Examkin

Yüce Divan Yargılaması

66 questions

Question 61Question →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi görevleriyle ilgili suçlardan dolayı belirli makam sahiplerini "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir. 2017 yılı Anayasa değişiklikleri de dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanan makam sahipleri arasında bulunmazlar.
Milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olmalarına rağmen, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi'nde yargılanacak makam sahipleri arasında sayılmamışlardır. Bu listede yasama organından sadece TBMM Başkanı yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'ın hangi kurum olduğunu tespit etme
Yüce Divan görevini Anayasa Mahkemesi yerine getirir.
Anayasa'nın 148. maddesi bu yetkiyi Anayasa Mahkemesi'ne vermiştir.
2
Yüce Divan'da yargılanan kişilerin listesini kontrol etme
Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, Yüksek Yargı üyeleri ve Kuvvet Komutanları listededir.
Makam sahiplerinin görev suçları nedeniyle yargılanacağı yer Anayasa ile sabitlenmiştir.
3
Milletvekillerinin hukuki statüsünü değerlendirme
Milletvekilleri (TBMM Başkanı hariç) Yüce Divan kapsamı dışındadır.
Milletvekilleri için genel yargılama usulleri ve yasama dokunulmazlığı kuralları geçerlidir.

Key Concept

Yüce Divan'da yargılanma yetkisi ve kapsamı

Hints

1
Yüce Divan'da sadece Anayasa'da ismi tek tek sayılan üst düzey devlet görevlileri yargılanır.
2
TBMM Başkanı dışındaki yasama üyeleri (milletvekilleri) bu listede yer almaz.
3
2017 değişiklikleriyle yürütme kanadından kimlerin (Bakanlar ve CB Yardımcıları) eklendiğini, kimlerin çıkarıldığını hatırlayın.

Practice More

Yüce Divan yargılamasında savcılık görevini kimin yaptığını ve kararlara karşı itiraz yolunu araştırın.
Estimated Time:45s
Question 62Question →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi belirli makamlarda bulunan kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir. 2017 yılı anayasa değişiklikleri de göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki devlet görevlilerinden hangisinin Yüce Divan'da yargılanma yetkisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri (TBMM üyeleri), görev suçları nedeniyle Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer almazlar.
Anayasa'nın 148. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri, Başsavcılar, HSK ve Sayıştay başkan ve üyeleri, Genelkurmay Başkanı ile kuvvet komutanları görev suçlarından dolayı Yüce Divan'da yargılanır. Milletvekilleri bu listede yer almadığı için doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan yetkisini tanımla
Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan sıfatıyla üst düzey kamu görevlilerini yargılar.
Yargı yetkisinin kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
2017 değişiklikleri sonrası güncel listeyi incele
Listede Cumhurbaşkanı, yardımcıları, bakanlar ve yüksek yargı organı üyeleri bulunur.
Güncel anayasal düzenlemeye uygunluk sağlamak için.
3
Yasama organı üyelerinin durumunu kontrol et
Sadece TBMM Başkanı listede yer alırken, diğer milletvekilleri kapsam dışıdır.
Doğru ayrımı yapmak ve soruyu cevaplamak için.

Key Concept

Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesi (Anayasa Madde 148)

Hints

1
Yüce Divan listesinde sadece en üst düzey yürütme, yargı ve bazı askeri makamlar yer alır.
2
Yasama organından (TBMM) bu listede sadece bir tek makam bulunur, o da TBMM Başkanı'dır.
3
Milletvekilleri görevleri gereği dokunulmazlığa sahip olsalar da, suç işlediklerinde Anayasa Mahkemesi'nde (Yüce Divan) değil, dokunulmazlıkları kaldırılırsa genel mahkemelerde yargılanırlar.

Practice More

Jandarma Genel Komutanı'nın 2017 değişikliği ile Yüce Divan listesinden çıkarıldığını da not ediniz.
Estimated Time:45s
Question 63Question →

19821982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yapacağı yargılamalarda savcılık görevini aşağıdakilerden hangisi yerine getirir?

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili

Answer

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili seçeneği doğrudur çünkü 19821982 Anayasası'nın 148148. maddesine göre Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalarda savcılık görevini yürütmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını yetkilendirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'ın hangi mahkeme olduğunu belirle.
Anayasa Mahkemesi.
19821982 Anayasası uyarınca üst düzey devlet görevlilerini yargılama yetkisi bu sıfatla Anayasa Mahkemesine verilmiştir.
2
Yüce Divan'da uygulanan yargılama usulünü hatırla.
Ceza yargılaması usulü uygulanır.
Yüce Divan bir ceza mahkemesi gibi çalıştığı için iddia makamı (savcı) bulunmak zorundadır.
3
Anayasa'da belirtilen savcılık makamını tespit et.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili.
Anayasa Madde 148148 açıkça bu görevi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tanımlamıştır.

Key Concept

Yüce Divan'ın Yapısı ve Savcılık Makamı

Hints

1
Yüce Divan bir ceza mahkemesi mantığıyla çalışır.
2
Savcılık görevi, Anayasa'da açıkça bir yüksek mahkemenin başsavcısına verilmiştir.
3
Bu görev, adli yargının en üst makamı olan Yargıtay'ın başındaki savcıya aittir.

Practice More

Yüce Divan kararlarına karşı gidilebilecek olan 'yeniden inceleme' başvuru yolunu araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 64Question →

1982 Anayasası'na göre, bir bakanın görevleriyle ilgili suç işlediği iddiasıyla Meclis Soruşturması sürecine tabi tutulması ve yargılanmak üzere Yüce Divan'a gönderilmesi kademeli oylama şartlarına bağlıdır. Bu sürece dair aşamalar aşağıda özetlenmiştir:

Süreç Aşamasıİşlem NiteliğiKarar Yeter Sayısı
1. AşamaMeclis soruşturması açılmasının istenmesi (Önerge)Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301)
2. AşamaMeclis soruşturması açılmasına karar verilmesiÜye tamsayısının beşte üçü (360360)
3. AşamaYüce Divan'a sevk kararı verilmesi?

Buna göre, tablodaki 3. aşamada meclis soruşturması tamamlanan bir bakanın Yüce Divan'a sevk edilebilmesi için TBMM Genel Kurulunda yapılan gizli oylamada aranan karar yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Üye tamsayısının üçte ikisi

Answer

Üye tamsayısının üçte ikisi (400400 milletvekili)
Doğru yanıt olan üye tamsayısının üçte ikisi ifadesi, 1982 Anayasası'nın 106. maddesinde belirtilen ve bir bakanın Yüce Divan'a sevk edilmesi için gereken 400400 milletvekili sınırını tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Meclis soruşturması sürecindeki hiyerarşik oylama yapısını analiz edin.
Süreç önerge (301301), soruşturma kararı (360360) ve sevk kararı (400400) şeklinde zorlaşan bir yapıdadır.
Meclis soruşturması, yürütme organı üyelerinin yargılanmasını sağlayan ağır bir denetim yoludur.
2
Nihai sevk kararı için gereken en yüksek oranı belirleyin.
Yüce Divan'a sevk kararı için üye tamsayısının 2/32/3 (400400) çoğunluğu aranır.
Sanığın yargılanma aşamasına geçmesi, yasama organının en yüksek düzeyde irade beyanını gerektirir.

Key Concept

Meclis Soruşturması Karar Yeter Sayıları

Hints

1
Meclis soruşturmasında her aşamada gereken oy sayısı bir öncekine göre artmaktadır.

Practice More

Yüce Divan'da yargılanabilecek diğer kişileri (CB, CB Yardımcıları, Yüksek Mahkeme Üyeleri vb.) listeleyerek çalışma kapsamınızı genişletebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 65Question →

20172017 yılı Anayasa değişiklikleri neticesinde, aşağıdaki makam sahiplerinden hangisinin görevleriyle ilgili suçlarından dolayı Anayasa Mahkemesinde "Yüce Divan" sıfatıyla yargılanma statüsü sona ermiştir?

Show answer & explanation

Answer: Jandarma Genel Komutanı

Answer

Jandarma Genel Komutanı, 20172017 Anayasa değişiklikleri ile Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinden çıkarılan makam sahibidir.
Jandarma Genel Komutanı, 20102010 anayasa değişikliği ile Yüce Divan kapsamına alınmış ancak 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri sırasında bu kapsamdan çıkarılmıştır. Güncel 19821982 Anayasası madde 148148 uyarınca askerî kanattan sadece Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanabilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'da yargılanacak kişilerin anayasal dayanağını belirle.
19821982 Anayasası'nın 148148. maddesi, Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak üst düzey devlet yetkililerini tek tek saymaktadır.
Yargılama yetkisinin kapsamını ve sınırlarını anlamak için güncel anayasa metnine bakılması gerekir.
2
20172017 yılındaki yapısal değişiklikleri analiz et.
20172017 değişikliği ile Jandarma Genel Komutanlığı tamamen İçişleri Bakanlığına bağlanmış ve askerî yüksek komuta kademesinden (Yüce Divan yargılaması açısından) çıkarılmıştır.
Yapılan değişikliğin hangi makamı etkilediğini tespit etmek için güncel listeyi eski listeyle karşılaştırmak gerekir.
3
Güncel listeyi kontrol et.
Mevcut listede Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları yer alırken, Jandarma Genel Komutanı yer almamaktadır.
Doğru seçeneği teyit etmek için anayasa metnindeki güncel isimleri doğrulamak şarttır.

Key Concept

Yüce Divan'da Yargılanacak Kişiler ve 20172017 Değişiklikleri

Hints

1
20172017 değişikliği ile İçişleri Bakanlığına tam bağlı hale gelen askerî kurumu hatırlayın.
2
Yüce Divan listesinde sadece Genelkurmay Başkanı ve üç temel kuvvet komutanı (Kara, Deniz, Hava) kalmıştır.
3
Jandarma ve Sahil Güvenlik artık bu kapsamda değildir.

Practice More

Yüce Divan yargılamasında savcılık görevini kimin yürüttüğünü ve kararlara karşı itiraz yolunu (Yeniden İnceleme) tekrar edin.
Estimated Time:50s
Question 66Question →

19821982 Anayasası uyarınca, devletin üst düzey yetkililerinin görevleriyle ilgili suçlarından dolayı yargılanması süreci, Anayasa Mahkemesi tarafından "Yüce Divan" sıfatıyla yürütülmektedir. Özellikle 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri ile yürütme organındaki yeni yapılanmaya paralel olarak yargılanacak kişilerin kapsamı da güncellenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak makam sahipleri arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri (milletvekilleri), Yüce Divan'da yargılanan makam sahipleri arasında yer almaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri (milletvekilleri), Anayasa'da Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında sayılmamıştır. TBMM üyeleri, suç işledikleri iddiasıyla karşılaştıklarında yasama dokunulmazlıkları kaldırılırsa genel mahkemelerde yargılanırlar. Oysa TBMM Başkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve yüksek yargı mensupları gibi isimler görev suçları için doğrudan Yüce Divan'a giderler.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan kavramını tanımlama.
Yüce Divan, Anayasa Mahkemesi'nin belirli üst düzey görevlileri görev suçlarından dolayı yargıladığı sıfatın adıdır.
Yargılamayı yapan merciin ve niteliğinin anlaşılması için gereklidir.
2
Anayasa'nın 148148. maddesindeki listeyi kontrol etme.
Listede Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, Yüksek Mahkeme üyeleri, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları bulunur.
Yasal kapsamın belirlenmesi için Anayasa metni referans alınır.
3
Milletvekillerinin hukuki statüsünü değerlendirme.
Milletvekilleri yasama dokunulmazlığına sahiptir ancak "Yüce Divan" listesinde sayılmamışlardır.
Milletvekilleri ile TBMM Başkanı arasındaki statü farkını ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Yüce Divan'ın Kişi Bakımından Yetki Alanı

Hints

1
Yüce Divan'da sadece Anayasa'da tek tek sayılan (tahdidi) üst düzey görevliler yargılanır.
2
TBMM Başkanı bu listede yer alırken, meclisin diğer üyeleri için böyle bir özel yargılama yolu öngörülmemiştir.
3
20172017 değişikliği ile listeden çıkarılan tek askeri makam Jandarma Genel Komutanı'dır; ancak milletvekilleri hiçbir zaman bu listede yer almamıştır.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla verdiği kararların yeniden incelenmesi usulünü (Genel Kurul aşaması) çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 4 / 4
Yüce Divan Yargılaması — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 4 | Examkin