Uyuşmazlık Mahkemesi

76 questions

1982 Anayasası'na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi'ne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mahkemenin başkanlığını, Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından görevlendirdiği bir üye yürütür.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Uyuşmazlık Mahkemesi üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından bölge adliye mahkemesi üyeleri arasından seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli yargı içerisindeki hukuk ve ceza mahkemeleri arasındaki yetki çatışmalarını çözmekle görevlidir.

Mahkemenin verdiği kararlar kesin olmayıp, bu kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay'a temyiz başvurusu yapılabilir.

Show answer & explanation

Answer: Mahkemenin başkanlığını, Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından görevlendirdiği bir üye yürütür.

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlığını Anayasa Mahkemesi'nin kendi üyeleri arasından seçtiği bir üye yürütür.

1982 Anayasası'nın 158. maddesine göre Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanlığını, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yürütür. Bu düzenleme, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin bağımsızlığını ve yüksek mahkemeler arasındaki koordinasyonu sağlamayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini hatırla.

Bu mahkeme, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözer.

Yargı kolları arasındaki çatışmaların giderilmesi hukuk birliği için zorunludur.

Mahkemenin başkanlık yapısını analiz et.

Başkan, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçilir.

Anayasa'nın 158. maddesi başkanlık makamını doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne bağlamıştır.

Anayasa Mahkemesi ile olan özel uyuşmazlık kuralını kontrol et.

AYM ile diğer mahkemeler arasında bir uyuşmazlık çıkarsa AYM kararı geçerlidir.

Anayasa Mahkemesi'nin yargı hiyerarşisindeki özel ve üstün konumu bu istisnayı gerektirir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Anayasal Statüsü ve Başkanlık Yapısı

Hints

Bu mahkeme, iki farklı yargı dünyası (örneğin Danıştay ve Yargıtay'ın temsil ettiği alanlar) arasındaki kavgaları bitiren son hakemdir.

Mahkemenin başkanı dışarıdan seçilmez; en üst yargı organı olan Anayasa Mahkemesi'nden gelir.

Anayasa Mahkemesi'nin diğer mahkemeler üzerindeki 'karar üstünlüğü' kuralını ve başkanının bizzat AYM üyesi olması gerektiğini düşünün.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'ne üye gönderen kurumlar ile başkanın geldiği kurumu karşılaştıran bir tablo hazırlayarak bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 42Question →

Türkiye'de farklı yargı kolları (adli ve idari) arasında çıkan görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

Danıştay

Yargıtay

Uyuşmazlık Mahkemesi

Anayasa Mahkemesi

Sayıştay

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi

Uyuşmazlık Mahkemesi, Türkiye'deki adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle yetkili olan yüksek mahkemedir. Bu mahkeme, iki farklı yargı kolunun bir davaya bakmak istemesi (olumlu uyuşmazlık) veya her ikisinin de görevsizlik kararı vermesi (olumsuz uyuşmazlık) durumunda devreye girer.

Step-by-Step Solution

Yargı kollarını belirle

Adli yargı ve idari yargı olmak üzere iki ana kol vardır.

Uyuşmazlığın hangi mahkemeler arasında çıktığını anlamak gerekir.

Uyuşmazlık türünü analiz et

Bir davanın hangi yargı koluna (adli mi idari mi) ait olduğu belirsiz ise bir uyuşmazlık doğar.

Görev uyuşmazlığı bu mahkemenin temel çalışma alanıdır.

Görevli yüksek mahkemeyi hatırla

Bu tür çatışmaları çözen anayasal kurum Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.

Mahkeme ismi doğrudan yaptığı işlevle ilişkilidir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Görevi

Hints

Mahkemenin ismi, yaptığı işi doğrudan açıklamaktadır.

Adli (Yargıtay) ve İdari (Danıştay) yargı arasındaki 'hakem' mahkemeyi arıyoruz.

Başkanı, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçilen ve yargı kolları arasındaki çatışmaları bitiren mahkemedir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı kim tarafından ve nereden seçilir?

Alternative Method

Eleme yöntemi: Sayıştay'ın yüksek mahkeme olmadığını ve Danıştay/Yargıtay'ın sadece kendi yargı kollarından sorumlu olduğunu bilmek cevaba götürür.

Estimated Time:45s

Question 43Question →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluşu, başkanının seçimi ve diğer yargı kollarıyla olan hukuki hiyerarşisi dikkate alındığında; bu mahkemenin işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mahkeme başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilerek görevlendirilir ve bu süreçte yürütme organının bir atama yetkisi bulunmaz.

Adli ve idari yargı düzenleri arasında çıkan hem görev hem de hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlamakla yetkili olan tek mercidir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer yargı kolları arasında bir görev uyuşmazlığı yaşanması durumunda, Uyuşmazlık Mahkemesi devre dışı kalır ve doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Hüküm uyuşmazlığı söz konusu olduğunda Uyuşmazlık Mahkemesi, çelişen yargı kararlarını usul yönünden denetleyerek görevli mahkemeyi belirler ve davanın yeniden açılmasını sağlar.

Sayıştay ile Danıştay arasında vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda çıkan uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alındığından, bu durum mahkemenin görev alanı dışında tutulmuştur.

Show answer & explanation

Answer: Hüküm uyuşmazlığı söz konusu olduğunda Uyuşmazlık Mahkemesi, çelişen yargı kararlarını usul yönünden denetleyerek görevli mahkemeyi belirler ve davanın yeniden açılmasını sağlar.

Answer

Hüküm uyuşmazlığı durumunda Uyuşmazlık Mahkemesi'nin çelişen kararları usul yönünden bozarak davanın yeniden açılmasını sağlaması ifadesi yanlıştır; çünkü bu durumda mahkeme uyuşmazlığın esasına girerek karar verir.

Hüküm uyuşmazlığı, farklı yargı kollarından verilen ve kesinleşen kararların birbirine zıt olması nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin engellenmesi durumunda ortaya çıkar. Bu durumda Uyuşmazlık Mahkemesi, dosyayı bozup geri göndermez veya sadece görevli mahkemeyi işaret etmez; aksine, çelişkiyi gidermek için davanın esasına girerek uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlar.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık yapısını analiz et.

Başkan, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.

Anayasa'nın mahkemelerin bağımsızlığı ve yüksek mahkemeler arasındaki koordinasyon ilkesini anlamak için gereklidir.

Görev uyuşmazlığı ve hüküm uyuşmazlığı arasındaki farkı değerlendir.

Görev uyuşmazlığında merci belirlenirken, hüküm uyuşmazlığında uyuşmazlık 'esastan' çözülür.

2247

sayılı Kanun uyarınca hüküm uyuşmazlığı, hakkın yerine getirilmesini imkansız kılan çelişkili kesinleşmiş kararları gidermek içindir.

Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay ile ilgili özel durumları kontrol et.

AYM ile olan uyuşmazlıkta AYM, Sayıştay ile vergi uyuşmazlığında Danıştay üstündür.

Yargı kolları arasındaki hiyerarşik istisnaları tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Karar Usulleri ve Hiyerarşik Konumu

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 'Hüküm Uyuşmazlığı' ve 'Görev Uyuşmazlığı' durumlarında izlediği usuller birbirinden farklıdır; birinde sadece yol gösterirken diğerinde davanın kendisine bakar.

Practice More

Adli ve İdari yargı arasındaki 'Olumlu Görev Uyuşmazlığı'nı kimlerin çıkarabileceği (Başsavcılar) konusunu inceleyerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 44Question →

1982 Anayasası ve 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, uyuşmazlık çözüm rejimi ve mahkemenin diğer yüksek mahkemelerle olan hukuki ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mahkeme üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından adli ve idari yargı hakim ve savcıları arasından dört yıl için seçilir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, son ve kesin karar mercii Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.

Adli yargı kolu içerisindeki iki farklı hukuk mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını en üst merci sıfatıyla çözüme kavuşturur.

Mahkemenin başkanı, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından seçilir ve bu kişi aynı zamanda Anayasa Mahkemesi üyeliği sıfatını korur.

Sayıştay ile Danıştay'ın vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki kesinleşmiş kararları çatıştığında, uyuşmazlığı giderme yetkisi Uyuşmazlık Mahkemesi'ne aittir.

Show answer & explanation

Answer: Mahkemenin başkanı, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından seçilir ve bu kişi aynı zamanda Anayasa Mahkemesi üyeliği sıfatını korur.

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından seçilen bir üyedir.

Anayasa'nın 158. maddesi ve 2247 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından görevlendirilir. Bu durum, mahkemenin diğer yargı kollarından bağımsızlığını ve anayasal güvencesini pekiştirmektedir.

Step-by-Step Solution

Yargı kollarını analiz etme

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevi, farklı yargı düzenleri (adli ve idari) arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmektir.

Yargı kollarının sınırlarını belirlemek mahkemenin varlık sebebidir.

Başkanlık makamını inceleme

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, mahkemenin kendi içinden değil, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçilir.

Anayasal hiyerarşi ve bağımsızlık ilkesi gereği başkanlık AYM üyesine verilmiştir.

İstisnai durumları kontrol etme

Anayasa Mahkemesi ile olan uyuşmazlıklarda AYM'nin, Danıştay-Sayıştay vergi uyuşmazlıklarında ise Danıştay'ın kararı esas alınır.

Anayasa'nın 158. ve 160. maddeleri bu uyuşmazlık türlerinde Uyuşmazlık Mahkemesi'ni devre dışı bırakmıştır.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Görev Alanı ve Başkanlık Yapısı

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın hangi yüksek mahkemeden geldiğini hatırlayın.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler çatışırsa kimin dediği olur? Bu durumda uyuşmazlık çözücüye gerek kalır mı?

Sayıştay-Danıştay vergi çatışmasında Anayasa'nın 160. maddesi Danıştay'ı işaret eder; bu da Uyuşmazlık Mahkemesi'nin bu alanda yetkisiz olduğunu gösterir.

Practice More

Olumlu ve olumsuz görev uyuşmazlığı kavramları ile bu mahkemeye kimlerin başvurabileceği konusuna çalışabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 45Question →

$1982$ Anayasası'nın yargı bölümünde yer alan hükümler uyarınca; Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler (adli veya idari yargı kolları) arasında bir görev uyuşmazlığı ortaya çıkması durumunda, söz konusu uyuşmazlığın giderilmesinde aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu toplanarak uyuşmazlığı kesin bir karara bağlamalıdır.

Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınmalı ve uyuşmazlık için ayrıca bir yargısal çözüm yoluna başvurulmamalıdır.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, aynı zamanda Anayasa Mahkemesi üyesi olduğu için tek başına bağlayıcı bir hakem kararı vermelidir.

Cumhurbaşkanı, devlet organlarının uyumlu çalışmasını gözetme yetkisi çerçevesinde uyuşmazlığı bir idari kararla çözmelidir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK), ilgili mahkemelerin görev alanlarını yeniden belirleyerek uyuşmazlığı gidermelidir.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınmalı ve uyuşmazlık için ayrıca bir yargısal çözüm yoluna başvurulmamalıdır.

Answer

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Anayasa'nın

158

. maddesinin son fıkrası açıkça 'Diğer mahkemelerle Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır' hükmünü içermektedir. Bu kural uyarınca, AYM ile adli veya idari yargı mercileri arasında bir görev çatışması çıkarsa, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin bir karar vermesine gerek kalmaksızın AYM'nin hukuksal görüşü ve kararı uygulanır.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlığın taraflarını ve niteliğini tespit et.

Uyuşmazlık, bir yüksek mahkeme olan Anayasa Mahkemesi ile diğer yargı kolları (adli/idari) arasındadır.

Yargı kollarının hiyerarşisini ve özel anayasal hükümleri belirlemek için tarafların tespiti gerekir.

1982

Anayasası'nın ilgili maddesini (

158

. madde) hatırla.

Anayasa, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev alanını tanımlarken bir istisna öngörmüştür.

Uyuşmazlık Mahkemesi her ne kadar uyuşmazlıkları çözmekle görevli olsa da, AYM'nin taraf olduğu durumlarda AYM kararı nihai kabul edilir.

Sonucu anayasal hükme göre belirle.

Ayrıca bir dava açılmasına veya Uyuşmazlık Mahkemesi'nin toplanmasına gerek kalmadan Anayasa Mahkemesi'nin görüşü üstün tutulur.

Anayasa'nın doğrudan emredici hükmü, diğer yargı mercilerinin karar verme gerekliliğini ortadan kaldırır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Kararlarının Önceliği

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi genellikle adli ve idari yargı arasındaki sorunlara bakar, ancak Anayasa Mahkemesi'nin statüsü farklıdır.

1982

Anayasası'nın

158

. maddesinin son fıkrasını düşünün; burada yüksek mahkemeler arasında özel bir hiyerarşi kuralı vardır.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanının hangi kurum üyeleri arasından seçildiğini tekrar edin.

Estimated Time:1m 30s

Question 46Question →

1982 Anayasası'na göre, adli ve idari yargı kolları arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının seçimi ve mahkemenin hiyerarşik durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir ve Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi kararı esas alınır.

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı, Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarının ortak kararıyla kendi üyeleri arasından salt çoğunlukla seçilir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer yüksek mahkemeler arasında bir görev uyuşmazlığı çıktığında, uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlama yetkisi Uyuşmazlık Mahkemesi'ne aittir.

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı ve üyeleri, Cumhurbaşkanı tarafından hukukçu kimliğiyle tanınan kamu görevlileri arasından doğrudan atanır.

Sayıştay ile Danıştay arasında çıkan vergi uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararları, Danıştay kararlarına göre önceliklidir.

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir ve Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi kararı esas alınır.

Answer

Doğru seçenek, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının seçim yöntemini ve Anayasa Mahkemesi'nin kararlarının üstünlüğünü tam olarak yansıtmaktadır. 1982 Anayasası'nın 158. maddesine göre Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından seçim yapar ve Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi'nin kararı belirleyicidir.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini hatırla.

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmektir.

Yargı kollarının sınırlarını belirleyen yüksek mahkemenin işlevini anlamak için gereklidir.

Başkanın seçim usulünü incele.

Başkan, Anayasa Mahkemesi'nce kendi üyeleri arasından seçilir.

Anayasa'nın 158. maddesi bu özel seçim yöntemini öngörmüştür.

Anayasa Mahkemesi ile olan hiyerarşik ilişkiyi kontrol et.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Bu kural, Anayasa Mahkemesi'nin yargı sistemindeki en üstün konumunu pekiştirir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanlık Seçimi ve AYM Üstünlüğü

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının hangi yüksek mahkemenin üyeleri arasından geldiğini düşünün.

Mahkeme başkanı, kendisini seçen mahkemenin üyeliği sıfatını da korur.

Anayasa'nın 158. maddesi hem başkanın seçimini (AYM üyeleri arasından) hem de AYM kararlarının üstünlüğünü açıkça belirtir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin diğer görevlerini (Yüce Divan, Siyasi Parti Kapatma vb.) gözden geçirerek yargı organları arasındaki yetki paylaşımını pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 47Question →

1982 Anayasası'na göre, yüksek mahkemeler arasında düzenlenen Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev alanı ve diğer yargı organları ile olan hukuki hiyerarşisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir.

Adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay'ın verdiği kararlar, Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarından üstündür.

Sayıştay, vergi uyuşmazlıklarının çözümünde Uyuşmazlık Mahkemesi'nin bir alt dairesi olarak görev yapar.

Uyuşmazlık Mahkemesi, aynı yargı kolu içerisindeki hukuk ve ceza mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlıklarını da çözmekle görevlidir.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Answer

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Doğru ifade, Anayasa'nın 158. maddesinde açıkça belirtilen kuralı yansıtmaktadır. Anayasa Mahkemesi, diğer yargı mercileri ile bir görev uyuşmazlığına düştüğünde, hukuk devletinin hiyerarşik yapısı gereği Anayasa Mahkemesi'nin iradesi esas alınır.

Step-by-Step Solution

Yargı kollarını ve yüksek mahkemeleri sınıflandır.

Türkiye'de adli, idari ve anayasa yargısı gibi temel kollar bulunur.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin varlık sebebi bu kollar arasındaki çatışmaları çözmektir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini analiz et.

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin çözüme kavuşturur.

Yargı birliğini ve hukuki belirliliği sağlamak için tek bir yetkili merciye ihtiyaç vardır.

Anayasa'nın 158. maddesindeki özel hükmü (istisnayı) değerlendir.

Eğer bir uyuşmazlıkta taraflardan biri Anayasa Mahkemesi ise veya onun görev alanı tartışılıyorsa, Anayasa Mahkemesi'nin kararı Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gerek kalmadan üstün kabul edilir.

Anayasa Mahkemesi'nin anayasal sistemdeki en üst konumunu korumak.

Key Concept

Yargı organları arasındaki görev çatışması ve Anayasa Mahkemesi'nin önceliği.

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel amacı adli ve idari yargı arasındaki 'kim bakacak?' sorusunu yanıtlamaktır.

Mahkemenin başkanının nereden geldiğine ve Anayasa Mahkemesi kararlarının diğer yargı organları üzerindeki etkisine dikkat edin.

Anayasa madde 158: 'Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır' hükmünü hatırlayın.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluşu ve üyelerinin hangi kurumlardan (Yargıtay ve Danıştay) geldiğini detaylıca inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemi: Mahkeme başkanının AYM'den geldiğini (B elenir), mahkemenin bağımsız bir yüksek mahkeme olduğunu (C, D elenir) ve kollar arası çalıştığını (E elenir) bilerek doğru seçeneğe ulaşılabilir.

Estimated Time:50s

Question 48Question →

1982 Anayasası'na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki olumlu veya olumsuz görev uyuşmazlıkları ile hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, aşağıdakilerden hangisi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir?

Anayasa Mahkemesi

Yargıtay Genel Kurulu

Danıştay Genel Kurulu

Cumhurbaşkanı

Askeri Yargıtay

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.

1982 Anayasası uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından yine Anayasa Mahkemesi tarafından seçilerek görevlendirilir. Bu durum, mahkemenin adli ve idari yargı arasındaki tarafsızlığını korumasını sağlar.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev alanını analiz et.

Adli ve idari yargı arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmek.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel varlık sebebi yargı kolları arasındaki çatışmaları bitirmektir.

Mahkemenin üye yapısını hatırla.

Üyeler Yargıtay ve Danıştay'dan gelir.

Adli yargıyı Yargıtay, idari yargıyı Danıştay temsil ettiği için üyeler bu iki kurumdan seçilir.

Başkanlık makamının nasıl belirlendiğini tespit et.

Başkan, Anayasa Mahkemesi üyesidir.

Anayasa, tarafsızlığı pekiştirmek amacıyla başkanın çatışan iki yargı kolunun dışındaki bir yüksek mahkemeden (Anayasa Mahkemesi) seçilmesini öngörmüştür.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı ve Görevi

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, mahkemenin asıl üye gönderen kurumlarından (Yargıtay/Danıştay) gelmez.

Practice More

Anayasa Mahkemesi kararları ile diğer mahkeme kararları (Uyuşmazlık Mahkemesi dahil) çatışırsa hangi kurumun kararının esas alındığını inceleyin.

Estimated Time:45s

Question 49Question →

Türkiye Cumhuriyeti $1982$ Anayasası'na göre, yargı sisteminde yer alan yüksek mahkemeler ve bu mahkemeler arasındaki ilişkiler dikkate alındığında, yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkların çözümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıkması durumunda, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Anayasa Mahkemesi ile adli yargı organları arasındaki görev uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle Uyuşmazlık Mahkemesi görevlidir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, mahkemenin kendi asıl üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçilir.

Adli yargı kolu içerisindeki mahkemelerin (örneğin Asliye Hukuk ve Sulh Hukuk) kendi aralarındaki görev uyuşmazlıkları Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından çözülür.

Uyuşmazlık Mahkemesi, Sayıştay ile Danıştay arasında vergi konularında çıkan görüş ayrılıklarını gidermekle yükümlü olan en üst mercidir.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıkması durumunda, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Answer

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararının esas alınmasıdır.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler (adli veya idari) arasında bir görev uyuşmazlığı çıktığında, anayasa koyucu yargı birliğini ve anayasanın üstünlüğünü korumak adına Anayasa Mahkemesi'nin kararını esas almıştır (

1982

Anayasası, Madde

158

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görev kapsamını belirle.

Adli ve idari yargı kolları arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmek.

Yargı kolları arasındaki çatışmaları gidermek için kurulmuş bir yüksek mahkemedir.

Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) hiyerarşik üstünlüğünü analiz et.

Yargı sistemindeki en üst mahkeme olması sebebiyle özel bir yetkiye sahiptir.

Anayasa'nın

158

. maddesi uyarınca AYM'nin taraf olduğu görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi devre dışı kalır.

Verilen seçenekleri anayasal hükümlerle karşılaştır.

Diğer mahkemelerle AYM arasındaki uyuşmazlıklarda AYM kararının üstün tutulması kuralı anayasal bir gerçektir.

Doğru hukuki bilginin tespiti sağlanır.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Görevi ve AYM'nin Üstünlüğü

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel amacı adli ve idari yargı arasındaki 'yol ayrımı' sorunlarını çözmektir.

Mahkeme başkanının hangi kurumdan seçildiğini hatırlayın; bu kurum yargı sisteminde en üsttedir.

Anayasa'nın

158

. maddesi, Anayasa Mahkemesi'nin kararlarının diğer tüm mahkemelere karşı (görev uyuşmazlığı dahil) üstün olduğunu belirtir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin hangi kurumlardan (Yargıtay ve Danıştay) geldiğini ve başkanın neden AYM'den seçildiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:1m 15s

Question 50Question →

Türk yargı sisteminde yer alan yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev alanı ve diğer yüksek mahkemelerle olan ilişkisi dikkate alındığında, $1982$ Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Anayasa Mahkemesi ile idari yargı mercileri arasındaki görev uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlamak Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görevidir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Yargıtay ve Danıştay üyelerinin kendi aralarından seçeceği bir ortak adaydır.

Sayıştay, adli ve idari yargı mercileri arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde Uyuşmazlık Mahkemesi'ne görüş bildiren bir yüksek mahkemedir.

Uyuşmazlık Mahkemesi; adli, idari ve askeri yargı kolları arasındaki tüm görev uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle yetkilidir.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Answer

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararının esas alınmasıdır.

Doğru ifade, Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi kararının üstün tutulmasıdır. Bu kural

1982

Anayasası'nın 158. maddesinde açıkça belirtilmiştir ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nin çözümleme yetkisinin istisnasını oluşturur.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini hatırla.

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmektir.

Mahkemenin kuruluş amacı yargı kolları arasındaki yetki karmaşasını gidermektir.

Anayasa'nın 158. maddesindeki istisna kuralını incele.

Anayasa Mahkemesi'nin dahil olduğu uyuşmazlıklarda kararın ne yönde olacağı belirlenmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin kararlarının üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesi gereği, diğer mahkemelerle uyuşmazlık durumunda onun kararı esas alınır.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Yetki Sınırı ve Anayasa Mahkemesi'nin Üstünlüğü

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi sadece 'Adli' ve 'İdari' yargı kolları arasındaki çatışmaları çözmek için vardır.

Anayasa Mahkemesi'nin dahil olduğu durumlarda uyuşmazlık çözücü olarak kimin sözünün geçtiğini (Madde 158) hatırlayın.

Mahkemenin başkanı da Anayasa Mahkemesi üyelerinden biridir, bu hiyerarşi hakkında size bir ipucu verebilir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin hangi yargı organlarından (Yargıtay ve Danıştay) ve kaçar üye ile seçildiğini inceleyerek kuruluş yapısını pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 0s

Question 51Question →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluşu, işleyişi ve diğer yargı organlarıyla olan ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mahkeme üyeleri, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından gizli oyla seçilir.

Danıştay ile Sayıştay arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararları esas alınır.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığında, uyuşmazlık bu mahkemece kesin olarak karara bağlanır.

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevlidir.

Mahkemenin başkanı, üyelerin kendi aralarından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla seçtiği bir üyedir.

Show answer & explanation

Answer: Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevlidir.

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli yüksek mahkemedir.

Adli ve idari yargı kolları arasında çıkan hem görev (hangi mahkemenin bakacağı) hem de hüküm (verilen farklı kararların uygulanabilirliği) uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmek, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel ve asli görevidir.

Step-by-Step Solution

Mahkemenin anayasal görev alanını belirleme

Mahkeme yalnızca 'adli' ve 'idari' yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklara bakar.

1982

Anayasası Madde

158

uyarınca görev alanı sınırlandırılmıştır.

Başkanlık ve üyelik yapısını analiz etme

Başkan Anayasa Mahkemesi'nden gelir; üyeler ise Yargıtay (

3

asıl,

3

yedek) ve Danıştay (

3

asıl,

3

yedek) tarafından seçilir.

Yüksek mahkemeler arası denge ve uzmanlık sağlanması hedeflenir.

Anayasa Mahkemesi (AYM) ile olan istisnai durumu kontrol etme

AYM ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda AYM kararı üstündür ve Uyuşmazlık Mahkemesi devre dışı kalır.

AYM'nin anayasal hiyerarşideki özel konumu nedeniyle bu yetki Uyuşmazlık Mahkemesi'ne verilmemiştir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Yargı Kolları Arasındaki Hakem Rolü

Hints

Bu mahkemenin sadece 'adli' ve 'idari' yargı arasındaki düğümleri çözdüğünü hatırlayın.

Başkanının diğer yüksek mahkemelerin aksine 'dışarıdan' (başka bir yüksek mahkemeden) geldiğini düşünün.

Anayasa Mahkemesi bir taraf olduğunda, onun kararlarının mutlak üstünlüğü olduğunu ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yetkisiz kaldığını unutmayın.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvuru yolları olan 'olumlu görev uyuşmazlığı' ve 'olumsuz görev uyuşmazlığı' kavramlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemi: Sayıştay'ın dahil olduğu şıklar (Danıştay üstünlüğü kuralı) ve AYM'nin dahil olduğu uyuşmazlık şıkları (AYM üstünlüğü kuralı) elendiğinde doğrudan görev tanımı ortaya çıkar.

Estimated Time:2m 0s

Question 52Question →

1982 Anayasası'na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yetki alanı ve işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, mahkemenin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir.

Adli yargı düzeni içerisinde yer alan hukuk ve ceza mahkemeleri arasındaki görev uyuşmazlıklarını çözmekle yetkilidir.

Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarına karşı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde Danıştay'a itiraz edilebilir.

Sayıştay ile Danıştay arasındaki vergi uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararları önceliklidir.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Answer

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

1982 Anayasası'nın 158. maddesine göre, diğer mahkemelerle Anayasa Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı çıkması durumunda, Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmaz; doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır. Bu, hukuk sistemindeki normlar hiyerarşisinin ve Anayasa Mahkemesi'nin üstünlüğünün bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini tanımla.

Farklı yargı kolları (Adli-İdari) arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmek.

Mahkemenin kuruluş amacı yüksek yargı mercileri arasındaki çatışmaları sonlandırmaktır.

Hiyerarşik istisnaları kontrol et.

Anayasa Mahkemesi'nin tüm diğer mahkemelerin üzerinde bir konuma sahip olduğu görülür.

1982 Anayasası'nın 158. maddesi, AYM kararlarının uyuşmazlıklarda üstünlüğünü açıkça belirtmiştir.

Seçeneklerdeki kurumsal yapı bilgilerini doğrula.

Başkanın Anayasa Mahkemesi'nden geldiği ve kararların kesin olduğu bilgisi teyit edilir.

Yüksek mahkemelerin kararları kural olarak kesindir ve başkanlık usulleri Anayasa ile düzenlenmiştir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi'nin Önceliği

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı arasındaki 'kim bakacak?' kavgasını bitiren hakemdir.

Türkiye'deki en üst yargı mercii Anayasa Mahkemesi'dir; onun olduğu yerde 'uyuşmazlık' o mahkemenin dediği şekilde çözülür.

Anayasa'nın 158. maddesini hatırla: AYM ile diğerleri çatışırsa, AYM'nin kararı geçerlidir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin üyelerinin hangi kurumlardan (Yargıtay ve Danıştay) geldiğini ve kaçar üyeden oluştuğunu inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 53Question →

1982 Anayasası'nın yargı bölümünde düzenlenen ve yüksek mahkemeler arasında sayılan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kurumsal yapısı, yetki sınırları ve diğer yargı mercileriyle olan ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi Anayasa'nın amir hükümleriyle çelişmektedir?

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlama yetkisi Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu'na aittir.

Hüküm uyuşmazlığının çözülebilmesi için farklı yargı düzenlerine ait mahkemelerce verilmiş kararların kesinleşmiş olması ve bu kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksızlaşması gerekir.

Mahkeme başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir ve asıl görevini sürdürürken bu başkanlık sıfatını da taşır.

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle yetkili olan tek yüksek mahkemedir.

Mahkemenin asıl ve yedek üyeleri, Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilen üçer üyeden oluşur.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlama yetkisi Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu'na aittir.

Answer

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yetkili olduğunu savunan ifade yanlıştır; çünkü bu durumda Anayasa Mahkemesi'nin kararı doğrudan esas alınır.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 158. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler (adli veya idari) arasında bir görev uyuşmazlığı çıkarsa, Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gidilmez; doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini tanımlayın.

Adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözmek.

Yüksek mahkemelerin uzmanlık alanlarını belirlemek için gereklidir.

Anayasa'nın 158. maddesindeki istisnayı inceleyin.

Anayasa Mahkemesi'nin taraf olduğu görev uyuşmazlıklarında AYM kararı üstündür.

Anayasa Mahkemesi'nin hiyerarşik ve işlevsel önceliği korunmaktadır.

Seçeneklerdeki 'yetkili merci' vurgusunu kontrol edin.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin AYM uyuşmazlıklarında yetkili olmadığı görülür.

Yanlış olan hukuki bilginin tespiti sağlanır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Kararlarının Önceliği

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yetkisi her zaman mutlak mıdır, yoksa başka bir yüksek mahkemenin önceliği var mıdır?

Anayasa'nın 158. maddesine bakarak Anayasa Mahkemesi ile olan uyuşmazlıklarda kimin sözünün geçtiğini hatırlayın.

Anayasa Mahkemesi'nin taraf olduğu bir uyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesi'nin karar vermesine gerek yoktur; AYM kararı esastır.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvuru yollarını (olumlu ve olumsuz görev uyuşmazlığı) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemi kullanarak, üyelerin seçim yerlerini (Yargıtay/Danıştay) ve Başkanın seçim yerini (AYM) teyit ederek hatalı olan hiyerarşi bilgisini bulabilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 54Question →

$1982$ Anayasası ve $2247$ sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, farklı yargı kolları arasında çıkan uyuşmazlıkların çözümü ve mahkemenin yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir ve Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin değil, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlayan mahkemenin tüm üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından bölge adliye ve idare mahkemesi üyeleri arasından seçilir.

Olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılabilmesi için, uyuşmazlığa konu olan davanın her iki yargı kolunda da esastan karara bağlanmış olması ve bu kararlar arasındaki çelişkinin hakkın yerine getirilmesini imkansız kılması zorunludur.

Uyuşmazlık Mahkemesi, Sayıştay ile Danıştay arasında vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda çıkan görüş ayrılıklarını 'hüküm uyuşmazlığı' prosedürüyle kesin olarak çözen tek yetkili mercidir.

Mahkeme üyelerinin görev süresi dört yıl olup, süresi biten üyelerin tekrar seçilmesi mümkün değildir ve mahkeme başkanlığı her iki yılda bir Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasında dönüşümlü olarak değişir.

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir ve Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin değil, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın Anayasa Mahkemesi tarafından seçildiği ve Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi kararının esas alındığı seçenek doğrudur.

Doğru ifade, mahkemenin başkanının Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçildiğini ve Anayasa Mahkemesi'nin kararları söz konusu olduğunda uyuşmazlık prosedürünün işletilmeyip doğrudan AYM kararının esas alınacağını belirtmektedir. Bu, hem Anayasa hem de

2247

sayılı Kanun ile düzenlenen en kritik istisnadır.

Step-by-Step Solution

Mahkeme başkanının kaynağını belirleme

Başkan, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir.

Anayasa'nın

158

. maddesi uyarınca yüksek mahkemeler arasındaki eşgüdümü sağlamak için bu yöntem belirlenmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin diğer mahkemelerle olan hiyerarşik üstünlüğünü kontrol etme

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında AYM kararı esas alınır.

Bu durumda Uyuşmazlık Mahkemesi'nin uyuşmazlığı çözme yetkisi doğmaz; AYM'nin yargısal üstünlüğü korunur.

Yargı kolları kapsamını güncelleme

2017

anayasa değişiklikleri ile askeri yargı sistemi kaldırıldığından, uyuşmazlıklar artık sadece adli ve idari yargı kolları arasında çıkabilir.

Askeri mahkemelerin varlığına son verilmesi uyuşmazlık taraflarını sınırlandırmıştır.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluşu ve AYM Kararlarının Önceliği

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı her zaman diğer yüksek mahkemelerin üzerinde bir denetim yetkisi olan mahkemeden gelir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nde görev uyuşmazlığı çıkarma yetkisi olan 'Başsavcılar' ve bu sürecin işleyişini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 55Question →

1982 Anayasası'na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısı ve işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Başkanlığını, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yapar.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararları esas alınır.

Üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından Yargıtay üyeleri arasından seçilir.

Sayıştay ile adli yargı mercileri arasındaki görev uyuşmazlıklarını da çözümlemekle görevlidir.

Mahkemenin verdiği kararlar kesin olmayıp, hukuki denetim için Yargıtay Genel Kurulu'na itiraz edilebilir.

Show answer & explanation

Answer: Başkanlığını, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yapar.

Answer

Başkanlığını, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yapar.

Doğru ifadeye göre Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilerek görevlendirilir. Bu durum, mahkemenin tarafsızlığını ve yüksek yargı organları arasındaki dengeyi sağlar.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev tanımını hatırla.

Adli ve idari yargı yolları arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmektir.

Mahkemenin kuruluş amacı yargı kolları arasındaki çatışmayı bitirmektir.

Başkanlık makamının nasıl belirlendiğini kontrol et.

Başkan, Anayasa Mahkemesi (AYM) üyesidir.

Anayasa Mahkemesi, kendi üyelerinden birini bu göreve atayarak koordinasyonu sağlar.

Anayasa Mahkemesi ile olan hiyerarşik ilişkiyi değerlendir.

AYM'nin kararları Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarından üstündür.

Anayasa'nın 158. maddesi açıkça AYM kararlarının esas alınacağını belirtir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık yapısı ve yargı kolları arasındaki konumu.

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı hangi kurumun üyesidir?

Adli ve idari yargı arasındaki 'hakem' olan bu mahkemenin kararları bir üst mahkemeye gider mi?

Anayasa Mahkemesi kararlarının diğer tüm yargı organları üzerindeki bağlayıcılığını ve başkanın seçildiği yeri hatırla.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin hangi mahkemelerden (Yargıtay ve Danıştay) geldiğini ve sayılarını inceleyin.

Estimated Time:50s

Question 56Question →

Uyuşmazlık Mahkemesi; adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözen yüksek bir mahkemedir. Buna göre, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl ve yedek üyeleri aşağıdaki yüksek mahkemelerin hangileri tarafından kendi üyeleri arasından seçilir?

Yargıtay ve Danıştay

Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay

Danıştay ve Sayıştay

Yargıtay ve Sayıştay

Anayasa Mahkemesi ve Danıştay

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay ve Danıştay

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin üyeleri Yargıtay ve Danıştay tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı kollarının temsil edilmesi amacıyla kurulmuştur. Bu nedenle asıl ve yedek üyeleri, adli yargının en üst mahkemesi olan Yargıtay ve idari yargının en üst mahkemesi olan Danıştay tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin amacını belirle.

Adli ve idari yargı kolları arasındaki çatışmaları çözmek.

Mahkemenin yapısı, temsil ettiği yargı kollarını yansıtmalıdır.

Yargı kollarının tepe mahkemelerini hatırla.

Adli yargının tepesinde Yargıtay, idari yargının tepesinde Danıştay bulunur.

Uyuşmazlıkları çözecek üyelerin bu iki koldan gelmesi gerekir.

Başkanlık ve üyelik ayrımını yap.

Başkan Anayasa Mahkemesi'nden gelir, üyeler ise Yargıtay ve Danıştay'dan seçilir.

Anayasa'nın 158. maddesi ve ilgili kanun bu yapıyı öngörür.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluş Yapısı

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı arasındaki 'kavgaları' bitirmek için vardır.

Mahkeme üyelerinin, bu iki yargı kolunun en üstündeki mahkemelerden gelmesi mantıklıdır.

Başkanı Anayasa Mahkemesi verirken, asıl işi yapan üyeler Yargıtay ve Danıştay'dan seçilir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın kim tarafından ve nereden seçildiğini inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 57Question →

Yüksek mahkemeler arasında yer alan Uyuşmazlık Mahkemesi, yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözümlemek üzere kendi içinde hangi bölümlere ayrılmıştır?

Hukuk ve Ceza bölümleri

İdari ve Vergi bölümleri

Sivil ve Askeri bölümler

Hukuk ve İdari bölümler

Genel ve Özel bölümler

Show answer & explanation

Answer: Hukuk ve Ceza bölümleri

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi, Hukuk ve Ceza bölümleri olmak üzere iki ana bölümden oluşur.

Uyuşmazlık Mahkemesi, hem hukuk uyuşmazlıklarını hem de ceza yargılamasından doğan görev uyuşmazlıklarını çözmek amacıyla 'Hukuk Bölümü' ve 'Ceza Bölümü' olarak ikiye ayrılmıştır. Her bölüm bir başkan ve altışar asıl, altışar yedek üyeden oluşur.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yasal dayanağını hatırla.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun.

Mahkemenin iç yapısı bu kanunla düzenlenmiştir.

Mahkemenin teşkilat yapısını analiz et.

Kanunun 1. maddesine göre mahkeme, Hukuk ve Ceza bölümlerine ayrılır.

Adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkların niteliğine göre uzmanlaşmış bölümler gerekir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Teşkilat Yapısı

Hints

Mahkemenin sadece idari yargıdaki gibi bir uzmanlık değil, aynı zamanda adli yargıdaki suçlarla ilgili uyuşmazlıklara da baktığını düşünün.

Mahkeme bölümleri, yargılama türüne (özel hukuk ve kamu hukuku cezai işlemleri) göre isimlendirilmiştir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu'nun hangi durumlarda toplandığını araştırabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 58Question →

1982 Anayasası'na göre, uyuşmazlıkların çözümünde görev alan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yetkileri ve diğer yüksek mahkemelerle olan ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Mahkemenin başkanı, kendi üyeleri arasından gizli oyla ve salt çoğunlukla seçilir.

Yargıtay ve Sayıştay arasındaki hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlamakla yetkilidir.

Sadece mahkemelerin kendilerini görevli saydığı 'olumlu görev uyuşmazlıkları' durumunda inceleme yapabilir.

Üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından yüksek hakimler arasından doğrudan atanır.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Answer

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

1982 Anayasası'nın 158. maddesine göre, Uyuşmazlık Mahkemesi adli ve idari yargı mercileri arasındaki uyuşmazlıkları çözer. Ancak, eğer uyuşmazlığın taraflarından biri Anayasa Mahkemesi ise veya Anayasa Mahkemesi'nin bu konuda bir kararı varsa, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır. Bu durum AYM'nin diğer mahkemeler üzerindeki anayasal üstünlüğünün bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevinin belirlenmesi

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözümlemek.

Yargı kolları arasındaki çatışmaları önlemek için kurulmuş bir yüksek mahkemedir.

Anayasa Mahkemesi (AYM) ile olan hiyerarşik ilişkinin kontrol edilmesi

Diğer mahkemeler ile AYM arasında uyuşmazlık çıkarsa AYM kararı geçerli olur.

Anayasa'nın 158. maddesindeki açık hüküm gereği AYM'nin yargısal üstünlüğü korunur.

Mahkeme başkanının seçilme usulünün hatırlanması

Başkan AYM tarafından görevlendirilir.

Mahkemenin idari özerkliği olsa da başkanlık makamı AYM üyeliği ile bağlantılıdır.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi'nin Karar Üstünlüğü

Hints

Bu mahkeme, farklı yargı kolları (örneğin hukuk mahkemesi ile idare mahkemesi) çatıştığında devreye girer.

Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) tüm mahkemeler üzerindeki özel durumunu ve 158. maddeyi hatırlayın.

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı AYM'den gelir ve AYM'nin kararları her zaman bu mahkemenin kararlarından önceliklidir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin hangi durumlarda Yüce Divan sıfatıyla yargılama yaptığını inceleyerek yargı konusundaki bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 59Question →

1982 Anayasası ve 2247 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, adli ve idari yargı düzenleri arasında ortaya çıkan "olumlu görev uyuşmazlığı" (görev uyuşmazlığı çıkarılması) süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Davanın tarafları, mahkemenin görevlilik kararına karşı doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurarak uyuşmazlık çıkarılmasını isteyebilirler.

Görev uyuşmazlığı çıkarılması istemi, davanın görüldüğü mahkemece esas hakkında bir karar verilmeden (hüküm kurulmadan) önce ileri sürülmelidir.

İlgili Başsavcı tarafından uyuşmazlık çıkarılması durumunda, davanın görüldüğü mahkeme yargılamayı durduramaz ve esas hakkında karar vermek zorundadır.

Uyuşmazlık Mahkemesi'ne uyuşmazlık çıkarma yetkisi sadece davanın görüldüğü mahkemenin hakimine ait bir yetkidir.

Olumlu görev uyuşmazlığı, aynı yargı kolu içindeki (örneğin iki farklı Asliye Hukuk Mahkemesi) yetki çatışmalarını çözmek için de kullanılır.

Show answer & explanation

Answer: Görev uyuşmazlığı çıkarılması istemi, davanın görüldüğü mahkemece esas hakkında bir karar verilmeden (hüküm kurulmadan) önce ileri sürülmelidir.

Answer

Görev uyuşmazlığı çıkarılması isteminin, davanın görüldüğü mahkemece esas hakkında bir karar verilmeden önce ileri sürülmesi gerektiği ifadesi doğrudur.

Olumlu görev uyuşmazlığı (görev uyuşmazlığı çıkarılması), davanın görülmekte olduğu mahkemenin kendisini görevli sayması durumunda, henüz esas hakkında bir karar verilmeden önce işletilen bir süreçtir. Bu süreçte davanın tarafları, görevsizlik itirazının reddi üzerine

15

gün içinde ilgili Başsavcıya (adli yargıda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, idari yargıda Danıştay Başsavcısı) başvurarak uyuşmazlık çıkarılmasını talep ederler. Bu nedenle davanın esası hakkında hüküm kurulmamış olması temel bir şarttır.

Step-by-Step Solution

Olumlu görev uyuşmazlığı (görev uyuşmazlığı çıkarılması) kavramını tanımlayın.

Bir mahkemenin (adli veya idari) kendisini görevli sayarak davanın esasına girmesi üzerine, diğer yargı kolunun Başsavcısının davanın o mahkemede görülmemesi gerektiğini ileri sürmesidir.

Uyuşmazlığın niteliğini anlamak çözüm için ilk adımdır.

Sürecin zamanlamasını (başvuru vaktini) kontrol edin.

2247 sayılı Kanun uyarınca, uyuşmazlık çıkarma işlemi henüz mahkeme esas hakkında bir karar (hüküm) vermeden önce gerçekleştirilmelidir.

Hüküm kurulduktan sonra ancak olumsuz görev uyuşmazlığı veya hüküm uyuşmazlığı yollarına başvurulabilir.

Başvuru makamını ve durdurma etkisini analiz edin.

Taraflar doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gidemez; ilgili Başsavcıya başvururlar. Başsavcı uyuşmazlık çıkarırsa yargılama durur.

Usul kurallarındaki kısıtlamaları belirlemek yanlış seçenekleri eler.

Key Concept

Olumlu Görev Uyuşmazlığı (Görev Uyuşmazlığı Çıkarılması) Usulü

Hints

Uyuşmazlık Mahkemesi'ne her zaman doğrudan başvuru yapılamaz; bazı durumlarda Başsavcıların 'kapı bekçisi' rolü vardır.

Olumlu uyuşmazlık, bir davanın 'yanlış' yerde görülmesini engellemek için davanın başında (karar verilmeden) yapılır.

Hüküm kurulduktan sonra yapılan itirazlar 'Hüküm Uyuşmazlığı' kategorisine girer, 'Görev Uyuşmazlığı Çıkarılması' (olumlu) ise davanın başındaki bir prosedürdür.

Practice More

Olumsuz görev uyuşmazlığı şartları ile olumlu görev uyuşmazlığı arasındaki farkları karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 60Question →

Adli yargı mercilerinde açılan bir davada, mahkemenin görevsizlik itirazını reddederek kendisini görevli sayması durumunda; bu davanın idari yargının görev alanına girdiğini ileri sürerek, görevsizlik kararı verilmesi amacıyla Uyuşmazlık Mahkemesinden "olumlu görev uyuşmazlığı" çıkarılmasını istemeye yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

Danıştay Başsavcısı

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı

İlgili mahkemenin bağlı olduğu Bölge Adliye Mahkemesi Başkanı

Adalet Bakanı

Show answer & explanation

Answer: Danıştay Başsavcısı

Answer

Adli yargıdaki bir davada idari yargı kolu lehine olumlu görev uyuşmazlığı çıkarma yetkisi Danıştay Başsavcısı'na aittir.

Olumlu görev uyuşmazlığı; bir davanın açıldığı mahkemede yapılan görevsizlik itirazının reddedilmesi üzerine, diğer yargı kolunun başsavcısı tarafından uyuşmazlığın çözümü için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasıdır. Senaryoda dava adli yargıda açıldığına göre, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini savunarak uyuşmazlık çıkaracak makam Danıştay Başsavcısı'dır.

Step-by-Step Solution

Davanın hangi yargı kolunda açıldığını belirle.

Dava adli yargı mercilerinde açılmıştır.

Uyuşmazlığın hangi yönde (hangi yargı kolu adına) çıkarılacağını anlamak için başlangıç noktası budur.

Mahkemenin görev konusundaki tutumunu analiz et.

Mahkeme görevsizlik itirazını reddetmiş ve kendisini görevli saymıştır.

Mahkemenin kendisini görevli sayması, karşı yargı kolu adına 'olumlu görev uyuşmazlığı' çıkarılmasına zemin hazırlar.

Görev alanı savunulan yargı kolunu tespit et.

İdari yargı kolunun görev yetkisi savunulmaktadır.

Olumlu görev uyuşmazlığı, davanın aslında diğer yargı koluna ait olduğu iddiasıyla çıkarılır.

2247 Sayılı Kanun uyarınca ilgili makamı belirle.

İdari yargı adına Danıştay Başsavcısı yetkilidir.

Kanun, adli yargıdaki davalar için Danıştay Başsavcısı'nı, idari yargıdaki davalar için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nı yetkilendirmiştir.

Key Concept

Olumlu Görev Uyuşmazlığı Çıkarma Yetkisi

Hints

Uyuşmazlığı, davanın kendi görev alanına girdiğini iddia eden yargı kolunun en üst savcılık makamı çıkarır.

Dava adli yargıda görülüyorsa, 'bu dava idari yargınındır' diyecek olan idari yargının başsavcısıdır.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanının hangi kurumun üyeleri arasından seçildiğini ve mahkemenin diğer üyelerinin hangi kurumlardan geldiğini tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 15s

PreviousPage 3 / 4Next

Uyuşmazlık Mahkemesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes