar.

Estimated Time:50s

Question 25Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süreleri ve emeklilik yaş sınırı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyeler

12

yıl için seçilirler ve

65

yaşını doldurunca emekliye ayrılırlar.

Üyeler

9

yıl için seçilirler ve

70

yaşını doldurunca emekliye ayrılırlar.

Üyeler

12

yıl için seçilirler ve görev süresi dolanlar yeniden seçilebilirler.

Üyeler ömür boyu görev yapmak üzere seçilirler ve yaş sınırı bulunmaz.

Üyeler

10

yıl için seçilirler ve

65

yaşını doldurunca görevleri sona erer.

Show answer & explanation

Answer: Üyeler $12$ yıl için seçilirler ve $65$ yaşını doldurunca emekliye ayrılırlar.

Answer

Anayasa Mahkemesi üyeleri

12

yıl için seçilirler ve

65

yaşını doldurduklarında emekliye ayrılırlar.

Doğru ifade, üyelerin

12

yıl görev süresine sahip olduğunu ve

65

yaşında zorunlu emekliliğe tabi olduklarını belirten seçenektir. Bu düzenleme

1982

Anayasası'nın güncel metninde yer alan temel bir kuruluş kuralıdır.

Step-by-Step Solution

Görev süresini belirle

12

yıl

1982

Anayasası'nın

147

. maddesi uyarınca üyeler

12

yıl için seçilir.

Yeniden seçilme durumunu kontrol et

Yeniden seçilemez

Yargı bağımsızlığını pekiştirmek amacıyla üyelerin sadece bir dönem görev yapması esastır.

Emeklilik yaş sınırını belirle

65

yaş

Tüm yüksek yargı üyeleri için geçerli olan genel emeklilik yaş sınırı uygulanır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyeliğinin Sona Ermesi ve Süresi

Hints

Anayasa Mahkemesi üyeliği süreli bir görevdir ve bir yaş sınırı vardır.

Üyelerin görev süresi çift haneli bir sayı olan

12

yıldır.

Emeklilik yaşı genel devlet memurluğu emeklilik yaşı olan

65

'tir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin kaçının Cumhurbaşkanı, kaçının TBMM tarafından seçildiğini tekrar ederek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 26Question →

Yargı organının en üstünde yer alan Anayasa Mahkemesi'nde görev yapacak üyelerin bağımsızlığını korumak ve demokratik işleyişi sürdürmek amacıyla görev süreleri ve seçilme usulleri $1982$ Anayasası ile açıkça sınırlandırılmıştır.

Buna göre, güncel anayasal düzenlemeler uyarınca bir Anayasa Mahkemesi üyesinin görev süresi kaç yıldır ve bu kişi aynı göreve tekrar seçilebilir mi?

12

yıl - Tekrar seçilebilir

12

yıl - Tekrar seçilemez

9

yıl - Tekrar seçilebilir

4

yıl - Tekrar seçilebilir

65

yaşına kadar - Süre sınırı yoktur

Show answer & explanation

Answer: $12$ yıl - Tekrar seçilemez

Answer

Anayasa Mahkemesi üyeleri

12

yıl için seçilirler ve bir kişi tekrar bu göreve seçilemez.

Anayasa Mahkemesi üyeleri, anayasal güvence kapsamında

12

yıllık bir dönem için seçilirler. Bu sürenin sonunda görevleri kesin olarak sona erer ve bir kişinin ikinci kez üyeliğe seçilmesi mümkün değildir. Bu kural, mahkeme üyelerinin kararlarında daha bağımsız olmalarını sağlar.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresini belirle

12

yıl

1982

Anayasası'nda yapılan

2010

değişikliği ile üyelerin görev süresi sabitlenmiştir.

Yeniden seçilme durumunu kontrol et

Tekrar seçilmek mümkün değildir

Yargı bağımsızlığını ve rotasyonu sağlamak amacıyla üyelerin sadece bir dönem görev yapmasına izin verilir.

Emeklilik yaşını hatırla (ek bilgi)

65

yaş

Üye

12

yıllık süresini tamamlamasa bile

65

yaşına geldiğinde emekli olur.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Görev Süresi ve Tekrar Seçilme Yasağı

Hints

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi, milletvekili seçim dönemlerinden çok daha uzundur.

Üyeler için belirlenen süre iki basamaklı bir sayıdır ve bu görev hayat boyu sürmez, bir yaş sınırı da vardır.

Görev süresi

12

yıldır ve yargısal bağımsızlık gereği bir üye koltuğunda sadece bir dönem oturabilir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin kaçının Cumhurbaşkanı, kaçının TBMM tarafından seçildiğini gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 27Question →

$1982$ Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemeler uyarınca, toplam $15$ üyeden oluşan Anayasa Mahkemesinin üyelerinden kaç tanesi Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir?

3

7

12

13

15

Show answer & explanation

Answer: $12$

Answer

Anayasa Mahkemesi'nin toplam

15

üyesinden

12

tanesi Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Güncel anayasa hükümlerine göre Anayasa Mahkemesi toplam

15

üyeden oluşur. Bu üyelerin

3

tanesi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, geri kalan

12

tanesi ise doğrudan veya belirli kurumların gösterdiği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısını belirle.

15

üye.

Anayasa'nın yargı bölümündeki temel kuruluş hükmünü hatırlamak gerekir.

Üye seçimindeki yetki dağılımını analiz et.

Üyeler Cumhurbaşkanı ve TBMM arasında paylaştırılmıştır.

Seçim yetkisinin hangi organlarda olduğunu ayırt etmek çözüme ulaştırır.

Cumhurbaşkanı'na ayrılan kontenjanı tespit et.

12

üye Cumhurbaşkanı tarafından,

3

üye ise TBMM tarafından seçilir.

Soruda istenen spesifik veriye ulaşmak için sayısal dağılımı netleştirmek gerekir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Sayısı ve Seçim Yetkisi

Hints

Anayasa Mahkemesi üyeleri iki farklı makam tarafından seçilir: Cumhurbaşkanı ve TBMM.

Mahkemenin toplam

15

üyesinin büyük bir çoğunluğu Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

TBMM sadece

3

üyeyi seçer. Toplam sayı olan

15

'ten bu sayıyı çıkardığınızda sonuca ulaşırsınız.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın bu

12

üyeyi hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, Sayıştay vb.) seçtiğini inceleyerek bilgilerinizi derinleştirebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam üye sayısını (

15

) aklınızda tutup, TBMM'nin seçtiği azınlık grubu (

3

) bu sayıdan çıkararak Cumhurbaşkanı'nın kontenjanını (

12

) bulabilirsiniz.

Estimated Time:30s

Question 28Question →

Anayasa Mahkemesi'nin üye yapısı ve bu üyeleri seçen makamlar $1982$ Anayasası'nda açıkça düzenlenmiştir. Mahkemenin toplam üye sayısı ve bu üyelerin seçen makamlara göre dağılımı ile ilgili hazırlanan aşağıdaki tabloyu dikkate alınız:

Seçen Makam	Seçilen Üye Sayısı
Cumhurbaşkanı	$X$
Türkiye Büyük Millet Meclisi	$Y$
Toplam	$15$

Bu tablonin doğru tamamlanabilmesi için $X$ ve $Y$ yerine sırasıyla hangi sayılar getirilmelidir?

12

3

10

5

9

6

11

4

12

5

Show answer & explanation

Answer: $12$ ve $3$

Answer

Anayasa Mahkemesi toplam

15

üyeden oluşur ve bu üyelerin

12

'si Cumhurbaşkanı,

3

'ü TBMM tarafından seçilir.

12

3

sayılarını içeren seçenek doğrudur çünkü

1982

Anayasası'nın güncel hükümlerine göre Anayasa Mahkemesi toplam

15

üyeden oluşur. Bu üyelerin

12

tanesini Cumhurbaşkanı,

3

tanesini ise TBMM seçmektedir.

Step-by-Step Solution

Toplam üye sayısını hatırla.

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısı

15

'tir.

2017

Anayasa değişikliği ile askeri mahkemelerin kapatılması sonucu üye sayısı

17

'den

15

'e düşürülmüştür.

TBMM'nin seçtiği üye sayısını belirle.

Y = 3

TBMM; Sayıştay Genel Kurulu'ndan

2

ve Baro Başkanları arasından

1

üye olmak üzere toplam

3

üye seçer.

Cumhurbaşkanı'nın seçtiği üye sayısını belirle.

X = 12

Toplam

15

üyeden TBMM'nin seçtiği

3

üye çıkarıldığında kalan

12

üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Sayısı ve Seçim Dağılımı

Hints

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısı tek bir sayıdır ve bu sayı

2017

değişikliği ile güncellenmiştir.

TBMM sadece Sayıştay ve Barolar tarafından önerilen adaylar arasından üye seçer ve bu sayı oldukça azdır (

3

üye).

Toplam üye sayısı

15

'tir. TBMM'nin seçtiği

3

üyeyi çıkardığınızda Cumhurbaşkanı'nın seçtiği sayıya ulaşırsınız.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresini (

12

yıl) ve bir kişinin kaç kez seçilebileceğini (bir kez) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Üye dağılımını '12-3' kuralı olarak kodlayabilirsiniz (Yürütmenin başı 12, Yasama 3).

Estimated Time:45s

Question 29Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) Anayasa Mahkemesine üye seçme yetkisi ve bu üyelerin aday gösterilme kaynakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üçer aday arasından seçer.

Üç üyeyi de Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından önerilen adaylar arasından seçer.

Anayasa Mahkemesinin toplam on beş üyesinden beşini seçme yetkisine sahiptir.

Üye seçimini açık oylama usulüyle ve her bir üye için üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararıyla gerçekleştirir.

Bir üyeyi Danıştay, iki üyeyi ise Yükseköğretim Kurulu tarafından önerilen adaylar arasından seçer.

Show answer & explanation

Answer: İki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üçer aday arasından seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesine seçeceği iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından, bir üyeyi ise baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üçer aday arasından gizli oylamayla seçer.

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimiyle ilgili güncel düzenlemeye göre, TBMM'ye tanınan yetki sınırlıdır ve kaynakları bellidir. Meclis, Sayıştay Genel Kurulundan gelen adaylar arasından iki, baro başkanlarının gösterdiği serbest avukat adaylar arasından ise bir üyeyi gizli oyla seçerek mahkeme kadrosuna dahil eder.

Step-by-Step Solution

TBMM'nin üye seçme yetkisini hatırlayın.

TBMM toplam

15

üyeden

3

tanesini seçer.

Anayasal dağılımı belirlemek ilk adımdır.

TBMM'ye aday gönderen kurumları belirleyin.

Sayıştay (

2

üye için) ve Baro Başkanları (

1

üye için) aday gösterir.

Seçim kaynaklarını ayırt etmek gerekir.

Aday sayısını ve seçim usulünü kontrol edin.

Her boş üyelik için

3

aday gösterilir ve seçim gizli oylama ile yapılır.

Prosedürel detaylar doğruluğu kesinleştirir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde TBMM'nin Rolü

Hints

TBMM'nin Anayasa Mahkemesine seçtiği üye sayısı toplam üye sayısının beşte biridir.

Bu üyelerden ikisi mali denetim yapan bir yüksek mahkemeden (Sayıştay), biri ise hukuk dünyasındaki meslek örgütü temsilcilerinden (Barolar) gelir.

Yargıtay ve Danıştay kökenli üyelerin seçim yetkisi tamamen yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanına aittir.

Practice More

Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesine seçtiği 12 üyenin hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, YÖK vb.) kaçar kişi olarak seçildiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 30Question →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile Anayasa Mahkemesinin üye yapısı, seçim yöntemleri ve aday havuzları kapsamlı bir şekilde güncellenmiştir. Buna göre, mevcut anayasal düzenlemeler çerçevesinde Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği üçer aday içinden iki üye seçmesi

Cumhurbaşkanının, Askeri Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından önerilen adaylar arasından üye seçmesi

On iki yıllık görev süresini tamamlayan bir üyenin, bir defaya mahsus olmak üzere Genel Kurul tarafından yeniden seçilebilmesi

Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Yargıtay Genel Kurulunca belirlenen adaylar arasından toplam üç üye seçmesi

Kırk yaşını doldurmuş ve en az on beş yıl avukatlık yapmış serbest avukatlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından üye atanması

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği üçer aday içinden iki üye seçmesi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Sayıştay Genel Kurulunun belirleyeceği adaylar arasından iki üye seçmesi doğru bir ifadedir.

Anayasa'nın güncel hükümlerine göre Anayasa Mahkemesinin 15 üyesinden 3'ü Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. TBMM bu seçimde; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun her boş üyelik için kendi üyeleri arasından belirleyeceği üçer aday içinden, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden seçer. Bu nedenle Sayıştay kaynaklı üyelerin TBMM tarafından seçilmesi doğru bir prosedürdür.

Step-by-Step Solution

Üye sayısını ve seçen makamları belirle

Toplam 15 üye; 12 üye Cumhurbaşkanı, 3 üye TBMM tarafından seçilir.

2017 anayasa değişikliği ile üye sayısı 17'den 15'e düşürülmüştür.

TBMM'nin seçtiği üyelerin kaynağını kontrol et

2 üye Sayıştay'dan, 1 üye baro başkanlarının göstereceği serbest avukatlardan seçilir.

TBMM'nin üye seçim yetkisi bu iki kaynakla sınırlandırılmıştır.

Seçilme şartlarını ve sürelerini doğrula

Üyeler 12 yıl için seçilir, yeniden seçilemezler ve 45 yaşını doldurmuş olmaları gerekir.

Anayasa'nın 146. ve 147. maddeleri bu kriterleri kesin olarak belirler.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve 2017 Değişiklikleri

Hints

Anayasa Mahkemesinin 2017 değişikliği sonrası toplam üye sayısının 15 olduğunu ve askeri üyelerin sistemden çıkarıldığını hatırlayın.

Practice More

Üye seçimindeki 3 turlu oylama usulünü ve nitelikli çoğunluk şartlarını gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 31Question →

Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve yapısı üzerine bir seminer veren hukukçu, mahkemenin toplam üye sayısı ile bu üyelerin kaç tanesinin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçildiğini açıklamıştır. Bu hukukçunun belirttiği güncel sayılar aşağıdakilerin hangisinde bir arada doğru verilmiştir?

Toplam

15

üye;

3

üye TBMM tarafından seçilir.

Toplam

17

üye;

3

üye TBMM tarafından seçilir.

Toplam

15

üye;

7

üye TBMM tarafından seçilir.

Toplam

13

üye;

4

üye TBMM tarafından seçilir.

Toplam

15

üye;

5

üye TBMM tarafından seçilir.

Show answer & explanation

Answer: Toplam $15$ üye; $3$ üye TBMM tarafından seçilir.

Answer

Anayasa Mahkemesi toplam

15

üyeden oluşur ve bu üyelerin

3

tanesi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Güncel anayasal düzenlemelere göre Anayasa Mahkemesi

15

üyeden oluşmaktadır. Bu üyelerin

12

tanesi Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan veya belirli adaylar arasından seçilirken;

3

tanesi (ikisi Sayıştay, biri baro başkanları arasından) TBMM tarafından seçilmektedir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesinin toplam üye sayısını belirle.

15

üye.

2017

anayasa değişikliği ile askeri yargıdan gelen

2

üyelik kaldırılmış ve toplam sayı

15

olarak sabitlenmiştir.

Üyelerin seçilme mercilerine göre dağılımını analiz et.

12

üye Cumhurbaşkanı,

3

üye TBMM tarafından seçilir.

Anayasa'nın

146

. maddesi uyarınca seçim yetkisi bu iki organ arasında paylaştırılmıştır.

TBMM'nin seçeceği üyelerin kaynağını doğrula.

2

üye Sayıştay,

1

üye Baro Başkanları arasından.

TBMM'nin seçim yapacağı kontenjanlar kanunla net bir şekilde belirtilmiştir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Yapısı ve Seçim Dağılımı (

15

Üye:

12

CB +

3

TBMM)

Hints

Askeri mahkemelerin kaldırılmasıyla Anayasa Mahkemesinin üye sayısı azalmıştır.

Mahkemenin büyük çoğunluğunu Cumhurbaşkanı seçerken, TBMM sadece

3

üye seçebilmektedir.

Practice More

TBMM tarafından seçilen 3 üyenin hangi kurumlardan (Sayıştay ve Barolar) geldiğini detaylıca inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 32Question →

$1982$ Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi üyelerinin $12$ 'sini seçerken bir kısmını belirli kurumların gösterdiği adaylar arasından, bir kısmını ise herhangi bir aday belirleme süreci olmaksızın doğrudan seçmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Cumhurbaşkanı'nın herhangi bir kurum tarafından aday gösterilme şartı aranmaksızın doğrudan seçebileceği kontenjanlar arasında yer almaz?

En az yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış olanlar

Üst kademe yöneticileri

Birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları

En az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri

Danıştay üyeleri

Show answer & explanation

Answer: Danıştay üyeleri

Answer

Cumhurbaşkanı'nın Danıştay üyeleri arasından yapacağı seçimler doğrudan değil, Danıştay Genel Kurulu'nun belirlediği adaylar arasından yapılmaktadır.

Anayasa Mahkemesi üyeliği seçiminde Cumhurbaşkanı; Yargıtay, Danıştay ve YÖK tarafından önerilen adaylar arasından seçim yapmakla yükümlüdür. Danıştay Genel Kurulu, her boş üyelik için kendi üyeleri arasından üç aday belirler ve Cumhurbaşkanı bu üç kişiden birini seçer. Bu durum, bir 'doğrudan seçim' değil, 'aday gösterilenler arasından seçim' usulüdür.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin üye yapısını analiz etme

Mahkeme toplam

15

üyeden oluşur. Bu üyelerin

3

'ünü TBMM,

12

'sini Cumhurbaşkanı seçer.

Üye dağılımını bilmek, seçim usulünü anlamanın ilk adımıdır.

Cumhurbaşkanı'nın seçim yöntemlerini ayrıştırma

Cumhurbaşkanı

12

üyenin

8

'ini aday gösterilenler (Yargıtay, Danıştay, YÖK) arasından,

4

'ünü ise doğrudan seçer.

Anayasa'nın

146

. maddesi üyelerin hangi usulle seçileceğini net bir şekilde gruplandırmıştır.

Doğrudan ve adaylı seçim gruplarını karşılaştırma

Danıştay, Yargıtay ve YÖK kontenjanları 'adaylı' seçimlerdir. Avukat, raportör, bürokrat ve hâkim/savcı kontenjanları ise 'doğrudan' seçimlerdir.

Soruda istenen 'doğrudan olmayan' seçeneği belirlemek için bu ayrım kritiktir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Usulü (Doğrudan vs. Adaylı Seçim)

Hints

Cumhurbaşkanı'nın seçtiği

12

üyenin tamamı aynı yöntemle seçilmez; bazıları için yüksek mahkemelerden liste gelmesi gerekir.

Yargıtay ve Danıştay gibi kurumlar, mahkemeye üye gönderirken 'her boş üyelik için üç aday' belirleme kuralına tabidir.

Seçeneklerdeki 'Danıştay üyeleri' ifadesi, Cumhurbaşkanı'nın bir liste üzerinden seçim yaptığı 'adaylı' kontenjanı temsil eder.

Practice More

TBMM'nin seçtiği

3

üyenin hangi kurumlar tarafından aday gösterildiğini (Sayıştay ve Barolar) tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 33Question →

Anayasa Mahkemesinde boşalan ve baro başkanları tarafından gösterilecek adaylar arasından doldurulması gereken bir üyelik için Türkiye Büyük Millet Meclisinde ( $TBMM$ ) seçim süreci başlatılmıştır. $1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, bu seçim süreci ve adaylık şartları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

TBMM'de yapılan oylamanın ikinci turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu sağlanamazsa, bu turda en çok oyu alan iki aday arasında kura çekilerek seçim tamamlanır.

Baro başkanları, serbest avukatlar arasından aday belirlerken ilgili kişilerin meslekte en az

15

yıllık kıdeminin bulunmasını yeterli görürler.

TBMM'de yapılacak seçimin ilk turunda, oylamaya katılanların salt çoğunluğunun oyunu alan aday üyeliğe seçilmiş sayılır.

Aday gösterilecek serbest avukatların, seçim tarihinde en az

40

yaşını doldurmuş olmaları anayasal bir zorunluluktur.

Baro başkanları her bir boş üyelik için TBMM'ye en yüksek oyu alan

5

aday bildirir ve meclis bu listeden seçim yapar.

Show answer & explanation

Answer: TBMM'de yapılan oylamanın ikinci turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu sağlanamazsa, bu turda en çok oyu alan iki aday arasında kura çekilerek seçim tamamlanır.

Answer

TBMM'deki seçim sürecinde ikinci turda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, en çok oy alan iki aday arasında kura (ad çekme) usulü uygulanır.

Doğru ifade, TBMM'deki oylama sürecinin tıkanması durumunda izlenecek yolu belirtmektedir.

1982

Anayasası uyarınca, gizli oyla yapılan seçimlerin ikinci turunda üye tamsayısının salt çoğunluğuna (

301

oy) ulaşılamazsa, seçim üçüncü turda oylama yerine kura (ad çekme) yöntemiyle neticelendirilir.

Step-by-Step Solution

Aday havuzunun ve belirleme yetkisinin tespiti

Baro başkanları, serbest avukatlar arasından

3

aday belirleyerek TBMM'ye sunar.

Anayasa Mahkemesinin bir üyesi bu spesifik yöntemle seçilmektedir.

Adaylık kriterlerinin kontrolü

Seçilecek kişinin en az

45

yaşında olması ve avukatlıkta

20

yıl kıdeminin bulunması gerekir.

Üyelerin liyakat ve tecrübe şartlarını sağlaması anayasal zorunluluktur.

TBMM oylama prosedürünün analizi

1. Turda

2/3

(

400

oy), 2. Turda salt çoğunluk (

301

oy) aranır.

Meclis kararlarında nitelikli çoğunluk aranarak uzlaşı hedeflenir.

Seçimin sonuçlandırılamaması durumundaki çözüm yolunun belirlenmesi

Eğer ikinci turda da

301

oy bulunamazsa, en çok oyu alan iki kişi arasında kura çekilir.

Seçim sürecinin tıkanmasını önlemek amacıyla anayasal bir mekanizma öngörülmüştür.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde TBMM Prosedürü

Hints

TBMM'nin üye seçimi tek aşamalı bir oylama değildir, kademeli çoğunluklar aranır.

İkinci turda salt çoğunluk (

301

oy) aranırken, bu sağlanamazsa oylama yerine şansa dayalı bir yöntem kullanılır.

Adayların avukatlık kıdemi

20

yıl, yaş şartı

45

'tir; seçim ise kura ile son bulabilir.

Practice More

Cumhurbaşkanının doğrudan seçtiği

4

üyenin hangi meslek gruplarından (üst düzey yönetici, avukat vb.) gelebileceğini ve buralardaki kıdem şartlarını tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 34Question →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler sonucunda Anayasa Mahkemesinin yapısı ve üye seçim yöntemi yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler ve güncel anayasal hükümler çerçevesinde, mahkemenin kuruluşuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi toplam on üç üyeden oluşur ve bu üyelerin yedi tanesi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla seçilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından seçer.

Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nden gelen üye kontenjanları korunmuş, ancak mahkemenin toplam üye sayısı on beşe düşürülmüştür.

Anayasa Mahkemesi üyeleri dokuz yıl için seçilirler ve görev süresi biten bir üye bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilir.

Mahkeme üyeliğine seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak yeterli olup tüm üyelerin hukuk fakültesi mezunu olması anayasal zorunluluktur.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından seçer.

Anayasa Mahkemesinin 15 üyesinden 3 tanesi TBMM tarafından seçilir; bu seçimde anayasal kural gereği 2 üye Sayıştay Genel Kurulu'nun, 1 üye ise baro başkanlarının her boş üyelik için göstereceği 3 aday arasından belirlenir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesinin güncel üye tam sayısının belirlenmesi

Mahkeme 15 üyeden oluşmaktadır.

2017 Anayasa değişiklikleri ile askeri yargıdan gelen 2 üyelik kaldırılmış ve sayı 17'den 15'e indirilmiştir.

Üyeleri seçen makamların ve kontenjan dağılımının incelenmesi

12 üyeyi Cumhurbaşkanı, 3 üyeyi ise TBMM seçer.

Seçim yetkisi yürütme ve yasama organları arasında paylaştırılmıştır.

TBMM tarafından seçilen üyelerin kaynaklarının teyit edilmesi

2 üye Sayıştay'dan, 1 üye baro başkanlarının adayları arasından seçilir.

TBMM, Sayıştay Genel Kurulunun ve baro başkanlarının göstereceği üçer aday arasından seçimini gizli oyla yapar.

Üyelik şartlarının (süre ve yaş) kontrol edilmesi

Görev süresi 12 yıl, seçilme yaşı en az 45'tir.

Anayasa Mahkemesi bağımsızlığı ve üyelerin tecrübesi için yüksek yaş ve uzun tek dönemli görev süresi öngörülmüştür.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Yapısı ve Seçim Usulü (2017 Sonrası)

Hints

Anayasa Mahkemesinin toplam üye sayısının 2017 yılında askeri yargının kaldırılmasıyla azaldığını hatırlayın.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, vb.) kaçar üye seçtiğine dair bir tablo oluşturarak çalışınız.

Estimated Time:1m 15s

Question 35Question →

Hukuk devletinin en üst yargı mercilerinden biri olan Anayasa Mahkemesinin oluşumu ve üye belirleme yöntemleri hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi anayasal açıdan hatalıdır?

Mahkemenin üye tam sayısı

15

olup; bu üyelerin

12

'si Cumhurbaşkanı,

3

'ü ise Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; Sayıştay Genel Kurulundan

2

, baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından ise

1

üye seçerek mahkemeye toplamda

3

üye gönderir.

Askeri yargı organlarının (Askeri Yargıtay ve AYİM) kapatılmasıyla boşalan üyelikler, mahkemenin üye dengesini korumak amacıyla Cumhurbaşkanı tarafından Yargıtay üyeleri arasından doldurulur.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için adayların en az

45

yaşını doldurmuş olmaları anayasal bir zorunluluktur.

Üyeler

12

yıl için seçilirler ve bir üyenin görev süresi dolduktan sonra yeniden Anayasa Mahkemesi üyesi olarak seçilmesi mümkün değildir.

Show answer & explanation

Answer: Askeri yargı organlarının (Askeri Yargıtay ve AYİM) kapatılmasıyla boşalan üyelikler, mahkemenin üye dengesini korumak amacıyla Cumhurbaşkanı tarafından Yargıtay üyeleri arasından doldurulur.

Answer

Askeri yargı organlarının kapatılmasıyla boşalan üyeliklerin başka kaynaklardan doldurulduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü bu üyelikler tamamen kaldırılmıştır.

Askeri yargı organlarından gelen üyeliklerin diğer yüksek mahkemelere (Yargıtay gibi) aktarıldığını savunan ifade yanlıştır.

2017

yılında yapılan anayasa değişikliği ile Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kapatılmış, bu kurumlardan gelen iki üyelik kontenjanı tamamen iptal edilmiştir. Bu nedenle mahkemenin üye sayısı

17

'den

15

'e düşmüş, boşalan koltuklar için yeni bir kaynak belirlenmemiştir.

Step-by-Step Solution

Mahkemenin güncel üye tam sayısını kontrol et.

2017

anayasa değişikliği ile üye sayısı

15

olarak belirlenmiştir.

Eski düzenlemede yer alan

17

üye sayısı güncelliğini yitirmiştir.

Seçim makamlarını ve kontenjan dağılımını analiz et.

Cumhurbaşkanı

12

, TBMM

3

üye seçer.

Anayasa'nın

146

. maddesi uyarınca yetki paylaşımı bu şekildedir.

Askeri yargının kaldırılmasının mahkeme yapısına etkisini değerlendir.

Askeri Yargıtay ve AYİM kontenjanları kaldırılmış, bu üyelerin yerine yeni bir kontenjan tanımlanmamıştır.

Bu durum, askeri yargının genel yargı düzeninden çıkarılmasının bir sonucudur.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Dağılımı ve 2017 Değişiklikleri

Hints

2017

değişikliği ile mahkemenin üye sayısının neden azaldığını ve hangi kurumların hukuk sisteminden çıkarıldığını hatırlayın.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyeliği için gerekli olan öğrenim ve hizmet süresi şartlarını (örneğin avukatlar için 20 yıl kıdem) tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 36Question →

Anayasa Mahkemesinin güncel kuruluş yapısı ve üye seçim usulleri dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) mahkemeye üye seçme yetkisi ve bu üyelerin kontenjan dağılımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Meclis; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üçer aday arasından seçer.

Meclis; toplam

15

üyenin tamamını Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca önerilen adaylar arasından gizli oylamayla seçer.

Meclis; toplam

3

üyeyi, herhangi bir aday gösterme şartı olmaksızın doğrudan hukukçu öğretim üyeleri arasından salt çoğunlukla belirler.

Meclis; toplam

3

üyeyi; birini Yükseköğretim Kurulu, ikisini ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından önerilen adaylar arasından seçer.

Meclis, Anayasa Mahkemesine üye seçme yetkisine sahip olmayıp mahkemenin tüm üyeleri doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Show answer & explanation

Answer: Meclis; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üçer aday arasından seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesine toplam

3

üye seçer; bu üyelerin ikisi Sayıştay Genel Kurulu, biri ise baro başkanları tarafından gösterilen adaylar arasından belirlenir.

Doğru ifadeye göre TBMM, mahkemenin toplam

15

üyesinden

3

'ünü seçer. Bu seçimi yaparken iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından önereceği üçer aday arasından gizli oylama ile belirler.

Step-by-Step Solution

TBMM'nin toplam üye seçme yetkisini belirle.

TBMM, Anayasa Mahkemesine toplam

3

üye seçer.

Anayasal dağılımda mahkemenin

15

üyesinden

3

'ü yasama organı tarafından belirlenir.

TBMM'ye aday gönderen kurumları ayırt et.

Kontenjanlar: Sayıştay (

2

üye) ve Baro Başkanları (

1

üye).

Yargıtay ve Danıştay gibi diğer yüksek mahkemelerden gelen adayları Cumhurbaşkanı seçer.

Aday gösterme ve seçim usulünü kontrol et.

Her boş üyelik için üç aday gösterilir ve gizli oylama yapılır.

Demokratik meşruiyet için kurumların aday göstermesi ve Meclisin bu adaylar arasından seçim yapması kuralı getirilmiştir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde TBMM ve Cumhurbaşkanı Yetki Paylaşımı

Hints

Anayasa Mahkemesinin toplam üye sayısı

15

'dir ve bu üyelerin çoğu Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Meclis sadece

3

üye seçer; bu üyelerden ikisi bir 'denetim' kurumundan, biri ise savunma mesleğinin temsilcilerinden gelir.

Meclise aday gönderen kurumlar Sayıştay ve Barolardır. Her boş üyelik için Meclise

3

aday sunulur.

Practice More

Cumhurbaşkanının hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, YÖK vb.) kaçar üye seçtiğini bir tablo oluşturarak çalışmanız, yetki karmaşasını önleyecektir.

Estimated Time:50s

Question 37Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri çerçevesinde Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Mahkeme toplam

15

üyeden oluşur ve bu üyeler

12

yıl için seçilirler.

Bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez ve üyeler

65

yaşını doldurunca emekliye ayrılırlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının göstereceği üçer aday arasından seçer.

Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından gösterecekleri üçer aday içinden seçer.

Cumhurbaşkanı, en az

5

yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından üye seçerken Yükseköğretim Kurulunun (

YÖK

) göstereceği adaylara bağlıdır.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, en az $5$ yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından üye seçerken Yükseköğretim Kurulunun ( $YÖK$ ) göstereceği adaylara bağlıdır.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından yapacağı üye seçiminde Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) aday gösterme yetkisinin bulunmadığını belirten seçenek yanlıştır.

Cumhurbaşkanı; en az

5

yıl raportörlük yapmış raportörler, üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar ve birinci sınıf hakim ve savcılar arasından toplam

4

üyeyi herhangi bir kurumun (YÖK dahil) aday göstermesine gerek kalmaksızın doğrudan seçer. YÖK, sadece yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeleri arasından aday gösterir.

Step-by-Step Solution

Toplam üye sayısını ve görev süresini teyit et.

15

üye ve

12

yıl görev süresi (yeniden seçilme yasağı ile).

Anayasa Mahkemesi'nin temel yapısını belirlemek için.

Seçim makamlarının (Cumhurbaşkanı ve TBMM) kontenjanlarını analiz et.

Cumhurbaşkanı

12

üye, TBMM

3

üye seçer.

Yetki paylaşımını doğrulamak için.

Aday gösterme usullerini kontrol et.

Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, YÖK ve Barolar aday gösterirken; raportörler, yöneticiler, avukatlar ve hakim/savcılar arasından Cumhurbaşkanı doğrudan seçim yapar.

Hangi üyelerin 'doğrudan' hangi üyelerin 'adaylar arasından' seçildiğini ayırt etmek için.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Yapısı ve Seçim Usulü

Hints

Anayasa Mahkemesi'ne üye seçen iki makam vardır: Cumhurbaşkanı ve TBMM.

Cumhurbaşkanı'nın seçtiği

12

üyenin bir kısmı belirli kurumların (Yargıtay, Danıştay, YÖK) önerdiği adaylar arasından, bir kısmı ise doğrudan seçilir.

Raportörler, serbest avukatlar ve üst kademe yöneticileri 'doğrudan' kontenjanı içindedir ve bu seçimde YÖK'ün bir dahli yoktur.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçilebilmesi için gereken asgari yaş (

45

) ve mesleki kıdem şartlarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 38Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi, aday belirleme süreçleri ve üyelik şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anayasa Mahkemesi üyeliği için Yargıtay ve Danıştay kontenjanından yapılacak seçimlerde, ilgili yüksek mahkeme genel kurulları boşalan her bir yer için üye tamsayısının salt çoğunluğuyla beşer aday belirleyerek Cumhurbaşkanına sunar.

Cumhurbaşkanının; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari hâkim ve savcılar ile raportörler arasından doğrudan seçtiği dört üyenin en az ikisinin hukukçu olması zorunludur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminin ilk iki turunda nitelikli çoğunluk aranırken, üçüncü turda en çok oyu alan iki aday arasından en fazla oyu alan aday üye seçilir.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından gösterilecek adaylar; kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumlarının hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından belirlenir.

Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez; ayrıca altmış beş yaşını dolduran üyeler emekliye ayrılırlar.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi üyeliği için Yargıtay ve Danıştay kontenjanından yapılacak seçimlerde, ilgili yüksek mahkeme genel kurulları boşalan her bir yer için üye tamsayısının salt çoğunluğuyla beşer aday belirleyerek Cumhurbaşkanına sunar.

Answer

Anayasa Mahkemesi üyeliği için Yargıtay ve Danıştay genel kurullarının beşer aday belirleyeceği ifadesi yanlıştır; doğru sayı üçer adaydır.

Anayasa Mahkemesi üyeliği seçiminde aday gösteren kurumlar (Yargıtay, Danıştay, Sayıştay ve Barolar), boşalan her bir üyelik için kendi üyeleri arasından gizli oyla üçer aday belirler ve ilgili seçim makamına sunar. Beşer aday belirlenmesi yönündeki ifade, güncel anayasal düzenlemeye aykırıdır.

Step-by-Step Solution

Seçim yetkilerini kontrol et

15

üyenin

12

'si Cumhurbaşkanı,

3

tanesi ise TBMM tarafından seçilir.

Anayasa Mahkemesi'nin kuruluş yapısını belirlemek için seçen makamları ayırmak gerekir.

Aday gösterme sayılarını incele

Yargıtay, Danıştay, Sayıştay ve Baro Başkanları her boş yer için üçer aday gösterir.

Soruda belirtilen 'beşer aday' ifadesinin anayasal metinle uyuşup uyuşmadığını tespit etmek gerekir.

Kontenjan ve nitelik şartlarını teyit et

Cumhurbaşkanının doğrudan seçtiği

4

üyeden en az

2

'sinin hukukçu olması şarttır.

2017

değişikliği sonrası gelen özel nitelik şartlarını doğrulamak gerekir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Usulü ve Aday Belirleme Sayıları

Hints

Anayasa Mahkemesi'ne aday gönderen yüksek mahkemelerin (Yargıtay, Danıştay) kaçar aday belirlediğine odaklanın.

Genellikle KPSS sorularında aday sayıları

3

veya

5

gibi rakamlarla değiştirilerek yanıltma yapılır.

Anayasa'nın

146

. maddesi uyarınca Yargıtay ve Danıştay her boş yer için üçer aday gösterir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin hangi suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanabileceğini inceleyerek yargısal bağışıklık konusunu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 39Question →

1982 Anayasası'nda yapılan $2017$ yılı değişiklikleri sonrası güncel duruma göre, Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi

15

üyeden oluşur; bu üyelerin

12

'sini Cumhurbaşkanı,

3

'ünü ise Türkiye Büyük Millet Meclisi seçer.

Mahkeme

17

üyeden oluşur ve üyelerin bir kısmı Askeri Yargıtay ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) tarafından aday gösterilir.

Anayasa Mahkemesi üyeleri

6

yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üye bir defaya mahsus yeniden seçilebilir.

Mahkeme toplam

13

üyeden oluşur ve üyelerin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından belirlenir.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için

40

yaşını doldurmuş olmak ve hukuk fakültesi mezunu olmak yeterlidir.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi $15$ üyeden oluşur; bu üyelerin $12$ 'sini Cumhurbaşkanı, $3$ 'ünü ise Türkiye Büyük Millet Meclisi seçer.

Answer

Anayasa Mahkemesi 15 üyeden oluşur; 12 üyeyi Cumhurbaşkanı, 3 üyeyi TBMM seçer.

Anayasa Mahkemesi'nin güncel yapısında toplam 15 üye bulunur. Bu üyelerin 12 tanesi Cumhurbaşkanı tarafından (Yargıtay, Danıştay, YÖK adayları ve doğrudan seçilenler arasından), 3 tanesi ise TBMM tarafından (Sayıştay ve baro başkanları adayları arasından) seçilir.

Step-by-Step Solution

Toplam üye sayısını belirle

15

üye

2017 anayasa değişikliği ile Askeri Yargıtay ve AYİM kaldırıldığı için bu kurumlardan gelen 2 üyelik iptal edilmiş, sayı 17'den 15'e düşmüştür.

Seçim yetkisini analiz et

Cumhurbaşkanı (

12

) - TBMM (

3

)

Üyelerin büyük çoğunluğu yürütme başı olan Cumhurbaşkanı tarafından, bir kısmı ise yasama organı olan meclis tarafından demokratik meşruiyet gereği seçilir.

Görev süresi ve yaş şartını kontrol et

12

yıl görev süresi ve

45

yaş sınırı

Yüksek mahkeme üyelerinin bağımsızlığını korumak adına uzun süreli (12 yıl) ve tek seferlik seçim usulü benimsenmiştir; olgunluk için 45 yaş şartı aranır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi'nin 2017 sonrası güncel üye yapısı ve seçim dağılımı.

Hints

2017 yılında askeri mahkemelerin kapatılmasının Anayasa Mahkemesi üye sayısı üzerindeki etkisini düşünün.

Practice More

Üyelerin hangi kurumlar tarafından (Yargıtay, Danıştay, Sayıştay vb.) aday gösterildiğini detaylıca çalışın.

Estimated Time:45s

Question 40Question →

$1982$ Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemeler uyarınca, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üye seçmek

Yargıtay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden üç üye seçmek

Danıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üye seçmek

Yükseköğretim Kurulunun, hukukçu öğretim üyeleri arasından göstereceği adaylar arasından üç üye seçmek

Baro başkanlarının kendi aralarından göstereceği üçer aday arasından iki üye seçmek

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üye seçmek

Answer

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi sürecinde Türkiye Büyük Millet Meclisi, Sayıştay Genel Kurulunun göstereceği adaylar arasından iki üye seçmekle yetkilidir.

Doğru seçenek olan Sayıştay Genel Kurulu kökenli üyelerin seçimi, Anayasa'nın

146

. maddesinde açıkça Türkiye Büyük Millet Meclisinin yetkisinde tanımlanmıştır. TBMM, Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üyeyi gizli oyla seçer.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısını belirlemek

Mahkeme toplam

15

üyeden oluşur.

2017

anayasa değişiklikleri sonrası üye sayısı

17

'den

15

'e düşürülmüştür.

Üyeleri seçen makamları sınıflandırmak

Üyelerin

12

'si Cumhurbaşkanı,

3

’ü ise TBMM tarafından seçilir.

Anayasal güçler dengesi uyarınca seçim yetkisi bu iki organ arasında paylaştırılmıştır.

TBMM'nin üye seçtiği kaynakları tespit etmek

TBMM; Sayıştay Genel Kurulundan

2

üye ve baro başkanları tarafından gösterilen adaylar arasından

1

üye seçer.

TBMM'nin seçtiği toplam

3

üyenin kontenjan dağılımı bu şekildedir.

Seçenekleri bu bilgilerle karşılaştırmak

Sayıştay'dan iki üye seçilmesi ifadesi TBMM'nin yetkileriyle tam olarak örtüşmektedir.

Diğer seçeneklerde ya seçen makam yanlış verilmiş (Yargıtay, Danıştay, YÖK Cumhurbaşkanı tarafından seçilir) ya da üye sayısı hatalı belirtilmiştir (Baro kontenjanı birdir).

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Kontenjanları

Hints

Anayasa Mahkemesi'nin

15

üyesinden sadece

3

tanesi TBMM tarafından seçilir.

TBMM'nin seçtiği

3

üyenin kaynakları Sayıştay ve Baro Başkanlarıdır.

Sayıştay'dan kaç üye, Baro Başkanları adaylarından kaç üye seçildiğini hatırlayın; toplam

3

edecek şekilde

2+1

kuralı vardır.

Practice More

TBMM'nin bu üyeleri seçerken izlediği tur ve oy sayılarını (üçte iki, salt çoğunluk, kura) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

PreviousPage 2 / 4Next

Anayasa Mahkemesi: Kuruluşu ve Üye Seçimi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes