Danıştay

63 questions

Danıştay, idari yargı sisteminde genel temyiz mercii olmasının yanı sıra kanunda açıkça belirtilen bazı uyuşmazlıklar için ilk derece mahkemesi olarak görev yapar. 1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, aşağıdakilerden hangisi Danıştay’ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla baktığı uyuşmazlıklardan biridir?

Bakanlıklarca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin iptali davaları

Belediye encümenleri tarafından alınan ve yerel nitelik taşıyan idari kararların iptali davaları

Valilik makamı tarafından tesis edilen ve il sınırları içinde geçerli olan idari işlemlerin iptali davaları

Kamu tüzel kişileri tarafından çıkarılan ve yalnızca belirli bir bölgeye yönelik olan yönetmeliklerin iptali davaları

Asliye hukuk mahkemelerinden verilen kararların son inceleme mercii olarak temyiz denetiminin yapılması

Show answer & explanation

Answer: Bakanlıklarca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin iptali davaları

Answer

Bakanlıklarca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin iptali davaları, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı uyuşmazlıklardan biridir.

Danıştay Kanunu uyarınca, bakanlıklar ile kamu kuruluşlarının veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı açılan iptal davaları doğrudan Danıştay'da görülür. Bu durum, Danıştay'ın idari yargı sistemindeki 'ilk derece mahkemesi' sıfatıyla yerine getirdiği sınırlı görevlerden biridir.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın yargısal görevlerinin ayrımı yapılır.

Danıştay hem bir yüksek mahkeme (temyiz mercii) hem de bazı davalar için ilk derece mahkemesidir.

Uyuşmazlığın niteliğine göre davanın doğrudan Danıştay'da mı yoksa alt derece mahkemelerinde mi açılacağı belirlenmelidir.

İlk derece mahkemesi olarak bakılan davaların kapsamı incelenir.

Genellikle Cumhurbaşkanı kararları ile bakanlıkların ülke çapındaki düzenleyici işlemleri bu kapsamdadır.

İdari yargı sisteminde merkezi idarenin en üst düzey ve tüm ülkeyi ilgilendiren işlemlerinin denetimi doğrudan en üst mahkemeye bırakılmıştır.

Seçeneklerdeki işlemlerin kapsamı ve idari birimi değerlendirilir.

Bakanlıklar tarafından çıkarılan ve tüm ülkeyi kapsayan yönetmelikler Danıştay'ın görevine girerken, yerel ve bölgesel işlemler idare mahkemelerinin görevine girer.

Yargı yetkisinin paylaşımında işlemin uygulama alanı (yerel/ulusal) temel kriterlerden biridir.

Key Concept

Danıştay'ın İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri

Estimated Time:1m 0s

Question 22Question →

İdari yargı düzeninin en üst dereceli mahkemesi olan Danıştay'ın üye yapısı ve üyelerinin seçilme usulüyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin dörtte üçü (

3/4

) Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri (

1/4

) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üyelerinin tamamı, birinci sınıf idari yargı hâkim ve savcıları arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Üyelerinin yarısı Türkiye Büyük Millet Meclisi, diğer yarısı ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üyelerinin dörtte üçü (

3/4

) Cumhurbaşkanı, dörtte biri (

1/4

) ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Üyeleri, Yargıtay Büyük Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilerek belirlenir.

Show answer & explanation

Answer: Üyelerinin dörtte üçü ( $3/4$ ) Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ( $1/4$ ) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Dörtte üç (

3/4

) HSK ve dörtte bir (

1/4

) Cumhurbaşkanı paylaşımı, Danıştay'ın hem yargısal hem de idari niteliğini yansıtan anayasal bir kuraldır.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın anayasal statüsünü belirle.

Danıştay,

1982

Anayasası'nın

155

. maddesinde düzenlenen bir yüksek mahkemedir.

Yüksek mahkemelerin üye seçim usulleri anayasal güvence altındadır.

Üye seçimindeki kurumları ve oranları hatırla.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (

3/4

) ve Cumhurbaşkanı (

1/4

) yetkilidir.

İdari yargıdaki teknik uzmanlık ile idarenin temsilini dengelemek amacıyla karma bir seçim sistemi öngörülmüştür.

Seçeneklerle karşılaştırarak doğru veriyi teyit et.

Dörtte üç (

3/4

) ve dörtte bir (

1/4

) oranlarının doğru eşleştiği seçenek bulunur.

Sayısal oranların ve seçen mercilerin doğruluğu kesin sonuca ulaştırır.

Key Concept

Danıştay Üyelerinin Seçim Usulü

Hints

Danıştay üyelerini tek bir kurum seçmez; iki farklı anayasal merci görevlidir.

Bu mercilerden biri Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), diğeri ise Cumhurbaşkanı'dır.

HSK üyelerin büyük çoğunluğunu (

3/4

), Cumhurbaşkanı ise kalan azınlığı (

1/4

) seçer.

Practice More

Danıştay Başkanı'nın nasıl seçildiğini ve görev süresini incelemek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:45s

Question 23Question →

$1982$ Anayasası'na göre Danıştay'ın idari yargı kolundaki yargısal yetkilerinin yanı sıra sahip olduğu "danışma" (istişari) görevi kapsamında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek

Kanunların ve TBMM İçtüzüğü’nün Anayasa’ya uygunluğunu hem şekil hem de esas bakımından denetlemek

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemek

Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini TBMM adına denetlemek

Devlet Denetleme Kurulu üyelerini seçmek ve kurulun inceleme alanlarını belirlemek

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek

Answer

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek

Doğru cevap, Danıştay'ın

1982

Anayasası'nın

155

. maddesinde açıkça belirtilen istişari görevini ifade etmektedir. Danıştay, idari yargının en üst mercii olmasının yanı sıra, idari uyuşmazlıkları çözmek ve özellikle kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri hakkında yürütme organına görüş sunmakla yükümlüdür.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın hukuki niteliği belirlenmelidir.

Danıştay,

1982

Anayasası'nın

155

. maddesine göre hem bir yüksek mahkeme hem de bir danışma organıdır.

Kurumun çift yönlü yapısını anlamak, yargısal olmayan görevlerini ayırt etmeyi sağlar.

Danıştay'ın danışma (istişari) görevleri incelenmelidir.

Anayasa'da belirtilen danışma görevlerinden biri, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşünce bildirmektir.

Yürütme organının yaptığı büyük ölçekli kamu sözleşmelerinin hukuki denetimi ve istişaresi bu yolla sağlanır.

2017

Anayasa değişiklikleri sonrası durum kontrol edilmelidir.

Tüzükler kaldırıldığı için Danıştay'ın tüzük inceleme görevi sona ermiştir, ancak imtiyaz sözleşmeleri hakkındaki görevi devam etmektedir.

Güncel anayasal metne göre doğru bilgi teyit edilir.

Key Concept

Danıştay'ın Danışma (İstişari) Görevi

Hints

Danıştay'ın sadece bir mahkeme değil, aynı zamanda hükümete (yürütmeye) görüş veren bir organ olduğunu hatırlayın.

Özellikle büyük yatırımlar ve kamu hizmetlerinin özel sektöre gördürülmesi (imtiyaz) ile ilgili hukuki süreçleri düşünün.

2017

değişikliği ile tüzükler kaldırılsa da, imtiyaz sözleşmeleri hakkındaki görüş bildirme yetkisi Anayasa'nın

155

. maddesinde korunmuştur.

Practice More

Danıştay üyelerinin seçilme oranlarını (

1/4

Cumhurbaşkanı,

3/4

HSK) tekrar etmeniz bu konuyu tamamlayacaktır.

Estimated Time:50s

Question 24Question →

1982 Anayasası'na göre Danıştay üyelerinin seçimi, görev süreleri ve başkanlık divanının belirlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Danıştay Başkanı ve Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile seçilir.

Cumhurbaşkanı, Danıştay üyeliğine seçeceği dörtte birlik bölümü, Danıştay Genel Kurulu tarafından her boş üyelik için önerilecek üç aday arasından seçer.

Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve başkanvekillerinin görev süresi dört yıl olup, süresi dolanların yeniden seçilmeleri mümkündür.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, Danıştay üyeliğine seçeceği dörtte birlik bölümü, Danıştay Genel Kurulu tarafından her boş üyelik için önerilecek üç aday arasından seçer.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın Danıştay üyelerini bir aday listesi üzerinden seçtiğini iddia eden ifade yanlıştır; çünkü bu seçim doğrudan yapılır.

1982 Anayasası'nın 155. maddesi uyarınca, Danıştay üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı tarafından, kanunda belirtilen görevliler arasından doğrudan seçilir. Bu seçim süreci için Danıştay Genel Kurulu'nun aday göstermesi gibi bir usul bulunmamaktadır. Aday listesi üzerinden seçim yapılması genellikle Anayasa Mahkemesi veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı seçimleri ile karıştırılan bir durumdur.

Step-by-Step Solution

Danıştay üye seçim oranlarını ve seçen mercileri belirleyin.

Üyelerin

3/4

'ü HSK,

1/4

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

Anayasa'nın

155

. maddesi uyarınca yüksek mahkemenin temel oluşum şeması budur.

Cumhurbaşkanı'nın üye seçim yöntemini analiz edin.

Cumhurbaşkanı, kanunda belirtilen (Vali, müsteşar, genel müdür vb.) üst düzey bürokratlar arasından doğrudan seçim yapar.

Danıştay üyeliği için dışarıdan yapılacak seçimlerde bir aday gösterme veya liste usulü öngörülmemiştir.

Danıştay içindeki başkanlık ve başsavcılık seçimlerini değerlendirin.

Bu makamlar Genel Kurul tarafından üye tam sayısının salt çoğunluğu ile belirlenir.

Kurumun özerk yapısı gereği üst düzey yöneticiler içeriden ve doğrudan seçimle belirlenir.

Key Concept

Danıştay Üye Seçim Usulü ve Organları

Hints

Danıştay'daki 1/4 ve 3/4 oranlarına dikkat edin.

Cumhurbaşkanı'nın üye seçerken bir kuruma danışıp danışmadığını veya bir liste bekleyip beklemediğini hatırlayın.

Yüksek mahkemeler arasında üye seçimi konusunda en 'doğrudan' yetkiye sahip mercilerden biri Cumhurbaşkanı'nın Danıştay üzerindeki yetkisidir; aday listesi zorunluluğu yoktur.

Practice More

Yargıtay ve Danıştay arasındaki üye seçim farklarını ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın seçim usulünü tekrar ederek karşılaştırma yapabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 25Question →

$1982$ Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri uyarınca, idari yargı sisteminin en üst derece mahkemesi ve devletin temel danışma organı olan Danıştay’ın yapısı, üyelerinin seçimi ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Danıştay Başkanı, Başsavcısı, başkanvekilleri ve daire başkanları; kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler.

Cumhurbaşkanı tarafından seçilecek Danıştay üyeleri; Bakan Yardımcıları, Valiler, Cumhurbaşkanlığı üst düzey yöneticileri gibi kanunda belirtilen belirli idari görevleri yapanlar arasından doğrudan seçilir.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek, Danıştay'ın idari nitelikteki görevleri arasındadır ve bu görev için iki aylık bir süre sınırı öngörülmüştür.

Cumhurbaşkanı tarafından seçilecek üyeler, Danıştay Genel Kurulunun her boş üyelik için göstereceği üç aday arasından seçilir.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı tarafından seçilecek üyeler, Danıştay Genel Kurulunun her boş üyelik için göstereceği üç aday arasından seçilir.

Answer

Cumhurbaşkanı tarafından seçilecek üyelerin Danıştay Genel Kurulunca gösterilecek adaylar arasından seçildiğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu üyeler doğrudan seçilir.

Danıştay üyeliği seçimlerinde Cumhurbaşkanı'na aday sunulması gibi bir mekanizma bulunmamaktadır. Anayasa'nın

155

. maddesine göre Cumhurbaşkanı kendisine ayrılan

1/4

oranındaki üye grubunu, kanunda belirtilen idari görevliler (Valiler, Bakan Yardımcıları vb.) arasından doğrudan seçer. Danıştay Genel Kurulunun aday gösterme yetkisi yoktur.

Step-by-Step Solution

Üyelerin görev sürelerini ve tekrar seçilme durumunu analiz et.

On iki yıl süre ve tek seferlik seçim kuralı doğrudur.

Yargı bağımsızlığı ve üyelerin güvencesi için

2017

anayasa değişikliği ile bu kural pekiştirilmiştir.

Başkanlık ve Başsavcılık seçim usulünü kontrol et.

Kendi üyeleri arasından, salt çoğunlukla ve dört yıl için seçim kuralı doğrudur.

Yüksek mahkemelerin kendi başkanlarını seçmesi özerklik ilkesinin bir gereğidir.

Danıştay'ın idari/danışma görevlerini ve sürelerini incele.

İmtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirme görevi ve iki aylık süre kuralı doğrudur.

İdarenin büyük çaplı sözleşmelerinde hukuki denetimin hızlıca tamamlanması amaçlanır.

Üye seçimindeki kaynakları ve yöntemi (doğrudan/dolaylı) karşılaştır.

Danıştay üyeliği için herhangi bir aday gösterme süreci yoktur; ilgili makamlar (HSK ve CB) doğrudan seçim yapar.

Anayasa Mahkemesi seçimleri ile Danıştay seçimleri arasındaki yöntemsel farkı ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Danıştay Üye Seçim Usulü ve Kurumsal Yapısı

Hints

Yüksek mahkemeler arasında üye seçim usulleri (doğrudan seçim vs. adaylı seçim) farklılık gösterebilir.

Anayasa Mahkemesi üyeliği için Yargıtay veya Danıştay Genel Kurulu aday gösterirken; Danıştay'ın kendi üyeleri için böyle bir aday gösterme yetkisi var mıdır?

Danıştay Kanunu'na göre Cumhurbaşkanı, kendisine ayrılan

1/4

oranındaki üyeyi doğrudan idari makamlardan seçer.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçim usulü ile Danıştay üyelerinin seçim usulünü bir tablo üzerinde karşılaştırarak aradaki farkları (aday gösterme vs. doğrudan seçim) not ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 26Question →

Danıştay Başkanı, kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile seçilmektedir. Buna göre, Danıştay Başkanı'nı seçme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Danıştay Genel Kurulu

Cumhurbaşkanı

Hakimler ve Savcılar Kurulu

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Yargıtay Genel Kurulu

Show answer & explanation

Answer: Danıştay Genel Kurulu

Answer

Danıştay Başkanı, Danıştay Genel Kurulu tarafından seçilir.

Danıştay'ın kurumsal bağımsızlığı çerçevesinde Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı ve daire başkanları; Danıştay Genel Kurulu tarafından, kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile seçilir.

Step-by-Step Solution

Organın yapısını hatırla

Danıştay, idari yargının en yüksek mahkemesidir ve üyelerden oluşur.

Başkanın kim tarafından seçileceğini bulmak için kurum içi hiyerarşiyi anlamak gerekir.

Başkanlık seçim usulünü hatırla

Başkan, Başsavcı ve daire başkanları üyelerin kendi içinden seçilir.

Yüksek mahkemelerin bağımsızlığı gereği başkanlık makamı genellikle kurumun kendi üyeleri tarafından belirlenir.

Seçim yetkisini belirle

Danıştay Genel Kurulu seçimi gerçekleştirir.

Anayasa ve Danıştay Kanunu uyarınca bu yetki genel kurula verilmiştir.

Key Concept

Danıştay İç Seçimleri ve Özerkliği

Hints

Yüksek mahkemelerin çoğu kendi başkanlarını kendi içlerinden seçer.

Dışarıdan bir atama (Cumhurbaşkanı veya HSK gibi) söz konusu değildir.

Practice More

Danıştay üyelerinin görev süresini ve üye seçimi oranlarını (1/4 - 3/4) tekrar edin.

Alternative Method

Danıştay'ın iç işleyişindeki özerkliği düşünerek, 'kendi üyeleri arasından' ifadesinin 'kendi kurulu tarafından' seçilmeye işaret ettiğini çıkarabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 27Question →

1982 Anayasası'na göre, idari yargı düzeninin en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın üyelerinin seçimi ve görev süreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Danıştay üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından idari yargı hâkimleri arasından seçilir.

Danıştay Başkanı ve Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulu'nun önerdiği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süresi biten bir üye bir kez daha seçilebilir.

Danıştay üyelerinin tamamı sadece birinci sınıf idari yargı hâkim ve savcıları arasından seçilmek zorundadır.

Show answer & explanation

Answer: Danıştay üyelerinin $\frac{3}{4}$ 'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, $\frac{1}{4}$ 'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Doğru ifadeye göre, Danıştay üyelerinin dörtte üçü (

75

%) Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından, dörtte biri (

25

%) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir. Bu yapı, idari yargının en üst organında hem yargısal hem de idari deneyimin temsil edilmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

Danıştay üye seçim kaynaklarını belirle.

Üyelerin

\frac{3}{4}

'ü HSK,

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasal dağılımı hatırlamak temel bilgi seviyesidir.

Görev süresini ve tekrar seçilme durumunu kontrol et.

Görev süresi

12

yıldır ve tekrar seçilmek mümkün değildir.

Süreçteki kısıtlamaları bilmek doğru şıkkı teyit eder.

Başkanlık makamının belirlenme yöntemini incele.

Başkan, kendi üyeleri arasından seçilir.

Atama ile seçim arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Danıştay Üye Yapısı ve Seçimi

Hints

Danıştay üyelerini seçen iki ana makam vardır: Cumhurbaşkanı ve HSK.

Seçim oranları

\frac{1}{4}

\frac{3}{4}

şeklindedir; çoğunluğu yargı organı seçer.

Danıştay kendi başkanını dışarıdan atama ile değil, kendi içerisinden seçimle belirler.

Practice More

Danıştay'ın idari görevleri ile yargısal görevleri arasındaki farkları inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 28Question →

$1982$ Anayasası'na göre, idari yargı kolunun genel temyiz mercii olan Danıştay, aynı zamanda yürütme organına yardımcı bir danışma ve inceleme organı olarak da görev yapmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Danıştay'ın "idari görevleri" kapsamında yer alan bir yetkidir?

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek

Vergi mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olarak temyiz incelemesini yapmak

Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini TBMM adına denetlemek

Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemek

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek

Answer

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek seçeneği doğrudur.

Doğru cevap olan kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek seçeneği, Danıştay'ın

1982

Anayasası'nın

155

. maddesinde belirtilen temel idari görevidir. Danıştay, bu yetkisini bir uyuşmazlığı karara bağlamak için değil, yürütme organına teknik ve hukuki bir görüş sunmak amacıyla kullanır.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın fonksiyonel yapısını analiz etme

Danıştay'ın hem bir 'Yüksek Mahkeme' (yargısal) hem de bir 'Danışma Organı' (idari) olduğu belirlenir.

Soru kökünde özellikle 'idari görev' vurgusu yapıldığı için yargısal yetkiler elenmelidir.

Seçeneklerdeki kurum-görev eşleşmelerini kontrol etme

Bütçe denetimi (Sayıştay), norm denetimi (AYM) ve yargı kollar arası uyuşmazlık (Uyuşmazlık Mahkemesi) görevleri elenir.

Bu görevler Anayasa'da farklı yüksek mahkeme ve kurumlara verilmiştir.

İmtiyaz sözleşmeleri ve Danıştay ilişkisini teyit etme

Danıştay'ın kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri hakkında

2

ay içinde görüş bildirme görevi olduğu teyit edilir.

Bu görev uyuşmazlık çözmekten ziyade idareye yol gösterme amacı taşıdığı için idari niteliktedir.

Key Concept

Danıştay'ın İdari ve Yargısal Görev Ayrımı

Hints

Danıştay'ın sadece bir mahkeme olmadığını, aynı zamanda yürütme organına 'danışmanlık' yapan bir kurum olduğunu hatırlayın.

Bir görevin 'idari' olması için bir dava sonucunda karar verilmesi değil, idarenin bir işlemi hakkında önceden görüş bildirilmesi gerekir.

Kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülmesine dair 'imtiyaz' sözleşmeleri, Danıştay'ın görüş bildirmek zorunda olduğu en tipik idari alandır.

Practice More

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaları (Cumhurbaşkanı kararları vb.) inceleyerek yargısal görevlerinin detaylarını pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 29Question →

$1982$ Anayasası ve idari yargı mevzuatı uyarınca, Danıştay bazı idari davalara doğrudan 'ilk ve son derece mahkemesi' sıfatıyla bakmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Danıştay'ın bu sıfatla karara bağladığı uyuşmazlıklardan biridir?

Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davaları

Belediye meclisleri tarafından alınan imar planı kararlarına karşı açılan iptal davaları

Valilik makamınca bir memur hakkında tesis edilen disiplin cezası işlemlerinin iptali davaları

Rektörlükler tarafından çıkarılan ve sadece belirli bir üniversite biriminde uygulanan yönergelere karşı açılan davalar

Vergi mahkemeleri tarafından verilen ve istinaf yolu kapalı olan nihai kararların incelenmesi

Show answer & explanation

Answer: Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davaları

Answer

Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davaları

Doğru seçenek olan bakanlık yönetmelikleri, Danıştay Kanunu'nun

24

. maddesi uyarınca Danıştay'da ilk ve son derece mahkemesi sıfatıyla görülür. Çünkü bu işlemler ülke genelinde uygulama alanı bulur ve idari yargıda birliğin sağlanması adına doğrudan yüksek mahkeme denetimine tabidir.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın yargısal rollerini tanımlayın.

Danıştay hem bir temyiz (üst) mahkemesidir hem de bazı davalarda ilk derece mahkemesidir.

Yüksek mahkemenin hangi uyuşmazlığa doğrudan baktığını belirlemek için bu ayrım temeldir.

İlk ve son derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davaların kapsamını inceleyin.

Bu kapsamda genellikle merkezî idarenin (Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar) ülke genelini ilgilendiren düzenleyici işlemleri yer alır.

Ülke çapında uygulama alanı bulan düzenlemelerin birliği için doğrudan yüksek mahkeme denetimi öngörülmüştür.

Seçeneklerdeki idari işlemlerin yaygınlık ve yetki alanını karşılaştırın.

Bakanlık yönetmelikleri ülke çapındadır; belediye, valilik ve rektörlük işlemleri ise yerel veya kurumsal niteliktedir.

İdari yargıdaki görev paylaşımı, işlemin hukuki etkisinin coğrafi ve idari kapsamına göre şekillenir.

Key Concept

Danıştay'ın İlk ve Son Derece Mahkemesi Sıfatıyla Görevleri

Hints

Danıştay her davaya doğrudan bakmaz; genellikle alt mahkemelerin kararlarını inceler. Ancak bazı istisnai durumlarda dava doğrudan burada açılır.

Bu istisnai durumlar genellikle tüm Türkiye'yi ilgilendiren önemli düzenlemelerdir.

Bakanlıkların ülke çapında uygulanan yönetmelikleri ile Cumhurbaşkanı kararları gibi işlemlerin doğrudan yüksek mahkemede dava edildiğini hatırlayın.

Practice More

Danıştay'ın 'İçtihadı Birleştirme' ve 'Danışma' (Görüş Bildirme) görevleri arasındaki farkları çalışarak yargı dışı yetkilerini pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 30Question →

$1982$ Anayasası'na göre idari yargı düzeninin en üst karar organı olan Danıştay, hem yüksek mahkeme sıfatıyla yargısal hem de yürütme organına yardımcı bir birim olarak idari görevleri yerine getirmektedir. Buna göre, Danıştay'ın kurumsal yapısı, üye seçimi ve görev alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi *yanlıştır*?

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Danıştay tarafından bildirilen düşünceler, yürütme organı açısından hukuken bağlayıcı bir yargı kararı niteliği taşır.

Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Danıştay üyeleri

12

yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Danıştay üyesi olarak görev yapamaz.

Bakanlıklar tarafından çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali istemiyle açılan davalarda ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Danıştay Başkanı, kendi üyeleri arasından dört yıl için seçilir ve görev süresi bitenlerin üyeliği devam ettiği sürece yeniden seçilmesi mümkündür.

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Danıştay tarafından bildirilen düşünceler, yürütme organı açısından hukuken bağlayıcı bir yargı kararı niteliği taşır.

Answer

Danıştay'ın imtiyaz sözleşmeleri hakkındaki düşünceleri bağlayıcı bir yargı kararı değil, danışma niteliğinde bir görüştür.

Danıştay'ın imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkındaki görevi, idari bir görevdir. Bu kapsamda sunulan görüşler 'istişari' niteliktedir, yani idare bu görüşü almak zorunda olsa da içeriğini aynen uygulamak zorunda değildir. Bu nedenle bildirilen düşüncenin 'nihai ve bağlayıcı bir yargı kararı' olduğu ifadesi hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın görev ayrımını analiz etme

Danıştay'ın hem yargısal (mahkeme) hem de idari (danışma) görevleri olduğu saptanır.

Soruda Danıştay'ın iki farklı niteliğine vurgu yapılmıştır.

İdari görevlerin hukuki niteliğini değerlendirme

Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri hakkındaki görüşlerin 'istişari' (danışma amaçlı) olduğu belirlenir.

Anayasa'nın

155

. maddesine göre bu bir 'karar' değil, 'düşünce bildirme' görevidir.

Üye seçimi ve başkanlık kurallarını doğrulama

Üye seçim oranlarının (

3/4

HSK,

1/4

CB), görev süresinin (

12

yıl, tek seferlik) ve başkanlık seçiminin (

4

yıl, yeniden seçilebilir) anayasal metne uygun olduğu teyit edilir.

Diğer seçeneklerin doğruluğunu eleyerek hatalı bilgiye ulaşılır.

Key Concept

Danıştay'ın İdari ve Yargısal Görev Ayrımı

Hints

Danıştay'ın bazı görevlerinin mahkeme kararı, bazılarının ise sadece 'tavsiye' niteliğinde olduğunu hatırlayın.

İmtiyaz sözleşmeleri hakkında Danıştay'ın 'karar' mı yoksa 'düşünce' mi bildirdiğine odaklanın.

Practice More

Danıştay'ın idari görevlerinden biri olan tüzük inceleme yetkisinin

2017

anayasa değişikliği ile tüzüklerin kaldırılması sonucu sona erdiğini unutmayın.

Estimated Time:1m 40s

Question 31Question →

$1982$ Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri çerçevesinde, Danıştay'ın idari yargı düzenindeki 'yüksek mahkeme' vasfı ile yürütme organına yardımcı 'inceleme ve danışma organı' olma niteliği birlikte değerlendirildiğinde, kurumun görevleri ve kararlarının hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu tarafından verilen kararlar; benzer olaylarda Danıştay dairelerini, idari mahkemeleri ve idareyi bağlayıcı niteliktedir.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Danıştay tarafından bildirilen görüşler, ilgili idare açısından kesin bir yargı hükmü niteliği taşır ve bağlayıcıdır.

Danıştay üyelerinin tamamı, liyakat esasları dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından idari yargı hâkim ve savcıları arasından

12

yıl için seçilir.

Danıştay, ülke çapında uygulanacak tüm yönetmeliklerin iptali istemiyle açılan davalara her durumda ilk ve son derece mahkemesi sıfatıyla bakmakla görevlidir.

Görev süresi dolan Danıştay üyeleri, Danıştay Genel Kurulu'nun üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alacağı kararla bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilirler.

Show answer & explanation

Answer: Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu tarafından verilen kararlar; benzer olaylarda Danıştay dairelerini, idari mahkemeleri ve idareyi bağlayıcı niteliktedir.

Answer

İçtihadı birleştirme kararlarının bağlayıcı nitelikte olduğunu belirten ifade doğrudur.

Doğru seçenek, Danıştay'ın içtihadı birleştirme kararlarının hukuki gücüne vurgu yapmaktadır. Danıştay Kanunu'nun

40

. maddesi uyarınca, içtihadı birleştirme kararları; Danıştay dairelerini, idari mahkemeleri ve idareyi bağlar. Bu kararlar, benzer uyuşmazlıklarda hukuki istikrarı ve birliği sağlamak amacıyla alınır ve resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın 'Yüksek Mahkeme' ve 'Danışma Organı' fonksiyonlarını ayrıştırmak.

Yargısal görevleri bağlayıcı hükümler üretirken, idari görevleri (görüş bildirme gibi) genellikle tavsiye niteliğindedir.

Danıştay'ın anayasal statüsünü anlamak için bu ikili yapının farkını bilmek gerekir.

İçtihadı birleştirme kararlarının hukuki gücünü analiz etmek.

İçtihadı Birleştirme Kurulu kararları, sadece tarafları değil, tüm alt mahkemeleri ve idareyi bağlayan bir içtihat kaynağıdır.

Hukuk birliğini sağlamak adına bu kararlara kanun benzeri bir bağlayıcılık tanınmıştır.

Danıştay'ın üye seçimi ve görev sürelerini kontrol etmek.

Üyeler

1/4

Cumhurbaşkanı,

3/4

HSK tarafından

12

yıl için seçilir; yeniden seçilme yasağı vardır.

Yargı bağımsızlığını korumak amacıyla üye değişim hızı ve seçilme yöntemi anayasal güvenceye alınmıştır.

Key Concept

Danıştay'ın Karar Türleri ve Bağlayıcılığı

Hints

Danıştay'ın her kararı aynı güçte değildir; 'karar' ile 'görüş' arasındaki farkı düşünün.

İçtihadı birleştirme kararları, yargıdaki belirsizliği gidermek için en üst seviyede alınan bağlayıcı kurallardır.

Üye seçimindeki

1/4

3/4

oranını ve yeniden seçilme yasağını anımsayın.

Practice More

İdari yargıdaki temyiz süreçlerini ve İdari Dava Daireleri Kurulu'nun görevlerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:2m 10s

Question 32Question →

Danıştay, 1982 Anayasası'nda belirtildiği üzere idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olmasının yanı sıra, aynı zamanda yürütme organına yardımcı bir inceleme ve danışma organıdır. Bu yapısal özellik çerçevesinde, Danıştay bünyesinde yer alan aşağıdaki birimlerden hangisi temel olarak "idari daire" sıfatıyla danışma ve inceleme görevlerini yerine getirmektedir?

İdari Dava Daireleri Kurulu

Birinci Daire

İçtihadı Birleştirme Kurulu

Vergi Dava Daireleri Kurulu

Onuncu Daire

Show answer & explanation

Answer: Birinci Daire

Answer

Danıştay bünyesinde danışma ve inceleme işlerini yürüten idari daire, Birinci Daire'dir.

Danıştay Kanunu'na göre Danıştay; dava daireleri ve idari daireden oluşur. Güncel yapıda Birinci Daire, Danıştay'ın tek idari dairesidir. Bu daire yargısal bir görev yapmaz; kanun tasarıları hakkında görüş bildirmek, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz sözleşmelerini incelemek ve yürütmeye danışmanlık yapmak gibi görevleri yürütür.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın görevlerini sınıflandır

Danıştay hem bir yargı organı hem de bir danışma organıdır.

Anayasal statüsü gereği idari yargı kolunun başı ve hükümetin danışmanıdır.

Kurum içindeki birimlerin niteliğini ayırt et

Dava daireleri yargısal, idari daire ise danışma görevlidir.

Yargısal uyuşmazlıklar ile idari istişari işlerin ayrılması gerekmektedir.

İdari dairenin ismini tespit et

Danıştay Birinci Dairesi, idari daire olarak tanımlanmıştır.

Danıştay Kanunu'ndaki güncel teşkilat yapısı bu şekildedir.

Key Concept

Danıştay'ın İdari ve Yargısal Teşkilat Ayrımı

Hints

Danıştay'ın bir dairesi sadece kanun tasarılarını ve imtiyaz sözleşmelerini inceler.

Bu dairede dava görülmez; sadece yürütme organına (Cumhurbaşkanlığına) hukuki görüş sunulur.

Sayısal olarak ilk sırada yer alan bu daire, Danıştay'ın idari dairesi olarak isimlendirilir.

Practice More

Danıştay'ın kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri hakkındaki görüşünü kaç gün içinde bildirmesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 33Question →

Danıştay, idari yargı kolunda hem bir temyiz mercii hem de kanunla belirlenmiş belli davalar için ilk derece mahkemesi olarak görev yapan anayasal bir yüksek mahkemedir. Danıştay’ın yapısı, üyelerinin seçimi ve görev alanı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi $1982$ Anayasası hükümleriyle tam olarak örtüşmektedir?

Üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir; Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davalarına ilk derece mahkemesi olarak bakar.

Üyelerinin dörtte üçü Cumhurbaşkanı, dörtte biri ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir; kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında istişari görüş bildirir.

Üyeleri

12

yıl için seçilir ve görev süresi dolan bir üye Danıştay Genel Kurulu tarafından bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilir.

Adli yargı ilk derece mahkemelerinden verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Belediye meclisleri tarafından kabul edilen ve yerel düzeyde uygulanan tüm yönetmeliklerin iptali istemiyle açılan davalarda ilk derece mahkemesi sıfatıyla karar verir.

Show answer & explanation

Answer: Üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir; Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davalarına ilk derece mahkemesi olarak bakar.

Answer

Danıştay, idari yargının en üst mahkemesidir. Anayasal kural gereği üyelerinin dörtte biri (

1/4

) Cumhurbaşkanı, dörtte üçü (

3/4

) ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir. Ayrıca, Bakanlıkların tüm Türkiye'de uygulanacak olan yönetmeliklerine karşı açılan davalar, istisnai olarak İdare Mahkemelerinde değil, doğrudan Danıştay'da (ilk derece mahkemesi sıfatıyla) görülür.

Step-by-Step Solution

Danıştay üye seçim yapısını analiz et.

Üyelerin

1/4

'ü Cumhurbaşkanı,

3/4

'ü HSK tarafından seçilir.

Anayasa'nın

155

. maddesi uyarınca yüksek yargıdaki dengeyi sağlamak için iki farklı organ seçim yapar.

Görev süresi ve yeniden seçilme kuralını kontrol et.

Görev süresi

12

yıldır ve tekrar seçilmek yasaktır.

Yargı bağımsızlığını korumak adına üyelerin ikinci bir dönem beklentisi içine girmesi engellenmiştir.

İlk derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davaları belirle.

Ülke çapında uygulanan yönetmelikler ve belirli üst düzey idari işlemler Danıştay'da başlar.

İdari yargı yetki kuralları gereği, yerel olmayan ve genel nitelikli düzenleyici işlemlerin denetimi en üst mahkemede merkezileştirilmiştir.

Key Concept

Danıştay'ın Karma Yapısı ve Seçim Usulü

Hints

Danıştay'da Cumhurbaşkanı'nın seçtiği üye sayısı, HSK'nın seçtiği üye sayısından çok daha azdır.

Practice More

İdari yargıdaki diğer yüksek kurumlardan biri olan HSK'nın üye seçim yapısını da inceleyerek aradaki farkı pekiştirin.

Estimated Time:1m 30s

Question 34Question →

Yüksek mahkemeler arasında yer alan ve idari yargı alanında faaliyet gösteren Danıştay'ın üyelerinin görev süreleri ve tekrar seçilme durumları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

12

yıl için seçilirler ve bir kişi iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

9

yıl için seçilirler ve görev süresi bitenler bir kez daha seçilebilirler.

12

yıl için seçilirler ve görev süresi bitenler yaş haddine kadar görevde kalabilirler.

6

yıl için seçilirler ve bir kişi sınırsız sayıda tekrar seçilebilir.

10

yıl için seçilirler ve yalnızca bir kez tekrar seçilme hakları vardır.

Show answer & explanation

Answer: $12$ yıl için seçilirler ve bir kişi iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Answer

Danıştay üyeleri

12

yıl için seçilirler ve bir kişi iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Doğru seçenek, Danıştay üyelerinin görev süresinin

12

yıl olduğunu ve bir kişinin bu göreve ancak bir kez seçilebileceğini belirtmektedir. Bu kural,

1982

Anayasası'nın

155

. maddesinde açıkça ifade edilmiştir.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın anayasal statüsünü belirle.

Danıştay,

1982

Anayasası'na göre idari yargı kolunun yüksek mahkemesidir.

Yüksek mahkeme üyelerinin görev süreleri Anayasa ile özel olarak düzenlenmiştir.

Anayasa'nın

155

. maddesindeki süre kuralını hatırla.

Üyelerin görev süresi

12

yıl olarak belirlenmiştir.

Yargı bağımsızlığı ve üyelerin yenilenmesi arasında denge kurmak amaçlanmıştır.

Tekrar seçilme yasağını kontrol et.

Bir kişinin ikinci kez seçilmesi mümkün değildir.

Üyelerin tarafsızlığını korumak ve makamda uzun süreli yerleşikliğin önüne geçmek hedeflenmiştir.

Key Concept

Danıştay Üyelerinin Görev Süresi ve Statüsü

Hints

Danıştay üyeliği ömür boyu süren bir görev değildir; belirli bir yılla sınırlandırılmıştır.

Bu görev süresi, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi ile aynıdır.

Belirlenen süre

12

yıldır ve demokratik prensipler gereği bir kişi bu göreve sadece bir kez seçilebilir.

Practice More

Danıştay üyelerinin dörtte üçünün ve dörtte birinin hangi kurumlarca seçildiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 35Question →

$1982$ Anayasası hükümleri uyarınca, idari yargı alanında hem belirli davalar için ilk derece mahkemesi hem de genel temyiz mercii olarak görev yapan Danıştay'ın üyelerinin seçimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından, birinci sınıfa ayrılmış idari yargı hakim ve savcıları arasından seçilir.

Üyelerinin yarısı Cumhurbaşkanı, yarısı ise Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından nitelikli çoğunlukla seçilir.

Üyeleri, Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçilir.

Üyeleri, Danıştay Genel Kurulu tarafından idari yargıda en az on beş yıl görev yapmış hukukçular arasından seçilir.

Show answer & explanation

Answer: Üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Doğru ifade, Danıştay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ünün Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından, kalan

\frac{1}{4}

'ünün ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesidir. Bu durum Danıştay'ın 'yüksek mahkeme' kimliğinin yanı sıra yürütmeye görüş bildiren bir 'danışma organı' olma özelliğinden kaynaklanır.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın anayasal statüsünü belirle.

Danıştay,

1982

Anayasası'na göre idari yargı kolunun en yüksek mahkemesidir.

Seçim usulü anayasal statüye göre farklılık gösterir.

Üye seçimindeki kurum ve oranları analiz et.

Anayasa'nın

155

. maddesine göre üyelerin

\frac{3}{4}

'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK),

\frac{1}{4}

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Bu ikili yapı, Danıştay'ın hem yargısal hem de yürütmeye yardımcı (danışma) niteliğini yansıtır.

Key Concept

Danıştay Üye Seçim Yapısı

Hints

Danıştay üyelerini tek bir kurum seçmez; hem bir yargı kurulu hem de devletin başı bu süreçte rol oynar.

Üyelerin büyük çoğunluğu (

3/4

) Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir.

Anayasa'nın

155

. maddesine göre Cumhurbaşkanının payı dörtte bir oranındadır.

Practice More

Danıştay üyelerinin görev süresini ve tekrar seçilip seçilemeyeceklerini araştırarak bilgini pekiştirebilirsin.

Estimated Time:50s

Question 36Question →

$1982$ Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri uyarınca, Danıştay'ın üye seçimi, görev süreleri ve üst düzey organlarının belirlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulu tarafından belirlenen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için atanır.

Danıştay üyeleri

12

yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üye, Danıştay Genel Kurulu'nun teklifi üzerine bir kez daha seçilebilir.

Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve daire başkanları; Danıştay üyeleri arasından, üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler.

Danıştay üyelerinin tamamı, birinci sınıfa ayrılmış idari yargı hakim ve savcıları arasından Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Danıştay'ın idari ve yargısal görevleri arasında çıkan yetki uyuşmazlıkları, Anayasa Mahkemesi tarafından kesin olarak çözümlenir.

Show answer & explanation

Answer: Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve daire başkanları; Danıştay üyeleri arasından, üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler.

Answer

Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve daire başkanlarının seçim usulünü açıklayan seçenek doğrudur.

Danıştay'ın kendi iç organlarını belirleme yetkisi kapsamında; Başkan, Başsavcı, başkanvekilleri ve daire başkanları kurumun kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla dört yıl için seçilirler. Bu kişiler görev süreleri bitince yeniden bu görevlere seçilebilirler (üye olarak değil, makam sahibi olarak).

Step-by-Step Solution

Danıştay üye seçim oranlarını analiz et.

Üyelerin

3/4

'ü HSK,

1/4

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Yüksek mahkemenin hem idari hem yargısal yapısını korumak içindir.

Üyelerin görev süresini ve tekrar seçilme kuralını kontrol et.

Üyeler

12

yıl için seçilir ve tekrar seçilemezler.

2016

2017

anayasa değişiklikleri ile yargı bağımsızlığını güçlendirmek amacıyla bu kural getirilmiştir.

Danıştay Başkanı ve Başsavcısı'nın seçim yöntemini belirle.

Üyeler arasından, genel kurulca salt çoğunlukla

4

yıl için seçilirler.

Yargıtay'dan farklı olarak Danıştay Başsavcısı'nı Cumhurbaşkanı atamaz, kurum kendi içinde seçer.

Key Concept

Danıştay'ın Kurumsal Yapısı ve Seçim Usulleri

Hints

Danıştay ve Yargıtay'ın başsavcı seçim usulleri birbirinden farklıdır.

Yargıtay'da başsavcıyı Cumhurbaşkanı seçerken, Danıştay'da kurumun kendisi seçer.

Üyelerin görev süresinin

12

yıl, başkanın görev süresinin ise

4

yıl olduğunu unutmayın.

Practice More

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın seçimi ile Danıştay Başsavcısı'nın seçimi arasındaki temel farkları tablo halinde çalışmanız önerilir.

Estimated Time:1m 40s

Question 37Question →

$1982$ Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın yapısı, üyelerinin seçimi ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Üyelerinin dörtte üçü birinci sınıf idari yargı hâkim ve savcıları arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise kanunla belirlenen nitelikleri taşıyanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulu'nun kendi üyeleri arasından belirleyeceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için seçilir.

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler; görev süresi dolan bir üyenin tekrar Danıştay üyesi olarak seçilmesi mümkün değildir.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek, Danıştay'ın idari görevleri arasında yer alır.

Bakanlıklar ile kamu tüzel kişilerinin ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davalarında Danıştay, ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Show answer & explanation

Answer: Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulu'nun kendi üyeleri arasından belirleyeceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için seçilir.

Answer

Danıştay Başsavcısı'nın Danıştay Genel Kurulu tarafından belirlenen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü Danıştay Başsavcısı doğrudan Danıştay Genel Kurulu tarafından seçilir.

Danıştay Başsavcısı'nın seçimi anayasanın

155

. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve başkanvekilleri, kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler. Seçeneklerde belirtilen 'adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilme' usulü sadece Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekili için geçerlidir.

Step-by-Step Solution

Danıştay üyelerinin seçim oranlarını ve seçici organları kontrol et

Üyelerin

3/4

'ü HSK,

1/4

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu oranlar anayasaya uygundur.

Anayasa madde

155

uyarınca seçim yetkisi bu iki kurum arasında paylaştırılmıştır.

Danıştay Başsavcısı'nın seçim usulünü Yargıtay ile karşılaştırarak incele

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Cumhurbaşkanı tarafından atanırken, Danıştay Başsavcısı Danıştay Genel Kurulu tarafından gizli oyla ve salt çoğunlukla seçilir.

İdari ve adli yargının zirvesindeki bu iki mahkemenin başsavcı seçim usulleri birbirinden temel olarak ayrılmaktadır.

Görev sürelerini ve tekrar seçilme durumunu değerlendir

Üyelik süresi

12

yıldır ve bir kişi ikinci kez seçilemez.

Yargı bağımsızlığını pekiştirmek amacıyla

2010

2017

anayasa değişiklikleri ile bu kural getirilmiştir.

Danıştay'ın idari görevlerini ve süre kısıtlamalarını doğrula

İmtiyaz sözleşmeleri için görüş bildirme süresi

2

aydır.

Bu görev Danıştay'ın 'yargısal' değil, 'istişari/idari' bir yetkisidir.

Key Concept

Danıştay'ın Seçim Usulleri ve Yargıtay ile Farkları

Hints

Danıştay ve Yargıtay'ın en üst düzey yöneticilerinin (Başkan ve Başsavcı) seçim usullerindeki temel farka odaklanın.

Practice More

Danıştay'ın idari görevleri ile Yargıtay'ın sadece yargısal bir organ olması arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 38Question →

1982 Anayasası uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi ve aynı zamanda bir danışma ve inceleme organı olarak görev yapan Danıştay'ın üyelerinin seçimi ile ilgili olarak; toplam üye sayısının ne kadarı Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilmektedir?

Dörtte biri

Üçte biri

Dörtte üçü

Tamamı

Beşte dördü

Show answer & explanation

Answer: Dörtte üçü

Answer

Danıştay üyelerinin toplam sayısının dörtte üçü (3/4) Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümüne göre, Danıştay üyelerinin dörtte üçü (3/4) birinci sınıf idari yargı hakim ve savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından, dörtte biri ise (1/4) kanunla belirlenen görevlerde bulunanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

Danıştay üyelerini seçen kurumların belirlenmesi

Danıştay üyeleri Cumhurbaşkanı ve Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.

1982 Anayasası'ndaki seçme yetkisinin dağılımını anlamak gerekir.

Seçim oranlarının karşılaştırılması

Cumhurbaşkanı üyelerin 1/4'ünü, HSK ise kalan 3/4'ünü seçer.

Soruda istenen spesifik olarak HSK'nın seçtiği orandır.

Key Concept

Danıştay Üye Seçim Yapısı

Hints

Danıştay üyeleri iki farklı merci tarafından seçilir: Cumhurbaşkanı ve HSK.

HSK'nın seçtiği üyeler, Cumhurbaşkanı'nın seçtiklerinden sayıca daha fazladır.

Paydası 4 olan oranları düşünün; Cumhurbaşkanı 1 birim, HSK ise 3 birim seçer.

Practice More

Danıştay üyelerinin görev sürelerini ve tekrar seçilip seçilemeyeceklerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 39Question →

İdari yargı düzeninde hem bir yüksek mahkeme hem de yürütme organına yardımcı bir inceleme ve danışma organı olarak yapılandırılan Danıştay, $1982$ Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi hakkında görüş (düşünce) bildirmekle görevlidir?

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri

Kanun tekliflerinin Anayasa'ya uygunluk denetimi

Bakanlıklar tarafından hazırlanan tüm yönetmelik taslakları

Milletlerarası antlaşmaların yürürlüğe girmesinin uygun bulunması

Kamu İktisadi Teşebbüslerinin hesaplarının dış denetimi

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri

Answer

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri

Anayasa'nın 155. maddesine göre Danıştay; idari davaları görmek, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir. Bu, mahkemenin 'danışma organı' sıfatıyla yerine getirdiği anayasal bir yükümlülüktür.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın anayasal statüsünü analiz etme

Danıştay hem bir 'Yüksek Mahkeme' hem de bir 'Danışma Organı'dır.

Anayasa'nın 155. maddesi Danıştay'a çift nitelikli bir görev alanı tanımlamıştır.

Danışma (İdari) görevlerinin kapsamını belirleme

İmtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında görüş bildirme görevi tespit edildi.

2017 anayasa değişiklikleri sonrası tüzüklerin kaldırılmasıyla, Danıştay'ın en belirgin danışma görevi imtiyaz sözleşmeleri üzerinde yoğunlaşmıştır.

Yanlış seçenekleri elemenin gerekçesini saptama

Diğer seçeneklerin Anayasa Mahkemesi, Sayıştay veya yasama organının yetkisinde olduğu görüldü.

Yüksek mahkemeler arası görev ayrımı KPSS'de sıkça sorulan bir ayrım noktasıdır.

Key Concept

Danıştay'ın İdari (Danışma) Görevi

Hints

Danıştay sadece bir mahkeme değil, aynı zamanda idareye yol gösteren bir kurumdur.

Anayasa'da özellikle 'devletin sunduğu bir hizmetin özel bir şirkete devredilmesi' süreciyle ilgili bir görevi vardır.

Bu görev 'imtiyaz sözleşmeleri' olarak adlandırılan ve idarenin yaptığı büyük çaplı projeleri içeren belgelerle ilgilidir.

Practice More

Danıştay üyelerinin kaçta kaçının Hakimler ve Savcılar Kurulu, kaçta kaçının Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini tekrar etmen faydalı olacaktır.

Estimated Time:50s

Question 40Question →

$1982$ Anayasası'na göre, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın üyelerinin seçimi ile ilgili olarak Cumhurbaşkanı'na tanınan "dörtte birlik" ( $1/4$ ) kontenjan hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Üyeler; üst düzey idari yöneticiler, öğretim üyeleri, valiler ve kıdemli hukukçular gibi kanunda belirtilen belirli görevleri yapanlar arasından seçilir.

Cumhurbaşkanı, bu kontenjan için sadece Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından önerilen adaylar arasından seçim yapmak zorundadır.

Bu kontenjan için seçilecek üyelerin tamamının birinci sınıf idari yargı hakim ve savcısı olması şarttır.

Seçilecek üyelerin belirlenmesi aşamasında TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla üç katı aday gösterilmesi gerekir.

Bu kontenjandan seçilen üyeler, Danıştay'da sadece idari dairelerde görev yapabilir, dava dairelerine katılamazlar.

Show answer & explanation

Answer: Üyeler; üst düzey idari yöneticiler, öğretim üyeleri, valiler ve kıdemli hukukçular gibi kanunda belirtilen belirli görevleri yapanlar arasından seçilir.

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı tarafından; üst düzey yöneticiler, öğretim üyeleri ve valiler gibi idari kökenli kişiler arasından seçilir.

Doğru cevap, Danıştay üyelerinin dörtte birlik kısmının Cumhurbaşkanı tarafından ve özellikle idari/bürokratik alanda temayüz etmiş (vali, genel müdür, profesör vb.) kişiler arasından seçileceğini doğru ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın üye yapısını analiz etme

Danıştay üyelerinin

3/4

'ü HSK,

1/4

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasal dağılımı belirlemek doğru cevaba ulaşmanın ilk adımıdır.

Cumhurbaşkanı'nın seçim kaynağını belirleme

İdari yargı hakim ve savcıları dışındaki üst düzey kamu görevlileri ve hukukçular bu kaynağı oluşturur.

Anayasa'nın 155. maddesi ve Danıştay Kanunu seçim kaynaklarını net bir şekilde ayırmıştır.

Seçenekleri bu bilgilerle karşılaştırma

İdari yöneticiler ve valiler gibi ifadeleri içeren seçeneğin doğru olduğu teyit edilir.

Yanlış seçenekler genelde HSK veya TBMM yetkileriyle karıştırılmaktadır.

Key Concept

Danıştay Üye Seçim Sistemi ve Organlar Arası Dengeler

Hints

Danıştay üyelerinin seçiminde iki farklı kurumun (HSK ve Cumhurbaşkanı) yetkisi vardır.

Cumhurbaşkanı'nın seçtiği %

25

'lik dilim, genellikle yargı dışındaki üst düzey kamu görevlilerinden oluşur.

Valiler, büyükelçiler ve öğretim üyeleri gibi isimler Danıştay üyesi olarak doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanabilir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi ve HSK üye seçim yöntemlerini bu soruyla karşılaştırarak pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 0s

PreviousPage 2 / 4Next

Danıştay

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution