Danıştay

63 questions

$1982$ Anayasası'na göre, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi ve aynı zamanda yürütme organına yardımcı bir danışma organı olan Danıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından, idari görevliler arasından seçilir.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek görevleri arasındadır.

Danıştay üyeleri

9

yıl için seçilir ve görev süresi dolan bir üye bir kez daha seçilebilir.

Adli yargı kolunda yer alan mahkemelerden verilen kararların son inceleme merciidir.

Vergi uyuşmazlıklarında Danıştay ile Sayıştay kararları çatışırsa her zaman Sayıştay kararı esas alınır.

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek görevleri arasındadır.

Answer

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek Danıştay'ın görevleri arasındadır.

Danıştay,

1982

Anayasası'nın

155

. maddesine göre idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olmasının yanı sıra, Başbakanlık ve Bakanlar Kurulunca (günümüzde Cumhurbaşkanlığınca) gönderilen kanun tasarıları, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek gibi idari görevlere de sahiptir.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın temel niteliğini belirle.

Danıştay hem en üst idari yargı organı (temyiz mercii) hem de bir danışma/inceleme organıdır.

Anayasa'nın

155

. maddesinde Danıştay'ın çift nitelikli yapısı tanımlanmıştır.

Üyelik yapısını ve seçim usulünü kontrol et.

Üyelerin

1/4

'ü Cumhurbaşkanı,

3/4

'ü HSK tarafından seçilir; görev süresi

12

yıldır.

Seçim oranları ve süreleri anayasal düzeyde belirlenmiş kesin kurallardır.

İdari ve yargısal görevlerini ayrıştır.

İmtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek Danıştay'ın idari bir görevidir.

Bu görev, idarenin yaptığı büyük sözleşmelerin hukuki denetimi için öngörülmüştü.

Key Concept

Danıştay'ın Çift Nitelikli Yapısı ve Görevleri

Hints

Danıştay'ın sadece bir mahkeme değil, aynı zamanda idareye yol gösteren bir danışma organı olduğunu hatırlayın.

Üye seçimindeki

1/4

3/4

oranlarını ve görev süresinin anayasal olarak kaç yıl (

12

) olduğunu düşünün.

İmtiyaz sözleşmeleri gibi büyük kamu projelerinde Danıştay'ın görüş verme zorunluluğu olduğunu unutmayın.

Practice More

Danıştay'ın hangi durumlarda ilk derece mahkemesi olarak görev yaptığını (örneğin Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılan davalar) incelemek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:1m 15s

Question 42Question →

İdari yargı düzeninin en yüksek karar organı olan Danıştay, $1982$ Anayasası uyarınca hem bir temyiz mercii hem de kanunla belirlenen belirli uyuşmazlıklar için "ilk derece mahkemesi" sıfatıyla görev yapmaktadır. Buna göre, Danıştay'ın teşkilat yapısı ve görev yetkilerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı tarafından seçilir ve bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davalarına ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakar.

Üyelerinin dörtte üçü Cumhurbaşkanı tarafından, dörtte biri ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından on iki yıl için seçilir.

Danıştay üyeleri dokuz yıl için seçilirler ve görev süresi sona eren bir üye, Danıştay Genel Kurulu kararıyla bir kez daha seçilebilir.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde görüş bildirmek, Danıştay'ın en yüksek yargısal görevidir.

Adli yargı mahkemelerinden verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olup, belediyelerin çıkardığı yönetmelikleri ilk derecede denetler.

Show answer & explanation

Answer: Üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı tarafından seçilir ve bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davalarına ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakar.

Answer

Üyelerinin dörtte birinin Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesi ve ülke çapındaki yönetmeliklerin ilk derece mahkemesi olarak denetlenmesi ifadesi doğrudur.

Danıştay üyelerinin seçiminde

1/4

oranında Cumhurbaşkanı,

3/4

oranında HSK yetkilidir. Ayrıca Danıştay, sadece bir temyiz mercii değil; bakanlıkların ülke genelini ilgilendiren yönetmelikleri gibi belirli konularda davaların doğrudan açıldığı ilk derece mahkemesidir.

Step-by-Step Solution

Seçim usulünü doğrula

Üyelerin

1/4

'ü Cumhurbaşkanı,

3/4

'ü HSK tarafından seçilir.

Anayasal dağılımı belirlemek için.

İlk derece mahkemesi sıfatını analiz et

Bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin ülke çapındaki düzenleyici işlemleri ilk derecede Danıştay'da görülür.

Danıştay'ın hangi davalara doğrudan baktığını saptamak için.

Görev süresi ve niteliğini kontrol et

Süre

12

yıldır, tekrar seçim yoktur ve imtiyaz görüşü idari bir görevdir.

Yanıltıcı seçenekleri elemek için.

Key Concept

Danıştay'ın Çift Başlı Yetki Yapısı ve Seçim Usulü

Hints

Danıştay üyelerinin seçiminde HSK'nın ağırlığı daha fazladır.

Practice More

Danıştay Başsavcısı'nın nasıl seçildiğini ve idari görevlerinin kapsamını tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 43Question →

İdari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın hem yargısal hem de idari nitelikte çeşitli görevleri bulunmaktadır. Yargısal görevleri kapsamında; Danıştay dava dairelerinin veya bölge idare mahkemelerinin kararları arasındaki aykırılıkları gidermek, hukuk kurallarının yorumunda ve uygulanmasında birliği sağlamak amacıyla toplanan ve bu konudaki kararları tüm idari yargı mercileri için bağlayıcı olan organ aşağıdakilerden hangisidir?

İçtihadı Birleştirme Kurulu

İdari Dava Daireleri Kurulu

Vergi Dava Daireleri Kurulu

Sayıştay Genel Kurulu

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu

Show answer & explanation

Answer: İçtihadı Birleştirme Kurulu

Answer

İdari yargıdaki görüş ayrılıklarını gideren ve bağlayıcı kararlar veren organ İçtihadı Birleştirme Kurulu'dur.

İçtihadı Birleştirme Kurulu, Danıştay Kanunu uyarınca dava dairelerinin veya kurulların birbirine aykırı kararları arasındaki uyuşmazlıkları gidermek ve hukuk kurallarının yorumunda birliği sağlamakla görevlidir. Bu kurulun verdiği kararlar, idari yargı mercilerini ve idareyi bağlar.

Step-by-Step Solution

Kurumun belirlenmesi

Soruda idari yargı kolunun en yüksek mercii olan Danıştay bünyesindeki bir organ sorulmaktadır.

Danıştay, idari yargının en üst karar organıdır.

Görevin analiz edilmesi

Farklı mahkemeler veya daireler arasındaki karar aykırılıklarını (içtihat farklarını) giderme görevi tanımlanmıştır.

Hukuki kesinlik için kararların birbiriyle tutarlı olması gerekir.

Doğru kurulun seçilmesi

İçtihadı Birleştirme Kurulu, bu görevi yerine getiren ve kararları bağlayıcı olan tek kuruldur.

Adından da anlaşılacağı üzere 'içtihatları birleştirmek' yani uygulama birliği sağlamak bu kurulun temel varlık sebebidir.

Key Concept

İçtihat Birliği

Hints

Danıştay hem bir yargı mahkemesi hem de bir danışma organıdır; ancak bu soru hukuk birliğini sağlayan spesifik bir kurulla ilgilidir.

Farklı mahkemelerin aynı konuda farklı kararlar vermesi 'içtihat farklılığı' olarak adlandırılır.

Cevap seçeneği, yapılan işlemin adını (içtihatları birleştirmek) bizzat kendi adında taşımaktadır.

Practice More

Danıştay üyelerinin kaçının Cumhurbaşkanı, kaçının Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçildiğini tekrar edin.

Estimated Time:1m 0s

Question 44Question →

İdari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın hem yargısal hem de idari nitelikteki görevleri ve kurumsal yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üyenin yeniden Danıştay üyeliğine seçilmesi mümkün değildir.

Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve daire başkanları; kendi üyeleri arasından dört yıl için seçilirler ve tekrar seçilmeleri mümkündür.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Danıştay tarafından bildirilen görüşler, idareyi bağlayan kesin hüküm niteliğindedir.

Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Danıştay tarafından bildirilen görüşler, idareyi bağlayan kesin hüküm niteliğindedir.

Answer

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Danıştay tarafından bildirilen görüşlerin idareyi bağlayan kesin hüküm niteliğinde olduğu ifadesi yanlıştır; bu görüşler danışma amaçlıdır.

Danıştay,

1982

Anayasası'na göre kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde 'düşüncesini bildirmekle' görevlidir. Bu görev Danıştay'ın idari görevleri arasında yer alır ve bildirilen bu görüşler birer 'yargı kararı' (hüküm) olmadığı için ilgili idari makamlar üzerinde doğrudan hukuki bir bağlayıcılığa sahip değildir.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın üye seçim yapısını analiz et.

Üyelerin

3/4

'ü HSK,

1/4

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasal seçilme usulünü doğrulamak.

Görev süreleri arasındaki farkı ayırt et.

Üyeler

12

yıl (tekrar seçilemez), Başkan

4

yıl (tekrar seçilebilir) görev yapar.

Üye ve başkanlık divanı ayrımını kontrol etmek.

Danıştay'ın idari (danışma) görevlerini değerlendir.

İmtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek Danıştay'ın yargısal değil, idari bir görevidir.

Görevin niteliğini belirlemek.

Görüşlerin bağlayıcılığını sorgula.

İdari görüşler 'istatistiksel' veya 'danışma' mahiyetindedir, mahkeme ilamı gibi bağlayıcı değildir.

Hukuki sonucu tespit etmek.

Key Concept

Danıştay'ın İdari ve Yargısal Fonksiyon Ayrımı

Hints

Danıştay'ın sadece bir mahkeme olmadığını, aynı zamanda yürütmeye yardımcı bir danışma organı olduğunu hatırla.

Üyelerin görev süresi ile Başkan'ın görev süresinin birbirinden farklı olup olmadığını kontrol et.

İmtiyaz sözleşmeleri hakkındaki görüşlerin mahkeme kararı mı yoksa sadece bir tavsiye/düşünce mi olduğuna odaklan.

Practice More

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalar ile Bölge İdare Mahkemelerinden gelen temyiz başvurularını karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsin.

Estimated Time:1m 30s

Question 45Question →

$1982$ Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın yapısı, üyelerinin seçimi ve görev alanına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı açılan iptal davalarında Danıştay, ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Danıştay üyelerinin

3/4

’ü Cumhurbaşkanı tarafından,

1/4

’ü ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilerek idari yargıdaki denge korunur.

Danıştay üyeleri

12

yıl için seçilir ve görev süresi dolan bir üye, Danıştay Genel Kurulu'nun salt çoğunluk kararıyla bir defaya mahsus yeniden seçilebilir.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek, Danıştay'ın uyuşmazlıkları karara bağladığı "yargısal" bir görevidir.

Adli mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir adli yargı mercine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olarak görev yapmak Danıştay'ın temel yetkisidir.

Show answer & explanation

Answer: Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı açılan iptal davalarında Danıştay, ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Answer

Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı açılan davalarda Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev yaptığı ifadesi doğrudur.

Danıştay Kanunu uyarınca, Bakanlıkların tüm ülkeyi ilgilendiren düzenleyici işlemlerine (yönetmelik vb.) karşı açılan iptal davaları, bölge idare mahkemelerinde değil doğrudan Danıştay'da ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülür.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın üye seçim oranlarını analiz et.

Üyelerin

1/4

'ü Cumhurbaşkanı,

3/4

'ü HSK tarafından seçilir.

Anayasal dağılımın doğru bilinmesi gerekir.

Görev süresi ve yeniden seçilme kuralını kontrol et.

Süre

12

yıldır ve yeniden seçilmek mümkün değildir.

Yüksek mahkeme üyelerinin bağımsızlığını korumak adına getirilen sınırlamayı teyit etmek.

Yargısal ve idari görev ayrımını yap.

İmtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek idari bir görevdir.

Danıştay'ın sadece bir mahkeme değil, aynı zamanda devletin en yüksek danışma organı olduğunu ayırt etmek.

İlk derece mahkemesi sıfatını değerlendir.

Bakanlıkların ülke çapındaki düzenleyici işlemleri Danıştay'da başlar.

Danıştay'ın hem ilk derece hem de temyiz mahkemesi olma özelliğini doğrulamak.

Key Concept

Danıştay'ın Çift Fonksiyonlu Yapısı (Yargısal ve İdari Görevler)

Hints

Danıştay'ın üyelerinin seçim oranlarını ve görev sürelerini Anayasa'nın

155

. maddesi kapsamında düşünün.

Practice More

Danıştay'ın hangi durumlarda 'ilk derece mahkemesi' hangi durumlarda 'temyiz mercii' olduğunu listeleyen bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 46Question →

$1982$ Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri çerçevesinde, idari yargı düzeninin en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın hem idari hem de yargısal görevleri bulunmaktadır. Bu görevlerin niteliği ve uygulanması dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Danıştay'ın altı ay içinde düşüncesini bildirmesi zorunluluğu, idari denetimin etkinliğini artırmaktadır.

Bakanlıkların, kamu kuruluşlarının veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davaları Danıştay'da ilk derece mahkemesi olarak karara bağlanır.

Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı ve başkanvekilleri; Danıştay Genel Kurulu tarafından belirlenen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için seçilir.

Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerden doğan uyuşmazlıklarda Danıştay ile Sayıştay kararları çatıştığında, denetim yetkisinin kapsamı gereği Sayıştay kararları esas alınır.

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukuki denetimi, idari bir işlem niteliği taşıması hasebiyle Danıştay tarafından ilk derece mahkemesi sıfatıyla yürütülür.

Show answer & explanation

Answer: Bakanlıkların, kamu kuruluşlarının veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davaları Danıştay'da ilk derece mahkemesi olarak karara bağlanır.

Answer

Bakanlıkların ve ülke çapında uygulanan düzenleyici işlemlerin iptal davalarına Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak bakması ifadesi doğrudur.

Danıştay, idari yargı sisteminde genel olarak bir temyiz mahkemesi olsa da, Bakanlıkların ve ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali davalarında ilk derece mahkemesi olarak görev yapar. Bu durum, idari işlemlerin ülke genelindeki yeknesaklığını korumak adına merkezi bir denetim sağlar.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın yargısal görevlerini analiz et.

Danıştay'ın hem bir temyiz mercii hem de kanunla belirlenen sınırlı durumlarda (ülke çapındaki yönetmelikler gibi) bir ilk derece mahkemesi olduğu belirlenir.

Seçeneklerdeki ilk derece mahkemesi görevlerinin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Danıştay'ın idari görevlerini ve süre sınırlarını kontrol et.

İmtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirme süresinin

2

ay olduğu saptanır.

Anayasa'nın

155

. maddesindeki süre sınırını hatırlayarak yanlış seçeneği elemek gerekir.

Diğer yüksek mahkemelerle olan hiyerarşik ilişkileri değerlendir.

Vergi uyuşmazlıklarında Sayıştay'a karşı Danıştay kararlarının üstünlüğü teyit edilir.

Sayıştay ve Danıştay arasındaki görev ayrımını netleştirmek için anayasal kurala bakılır.

Seçim usullerindeki ince farkları incele.

Başkanlık divanı seçimlerinin Danıştay'ın kendi içinde yapıldığı, dışarıdan (Cumhurbaşkanı tarafından) bir atama olmadığı anlaşılır.

Yargıtay ve Danıştay arasındaki seçim usulü farklarını (Başsavcı seçimi gibi) karıştırmamak önemlidir.

Key Concept

Danıştay'ın Görev ve Yetki Alanı

Hints

Danıştay'ın hem bir mahkeme hem de hükümete görüş bildiren bir organ olduğunu unutmayın.

Vergi uyuşmazlıklarında iki yüksek kurum karşı karşıya geldiğinde hangi kurumun yargısal uzmanlığı daha fazladır?

Yargıtay ve Danıştay'ın başkanlık seçimlerini karşılaştırın; her iki kurum da kendi başkanını kendi seçer.

Practice More

İdari yargıdaki dava türlerini (iptal ve tam yargı) ve bunların hangi mahkemelerde açıldığını tekrar edin.

Alternative Method

Yanlışları eleme yöntemiyle ilerleyin: Anayasa'da sürelerin genellikle kısa (

2

ay gibi) tutulduğunu ve yüksek mahkemeler arası çatışmalarda yargısal (Danıştay) olanın idari/denetçi (Sayıştay) olana tercih edildiğini düşünerek doğruya ulaşabilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 47Question →

1982 Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri uyarınca, idari yargı düzeninin en yüksek karar ve danışma organı olan Danıştay'ın görevleri, üye yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek, Danıştay'ın idari görevleri arasında yer alan anayasal bir yükümlülüktür.

Danıştay üyelerinin dörtte üçü, idari görevlerdeki liyakatli kişiler arasından Cumhurbaşkanı tarafından; geri kalan dörtte biri ise birinci sınıf idari yargı hâkimleri arasından HSK tarafından seçilir.

Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilen üç aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için atanır.

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süresi biten bir üye, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilir.

Ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali istemiyle açılan davalar, Danıştay'ın idari dairelerinde ilk derece mahkemesi sıfatıyla karara bağlanır.

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek, Danıştay'ın idari görevleri arasında yer alan anayasal bir yükümlülüktür.

Answer

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek, Danıştay'ın idari görevleri arasında yer alan anayasal bir yükümlülüktür.

Doğru seçenek, Danıştay'ın 1982 Anayasası'nda açıkça belirtilen idari görevini ve bu göreve ilişkin iki aylık süre sınırını ifade etmektedir. İmtiyaz sözleşmeleri hakkında düşünce bildirmek, Danıştay'ın yargısal değil, idari bir fonksiyonudur.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın görev ayrımını yap

Danıştay hem en yüksek idari mahkeme (yargısal) hem de hükümete yardımcı bir danışma (idari) organıdır.

Anayasa'nın 155. maddesi bu ikili yapıyı tanımlar.

İdari görevleri incele

İmtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek idari bir görevdir ve 2017 değişikliği ile 'incelemek' ifadesi 'düşüncesini bildirmek' olarak güncellenmiş, 2 aylık süre sınırı getirilmiştir.

Hizmetlerin aksamaması için anayasal süre sınırı konulmuştur.

Seçim usulünü kontrol et

Üyelerin 1/4'ü Cumhurbaşkanı, 3/4'ü HSK tarafından seçilir. Seçilenler 12 yıl görev yapar ve tekrar seçilemezler.

Yargı bağımsızlığı ve üye sirkülasyonu ilkeleri gereğidir.

Başsavcı seçimini doğrula

Danıştay Başsavcısı ve Başkanı, Danıştay'ın kendi içinde yaptığı seçimle belirlenir.

Yüksek mahkemenin kendi yönetimini belirleme özerkliği vardır.

Key Concept

Danıştay'ın İdari ve Yargısal Görev Dağılımı ve Üye Seçim Usulü

Hints

Danıştay'ın hem bir mahkeme hem de hükümete yol gösteren bir danışma organı olduğunu unutmayın.

İmtiyaz sözleşmeleri ile ilgili görevinde 'karar' değil 'düşünce' bildirdiğine ve bunun bir süresi olduğuna odaklanın.

Üye seçiminde HSK'nın hâkimleri, Cumhurbaşkanı'nın ise bürokratları (idari görevlileri) seçtiğini hatırlayın.

Practice More

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı diğer dava türlerini (örneğin Cumhurbaşkanı kararları) incelemek konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Eleme yöntemi kullanılırken; Başsavcı seçimi (Yargıtay ile kıyasla), Üye seçimi (1/4 - 3/4 kuralı) ve görev süresi (tek seferlik 12 yıl) gibi temel yapısal kurallar kontrol edilerek yanlış seçenekler hızla elenebilir.

Estimated Time:3m 0s

Question 48Question →

1982 Anayasası'nda yer alan hükümler uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın iç işleyişi ve yönetim organları dikkate alındığında, "Danıştay Başsavcısı"nın seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay Genel Kurulu tarafından, kendi üyeleri arasından gizli oyla ve dört yıl için seçilir.

Danıştay Genel Kurulu'nun belirleyeceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından, Danıştay üyeleri arasından görev süresi belirtilmeksizin seçilir.

Danıştay Başkanı tarafından, daire başkanları arasından kıdem esasına göre iki yıl için görevlendirilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu tarafından, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile seçilir.

Show answer & explanation

Answer: Danıştay Genel Kurulu tarafından, kendi üyeleri arasından gizli oyla ve dört yıl için seçilir.

Answer

Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilir.

1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre; Danıştay Başkanı, Başkanvekilleri, Daire Başkanları ve Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın yönetim yapısını incelemek

Danıştay'ın sadece bir yargı mercii değil, aynı zamanda kendi yönetimini belirleyen özerk bir yüksek mahkeme olduğu tespit edilir.

Yüksek mahkemelerin başkan ve başsavcılarının seçim usulleri Anayasa ile özel olarak düzenlenmiştir.

Seçim yetkisini belirlemek

1982 Anayasası madde 155 uyarınca, seçim yetkisinin Danıştay Genel Kurulu'na ait olduğu görülür.

Yargı bağımsızlığı gereği, yüksek mahkeme yönetimlerinin kendi üyelerince belirlenmesi esastır.

Süre ve usul şartlarını doğrulamak

Seçimin 4 yıl için yapıldığı ve gizli oy/salt çoğunluk şartı arandığı belirlenir.

Demokratik temsil ve tarafsızlık için gizli oylama ve nitelikli çoğunluk şartı aranır.

Key Concept

Danıştay İç Seçimleri ve Başsavcılık Makamı

Hints

Yargıtay ve Danıştay arasındaki en temel farklardan biri 'Başsavcı'nın nasıl göreve geldiğidir.

Danıştay'da hem başkan hem de başsavcı aynı kurul tarafından ve aynı süre için seçilir.

Cumhurbaşkanı'nın Danıştay'da sadece 'üye' seçme yetkisi vardır (1/4 oranında), başsavcıyı ise üyeler kendi içinden seçer.

Practice More

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın atanma sürecini inceleyerek Danıştay ile arasındaki farkı not ediniz.

Estimated Time:50s

Question 49Question →

1982 Anayasası hükümleri uyarınca; Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, başkanvekilleri ve daire başkanlarının seçimi ve görev sürelerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kendi üyeleri arasından, Danıştay Genel Kurulunca, üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler; süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Cumhurbaşkanı tarafından, Danıştay üyeleri arasından altı yıl için atanırlar ve görev süreleri boyunca bu sıfatı korurlar.

Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından, Danıştay'da en az on yıl görev yapmış üyeler arasından seçilirler.

Danıştay Genel Kurulu tarafından seçilirler ancak 12 yıllık üyelik süresi kısıtlaması nedeniyle ikinci bir kez bu göreve seçilmeleri mümkün değildir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile beş yıl için seçilirler.

Show answer & explanation

Answer: Kendi üyeleri arasından, Danıştay Genel Kurulunca, üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler; süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Answer

Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve diğer yöneticiler, Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve salt çoğunlukla 4 yıl için seçilir; tekrar seçilmeleri mümkündür.

Doğru seçenek, 1982 Anayasası'nın 155. maddesinde belirtilen; seçimin Danıştay Genel Kurulunca yapılması, salt çoğunluk aranması, 4 yıllık süre ve tekrar seçilme imkanı kriterlerinin tamamını doğru şekilde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

Seçim yetkisinin hangi makamda olduğunu belirle.

Seçim yetkisi Danıştay Genel Kuruluna aittir.

Yüksek mahkemelerin kendi başkanlarını seçmesi mahkemelerin bağımsızlığı ilkesinin bir gereğidir.

Gerekli oy oranını ve yöntemini kontrol et.

Üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oy gereklidir.

Anayasa madde 155 uyarınca karar yeter sayısı üye tamsayısının salt çoğunluğudur.

Görev süresini ve tekrar seçilme durumunu değerlendir.

Görev süresi 4 yıldır ve tekrar seçilme yasağı yoktur.

Danıştay üyeliği (12 yıl) ile Danıştay Başkanlığı (4 yıl) süreleri ve kuralları birbirinden farklıdır.

Key Concept

Danıştay Başkanlık Makamına Seçilme Usulü

Hints

Yüksek mahkemeler genellikle kendi başkanlarını kendi içlerinden seçerler.

Danıştay üyesi olarak seçilme süresi (12 yıl) ile bu üyeler içinden başkan seçilme süresinin (4 yıl) farklı olduğunu unutmayın.

Anayasa'ya göre görev süresi dolan bir Danıştay Başkanı, üyeliği devam ettiği sürece tekrar aday olabilir.

Practice More

Danıştay üyelerinin görev süresinin kaç yıl olduğunu ve kimler tarafından seçildiğini tekrar ederek bu bilgiyi pekiştiriniz.

Alternative Method

Yargıtay ve Danıştay'ın başkanlık seçim usullerinin tamamen paralel (aynı) olduğunu hatırlamak, her iki kurum için de tek bir kural seti ezberlemenizi sağlar.

Estimated Time:50s

Question 50Question →

$1982$ Anayasası’na göre, hem kanunla belirlenen belirli davalar için “ilk derece mahkemesi” sıfatıyla görev yapan hem de idari yargı kolunun en yüksek “temyiz mercii” olan Danıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin

\frac{1}{4}

’i Cumhurbaşkanı,

\frac{3}{4}

’ü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Üyelerinin

\frac{3}{4}

’ü Cumhurbaşkanı,

\frac{1}{4}

’ü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Üyeleri

12

yıl için seçilir ve görev süresi dolan bir üye bir defaya mahsus tekrar seçilebilir.

Adli yargı kolundaki mahkemelerce verilen hükümlerin son inceleme ve temyiz merkezidir.

Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini denetlemekle görevlidir.

Show answer & explanation

Answer: Üyelerinin $\frac{1}{4}$ ’i Cumhurbaşkanı, $\frac{3}{4}$ ’ü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.

1982 Anayasası'na göre Danıştay üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı tarafından, dörtte üçü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir. Bu yapı, idari yargının bağımsızlığını ve uzmanlığını korumayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

Kurumun niteliğini belirle.

Danıştay, idari yargı kolunun en üst mahkemesidir.

Anayasal görevlerin hangi yargı koluna ait olduğunu anlamak için ilk adımdır.

Üye seçim kaynaklarını ve oranlarını hatırla.

Seçim yetkisi Cumhurbaşkanı (

\frac{1}{4}

) ve HSK (

\frac{3}{4}

) arasındadır.

Danıştay'ın yapısal kompozisyonunu doğrulamak gerekir.

Görev süresi ve tekrar seçilme kuralını kontrol et.

Üyeler

12

yıl için seçilir ve tekrar seçilemezler.

Üyelik statüsünün sınırlarını belirlemek yanlış seçenekleri elemeyi sağlar.

Key Concept

Danıştay'ın Kuruluşu ve Üye Seçim Usulü

Hints

Danıştay üyelerinin seçiminde hem yürütme başı hem de yargı yönetim organı söz sahibidir.

Practice More

Yargıtay üyelerinin tamamının HSK tarafından seçildiğini hatırlayarak iki kurum arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 51Question →

$1982$ Anayasası’na göre, idari yargı düzeninin en üst derece mahkemesi olan Danıştay, aynı zamanda yürütme organına yardımcı bir inceleme ve danışma organı olarak da görev yapmaktadır. Danıştay'ın bu ikili yapısı göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi kurumun "idari görevleri" kapsamında yer alan ve Anayasa'da doğrudan doğruya "iki ay" sürelik bir kısıtlama ile sınırlandırılmış olan yetkisidir?

Bakanlıklarca çıkartılan ve ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin iptal istemlerini ilk derece mahkemesi sıfatıyla karara bağlamak

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek

İdare ve vergi mahkemelerinden verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin temyiz incelemesini yapmak

Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanan tüzük taslaklarını inceleyerek hukuka uygunluk denetimi gerçekleştirmek

Belediye başkanlarının seçilme yeterliliğini kaybetmeleri durumunda organlık sıfatının sona ermesine nihai olarak karar vermek

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek

Answer

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek

Danıştay'ın idari görevleri oldukça kısıtlıdır.

1982

Anayasası'nın

155

. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek bu görevlerden biridir. Anayasa, bu görüşün bildirilmesi için Danıştay'a 'iki ay' gibi kesin bir süre tanımıştır. Bu durum hem kurumun danışma işlevini hem de yürütmenin hızını koruma amacını taşır.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın görev türlerini ayrıştırın.

Danıştay hem 'Yüksek Mahkeme' (yargısal) hem de 'Danışma Organı' (idari) sıfatına sahiptir.

Soruda özellikle 'idari görev' ve 'süre sınırı' vurgulanmaktadır.

Seçeneklerdeki idari ve yargısal görevleri filtreleyin.

Yönetmelik denetimi, temyiz incelemesi ve organlık sıfatının kaybı kararları yargısaldır. İmtiyaz sözleşmeleri görüşü ise idaridir.

Yargısal görevler dava yoluyla çözülürken, idari görevler görüş sunma niteliğindedir.

Anayasal süre sınırını kontrol edin.

1982

Anayasası'nın

155

. maddesine göre imtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş

2

ay içinde bildirilmelidir.

Kamu hizmetlerinin aksamaması için anayasa koyucu bu idari göreve özel bir süre sınırı koymuştur.

Key Concept

Danıştay'ın İdari ve Yargısal Görev Ayrımı

Hints

Danıştay'ın bir davanın sonucunu belirlediği her durum 'yargısal' bir görevdir.

2017

yılındaki Anayasa değişikliklerinden sonra 'tüzük' kavramının hukukumuzdan çıktığını hatırlayın.

Anayasa'nın

155

. maddesinde geçen 'imtiyaz sözleşmeleri' ve 'iki ay' ibarelerine odaklanın.

Practice More

Danıştay üyelerinin seçimi konusundaki HSK ve Cumhurbaşkanı oranlarını gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer seçeneklerde 'iptal davası', 'karara bağlamak' veya 'temyiz' gibi ifadeler geçiyorsa bunlar yargısal; 'görüş bildirmek' veya 'düşünce sunmak' geçiyorsa idari görevdir.

Estimated Time:1m 30s

Question 52Question →

$1982$ Anayasası uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olmasının yanı sıra, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında görüş bildirmekle görevli olan anayasal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Danıştay

Sayıştay

Yargıtay

Anayasa Mahkemesi

Uyuşmazlık Mahkemesi

Show answer & explanation

Answer: Danıştay

Answer

Danıştay, idari yargı alanındaki en yüksek mahkeme ve devletin en yüksek danışma organıdır.

Doğru cevap Danıştay'dır.

1982

Anayasası'na göre Danıştay; idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir (temyiz). Aynı zamanda, kanunla gösterilen hallerde ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar ve Başbakanlık veya Cumhurbaşkanlığınca gönderilen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirir.

Step-by-Step Solution

Soru kökündeki anahtar kavramları belirleyin.

"İdari yargı" ve "en yüksek mahkeme" ifadeleri idari yargı koluna işaret eder.

Türk yargı sistemi farklı kollara ayrılmıştır; soru idari yargı kolunu sormaktadır.

Danışmanlık (görüş bildirme) görevini analiz edin.

İmtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirme görevi Danıştay'ın idari görevleri arasındadır.

Danıştay'ın sadece yargısal değil, aynı zamanda idari bir niteliği de bulunmaktadır.

Doğru kurumu teşhis edin.

İdari yargının zirvesinde bulunan ve danışma görevi olan kurum Danıştay'dır.

1982

Anayasası'nın

155

. maddesi Danıştay'ı bu şekilde tanımlar.

Key Concept

Danıştay'ın İdari ve Yargısal Statüsü

Hints

Bu kurum hem bir mahkeme hem de devletin 'akıl hocası' (danışma organı) niteliğindedir.

İdari davaların en son incelendiği yer olan bu mahkeme, yürütme ile ilgili belgeleri inceler.

Şu anki sisteme göre idari yargı kolunun zirvesindeki en yetkili kurumdur.

Practice More

Danıştay üyelerinin kaçının HSK, kaçının Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 53Question →

1982 Anayasası'na göre idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın kuruluşu, üyelerinin seçimi ve temel görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üyelerinin dörtte biri Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte üçü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üyeleri on iki yıl için seçilir ve görev süresi dolan bir üye aynı mahkemeye bir defa daha seçilebilir.

Adli yargı kolundaki hukuk ve ceza mahkemelerinden verilen kararların son inceleme merciidir.

Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idarelerin hesap ve işlemlerini TBMM adına denetlemekle görevlidir.

Show answer & explanation

Answer: Üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Answer

Danıştay üyelerinin seçimiyle ilgili anayasal kural uyarınca, üyelerin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

Doğru ifade olan 'Üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir' cümlesi, 1982 Anayasası'nın 155. maddesinde yer alan kesin kuruluş hükmüdür.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın anayasal statüsünü ve üye seçim mekanizmasını inceleyin.

1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre Danıştay'ın idari yargıdaki en üst merci olduğu ve üye seçim oranları tespit edilir.

Soruda istenen doğru yapısal bilgiyi tespit etmek.

Seçim oranlarını ve seçen makamları eşleştirin.

Üyelerin 3/4'ünün idari yargı hâkim ve savcıları arasından HSK tarafından, 1/4'ünün ise kanunda belirtilen nitelikteki kişiler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği doğrulanır.

Anayasal metindeki oranları hatasız hatırlamak.

Diğer yüksek mahkemelerle (Yargıtay, Sayıştay) olan görev farklarını analiz edin.

Danıştay'ın idari yargıda, Yargıtay'ın adli yargıda, Sayıştay'ın ise mali denetimde yetkili olduğu ayrımı yapılır.

Kurumlar arası yetki karmaşasını gidermek.

Key Concept

Danıştay'ın Üye Yapısı ve Seçim Usulü

Hints

Danıştay'da idari yargıdan gelen üyelerin çoğunlukta olduğunu ve seçimlerin HSK ile Cumhurbaşkanı arasında paylaşıldığını hatırlayın.

Practice More

Anayasa Mahkemesi ve HSK üye sayıları ile seçilme oranlarını bu soruyla karşılaştırarak pekiştiriniz.

Estimated Time:45s

Question 54Question →

İdari yargı alanında hem bir "temyiz mercii" hem de idari makamlara "istişari görüş" sunan bir danışma organı olarak görev yapan Danıştay’ın üyelerinin seçimi ve görev süreleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı,

\frac{3}{4}

'ü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından

12

yıl için seçilir.

Üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Cumhurbaşkanı,

\frac{1}{4}

'ü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Tüm üyeleri Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir ve görev süreleri

6

yıl olup tekrar seçilme imkânı bulunur.

Devletin gelir ve giderlerini denetlemekle görevli olup üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından ömür boyu görev yapmak üzere atanır.

Adli yargı ile idari yargı mercileri arasındaki görev uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli olan yüksek mahkemedir.

Show answer & explanation

Answer: Üyelerinin $\frac{1}{4}$ 'ü Cumhurbaşkanı, $\frac{3}{4}$ 'ü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından $12$ yıl için seçilir.

Answer

Danıştay üyelerinin

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı,

\frac{3}{4}

'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından

12

yıl için seçilir.

Doğru yanıt olan seçenek,

1982

Anayasası'nın

155

. maddesinde belirtilen yapıya tam olarak uygundur: Danıştay üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir. Ayrıca üyelerin görev süresi

12

yıl olup, görev süresi dolan bir üye tekrar Danıştay üyeliğine seçilemez.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın üye seçimi kaynağını belirle.

Üyeler iki farklı makam (Cumhurbaşkanı ve HSK) tarafından seçilir.

1982

Anayasası'nın

155

. maddesi uyarınca çift kaynaklı bir seçim sistemi öngörülmüştür.

Seçim oranlarını kontrol et.

Cumhurbaşkanı toplam üyelerin

\frac{1}{4}

'ünü, HSK ise

\frac{3}{4}

'ünü seçer.

Yargı bağımsızlığı ve idari uzmanlık dengesini korumak için HSK'ya daha büyük bir pay verilmiştir.

Görev süresini teyit et.

Görev süresi

12

yıldır ve bir kişi bir defadan fazla seçilemez.

2010

2017

anayasa değişiklikleri ile yüksek yargıda görev süreleri standart hale getirilmiştir.

Key Concept

Danıştay'ın Kuruluşu ve Üye Yapısı

Hints

Danıştay üyelerini seçen iki ana makamı hatırlayın: Bunlardan biri yürütmenin başı, diğeri yargı yönetim kuruludur.

Practice More

Danıştay'ın 'ilk derece mahkemesi' olarak baktığı davaları (örneğin Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri dışındaki ülke çapındaki yönetmelikler) incelemek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:45s

Question 55Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nde idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay, anayasal bir yüksek mahkeme olmasının yanı sıra idari makamlara görüş bildirme yetkisine de sahiptir. $1982$ Anayasası hükümleri uyarınca, bu yüksek mahkemenin kuruluş ve üye yapısına dair aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üyelerinin dörtte biri Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte üçü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üyeleri

12

yıl için seçilir ve görev süresi dolan bir üye bir defaya mahsus olmak üzere Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından yeniden seçilebilir.

Adli yargı mahkemelerinden verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii (temyiz mercii) olarak görev yapar.

Ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali davalarına, bölge idare mahkemesi kararı üzerine temyiz mercii sıfatıyla bakar.

Show answer & explanation

Answer: Üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte üçünün Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte birinin ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini belirten seçenek doğrudur.

Anayasa'nın 155. maddesi uyarınca Danıştay üyelerinin dörtte üçü (

3/4

) birinci sınıf idari hakim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar arasından Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından; dörtte biri (

1/4

) ise kanunla belirlenen görevliler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu yapı, idari yargının uzmanlık gerektiren doğası ile devlet idaresindeki üst düzey tecrübenin harmanlanmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

Yargı kolunun tespiti

Danıştay idari yargı kolunun en yüksek mahkemesidir.

Adli ve idari yargı ayrımını doğru yaparak görev alanını belirlemek gerekir.

Üye seçim oranlarının incelenmesi

Üyelerin

3/4

'ü HSK tarafından,

1/4

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasal oranlar mahkemenin bağımsızlığı ve uzmanlık dengesi için bu şekilde yapılandırılmıştır.

Görev süresinin kontrol edilmesi

Görev süresi

12

yıldır ve tekrar seçilmek mümkün değildir.

Yüksek mahkeme üyelerinin tarafsızlığını korumak adına görev süresi sınırlı ve tek seferliktir.

Key Concept

Danıştay'ın Üye Yapısı ve Seçim Usulü

Hints

Yüksek mahkeme üyelerinin seçimiyle ilgili 2017 değişikliği sonrası oranları ve tekrar seçilme yasağını hatırlayın.

Practice More

Danıştay'ın 'ilk derece mahkemesi' olarak baktığı diğer idari davaları (örneğin Cumhurbaşkanı kararları) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 56Question →

$1982$ Anayasası'nda yüksek mahkemeler arasında düzenlenen Danıştay'ın üyelik yapısı ve görev süreleri ile ilgili kurallar göz önüne alındığında, bir üyenin görev süresi ve yeniden seçilebilme imkânı hakkında aşağıdakilerden hangisi anayasal bir kuraldır?

Danıştay üyeleri

12

yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Danıştay üyeleri

9

yıl için seçilirler ve görev süresi dolanların yeniden seçilmeleri mümkündür.

Danıştay üyeleri görev süreleri sınırlanmaksızın

65

yaşını dolduruncaya kadar görev yaparlar.

Danıştay üyeleri

4

yıl için seçilirler ve bir defa daha seçilme hakları bulunur.

Danıştay üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından

7

yıl için atanırlar ve görev süresi sonunda Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından yeniden atanabilirler.

Show answer & explanation

Answer: Danıştay üyeleri $12$ yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Answer

Danıştay üyeleri

12

yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Doğru cevap, Danıştay üyelerinin görev süresinin

12

yıl olduğunu ve bu üyelerin görev süreleri bittikten sonra tekrar seçilemeyeceklerini belirten ifadedir. Bu düzenleme

1982

Anayasası'nın

155

. maddesinde açıkça yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1982

Anayasası'nın Yargı bölümündeki Danıştay ile ilgili

155

. maddeyi inceleyin.

İlgili maddede üyelerin görev sürelerine ilişkin net bir ifade olduğu görülür.

Anayasal kurumların işleyişi ve üyelik şartları doğrudan Anayasa metnine dayanır.

Görev süresi rakamını ve tekrar seçilme yasağını tespit edin.

Üyelerin

12

yıl için seçildiği ve ikinci kez seçilemeyecekleri kuralına ulaşılır.

Bu düzenleme, yargı bağımsızlığını pekiştirmek ve yüksek mahkeme kadrolarının yenilenmesini sağlamak amacıyla

2010

2017

anayasa değişiklikleri sürecinde netleşmiştir.

Key Concept

Danıştay Üyelerinin Görev Süresi ve Bağımsızlığı

Hints

Yüksek mahkeme üyelerinin (Anayasa Mahkemesi ve Danıştay gibi) görev sürelerinin kaç yıl olduğunu hatırlamaya çalışın.

Bu üyelerin görev süresi dolduğunda tarafsızlıklarının etkilenmemesi için yeniden seçilip seçilemeyeceklerine dair anayasal yasağı düşünün.

Anayasa'ya göre Danıştay üyeleri tam

12

yıl için seçilir ve bir daha bu göreve gelemezler.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi ile Danıştay üyelerinin görev süresini karşılaştırarak benzerlikleri not ediniz.

Estimated Time:45s

Question 57Question →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay, genel temyiz mercii olmasının yanı sıra belirli uyuşmazlıklarda "ilk derece mahkemesi" sıfatıyla da görev yapmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalar arasında yer alır?

Bakanlıklar ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak olan düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasa'ya şekil ve esas bakımından aykırı olduğu iddiasıyla açılan iptal davaları

Valilikler tarafından tesis edilen ve il sınırları içerisinde geçerli olan bireysel idari işlemlere karşı açılan iptal davaları

Disiplin cezası alan bir devlet memurunun, Bölge İdare Mahkemesi kararına karşı yaptığı hukuki denetim başvuruları

Belediye encümenleri tarafından alınan kamulaştırma kararlarının bedel takdirine yönelik açılan bedel artırım davaları

Show answer & explanation

Answer: Bakanlıklar ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak olan düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları

Answer

Bakanlıklar ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak olan düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı uyuşmazlıklardan biridir.

Danıştay, kural olarak bir temyiz mahkemesidir; ancak 2575 sayılı Danıştay Kanunu gereği, bakanlıkların ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (örneğin TTB, TBB) ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerine ve diğer düzenleyici işlemlerine karşı açılan davalar ilk derece mahkemesi olarak doğrudan Danıştay'da karara bağlanır.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın görev tanımının analiz edilmesi

Danıştay hem bir 'temyiz' mahkemesi (üst mahkeme) hem de bazı davalar için 'ilk derece' mahkemesidir.

Soruda Danıştay'ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla baktığı uyuşmazlık türünü tespit etmemiz istenmektedir.

Dava türlerinin yargı kollarının ve derecelerinin ayırt edilmesi

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Anayasa Mahkemesi'nin; yerel idari işlemler İdare Mahkemesi'nin; kamulaştırma bedeli ise adli yargının görev alanındadır.

Seçeneklerdeki uyuşmazlıkların hangi mahkemeye ait olduğunu bilmek yanlış seçenekleri elememizi sağlar.

Danıştay Kanunu Madde 24 uyarınca özel görevlerin belirlenmesi

Ülke çapında uygulanan yönetmelikler ve düzenleyici işlemler doğrudan Danıştay'da (ilk derecede) görülür.

Bu görev, idari yargı sisteminde davanın hızlandırılması ve ülke birliğinin sağlanması amacıyla Danıştay'a verilmiş özel bir yetkidir.

Key Concept

Danıştay'ın İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri

Hints

Danıştay'ın kural olarak bir temyiz mercii olduğunu ancak 'ülke çapında' bir etki doğuran işlemler için ilk derece mahkemesi olduğunu unutmayın.

Düzenleyici işlemler (yönetmelik gibi) eğer tüm Türkiye'yi ilgilendiriyorsa, doğrudan en üst idari mahkemeye gidilir.

Practice More

Danıştay'ın 'istişari görüş' (danışma) görevlerini ve üyelerinin seçilme oranlarını (1/4 - 3/4) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.

Estimated Time:55s

Question 58Question →

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısı içerisinde bir Bakanlık tarafından hazırlanan ve ülke genelinde uygulanacak olan bir yönetmeliğin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptal davası açılmak istenmektedir. $1982$ Anayasası ve $2575$ sayılı Danıştay Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu davada ilk derece mahkemesi olarak görevli yargı mercisi aşağıdakilerden hangisidir?

Danıştay

Anayasa Mahkemesi

Bölge İdare Mahkemesi

Ankara İdare Mahkemesi

Yargıtay

Show answer & explanation

Answer: Danıştay

Answer

Bakanlıklar tarafından çıkarılan ve tüm ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin iptal davalarına ilk derece mahkemesi olarak Danıştay bakar.

Danıştay, idari yargı kolunda hem bir temyiz mercii hem de kanunla belirlenen bazı davalar için ilk derece mahkemesidir. Bakanlıkların çıkardığı ve tüm ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin iptal davaları, Danıştay Kanunu uyarınca doğrudan Danıştay'da açılır. Bu durum Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev yaptığı istisnai ve önemli alanlardan biridir.

Step-by-Step Solution

İdari işlemin niteliğini ve kapsamını belirle.

İşlem bir 'Bakanlık yönetmeliği'dir ve uygulama alanı 'tüm ülke'dir.

Yargı yetkisini belirlemek için işlemin hiyerarşik konumu ve etki alanı bilinmelidir.

İdari yargıdaki görev kurallarını hatırla.

Genel görevli mahkemeler İdare Mahkemeleridir, ancak istisnai olarak bazı davalar doğrudan Danıştay'da açılır.

Danıştay Kanunu uyarınca merkezi idarenin ülke genelini ilgilendiren düzenleyici işlemleri Danıştay'ın ilk derece görev alanına girer.

Uygun yargı merciini seç.

Dava doğrudan Danıştay'da açılmalıdır.

Bakanlıkların ülke çapındaki yönetmelikleri Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalar arasındadır.

Key Concept

Danıştay'ın İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla Görevleri

Hints

Yönetmeliklerin yargısal denetiminin hangi yargı kolunda (adli mi, idari mi, anayasa mı) yapıldığını belirleyin.

İşlemi yapan makam (Bakanlık) ve işlemin etki alanı (tüm ülke) görevli mahkemeyi belirlemede kritiktir.

Normalde idare mahkemelerinde başlayan süreç, ülke genelini ilgilendiren düzenleyici işlemlerde doğrudan en üst idari yargı organına taşınır.

Practice More

Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevleri ile ilk derece mahkemesi olarak baktığı diğer dava türlerini (örneğin Cumhurbaşkanı kararları) karşılaştırın.

Estimated Time:50s

Question 59Question →

1982 Anayasası uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın kendi iç işleyişi kapsamında; Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, başkanvekilleri ve daire başkanlarının seçilme usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla dört yıl için seçilirler.

Cumhurbaşkanı tarafından Danıştay üyeleri arasından altı yıl için atanırlar.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından Danıştay üyeleri arasından dört yıl için seçilirler.

TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla görev süreleri boyunca seçilirler.

Adalet Bakanı'nın teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından Danıştay üyeleri arasından belirsiz süreliğine atanırlar.

Show answer & explanation

Answer: Kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla dört yıl için seçilirler.

Answer

Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve diğer yönetim kadrosu, kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla dört yıl için seçilirler.

Doğru ifadeye göre Danıştay Başkanı ve Başsavcısı, dışarıdan bir atama ile değil, Danıştay'ın kendi Genel Kurulu içinden çıkan bir irade ile gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla

4

yıl için seçilir. Bu durum, idari yargının en üst merciinin özerkliğini yansıtır.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın idari yapısını analiz etme

Danıştay, hem bir yüksek mahkeme hem de bir danışma organıdır ve kendi başkanını seçme yetkisine sahiptir.

Yüksek mahkemelerin kendi başkanlarını seçmesi, yargı bağımsızlığının bir gereğidir.

Seçim usulünü ve süresini belirleme

Seçim, Genel Kurul tarafından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğu (

1/2 + 1

) ile yapılır.

Anayasa'nın 154. ve 155. maddeleri bu süreci açıkça tanımlamıştır.

Görev süresini teyit etme

Görev süresi

4

yıldır ve süresi bitenler yeniden seçilebilir.

Yüksek yargı organlarında devamlılık ve yenilenme dengesi için bu süre belirlenmiştir.

Key Concept

Danıştay'ın Kendi Başkanını Seçme Yetkisi ve Yargı Bağımsızlığı

Hints

Yüksek mahkemeler (Yargıtay ve Danıştay), kendi başkanlarını genellikle kendi içlerinden seçerler.

Bu seçimde aranan sayısal yeterlilik, üye tamsayısının yarısından bir fazlasıdır (salt çoğunluk).

Seçilen başkanın görev süresi, bir milletvekili seçim dönemi kadar yani 4 yıldır.

Practice More

Danıştay üyelerinin yüzde kaçının Cumhurbaşkanı, yüzde kaçının HSK tarafından seçildiğini tekrar ederek bu soruyla ilişkilendirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 60Question →

$1982$ Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve $2017$ yılında gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri göz önünde bulundurulduğunda, Danıştay’ın görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İdare mahkemeleri tarafından verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olarak temyiz incelemesini yapmak.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek.

Kanunla gösterilen belirli davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakmak.

Yürütme organı tarafından hazırlanan tüzük tasarılarını incelemek ve bunlar hakkında görüş bildirmek.

İdari uyuşmazlıkları ve davaları çözmek ve kanunla verilen diğer işleri yapmak.

Show answer & explanation

Answer: Yürütme organı tarafından hazırlanan tüzük tasarılarını incelemek ve bunlar hakkında görüş bildirmek.

Answer

Yürütme organı tarafından hazırlanan tüzük tasarılarını incelemek ve bunlar hakkında görüş bildirmek ifadesi yanlıştır; çünkü tüzükler

2017

değişikliği ile kaldırılmıştır.

Danıştay'ın tüzük tasarılarını inceleme görevi,

2017

Anayasa değişiklikleri ile tüzüklerin hukuk sisteminden kaldırılması neticesinde sona ermiştir. Güncel anayasa metninde bu görev artık yer almamaktadır.

Step-by-Step Solution

Danıştay'ın anayasal görevlerini güncel mevzuat (

1982

Anayasası m.

155

) çerçevesinde belirle.

Danıştay'ın yargısal (temyiz, ilk derece mahkemesi) ve idari (imtiyaz görüşü) görevleri olduğu saptanır.

Anayasal çerçeveyi bilmek yanlış olanı elemeyi sağlar.

2017

Anayasa değişikliklerinin yürütme ve idari yargı üzerindeki etkilerini analiz et.

Başbakanlık makamının ve tüzük çıkarma yetkisinin kaldırıldığı, kanun tasarılarının artık hükümetçe gönderilmediği görülür.

Değişikliklerin güncel görev tanımını nasıl daralttığını anlamak gerekir.

Seçeneklerde yer alan 'tüzük inceleme' görevini güncel durumla kıyasla.

Tüzükler artık hukuk sisteminde yer almadığı için Danıştay'ın böyle bir görevinin kalmadığı sonucuna varılır.

Var olmayan bir normun (tüzük) inceleme görevi de teknik olarak imkansızdır.

Key Concept

Danıştay'ın Anayasal Görevleri ve 2017 Değişiklikleri

Hints

Danıştay'ın görevlerini değerlendirirken

2017

yılında kaldırılan hukuki düzenlemeleri hatırlayın.

Başbakanlık makamının kaldırılmasıyla birlikte, Danıştay'ın 'kanun tasarılarını' ve 'tüzükleri' inceleme yetkisi de sona ermiştir.

Şu anki sistemde tüzük yerine Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri bulunmaktadır; ancak Danıştay bu kararnameler hakkında görüş bildirmez.

Practice More

Danıştay üyelerinin seçim oranlarını ve görev sürelerini (12 yıl, bir kez) tekrar edin.

Estimated Time:50s

PreviousPage 3 / 4Next

Danıştay

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept