Anayasa Mahkemesi: Kuruluşu ve Üye Seçimi

61 questions

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi üyelerini seçme yetkisi Cumhurbaşkanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) arasında paylaşılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının başka bir kurum tarafından aday gösterilme şartı aranmaksızın doğrudan seçebildiği üyelerin yer aldığı gruptur?

Yargıtay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından belirlenen adaylar

Danıştay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından belirlenen adaylar

Yükseköğretim Kurulunca üyesi olmayan öğretim üyeleri arasından belirlenen adaylar

Sayıştay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından belirlenen adaylar

En az beş yıl görev yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri ve serbest avukatlar

Show answer & explanation

Answer: En az beş yıl görev yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri ve serbest avukatlar

Answer

En az beş yıl görev yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri ve serbest avukatların yer aldığı grup, Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan seçilen üyeler arasındadır.

1982 Anayasası uyarınca Anayasa Mahkemesi'nin 15 üyesinden 12'si Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu 12 üyenin 8'i (3 Yargıtay, 2 Danıştay, 3 YÖK) ilgili kurumların gösterdiği üçer aday arasından seçilirken; geriye kalan 4 üye üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim ve savcılar ile en az beş yıl görev yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesinin mevcut üye sayısını ve seçici organları belirle.

Mahkeme 15 üyeden oluşur; 12 üyeyi Cumhurbaşkanı, 3 üyeyi TBMM seçer.

Anayasa Mahkemesi'nin kuruluş yapısını anlamak için temel sayısal dağılımı bilmek gerekir.

Cumhurbaşkanının seçtiği 12 üyenin hangi yöntemlerle belirlendiğini analiz et.

8 üye aday gösterme (Yargıtay, Danıştay, YÖK) usulüyle, 4 üye ise doğrudan seçilir.

Üye seçimindeki usul farklarını (adaylı vs. doğrudan) ayırt etmek sorunun çözüm anahtarıdır.

Doğrudan seçilen 4 üyenin hangi meslek gruplarından geldiğini tespit et.

Üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hakim/savcılar ve AYM raportörleri doğrudan seçilen gruplardır.

Anayasa'nın 146. maddesindeki özel kontenjan ayrımını doğrulamak gerekir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Usulü

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi ve yeniden seçilme yasağı konularını gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 2Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi ve aday belirleme süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminde; birinci oylamada üye tamsayısının üçte iki, ikinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır.

Cumhurbaşkanı, Yargıtay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından gösterilecek adaylar arasından toplamda beş üyeyi doğrudan seçer.

Anayasa Mahkemesi üyeleri on beş yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üyenin bir kez daha seçilmesi mümkündür.

Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği adaylar içinden yapılacak üye seçimi, doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilir.

Sayıştay'ın yüksek mahkeme statüsünde olması nedeniyle, bu kurumdan gelecek üyeler için aday belirleme usulü Danıştay ile aynı kurallara tabidir.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminde; birinci oylamada üye tamsayısının üçte iki, ikinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminde; birinci oylamada üye tamsayısının üçte iki, ikinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır.

Anayasa Mahkemesi üyelerinin TBMM tarafından seçiminde kademeli bir oylama usulü uygulanır. Birinci turda üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu, ikinci turda ise salt çoğunluğu aranır. Eğer bu çoğunluklar sağlanamazsa, en çok oy alan iki aday arasında üçüncü tur yapılır ve basit çoğunlukla üye seçilir. Bu ifade Anayasa'nın amir hükmüyle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesinin üye sayısını ve seçen makamları belirle.

Mahkeme

15

üyeden oluşur;

3

üyeyi TBMM,

12

üyeyi Cumhurbaşkanı seçer.

Kuruluş yapısını anlamak için sayısal dağılımın bilinmesi gerekir.

TBMM'nin üye seçimi için takip ettiği oylama usulünü incele.

Üye tamsayısının (

600

) üçte ikisi (

400

) ilk turda, salt çoğunluğu (

301

) ikinci turda aranır.

Anayasa'nın öngördüğü nitelikli çoğunluk şartlarını doğrulamak gerekir.

Üyelerin görev süresi ve seçilme yaşını kontrol et.

Görev süresi

12

yıldır ve seçilme yaşı en az

45

'tir.

Üyelik niteliklerine dair yanlış bilgileri elemek için bu veriler kritiktir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde TBMM Oylama Usulü

Practice More

Anayasa Mahkemesi'ne TBMM tarafından seçilen 3 üyenin hangi kurumlardan (Sayıştay ve Barolar) geldiğini ve aday sayısını tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 3Question →

1982 Anayasası’nda 2010 ve 2017 yıllarında yapılan anayasa değişiklikleri neticesinde Anayasa Mahkemesinin üye yapısı ve seçim yöntemleri yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler ışığında, Anayasa Mahkemesinin mevcut kuruluşu ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi; on dördü Cumhurbaşkanı, üçü Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilen toplam

17

üyeden oluşur.

Cumhurbaşkanı, mahkeme üyeliğine raportörler arasından seçim yapabilmesi için, ilgili kişinin en az

10

yıl raportörlük yapmış olması şartını arar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminin ikinci oylamasında, üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyunu alan aday üye seçilmiş olur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, baro kontenjanından seçeceği üye için Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun belirleyeceği üç aday arasından gizli oyla seçim yapar.

Anayasa Mahkemesi üyeleri

12

yıl için seçilirler ve görev süresi biten bir üye, aradan en az bir seçim dönemi geçtikten sonra bir kez daha seçilebilir.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminin ikinci oylamasında, üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyunu alan aday üye seçilmiş olur.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminin ikinci oylamasında, üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyunu alan aday üye seçilmiş olur.

Anayasa'nın 146. maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yapılacak üye seçimlerinde üç aşamalı bir oylama süreci öngörülmüştür. İkinci turda üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301 oya ulaşan aday üye seçilmiş olur. Bu hüküm anayasanın mevcut metniyle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesinin güncel üye sayısını ve organlar arası dağılımını belirle.

Mahkeme

15

üyeden oluşur (

12

Cumhurbaşkanı,

3

TBMM).

Üye sayısına ilişkin hatalı bilgileri elemek için ilk adımdır.

TBMM'nin üye seçiminde izlediği oylama turlarını ve gerekli yeter sayıları analiz et.

Birinci turda üye tamsayısının

\frac{2}{3}

(

400

), ikinci turda salt çoğunluk (

301

) aranır.

Yasama organının seçim prosedüründeki sayısal doğruluğu teyit etmek için gereklidir.

Aday gösteren kurumların ve adaylık şartlarının mevzuata uygunluğunu denetle.

Baro kontenjanında baro başkanları yetkilidir ve raportörler için

5

yıl kıdem yeterlidir.

Kurumsal ve niteliksel detaylardaki çeldiricileri saptamak için gereklidir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve Kuruluş Esasları

Estimated Time:2m 0s

Question 4Question →

1982 Anayasası’nda yer alan güncel hükümler çerçevesinde, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi, aday gösterilme usulleri ve üyelik nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üçer aday içinden gizli oyla seçer.

Cumhurbaşkanı; Danıştay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından gösterilecek adaylar arasından üç üyeyi, Yargıtay Genel Kurulunca gösterilecek adaylar arasından ise iki üyeyi seçer.

Yükseköğretim Kurulu; kendi üyesi olmayan, hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan profesör ve doçent unvanlı öğretim üyeleri arasından her boş yer için üçer aday gösterir.

Cumhurbaşkanı; en az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri, birinci sınıf adli ve idari hakim ve savcılar ile yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış olanlar arasından doğrudan seçim yapabilir.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için kırk beş yaşın doldurulmuş olması şarttır; üyeler on iki yıl için seçilir ve bir kimse iki defa üye seçilemez.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; Danıştay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından gösterilecek adaylar arasından üç üyeyi, Yargıtay Genel Kurulunca gösterilecek adaylar arasından ise iki üyeyi seçer.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın yüksek mahkemelerden seçeceği üye sayılarında Yargıtay ve Danıştay kontenjanlarının yer değiştirdiği ifade yanlıştır.

1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre, Cumhurbaşkanı Anayasa Mahkemesi üyelerinin üçünü Yargıtay, ikisini Danıştay Genel Kurullarınca gösterilecek adaylar arasından seçer. İncelediğimiz ifadede ise bu sayılar tam tersi şekilde (Danıştay 3, Yargıtay 2) verildiği için ifade anayasal olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısını ve genel dağılımını belirle.

Toplam 15 üye; 3'ü TBMM, 12'si Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Kurumsal yapının temelini anlamak için gereklidir.

TBMM tarafından seçilen 3 üyenin kaynaklarını ve usulünü kontrol et.

2 üye Sayıştay'dan, 1 üye baro başkanlarının göstereceği serbest avukatlardan seçilir.

Yasama organının yargıdaki temsil dağılımını doğrulamak için gereklidir.

Cumhurbaşkanı tarafından seçilen 12 üyenin yüksek mahkeme kontenjanlarını incele.

Anayasa Madde 146 uyarınca: 3 üye Yargıtay'dan, 2 üye Danıştay'dan seçilir.

Yüksek mahkemelerin AYM içindeki temsil ağırlığını belirlemek için gereklidir.

Seçeneklerdeki sayısal verileri Anayasa hükümleriyle kıyasla.

Danıştay'dan 3, Yargıtay'dan 2 üye seçileceğini belirten ifade, anayasal sayıların (3 ve 2) ters çevrilmesi nedeniyle hatalıdır.

Yanlış olan önermeyi tespit etmek için kritik karşılaştırmadır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve Kontenjan Dağılımı

Estimated Time:1m 30s

Question 5Question →

1982 Anayasası’nın mevcut hükümlerine göre, Anayasa Mahkemesine üye seçimi sürecinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yetki ve seçim usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği üçer aday içinden iki üye seçer.

Yargıtay Genel Kurulu tarafından her boş üyelik için gösterilecek üçer aday arasından bir üye seçer.

Baro başkanlarının kendi aralarından seçecekleri üçer aday arasından toplam iki üye belirler.

Birinci sınıf askeri hâkim ve savcılar arasından gösterilen adaylar içinden bir üye seçer.

Seçim süreci, üye tamsayısının salt çoğunluğunun gizli oyu ile tek turda tamamlanır.

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği üçer aday içinden iki üye seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği üçer aday içinden iki üyeyi seçer.

Anayasa Mahkemesinin 15 üyesinden 3 tanesi TBMM tarafından seçilmektedir. Bu 3 üyenin dağılımı; 2 üye Sayıştay Genel Kurulu, 1 üye ise Baro Başkanları tarafından önerilen adaylar şeklindedir. Dolayısıyla Sayıştay Genel Kurulunun önerdiği adaylar arasından iki üye seçilmesi anayasal bir hükümdür.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesinin üye sayısını ve atama makamlarını belirlemek.

Toplam 15 üyenin 12'si Cumhurbaşkanı, 3'ü TBMM tarafından seçilir.

Anayasal dağılımı netleştirmek.

TBMM'nin üye seçtiği kaynak kurumları tasnif etmek.

Sayıştay Genel Kurulu (2 üye) ve Baro Başkanları (1 üye).

Seçim havuzlarını ayırt etmek.

Seçim usulündeki sayısal ve kurumsal verileri teyit etmek.

Sayıştay'dan 2 üyenin seçildiği bilgisi doğrulanır.

Doğru seçeneğe ulaşmak.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde TBMM'nin Yetkisi

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin 12 yıllık görev süresini ve bir kimsenin iki kez seçilemeyeceği kuralını inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 6Question →

1982 Anayasası’na göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi ve aday gösterme süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Büyük Millet Meclisi; bir üyeyi baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üç aday arasından gizli oyla seçer.

Anayasa Mahkemesi üyeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından salt çoğunlukla ve ömür boyu görev yapmak üzere seçilirler.

Yüksek Seçim Kurulu, boşalan üyelikler için kendi üyeleri arasından belirlediği üç adayı Cumhurbaşkanı'nın seçimine sunar.

Cumhurbaşkanı; mahkemenin tüm üyelerini Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca belirlenen adaylar arasından seçmekle yükümlüdür.

Sayıştay Genel Kurulu, Anayasa Mahkemesi üyeliği için sadece hukukçu öğretim üyeleri arasından aday belirleyebilir.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi; bir üyeyi baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üç aday arasından gizli oyla seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi; bir üyeyi baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üç aday arasından gizli oyla seçer.

1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından, bir üyeyi ise baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üçer aday içinden gizli oyla seçer. Bu nedenle baro başkanlarının aday gösterme süreciyle ilgili ifade tam olarak anayasal metne uygundur.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısının belirlenmesi.

Mahkeme toplam

15

üyeden oluşur.

Kuruluş yapısını anlamak için toplam sayıyı bilmek temeldir.

TBMM'nin üye seçme yetkisinin ve kontenjanlarının analizi.

TBMM toplam

3

üye seçer (

2

üye Sayıştay,

1

üye Baro Başkanları arasından).

Yasama organının yargı organı üzerindeki seçim yetkisini doğrulamak gerekir.

Seçeneklerin anayasal hükümlerle karşılaştırılması.

Baro başkanlarının kendi aralarından

3

aday gösterdiği ve TBMM'nin bunlardan

1

üyeyi seçtiği ifadesinin doğruluğu teyit edilir.

Hatalı bilgi içeren seçeneklerin elenmesi sağlanır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve Kontenjanlar

Hints

Anayasa Mahkemesi üyelerinin bir kısmı Cumhurbaşkanı, bir kısmı ise Meclis tarafından seçilir.

Meclis tarafından seçilen 3 üyenin kaynakları Sayıştay ve Baro Başkanlarıdır.

Baro başkanları kendi aralarından 3 aday belirler ve Meclis bu adaylardan birini üye olarak seçer.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süreleri ve bir üyenin kaç kez seçilebileceği konusunu tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 7Question →

1982 Anayasası'nda yapılan 2010 ve 2017 değişiklikleri neticesinde oluşan mevcut hükümlere göre, Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi on beş üyeden kurulur; Türkiye Büyük Millet Meclisi iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının göstereceği üçer aday arasından gizli oylamayla seçer.

Üyeler on iki yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üye, aradan en az bir seçim dönemi geçtikten sonra bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilir.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından gösterilecek adaylar arasından beş, Danıştay Genel Kurulunca gösterilecek adaylar arasından ise üç üye seçer.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üye seçimini gizli oylamayla yapar; her üye için ilk turda üye tamsayısının salt çoğunluğu, ikinci turda ise beşte üç çoğunluk aranır.

Bir kimsenin üye seçilebilmesi için kırk yaşını doldurmuş olması yeterlidir ve mahkeme başkanı Cumhurbaşkanı tarafından üyeler arasından dört yıl için atanır.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi on beş üyeden kurulur; Türkiye Büyük Millet Meclisi iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının göstereceği üçer aday arasından gizli oylamayla seçer.

Answer

Anayasa Mahkemesi 15 üyeden oluşur ve Türkiye Büyük Millet Meclisi bu üyelerin 3 tanesini (2 Sayıştay, 1 Baro) seçer; diğer 12 üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasa'nın güncel metnine göre mahkeme 15 üyeden oluşur. TBMM'nin seçim yetkisi 3 üye ile sınırlıdır ve bu üyelerin ikisi Sayıştay'dan, biri ise Baro Başkanlarının aday gösterdiği serbest avukatlardan seçilir. Bu ifade anayasal hükümleri eksiksiz ve doğru yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

Toplam üye sayısını ve genel dağılımı kontrol et.

Toplam 15 üye; 12'si Cumhurbaşkanı, 3'ü TBMM tarafından seçilir.

Anayasa Mahkemesinin güncel yapısını belirlemek için.

TBMM'nin seçtiği üyelerin kaynağını analiz et.

2 üye Sayıştay Genel Kurulu, 1 üye Baro Başkanları tarafından önerilen adaylar.

Yasama organının yargı üzerindeki sınırlı seçim yetkisini doğrulamak için.

Görev süresi ve yaş kriterlerini değerlendir.

Görev süresi 12 yıl, yeniden seçilme yasağı var, seçilme yaşı 45, emeklilik yaşı 65.

Diğer seçeneklerdeki sayısal ve idari hataları elemek için.

TBMM seçim usulünü hatırla.

1. Tur: 2/3 (400), 2. Tur: Salt Çoğunluk (301), 3. Tur: En çok oy alan iki aday arasından basit çoğunluk.

Seçim turu ve yeter sayı bilgilerini netleştirmek için.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Yapısı ve Seçim Usulü

Hints

Anayasa Mahkemesi üye sayısının 2017 değişikliği ile 17'den 15'e düştüğünü hatırlayın.

TBMM'nin üye seçiminde Sayıştay ve Baroların kontenjanlarına dikkat edin (2+1 kuralı).

Üyelerin görev süresinin 12 yıl olduğunu ve sadece bir kez seçilebildiklerini, yaş sınırının ise 45 olduğunu unutmayın.

Practice More

Cumhurbaşkanının doğrudan seçtiği (herhangi bir kurum aday göstermeden) 4 üyenin hangi meslek gruplarından (üst düzey yönetici, avukat, raportör vb.) seçilebileceğini inceleyin.

Estimated Time:2m 30s

Question 8Question →

1982 Anayasası’nın "Anayasa Mahkemesinin kuruluşu" başlıklı 146. maddesinde düzenlenen üye seçim usulü, aday gösterme süreçleri ve kontenjanlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üçer aday içinden gizli oylamayla seçer.

Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay Genel Kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için gösterilecek üçer aday içinden seçer.

Yükseköğretim Kurulunun, kendi üyesi olmayan hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından göstereceği adaylar içinden seçilecek üç üyenin en az ikisinin hukukçu olması zorunludur.

Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile raportörler arasından seçeceği dört üyeyi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun göstereceği üçer aday arasından belirler.

Anayasa Mahkemesi Başkanı ve Başkanvekilleri, Mahkeme Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla dört yıl için seçilirler ve süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile raportörler arasından seçeceği dört üyeyi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun göstereceği üçer aday arasından belirler.

Answer

Cumhurbaşkanının doğrudan seçtiği dört üyenin Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından aday gösterilmesi gerektiğini belirten ifade yanlıştır; bu üyeler doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Doğru cevap olan ifadede yer alan hata, Cumhurbaşkanı'nın seçtiği dört üye (üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, 1. sınıf hâkim/savcılar ve raportörler) için Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) aday göstermesidir. Anayasa'nın 146. maddesine göre Cumhurbaşkanı bu dört üyeyi herhangi bir kurumun (Yargıtay, Danıştay veya YÖK'te olduğu gibi) aday listesine bağlı kalmadan doğrudan doğruya seçer.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesinin üye tam sayısını ve seçen makamları belirle.

Toplam 15 üye; 3'ü TBMM, 12'si Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasal kontenjan dağılımını analiz etmek için ilk adımdır.

TBMM ve Cumhurbaşkanı'nın seçim yaptığı kaynakları ve aday gösterme usullerini kontrol et.

TBMM: Sayıştay (2) ve Barolar (1). Cumhurbaşkanı: Yargıtay (3), Danıştay (2), YÖK (3) ve doğrudan seçim (4).

Hangi üyelerin aday listesi üzerinden, hangilerinin doğrudan seçildiğini ayırt etmek gerekir.

Cumhurbaşkanı'nın doğrudan seçtiği 4 üyenin niteliklerini ve sürecini incele.

Bu 4 üye; üst kademe yöneticileri, avukatlar, 1. sınıf hâkim/savcılar ve raportörler arasından seçilir; ancak HSK aday listesi sunmaz.

Yanlış olan idari basamağı (HSK'nın dahil edilmesi) tespit etmek için kritik bir teknik bilgidir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde Aday Gösterme ve Doğrudan Seçim Ayrımı

Hints

Anayasa Mahkemesi üyelerinin 12'sini Cumhurbaşkanı seçer ancak bu 12 üyenin tamamı aday listeleri üzerinden seçilmez.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay, Danıştay ve YÖK'ten gelen üyeleri adaylar arasından seçerken, kalan 4 üyeyi belirli kriterleri sağlayanlar arasından doğrudan atar.

Anayasa Mahkemesi'ne aday gösterme yetkisi olan kurumlar arasında Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) yer almamaktadır; bu kurul ile yüksek mahkeme seçim süreçlerini karıştırmayın.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyeliğinin sona ermesi hallerini ve üyelerin kaç yıl için seçildiğini tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 9Question →

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi, adaylık şartları ve görev sürelerine ilişkin $1982$ Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemeler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından toplam

4

üyeyi doğrudan seçer.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; Sayıştay Genel Kurulu'nun kendi üyeleri arasından göstereceği adaylardan

3

üye, baro başkanlarının göstereceği adaylardan ise

2

üye seçer.

Cumhurbaşkanı; yüksek mahkemelerden gelecek üyeleri seçerken

2

üyeyi Yargıtay,

3

üyeyi ise Danıştay Genel Kurullarınca önerilen adaylar arasından belirler.

Anayasa Mahkemesi üyeleri

40

yaşını doldurmuş adaylar arasından

10

yıl süreliğine seçilir ve görev süresi biten bir üye bir kez daha seçilebilir.

Yükseköğretim Kurulu tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilecek üyeler için her bir boş üyelik adına beşer aday gösterilmesi zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından toplam $4$ üyeyi doğrudan seçer.

Answer

Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından toplam

4

üyeyi doğrudan seçer.

Anayasa'nın

146

. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi'nin

15

üyesinden

12

'si Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu

12

üyenin

4

'ü; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile en az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından herhangi bir kurumun aday göstermesine gerek kalmaksızın doğrudan belirlenir. Bu durum, Cumhurbaşkanı'nın mahkeme üzerindeki doğrudan seçim yetkisini ifade eder.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin genel kuruluş yapısının ve toplam üye sayısının analiz edilmesi.

Mahkeme toplam

15

üyeden oluşur. Bu üyelerin

12

'si Cumhurbaşkanı,

3

'ü ise TBMM tarafından seçilir.

Üye dağılımı ve seçici organların belirlenmesi çözümün temelidir.

Cumhurbaşkanı'nın seçtiği

12

üyenin kaynaklara göre dağılımının incelenmesi.

3

Yargıtay,

2

Danıştay,

3

YÖK (adaylı seçimler) ve

4

üye (doğrudan seçim - avukatlar, yöneticiler, hâkim/savcılar, raportörler).

Hangi üyelerin aday gösterilerek, hangilerinin doğrudan seçildiğini ayırt etmek gerekir.

Üyelerin görev süresi ve yaş şartı gibi kişisel niteliklerinin doğrulanması.

Yaş sınırı

45

, görev süresi

12

yıl ve tekrar seçilme yasağı bulunmaktadır.

Yanlış seçeneklerdeki sayısal ve hukuki verilerin elenmesini sağlar.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Dağılımı ve Statüsü

Estimated Time:2m 0s

Question 10Question →

$1982$ Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, üyelerin seçimi ve adaylık şartlarına ilişkin güncel hükümler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için

45

yaşın doldurulmuş olması genel bir şarttır ve üyeler

12

yıl için seçilirler.

Yükseköğretim Kurulu tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilecek üç üye, Kurulun kendi üyeleri arasından belirlenir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üçer aday içinden seçer.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından gösterilecek üçer aday içinden toplam beş üyenin seçimini yapar.

Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan seçilecek dört üye; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari hakim ve savcılar ile Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından belirlenir.

Show answer & explanation

Answer: Yükseköğretim Kurulu tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilecek üç üye, Kurulun kendi üyeleri arasından belirlenir.

Answer

Yükseköğretim Kurulu tarafından gösterilecek adayların Kurulun kendi üyeleri arasından belirlenmesi gerektiği ifadesi yanlıştır; adayların YÖK üyesi olmayan öğretim üyeleri arasından seçilmesi gerekir.

Anayasa'nın

146

. maddesine göre, Yükseköğretim Kurulu tarafından gösterilecek üçer aday arasından seçilecek üç üyenin; Kurulun kendi üyesi olmayan hukuk, iktisat ve siyasal bilgiler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından belirlenmesi zorunludur. Dolayısıyla adayların YÖK üyesi olması gerektiği yönündeki ifade anayasal hükme aykırıdır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi üye sayısının ve seçici makamların belirlenmesi

Mahkeme

15

üyeden oluşur;

12

üyeyi Cumhurbaşkanı,

3

üyeyi TBMM seçer.

Anayasal dağılımın temel iskeletini kavramak için.

Cumhurbaşkanı'nın seçim yaptığı kaynakların incelenmesi

Yargıtay (

3

), Danıştay (

2

), YÖK (

3

) ve doğrudan (

4

) olmak üzere toplam

12

üye seçilir.

Kontenjanların hangi kurumlardan geldiğini ayırt etmek için.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kontenjanına ilişkin özel şartın analizi

Anayasa Madde

146

: "Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan... öğretim üyeleri arasından..."

Sorudaki yanıltıcı detayın (YÖK üyesi olup olmama şartı) anayasal metindeki karşılığını bulmak için.

Diğer adaylık şartlarının (yaş, süre, mesleki kıdem) doğrulanması

45

yaş,

12

yıl görev süresi ve avukatlar için

20

yıl kıdem gibi şartlar teyit edilir.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak için.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve YÖK Kontenjanı İstisnası

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev sürelerinin sona ermesi ve üyeliğin düşmesi hallerini inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 11Question →

$1982$ Anayasası’nın mevcut hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesine Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yapılacak üye seçimi süreci ve oylama usulüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sayıştay kontenjanından seçilecek üyeler için Sayıştay Genel Kurulu tarafından her boş üyelik için ikişer aday belirlenerek Meclise sunulur.

Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği adaylar arasından yapılacak seçimin ilk turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır.

Oylamanın ikinci turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu sağlanamazsa, en çok oyu alan iki aday arasında yapılacak üçüncü turda en fazla oy alan aday seçilmiş olur.

TBMM, Anayasa Mahkemesine seçeceği üç üyeden birini doğrudan Yargıtay Genel Kurulunca önerilen isimler arasından gizli oyla belirler.

Meclis tarafından seçilen üyelerin görev süresi dolduğunda, TBMM tarafından bir defaya mahsus olmak üzere aynı göreve yeniden seçilmeleri mümkündür.

Show answer & explanation

Answer: Oylamanın ikinci turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu sağlanamazsa, en çok oyu alan iki aday arasında yapılacak üçüncü turda en fazla oy alan aday seçilmiş olur.

Answer

İkinci turda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, üçüncü turda en çok oyu alan iki aday arasında yapılacak oylamada en fazla oyu alan adayın seçilmesi yöntemi uygulanır.

1982 Anayasası'nın

146

. maddesine göre TBMM tarafından yapılacak seçimlerde gizli oylama yapılır. İlk turda üye tamsayısının üçte iki, ikinci turda üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, en çok oyu alan iki aday arasında üçüncü tur oylaması yapılır ve bu turda en fazla oy alan aday üye seçilmiş olur. Bu durum, seçimin kilitlenmesini önleyen bir mekanizmadır.

Step-by-Step Solution

TBMM'nin üye kaynağını belirle.

TBMM toplam

3

üye seçer (

2

Sayıştay,

1

Baro başkanlarının adayları).

Anayasa Mahkemesinin

15

üyesinin seçim yetkisi Cumhurbaşkanı ve TBMM arasında paylaştırılmıştır.

Aday belirleme sayısını kontrol et.

İlgili kurumlar her boş yer için

3

aday gösterir.

Seçim havuzunun oluşması için yasal zorunluluktur.

Oylama turlarını ve çoğunluk oranlarını analiz et.

1. Tur:

\frac{2}{3}

(

400

oy); 2. Tur: Salt Çoğunluk (

301

oy); 3. Tur: En çok oy alan iki aday arasından basit çoğunluk.

Anayasanın

146

. maddesindeki seçim usulü bu kademeli yapıyı öngörür.

Key Concept

TBMM'nin Anayasa Mahkemesine Üye Seçme Usulü

Question 12Question →

1982 Anayasası’na göre, Anayasa Mahkemesinin üye seçimi ve kuruluşu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üye seçer.

Anayasa Mahkemesi üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından, yüksek mahkemelerin genel kurullarınca önerilen adaylar arasından seçilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği adaylar içinden üç üye seçer.

Meclis tarafından yapılacak üye seçiminin her turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar verilir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu, her boş üyelik için Yargıtay üyeleri arasından belirlediği üç adayı Meclis'e sunar.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üye seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Sayıştay Genel Kurulunun belirleyeceği adaylar arasından iki üye seçmesi doğrudur.

1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre Anayasa Mahkemesi 15 üyeden oluşur. Bu üyelerin 3'ü TBMM tarafından seçilir. TBMM'nin seçeceği bu 3 üyeden 2'si, Sayıştay Genel Kurulu'nun her boş yer için göstereceği üçer aday arasından; 1'i ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday arasından seçilir. Dolayısıyla Sayıştay kökenli adaylardan iki üye seçilmesi anayasal bir hükümdür.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesinin üye sayısının belirlenmesi.

Anayasa Mahkemesi toplam 15 üyeden oluşur.

Kuruluş yapısını anlamak için toplam üye sayısı temel bilgidir.

Seçici organların ve kontenjanların ayrıştırılması.

12 üye Cumhurbaşkanı, 3 üye ise TBMM tarafından seçilir.

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçiminde yetki paylaşımını doğrulamak gerekir.

TBMM'nin seçim yaptığı kaynakların incelenmesi.

TBMM; 2 üyeyi Sayıştay Genel Kurulundan, 1 üyeyi ise baro başkanlarından gelen adaylar arasından seçer.

Soruda istenen doğru ifadeye ulaşmak için Meclis kontenjanlarının ayrıntısı kontrol edilir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Kontenjanları ve Seçici Organlar

Hints

Anayasa Mahkemesi üye sayısının 15 olduğunu ve bunların 3 tanesinin Meclis tarafından seçildiğini hatırlayın.

Meclis'in seçim yaptığı iki temel kaynak vardır: Sayıştay ve Baro Başkanları.

Sayıştay'dan 2 üye, Baro Başkanlarından ise 1 üye seçildiğini düşünerek seçenekleri tekrar değerlendirin.

Practice More

Cumhurbaşkanının seçtiği 12 üyenin hangi kontenjanlardan (Yargıtay, Danıştay, YÖK vb.) geldiğini incelemek konuyu tamamlayacaktır.

Alternative Method

Üye dağılımını 12 (Cumhurbaşkanı) + 3 (TBMM) şeklinde formüle edip, TBMM kısmını 2 (Sayıştay) + 1 (Baro) olarak alt dallara ayırarak ezberlemek hata payını düşürür.

Estimated Time:45s

Question 13Question →

$1982$ Anayasası’nda yer alan güncel hükümler çerçevesinde, Anayasa Mahkemesi’nin oluşumu, üye seçimi ve adaylık şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay Genel Kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından gösterilecek üçer aday içinden seçer.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üçer aday içinden seçer.

TBMM tarafından yapılacak üye seçiminde; birinci turda üye tam sayısının üçte iki, ikinci turda salt çoğunluk aranır; sonuç alınamazsa en çok oyu alan iki aday arasında kura çekilerek üye belirlenir.

Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından üye seçilebilmesi için, ilgili kişinin raportörlük görevinde en az beş yıl fiilen çalışmış olması ve kırk beş yaşını doldurmuş olması gerekir.

Yükseköğretim Kurulu tarafından önerilen adaylar arasından seçilecek üç üyeden en az ikisinin hukukçu öğretim üyeleri arasından olması zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: TBMM tarafından yapılacak üye seçiminde; birinci turda üye tam sayısının üçte iki, ikinci turda salt çoğunluk aranır; sonuç alınamazsa en çok oyu alan iki aday arasında kura çekilerek üye belirlenir.

Answer

Anayasa Mahkemesi üye seçiminde TBMM tarafından yapılan oylamanın üçüncü turunda kura çekilmez, en çok oyu alan aday doğrudan seçilir.

Doğru olmayan ifade, TBMM tarafından yapılan seçimde üçüncü turda 'kura' çekileceğini belirten seçenektir.

1982

Anayasası'nın

146

. maddesi uyarınca, ikinci oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu sağlanamadığı takdirde, bu oylamada en çok oyu alan iki aday için üçüncü oylama yapılır ve üçüncü oylamada en çok oyu alan aday üye seçilmiş olur. Kura (ad çekme) usulü sadece HSK üye seçiminde, ikinci turda beşte üç çoğunluk sağlanamadığında uygulanan bir yöntemdir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısını ve seçici makamları belirle.

Toplam

15

üye;

12

üye Cumhurbaşkanı,

3

üye TBMM tarafından seçilir.

Kuruluş yapısını anlamak için temel sayısal veriler gereklidir.

TBMM seçim usulünü incele.

1. tur:

2/3

çoğunluk (

400

oy), 2. tur: Salt çoğunluk (

301

oy), 3. tur: En çok oyu alan aday seçilir.

Seçim turlarındaki nitelikli çoğunluk şartlarını teyit etmek.

AYM seçim prosedürü ile HSK seçim prosedürünü karşılaştır.

HSK seçiminde üçüncü turda sonuç alınamazsa 'ad çekme' (kura) yapılırken, AYM seçiminde 'en çok oyu alan' seçilir.

KPSS'de en sık karıştırılan ve ayırt edici olan teknik detayı yakalamak.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Usulü ve HSK ile Farkları

Practice More

HSK üye seçimi ile AYM üye seçimi arasındaki nitelikli çoğunluk ve yöntem farklarını bir tablo yaparak karşılaştırmanız, bu tarz ayırt edici sorularda hata yapma riskinizi azaltacaktır.

Estimated Time:2m 0s

Question 14Question →

Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası'nın mevcut hükümlerine göre, Anayasa Mahkemesi toplam kaç üyeden oluşmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Anayasa Mahkemesi toplam 15 üyeden oluşmaktadır.

1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre Anayasa Mahkemesi 15 üyeden oluşur. Bu üyelerin 3'ü Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, 12'si ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. 2017 yılındaki anayasa değişikliği ile askeri yargı organları (Askeri Yargıtay ve AYİM) kapatıldığı için bu kurumlardan gelen 2 üyelik düşürülmüş ve sayı 17'den 15'e inmiştir.

Step-by-Step Solution

Yargı bölümündeki yüksek mahkemelerin üye sayılarını hatırlayın.

Anayasa Mahkemesi ve HSK gibi kurumların üye sayıları birbirinden farklıdır.

Soruda spesifik olarak Anayasa Mahkemesi'nin kuruluş yapısı sorulmaktadır.

2017 Anayasa değişikliğinin üye sayısı üzerindeki etkisini değerlendirin.

Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nden gelen 2 üyelik kaldırılmıştır.

Güncel üye sayısını belirlemek için son yapılan anayasal değişiklikleri dikkate almak gerekir.

Mevcut üye sayısını doğrulayın.

Anayasa Mahkemesi'nin güncel üye sayısı 15'tir.

1982 Anayasası'nın 146. maddesindeki güncel hüküm bu yöndedir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Sayısı ve Kuruluşu

Estimated Time:30s

Question 15Question →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, üye seçimi ve üyelerin görev süresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mahkeme on beş üyeden oluşur; üyeler kırk beş yaşını doldurmuş, on iki yıl süreyle seçilen ve bir kez seçilebilen kişilerden oluşur.

Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay genel kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden seçer.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise Yükseköğretim Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği üçer aday içinden gizli oyla seçer.

Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumlarının hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından göstereceği adaylar içinden seçer.

Cumhurbaşkanı; dört üyeyi üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından doğrudan seçer.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise Yükseköğretim Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği üçer aday içinden gizli oyla seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye seçtiği kaynaklar arasında Yükseköğretim Kurulu yer almaz; Meclis üçüncü üyeyi baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından seçer.

1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun her boş üyelik için kendi başkan ve üyeleri arasından belirleyeceği üçer aday içinden, bir üyeyi ise baro başkanlarının kendi aralarından seçecekleri üç aday arasından seçer. İfadede belirtilen 'Yükseköğretim Kurulu üyeleri arasından Meclis tarafından seçim yapılması' bilgisi yanlıştır; zira YÖK kaynaklı üyeleri seçme yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısı ve temel üyelik şartlarının (yaş ve süre) kontrol edilmesi.

Mahkemenin 15 üyeden oluştuğu, 45 yaş sınırı ve 12 yıllık tek dönemlik görev süresi olduğu doğrulanır.

Kuruluş ilkelerinin güncelliğini teyit etmek.

Yüksek mahkemelerden (Yargıtay ve Danıştay) gelen üyelerin sayı ve seçmen merci açısından incelenmesi.

Yargıtay'dan 3, Danıştay'dan 2 üyenin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği bilgisi doğrulanır.

Adli ve idari yargı kontenjanlarını ayırmak.

TBMM'nin üye seçme yetkisine sahip olduğu kurum ve kontenjanların belirlenmesi.

TBMM'nin 2 üyeyi Sayıştay, 1 üyeyi ise baro başkanları tarafından gösterilen adaylar arasından seçtiği saptanır.

Yasama organının seçim yetki sınırlarını belirlemek.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kaynaklı üyelerin seçici makamının tespit edilmesi.

YÖK tarafından önerilen adaylar arasından seçim yapma yetkisinin TBMM'ye değil, Cumhurbaşkanı'na ait olduğu görülür.

Anayasal yetki paylaşımındaki hatayı ortaya çıkarmak.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde Yetki Paylaşımı

Question 16Question →

1982 Anayasası'nın mevcut hükümlerine göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi ve bu göreve seçilebilmek için tamamlanmış olması gereken asgari yaş sınırı aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

9 yıl — 40 yaş

12 yıl — 40 yaş

12 yıl — 45 yaş

6 yıl — 45 yaş

15 yıl — 50 yaş

Show answer & explanation

Answer: 12 yıl — 45 yaş

Answer

Anayasa Mahkemesi üyeleri 12 yıl için seçilir ve seçilmek için 45 yaşını doldurmuş olmak gerekir.

Anayasa'nın mevcut hükümlerine göre Anayasa Mahkemesi üyeleri 12 yıl için seçilmekte ve bir kimse iki defa bu göreve getirilememektedir. Ayrıca üye seçilecek kişilerin 45 yaşını doldurmuş olması temel bir yeterlilik şartıdır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresini hatırla.

Görev süresi 12 yıldır.

1982 Anayasası madde 147 gereği üyeler bu süre için seçilir.

Üye seçilebilmek için gerekli yaş şartını belirle.

Asgari yaş sınırı 45'tir.

Anayasa'nın 146. maddesinde adayların 45 yaşını doldurmuş olması gerektiği açıkça belirtilmiştir.

Belirlenen iki kriteri birleştiren seçeneği işaretle.

12 yıl ve 45 yaş bilgisini içeren seçenek doğru kabul edilir.

Her iki kriterin de anayasal hükümlere tam uyum sağlaması gerekir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyeliği Şartları ve Süresi

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süreleri bittikten sonra tekrar seçilip seçilemeyeceklerini gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:35s

Question 17Question →

$1982$ Anayasası'nda yapılan $2010$ ve $2017$ anayasa değişiklikleri ile şekillenen güncel sistemde, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçilme usulleri, adaylık kaynakları ve görev sürelerine ilişkin hukuki prosedürler dikkate alındığında aşağıdaki teknik bilgilerden hangisi anayasal hükümlere tam uyumludur?

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak seçimlerde, her bir boş üyelik için gösterilen üçer aday arasından ilk turda üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu, ikinci turda ise salt çoğunluğu aranırken; bu çoğunlukların sağlanamaması durumunda en çok oy alan iki aday arasından yapılacak üçüncü turda en fazla oyu alan isim seçilmiş olur.

Cumhurbaşkanı; Yükseköğretim Kurulu'nun, kendi üyesi olmayan hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarındaki öğretim üyeleri arasından göstereceği beşer aday içinden her boş üyelik için üç üyeyi doğrudan seçer.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine aday gösterilebilmek için

45

yaşını doldurmuş olma şartı aranmakla birlikte, yüksek mahkeme üyelerinin adaylık için belirli bir fiili hizmet süresini tamamlama zorunluluğu bulunmamaktadır.

Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç adaydan biri TBMM tarafından gizli oyla seçilir ve bu adayın en az on beş yıl fiilen avukatlık yapmış olması adaylık için yeterli kabul edilir.

Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süreleri dolduğunda, yüksek yargıdaki tecrübe aktarımını sağlamak adına Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha aynı göreve atanabilirler.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak seçimlerde, her bir boş üyelik için gösterilen üçer aday arasından ilk turda üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu, ikinci turda ise salt çoğunluğu aranırken; bu çoğunlukların sağlanamaması durumunda en çok oy alan iki aday arasından yapılacak üçüncü turda en fazla oyu alan isim seçilmiş olur.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye seçimi için öngörülen üç turlu oylama sistemini ve gerekli çoğunlukları doğru ifade eden seçenek doğrudur.

Doğru olan ifadede TBMM'nin üye seçim usulü tam olarak Anayasa'nın 146. maddesine uygun şekilde açıklanmıştır. Buna göre seçim üç turda tamamlanır ve her turda aranan çoğunluk kademeli olarak düşürülerek seçimin kilitlenmesi önlenir. Üçüncü turda sadece en çok oy alan iki aday yarışır ve bir oy fark dahi seçilmek için yeterlidir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısını ve seçim yetkilerini belirle.

Mahkeme 15 üyeden oluşur; 12 üyeyi Cumhurbaşkanı, 3 üyeyi TBMM seçer.

Anayasal dağılımın doğru tespiti oylama süreçlerinin temelini oluşturur.

TBMM'nin üye seçimi için izlediği oylama turlarını analiz et.

1. Tur:

2/3

(

400

oy), 2. Tur: Salt Çoğunluk (

301

oy), 3. Tur: En çok oy alan iki aday arasından en çok oyu alan.

Meclis oylamalarındaki nitelikli ve basit çoğunluk farklarını ayırt etmek gerekir.

Aday gösterilecek kaynakların ve aday sayılarının doğruluğunu teyit et.

Hem TBMM hem Cumhurbaşkanı seçimlerinde her bir boş üyelik için 3 aday gösterilir.

Seçeneklerdeki sayısal tuzakları (5 aday gibi) elemek için önemlidir.

Üyelik nitelikleri ve görev sürelerini kontrol et.

Yaş sınırı

45

, mesleki kıdem

20

yıl (bazı kategoriler için), görev süresi

12

yıldır ve tekrar seçilmek yasaktır.

Görev süresi ve yaş şartı gibi teknik kısıtlamaları doğrulamak seçimi netleştirir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde TBMM Oylama Prosedürü

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görevlerinin sona ermesi ve üyeliklerinin düşmesi durumlarını da inceleyerek yüksek yargı güvencesini pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 18Question →

$1982$ Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemeler uyarınca, Anayasa Mahkemesine Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçimi süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından belirleyeceği adaylar arasından toplam üç üye seçer.

Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden gizli oylamayla bir üye seçer.

Yükseköğretim Kurulu tarafından kendi üyesi olmayan öğretim üyeleri arasından gösterilen adaylar arasından üye seçer.

Yapılacak seçimde ilk oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar verilir.

Meclis tarafından seçilen üyeler dokuz yıl için görev yapar ve görev süresi biten bir üye yeniden seçilebilir.

Show answer & explanation

Answer: Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden gizli oylamayla bir üye seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden bir üyeyi seçer.

Güncel anayasal düzenlemeye göre Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesi üyeliği için toplam üç üye seçme yetkisine sahiptir. Bu üyelerin ikisini Sayıştay Genel Kurulunun göstereceği adaylar arasından, birini ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından belirleyeceği üç aday arasından gizli oylamayla seçer. Bu nedenle baro başkanlarının aday gösterdiği süreçle ilgili ifade tam olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

Meclisin Anayasa Mahkemesine seçtiği toplam üye sayısını belirleme.

Meclis toplam

3

üye seçer.

1982

Anayasası'nın

146

. maddesi Meclisin kontenjanını belirlemiştir.

Bu üyelerin hangi kurumlardan geldiğini ayrıştırma.

2

üye Sayıştay'dan,

1

üye baro başkanlarının adaylarından gelir.

Kurumsal temsil ve mesleki çeşitlilik anayasal güvence altındadır.

Seçim yöntemini ve aday belirleme usulünü kontrol etme.

Baro başkanları serbest avukatlar arasından

3

aday gösterir ve Meclis bunlar arasından seçim yapar.

Aday belirleme ve oylama usulü Anayasa'da açıkça tarif edilmiştir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve TBMM Kontenjanı

Practice More

Cumhurbaşkanı tarafından seçilen

12

üyenin hangi yüksek yargı kurumlarından ve kontenjanlardan geldiğini tekrar ediniz.

Estimated Time:50s

Question 19Question →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu, üyelerin seçimi ve görev süreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anayasa Mahkemesi on beş üyeden oluşur.

Üyeler on iki yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulu'nun, bir üyeyi ise baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından seçer.

Anayasa Mahkemesi üyeleri altmış beş yaşını doldurunca emekliye ayrılırlar.

Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay ve iki üyeyi Sayıştay Genel Kurullarınca gösterilecek adaylar arasından seçer.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay ve iki üyeyi Sayıştay Genel Kurullarınca gösterilecek adaylar arasından seçer.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın Sayıştay Genel Kurulu'ndan aday seçtiğini belirten ifade yanlıştır; çünkü Sayıştay'dan gelen üyeler TBMM tarafından seçilir.

Cumhurbaşkanı'nın üye seçtiği kaynaklar arasında Yargıtay, Danıştay, YÖK (öğretim üyeleri), üst düzey yöneticiler, serbest avukatlar ve birinci sınıf hakim-savcılar bulunur. Ancak Sayıştay Genel Kurulu'ndan gelecek olan iki üyeyi seçme yetkisi Cumhurbaşkanı'na değil, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) aittir. Bu nedenle, Cumhurbaşkanı'nın Sayıştay'dan üye seçtiğini belirten ifade hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Mahkemenin toplam üye yapısını gözden geçir.

Anayasa Mahkemesi 15 üyeden oluşmaktadır.

Kuruluş yapısını netleştirmek için temel sayısal veriyi doğrulamak gerekir.

Seçim yetkilerini makamlara göre tasnif et.

12 üye Cumhurbaşkanı, 3 üye TBMM tarafından seçilir.

Hangi makamın hangi kaynaktan üye seçtiğini belirlemek hatayı bulmayı sağlar.

TBMM'nin üye seçtiği kaynakları kontrol et.

TBMM; 2 üyeyi Sayıştay, 1 üyeyi Baro Başkanları kontenjanından seçer.

Sayıştay üyelerinin TBMM tarafından seçildiği bilgisini teyit etmek yanlışı ortaya çıkarır.

Görev süresi ve yaş kriterlerini doğrula.

Görev süresi 12 yıl, emeklilik yaşı 65'tir.

Zamanla ilgili yasal sınırların doğruluğunu kontrol etmek gerekir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Kaynakları ve Yetkili Makamlar

Hints

Anayasa Mahkemesi üyelerini seçen iki makam vardır: Cumhurbaşkanı ve TBMM.

Sayıştay üyeleri ve Baro başkanlarının gösterdiği adaylar arasından seçim yapma yetkisi yasama organına aittir.

Cumhurbaşkanı 12 üye seçerken; Yargıtay, Danıştay ve YÖK gibi kurumları kullanır ancak Sayıştay'dan üye seçmez.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyeliği için gereken nitelikleri (yaş, kıdem vb.) tekrar ederek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 20Question →

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçilmesi, nitelikleri ve görev sürelerine dair $1982$ Anayasası’nda yer alan güncel düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hatalı bir bilgidir?

Anayasa Mahkemesi toplam

15

üyeden oluşur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi;

2

üyeyi Sayıştay Genel Kurulu,

1

üyeyi ise baro başkanları tarafından gösterilecek adaylar arasından seçer.

Üyelerin görev süresi

12

yıldır ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için

45

yaşın doldurulmuş olması zorunludur.

Cumhurbaşkanı; Danıştay Genel Kurulu'nun aday gösterme yetkisi bulunmadığı için, mahkemeye Danıştay kontenjanından seçilecek

2

üyeyi doğrudan kendi takdiriyle belirler.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; Danıştay Genel Kurulu'nun aday gösterme yetkisi bulunmadığı için, mahkemeye Danıştay kontenjanından seçilecek $2$ üyeyi doğrudan kendi takdiriyle belirler.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın Danıştay kontenjanından üyeleri doğrudan seçtiğini savunan ifade yanlıştır; çünkü bu üyeler Danıştay Genel Kurulu tarafından aday gösterilen kişiler arasından seçilir.

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimine ilişkin

1982

Anayasası'nın

146

. maddesine göre Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay Genel Kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından her boş üyelik için gösterecekleri üçer aday içinden seçer. Bu nedenle, Danıştay Genel Kurulu'nun aday gösterme yetkisi olmadığını ve seçimin doğrudan yapıldığını iddia eden ifade anayasal olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Mahkemenin toplam üye sayısı ve seçim otoritelerini hatırla.

Mahkeme

15

üyeden oluşur;

12

üyeyi Cumhurbaşkanı,

3

üyeyi TBMM seçer.

Anayasal yapıyı doğru analiz etmek için temel sayısal veriler gereklidir.

Üye seçilecek kaynaklardaki aday gösterme usulünü kontrol et.

Yargıtay ve Danıştay Genel Kurulları, her bir boş üyelik için kendi üyeleri arasından üç aday gösterir.

Cumhurbaşkanı'nın seçim yetkisinin 'doğrudan' mı yoksa 'adaylar arasından' mı olduğunu belirlemek kritik önemdedir.

Görev süresi ve yaş şartı gibi nitelikleri doğrula.

Görev süresi

12

yıldır ve alt yaş sınırı

45

'tir.

Seçilme yeterliliği kriterlerinin doğruluğunu teyit etmek yanlışı bulmayı kolaylaştırır.

Seçeneklerdeki ifadeleri anayasal hükümlerle kıyasla.

Danıştay'dan seçilecek üyeler için aday gösterilmediğini iddia eden seçeneğin anayasanın

146

. maddesine aykırı olduğu görülür.

Yanlış bilginin kaynağını tespit ederek doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Usulü ve Kaynakları

Estimated Time:45s

Page 1 / 4Next

Anayasa Mahkemesi: Kuruluşu ve Üye Seçimi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More