Examkin

Yüce Divan Yargılaması

66 questions

Question 41Question →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasal düzeninde, devletin en üst kademesinde görev yapan kişilerin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı hesap verebilirliğini sağlamak amacıyla öngörülen Yüce Divan yargılamasının kapsamı ve usulü 1982 Anayasası'nda düzenlenmiştir. Bu yargılama makamı ve süreciyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi güncel anayasal hükümlere göre doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla verdiği kararlara karşı, kararın tebliğinden itibaren ilgili taraflarca 'yeniden inceleme' başvurusunda bulunulabilir.

Answer

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla verdiği kararlara karşı 'yeniden inceleme' başvurusunda bulunulabilir.
Anayasa'nın güncel hükümlerine göre, Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla verdiği hükümlere karşı 'yeniden inceleme' başvurusu yapılması mümkündür. Bu başvuru yine Anayasa Mahkemesi bünyesinde (Genel Kurul tarafından) karara bağlanır ve bu aşamadan sonra verilen kararlar kesinlik kazanır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'ın kişi yönünden kapsamını analiz etme
Yasama organından sadece TBMM Başkanı, yürütmeden Cumhurbaşkanı, yardımcıları ve bakanların listede olduğu görülür.
Milletvekilleri veya bakan yardımcıları gibi unvanların kapsamda olup olmadığını belirlemek için gereklidir.
2
2017 Anayasa değişikliklerini değerlendirme
Jandarma Genel Komutanı'nın listeden çıkarıldığı, Cumhurbaşkanı yardımcılarının listeye eklendiği belirlenir.
Güncel anayasal durumu eski bilgilerden ayırt etmek için kritik bir adımdır.
3
Yargısal denetim ve itiraz yollarını inceleme
Yüce Divan kararlarına karşı AYM Genel Kurulu nezdinde 'yeniden inceleme' yolunun açık olduğu sonucuna varılır.
Yargılamanın kesinliği veya denetlenebilirliği konusundaki hatayı gidermek içindir.

Key Concept

Yüce Divan Yargılamasının Kapsamı ve Yeniden İnceleme Yolu

Hints

1
Yüce Divan listesinde kimlerin olduğunu ve 2017'de kimin bu listeden çıkarıldığını hatırlamaya çalışın.
2
Bakanlar ile bakan yardımcıları arasındaki anayasal statü farkını ve yargı kararlarına karşı itiraz mekanizmalarını düşünün.
3
Jandarma Genel Komutanı artık listede değildir ve verilen kararlara karşı yine AYM bünyesinde 'yeniden inceleme' istenebilir.

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'a sevk sürecindeki Meclis Soruşturması evrelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 42Question →

1982 Anayasası uyarınca Anayasa Mahkemesi, belirli üst düzey kamu görevlilerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılamaktadır.

2017 anayasa değişiklikleri de dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Yüce Divan'da yargılanabilecek kişiler arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri, Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak makamlar arasında yer almaz.
Anayasa'nın 148. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, yardımcıları, bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri ve TBMM Başkanı Yüce Divan'da yargılanır. Ancak milletvekilleri bu kapsamda değildir. Milletvekillerinden sadece TBMM Başkanı bu listede yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'ın hangi kurum olduğunu belirleme
Anayasa Mahkemesi
Anayasa'nın 148. maddesine göre Anayasa Mahkemesi, belirli kişileri Yüce Divan sıfatıyla yargılar.
2
Yargılanacak kişileri gözden geçirme
Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, Yüksek Yargı üyeleri ve TBMM Başkanı listede yer alır.
2017 anayasa değişiklikleri ile yürütme organı üyeleri de bu kapsama dahil edilmiştir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Milletvekilleri bu listede bulunmamaktadır.
Anayasa, milletvekillerini genel bir sınıf olarak Yüce Divan yargılamasına dahil etmemiş, sadece TBMM Başkanı'nı bu listeye almıştır.

Key Concept

Yüce Divan Yargılamasının Kapsamı

Hints

1
Yüce Divan görevini hangi mahkemenin yürüttüğünü hatırlayın.
2
Yüce Divan'da sadece devletin en üst düzey yürütme, yasama ve yargı temsilcileri yargılanır.
3
Milletvekillerinin büyük bir çoğunluğu, TBMM Başkanı hariç, bu özel yargılama usulüne tabi değildir.

Practice More

Yüksek mahkeme üyelerinden (Yargıtay, Danıştay, Sayıştay) hangilerinin Yüce Divan'da yargılandığını listeleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 43Question →

19821982 Anayasası uyarınca Anayasa Mahkemesi, belirli makamlarda bulunan kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanabilecek kişiler arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri
Doğru cevap olan Milletvekilleri, Anayasa'nın 148148. maddesinde sayılan Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde bulunmamaktadır. Milletvekilleri, işledikleri suçlar nedeniyle yasama dokunulmazlıkları kaldırıldığı takdirde genel mahkemelerde yargılanırlar.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'ın görevini tanımla.
Anayasa Mahkemesi, belirli üst düzey devlet görevlilerini görev suçlarından dolayı yargıladığında bu ismi alır.
Yüce Divan, ayrı bir mahkeme değil, Anayasa Mahkemesi'nin üstlendiği bir sıfattır.
2
Kapsamdaki kişileri kategorize et.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri ve bazı üst düzey askeri-idari amirler (Genelkurmay Bşk. ve Kuvvet Komutanları) listededir.
Bu liste Anayasa'da sınırlı sayıda (tahdidi) sayılmıştır.
3
Seçeneklerdeki kişilerin listede olup olmadığını kontrol et.
Milletvekilleri bu listede yer almaz.
Milletvekilleri yasama dokunulmazlığına tabidir ve suç işlediklerinde dokunulmazlıkları kaldırılırsa genel mahkemelerde yargılanırlar.

Key Concept

Yüce Divan Yargılaması Kapsamı

Hints

1
Yüce Divan, Anayasa Mahkemesi'nin üst düzey yetkilileri yargılarken kullandığı bir sıfattır.
2
20172017 yılındaki anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların bu listeye eklendiğini hatırlayın.
3
Meclis çatısı altındaki yüzlerce milletvekilinin tamamı için Yüce Divan yolu açık değildir; onlar yasama dokunulmazlığı kapsamındadır.

Practice More

Yüce Divan'da yargılananlar listesinden çıkarılan (örneğin Jandarma Genel Komutanı) veya hiç dahil edilmeyen (örneğin YSK üyeleri) diğer makamları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 44Question →

19821982 Anayasası'na göre, devletin üst düzey yetkililerinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılandığı mercii Anayasa Mahkemesidir. Mahkeme bu görevi yerine getirirken "Yüce Divan" sıfatını alır. Özellikle 20172017 anayasa değişiklikleri ile bu makamın yargı yetkisi genişletilmiş ve yürütme organının üst düzey temsilcileri de kapsama alınmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinde Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak kişiler arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde yer almaz.
Anayasa'nın ilgili maddelerine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında sayılmamıştır. Yüce Divan, başta yürütme ve yüksek yargı mensupları olmak üzere sınırlı bir listenin görev suçlarına bakmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan makamını ve işlevini belirle.
Anayasa Mahkemesi, belirli üst düzey yetkilileri görev suçlarından dolayı yargılarken Yüce Divan sıfatını kullanır.
Yargılama yetkisinin hangi kuruma ait olduğunu netleştirmek gerekir.
2
20172017 anayasa değişiklikleri sonrası yürütme kapsamını kontrol et.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Bakanlar bu kapsama alınmıştır.
Güncel anayasal düzenlemelere göre yürütme erkinin sorumluluk alanını doğrulamak önemlidir.
3
Yüksek yargı ve askeri kanattaki yetkilileri gözden geçir.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, HSK üyeleri ile Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları listede yer alır.
Yargısal denetimin kapsamını tam olarak belirlemek için gereklidir.
4
Yasama organı üyelerinin (milletvekillerinin) durumunu analiz et.
Milletvekilleri, Yüce Divan'da yargılanan kişiler arasında sayılmamıştır.
Seçenekler arasında yer almayan istisnayı bulmak sorunun çözümünü sağlar.

Key Concept

Yüce Divan'da Yargılanan Kişiler

Hints

1
Yüce Divan yargılaması yapan kurum Anayasa Mahkemesidir.
2
Bu listede yürütmenin başı (Cumhurbaşkanı) ve yardımcıları ile yüksek yargı organlarının üyeleri yer alır.
3
Halkın temsilcisi olan ve yasama dokunulmazlığına sahip olan milletvekilleri, görev suçları için bu özel mahkemeye gitmezler.

Practice More

Yüce Divan'da yargılanan askeri personelden hangisinin 20172017 değişikliği ile bu kapsamdan çıkarıldığını (Jandarma Genel Komutanı) araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 45Question →

19821982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamalar ve bu yargılamaya tabi olan kişilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri, yasama dokunulmazlıkları kaldırılmış olsa dahi görevleriyle ilgili işledikleri suçlardan dolayı kural olarak Yüce Divan'da yargılanırlar.

Answer

Milletvekillerinin görev suçlarından dolayı kural olarak Yüce Divan'da yargılanacağı ifadesi yanlıştır; çünkü milletvekilleri bu listede yer almazlar.
Milletvekillerinin Yüce Divan'da yargılanacağı ifadesi yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 148148. maddesinde sayılan "Yüce Divan'da yargılanacak kişiler" arasında milletvekilleri genel bir başlık olarak yer almaz. Milletvekilleri, bakanlık veya TBMM Başkanlığı gibi listede olan bir görevi yürütmüyorlarsa, dokunulmazlıkları kaldırıldığında genel mahkemelerde yargılanırlar.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 148148. maddesinde düzenlenen Yüce Divan kapsamındaki kişileri belirleyin.
Listede Cumhurbaşkanı, Bakanlar, Yüksek Mahkeme Üyeleri, HSK Üyeleri, Sayıştay Üyeleri, TBMM Başkanı ve Kuvvet Komutanları yer alır.
Yüce Divan, sadece Anayasa'da açıkça belirtilen üst düzey yetkililerin görev suçlarını yargılamakla yetkilidir.
2
Milletvekillerinin yargılanma merciini tespit edin.
Milletvekilleri, yasama dokunulmazlığı kaldırıldığında veya dokunulmazlık kapsamında olmayan hallerde genel ceza mahkemelerinde yargılanır.
Anayasa'nın 148148. maddesi milletvekillerini genel bir kategori olarak Yüce Divan kapsamına almamıştır.
3
Yüce Divan yargılama usulündeki itiraz mekanizmasını kontrol edin.
Yüce Divan kararları ilk derece mahkemesi kararı niteliğindedir ve "yeniden inceleme" yolu açıktır.
20102010 anayasa değişikliği ile hak arama hürriyetini genişletmek amacıyla bu imkan tanınmıştır.

Key Concept

Yüce Divan'da yargılanan kişilerin anayasal sınırlılığı ve milletvekillerinin bu kapsam dışında kalması.

Hints

1
Yüce Divan'da yargılanacak kişiler Anayasa'nın 148148. maddesinde sınırlı sayıda (tahdidi) sayılmıştır.

Practice More

Jandarma Genel Komutanı'nın hangi yıl ve hangi anayasa değişikliği ile bu listeden çıkarıldığını hatırlayınız.
Estimated Time:1m 0s
Question 46Question →

19821982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi tarafından "Yüce Divan" sıfatıyla yargılanacak kişiler arasında bulunmaz?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri, Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargıladığı kişiler listesinde yer almaz.
Milletvekilleri, Anayasa'nın 148148. maddesinde sayılan Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında bulunmazlar. Milletvekili dokunulmazlığı kaldırılan bir üye, genel yargı usulüne göre ilgili ceza mahkemesinde yargılanır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan kavramının tanımını hatırla.
Anayasa Mahkemesi'nin devletin üst düzey yetkililerini görev suçları nedeniyle yargıladığı sıfattır.
Yargılama yetkisinin kapsamını belirlemek için temel tanımdan başlanır.
2
19821982 Anayasası Madde 148148'de yer alan Yüce Divan listesini gözden geçir.
Listede Cumhurbaşkanı, yardımcıları, bakanlar, yüksek yargı üyeleri ve kuvvet komutanları bulunur.
Anayasal çerçevedeki kişi sınırlarını netleştirmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki kişileri bu liste ile karşılaştır.
Milletvekillerinin bu listede yer almadığı, sadece Meclis Başkanı'nın 20172017 değişikliği ile eklendiği görülür.
Yanlış olan seçeneği ayırt etmek için güncel anayasal liste kontrol edilir.

Key Concept

Yüce Divan'da yargılanan kişilerin sınırlı (tahdidi) olarak sayılması

Hints

1
Yüce Divan, sadece devletin en üst düzey yürütme ve yargı mensupları ile komutanları yargılar.
2
Milletvekilleri suç işlediklerinde kural olarak dokunulmazlıkları kaldırılırsa yargılanabilirler; ancak bu makam Yüce Divan değildir.

Practice More

Jandarma Genel Komutanı'nın 20172017 değişikliği ile bu listeden çıkarıldığını unutmayın; bu tür güncel değişiklikler sınavda sıklıkla sorulur.
Estimated Time:45s
Question 47Question →

19821982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi belirli makamlarda bulunan kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılar. 20172017 anayasa değişiklikleri ile bu yargılama makamının kapsamı yürütme organının yeni yapısına uygun hale getirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanabilecek kişilerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri, Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanan kişiler arasında bulunmamaktadır.
Milletvekilleri, Anayasa'nın 148148. maddesinde sayılan Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde yer almazlar. Bu listede sadece TBMM Başkanı yer alırken, diğer milletvekilleri yasama dokunulmazlıkları kaldırıldığında ilgili ceza mahkemelerinde yargılanırlar.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan yetkisini ve görevini tanımlayın.
Anayasa Mahkemesi, devletin üst düzey yetkililerini görev suçları nedeniyle yargılarken "Yüce Divan" adını alır.
Yargılama makamının kimliğini ve hukuki dayanağını belirlemek için gereklidir.
2
20172017 anayasa değişiklikleri sonrası kapsamdaki kişileri listeleyin.
Kapsamda Cumhurbaşkanı, yardımcıları, bakanlar, yüksek yargı üyeleri, HSK ve Sayıştay üyeleri ile belirli komutanlar yer alır.
Güncel anayasal düzenlemelere göre kimlerin bu kapsamda olduğunu netleştirmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki makamları bu liste ile karşılaştırın.
Milletvekillerinin (TBMM Başkanı hariç) bu listede yer almadığı görülür.
Doğru sonuca ulaşmak için kapsam dışı kalan görevliyi ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Yüce Divan Yargılaması Kapsamı

Hints

1
Yüce Divan, genellikle yürütmenin en üstü, yargının zirvesi ve üst düzey komutanlar için bir yargılama makamıdır.
2
20172017 değişikliği ile listeden çıkarılan (Jandarma Genel Komutanı gibi) veya eklenen (Cumhurbaşkanı Yardımcıları gibi) isimleri hatırlamaya çalışın.
3
TBMM içinden sadece Meclis Başkanı'nın bu listeye dahil olduğunu, diğer 599599 üyenin bu kapsamda olmadığını unutmayın.

Practice More

Yüce Divan'da savcılık görevini kimin yürüttüğünü ve kararlara karşı itiraz yolunun açık olup olmadığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 48Question →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişikliklerle, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla verdiği kararlara karşı hak arama hürriyetini genişletmek amacıyla yeni bir hukuki yol öngörülmüştür.

Buna göre, Yüce Divan tarafından verilen kararlara karşı başvurulabilecek hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Verilen karara karşı yeniden inceleme başvurusunda bulunulması

Answer

Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla verdiği kararlara karşı başvurulabilecek tek hukuki yol 'yeniden inceleme' başvurusudur.
Doğru seçenek, 1982 Anayasası'nın 148. maddesinde yapılan güncel değişikliği yansıtmaktadır. Yüce Divan kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde 'yeniden inceleme' başvurusunda bulunulabilir. Bu başvuru yine Anayasa Mahkemesi bünyesinde incelenir.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan kararlarının hukuki niteliğini belirle.
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından Yüce Divan sıfatıyla verilen kararlar kural olarak kesindir.
Anayasa Mahkemesi kararlarının üst denetim makamı yoktur.
2
2017 Anayasa değişikliği ile getirilen özel düzenlemeyi hatırla.
2017 yılında yapılan değişiklikle, kesin hüküm verilmeden önce kararlara karşı 'yeniden inceleme' yolu açılmıştır.
Yargılamada hata payını azaltmak ve hak arama hürriyetini güçlendirmek amaçlanmıştır.
3
Yeniden inceleme sonucunun etkisini değerlendir.
Yeniden inceleme başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından verilen karar nihai ve kesindir.
Anayasal sistemimizde bu aşamadan sonra başvurulacak başka bir iç hukuk yolu öngörülmemiştir.

Key Concept

Yüce Divan Kararlarının Denetimi (Yeniden İnceleme)

Hints

1
Anayasa Mahkemesi kararları üzerinde başka bir mahkemenin denetim yetkisi olmadığını unutmayın.
2
2017 Anayasa değişiklikleri ile ceza yargılaması usullerine benzer bir denetim mekanizması AYM içinde kurulmuştur.
3
Bu yolun adı, kararın bir kez daha aynı kurum tarafından gözden geçirilmesini ifade eden 'yeniden inceleme'dir.

Practice More

Yüce Divan'da savcılık görevini kimin yürüttüğünü ve hangi komutanların Yüce Divan kapsamından çıkarıldığını tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 49Question →

1982 Anayasası’nda yapılan 2017 anayasa değişiklikleri ile aşağıdaki makam sahiplerinden hangisinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanma usulüne son verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Jandarma Genel Komutanı

Answer

Jandarma Genel Komutanı
2017 Anayasa Değişikliği ile Jandarma Genel Komutanlığı'nın idari yapısı değiştirilmiş ve İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir kolluk birimi haline getirilmiştir. Bu doğrultuda, Jandarma Genel Komutanı'nın görev suçlarından dolayı Yüce Divan'da yargılanma usulüne son verilmiştir. Diğer seçeneklerde yer alan Genelkurmay Başkanı, Kuvvet Komutanları, TBMM Başkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları ise halen bu yargılama kapsamındadır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'da yargılanan güncel listeyi gözden geçirin.
Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, Yüksek Mahkeme üyeleri, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları bu listededir.
Mevcut hukuk düzeninde kimlerin bu kapsama girdiğini belirlemek için ilk adımdır.
2
2017 Anayasa Değişikliği'nin kolluk kuvvetleri üzerindeki etkisini analiz edin.
Jandarma Genel Komutanlığı Genelkurmay'dan ayrılmış ve tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanmıştır.
Bu idari değişiklik, yargılama usulündeki değişikliğin de temel sebebidir.
3
Listeden çıkarılan ismi tespit edin.
Jandarma Genel Komutanı listeden çıkarılmıştır.
Seçenekler arasında 2017'de kapsam dışı bırakılan tek ismi bulmak soruyu çözdürür.

Key Concept

Yüce Divan Yargılama Kapsamı ve 2017 Değişiklikleri

Hints

1
2017 yılında askeri hiyerarşiden İçişleri Bakanlığı'na tam geçiş yapan kurumu hatırlayın.

Practice More

Yüce Divan'da yargılanan diğer sivil ve askeri makamların tam listesini ezberlemek sınavda hız kazandıracaktır.
Estimated Time:45s
Question 50Question →

19821982 Anayasası uyarınca Anayasa Mahkemesi; Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları ve yüksek yargı organlarının başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlarından dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılamaktadır. 20172017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme yapısındaki değişim ve askeri bürokrasideki yeni düzenlemeler bu yargılama kapsamını doğrudan etkilemiştir.

Buna göre;
I. Milletvekilleri
II. Cumhurbaşkanı yardımcıları
III. Jandarma Genel Komutanı
IV. Bakanlar

yukarıdaki görevlilerden hangileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanamaz?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Milletvekilleri ve Jandarma Genel Komutanı görev suçlarından dolayı Yüce Divan'da yargılanamaz.
Doğru yanıt olan seçenek, Yüce Divan listesinde yer almayan iki grubu doğru birleştirmiştir. Milletvekilleri, şahsi veya görev suçları fark etmeksizin kural olarak genel mahkemelerde yargılanır (Meclis Başkanı istisnadır). Jandarma Genel Komutanı ise 20172017 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile bu yargılama kapsamından tamamen çıkarılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 148148. maddesinde belirtilen Yüce Divan listesi incelenir.
Listede Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Bakanlar, CB Yardımcıları, Yüksek Yargı üyeleri, Genelkurmay ve Kuvvet Komutanları yer almaktadır.
Yargılanma yetkisine sahip olan makamları tespit etmek.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin askeri bürokrasi üzerindeki etkisi değerlendirilir.
Jandarma Genel Komutanı'nın bu listeden çıkarıldığı saptanır.
Güncel anayasal durumu belirlemek.
3
Milletvekillerinin genel hukuki statüsü kontrol edilir.
Milletvekillerinin (TBMM Başkanı hariç) görev suçları için Yüce Divan kapsamına alınmadığı görülür.
Yasama dokunulmazlığı ile Yüce Divan yargılaması arasındaki farkı ayırt etmek.

Key Concept

Yüce Divan Yargılamasının Kişi Bakımından Kapsamı

Hints

1
20172017 değişiklikleri ile yürütme erkindeki yeni makamların Yüce Divan'a eklendiğini unutmayın.
2
TBMM Başkanı bir milletvekili olmasına rağmen istisnai olarak Yüce Divan'da yargılanır; ancak genel olarak milletvekilleri bu kapsamda değildir.
3
Askeri bürokrasiden Genelkurmay, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları Yüce Divan'da yargılanırken, Jandarma Genel Komutanı artık bu listede yoktur.

Practice More

Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla verdiği kararların yeniden inceleme (itiraz) yoluna tabi olup olmadığını araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 51Question →

1982 Anayasası’na göre, Anayasa Mahkemesi "Yüce Divan" sıfatıyla görevleriyle ilgili suçlardan dolayı belirli üst düzey devlet görevlilerini yargılama yetkisine sahiptir. Bu anayasal düzenleme dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin Yüce Divan’da yargılanması mümkün değildir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri, Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanan kişiler listesinde bulunmamaktadır.
Milletvekilleri, yasama çalışmalarından dolayı dokunulmazlığa sahip olsalar da, suç işledikleri iddiasıyla yargılanmaları gerektiğinde Anayasa Mahkemesi'nde (Yüce Divan) değil, genel mahkemelerde (Yargıtay ilgili ceza dairesi veya ilk derece mahkemeleri) yargılanırlar. Anayasa'da Yüce Divan'da yargılanacaklar listesinde 'Milletvekilleri' ifadesi yer almaz.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'ın hangi kurum olduğunu tespit et.
Anayasa Mahkemesi, belirli görevlileri yargılarken Yüce Divan sıfatını alır.
Yargılama makamının doğru bilinmesi, kimlerin oraya gidebileceğini anlamak için temeldir.
2
Yüce Divan'da yargılanan yürütme ve yasama temsilcilerini hatırla.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Bakanlar ve TBMM Başkanı listede yer alır.
Bu kişilerin görevleri devletin en üst kademesi olduğu için özel yargılama usulüne tabidirler.
3
Yüce Divan'da yargılanan yargı ve askeri kanat temsilcilerini kontrol et.
Yüksek mahkeme üyeleri, HSK üyeleri, Sayıştay üyeleri, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları listededir.
Yargı bağımsızlığı ve askeri hiyerarşinin önemi nedeniyle bu makamlar da listeye dahil edilmiştir.
4
Seçeneklerdeki kişilerin bu listede olup olmadığını sorgula.
Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığı vardır ancak Yüce Divan'da yargılanma statüleri yoktur.
Milletvekilleri devletin 'üst düzey yönetici' sınıfından ziyade halkın temsilcisi olarak genel yargılama usullerine (dokunulmazlık kaldırılırsa) tabidir.

Key Concept

Yüce Divan'ın Kişi Bakımından Yetki Alanı

Hints

1
Yüce Divan'da sadece devletin en üst kademesinde bulunan ve anayasada tek tek sayılan kişiler yargılanabilir.
2
Yasama organından sadece Meclis'in başı bu listede yer alır; 600 üyenin tamamı değil.
3
Milletvekillerinin dokunulmazlığı kaldırılabilir, ancak bu durum onların Yüce Divan'a gitmesini sağlamaz; yargılama adliyede devam eder.

Practice More

Yüce Divan yargılamasında savcılık görevini kimin yürüttüğünü ve kararlara karşı 'yeniden inceleme' başvurusunun nereye yapıldığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 52Question →

1982 Anayasası’na göre, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamalar ve bu yargılamaların hukuki usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, hem görevleriyle ilgili suçlardan hem de kişisel suçlarından dolayı Yüce Divan’da yargılanırlar.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hem görev hem de kişisel suçlarından dolayı Yüce Divan'da yargılanacağını belirten ifade yanlıştır.
Anayasa’nın 106. maddesine göre Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar sadece görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan’da yargılanırlar. Kişisel suçları için yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar ve dokunulmazlıkları kaldırıldığı takdirde genel mahkemelerde (Adli Yargı) yargılanırlar. Bu durum, Cumhurbaşkanı'nın 2017 sonrası her türlü suç için Yüce Divan'da yargılanması kuralından farklıdır ve önemli bir sınav ayrıntısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'ın yargılama yetkisini analiz etme
Yüce Divan, belirli üst düzey görevlileri sadece 'görevleriyle ilgili suçlar' nedeniyle yargılar.
Anayasal sistemimizde yargılama yetkisi suçun niteliğine (görev suçu/kişisel suç) göre ayrılmıştır.
2
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların durumunu inceleme
Anayasa'nın 106. maddesi, bu makamların sadece görev suçları için Yüce Divan'a gideceğini, kişisel suçlarda ise dokunulmazlık prosedürü sonrası genel mahkemelerin yetkili olduğunu belirtir.
Cumhurbaşkanı için bu ayrım 2017'de kalkmış olsa da (her türlü suç için Yüce Divan), yardımcılar ve bakanlar için devam etmektedir.
3
Diğer usul kurallarını (savcı, kanun yolu, usul kanunu) kontrol etme
Savcının Yargıtay'dan gelmesi, CMK'nın uygulanması ve 'yeniden inceleme' yolu güncel anayasal ve yasal gerçeklerle örtüşmektedir.
Yüce Divan yargılaması bir ceza yargılamasıdır ve 2017'de hak arama hürriyeti kapsamında iç temyiz yolu açılmıştır.

Key Concept

Yüce Divan Yargılama Kapsamı ve Usulü

Hints

1
Yüce Divan yargılamasında 'görev suçu' ve 'kişisel suç' ayrımının kimler için geçerli olduğunu hatırlayın.
2
Cumhurbaşkanı için 2017'de her türlü suç için Yüce Divan yolu açılmışken, yardımcıları ve bakanları için durum farklı kalmıştır.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu ile Bakanların cezai sorumluluğu arasındaki farkları içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayın.
Estimated Time:2m 0s
Question 53Question →

Anayasal sistemimizde devletin üst düzey sorumlularının görevleriyle ilgili suçlardan ötürü yargılandığı Yüce Divan makamının güncel yetki alanı ve 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kapsamda yargılanabilecek kişilerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Jandarma Genel Komutanı

Answer

Jandarma Genel Komutanı, 2017 yılındaki anayasa değişikliği ile Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinden çıkarılmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Jandarma Genel Komutanı'nın 20172017 yılındaki Anayasa değişikliği ile listeden çıkarılmış olması nedeniyle kapsam dışıdır. Diğer askeri komutanlar (Kara, Deniz, Hava) listede kalırken sadece Jandarma çıkarılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'da yargılanan kişilerin güncel listesini hatırlayın.
Yürütme (CB, CB Yardımcıları, Bakanlar), Yasama (TBMM Başkanı) ve Yargı (AYM, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, HSK üyeleri) temsilcileri ile yüksek askeri komuta kademesi listelenir.
Yüce Divan'ın kapsamı anayasal düzeyde belirlenmiştir.
2
2017 anayasa değişikliklerinin askeri bürokrasi üzerindeki etkisini analiz edin.
Jandarma Genel Komutanlığı'nın tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanmasıyla askeri yargılama kapsamından çıkarıldığı tespit edilir.
Bu değişiklik, Jandarma Genel Komutanı'nın Yüce Divan listesinden çıkarılmasının temel nedenidir.

Key Concept

2017 Anayasa Değişikliği sonrası Yüce Divan'ın kişi yönünden yetki alanı.

Hints

1
20172017 anayasa değişiklikleri ile Jandarma Genel Komutanlığı'nın statüsünde yapılan değişikliği hatırlayın.

Practice More

Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yaptığı yargılamalarda savcılık görevini kimin yürüttüğünü inceleyin.
Estimated Time:45s
Question 54Question →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi bazı üst düzey devlet görevlilerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılar. Özellikle 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri ile yürütme organının bu yargılama makamına sevk edilme süreci ve kapsamı yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi görevleriyle ilgili bir suç işlediği iddiasıyla Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri, 1982 Anayasası'na göre Yüce Divan'da yargılanacak görevliler listesinde yer almazlar.
Milletvekilleri, Anayasa'nın 148. maddesinde yer alan Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde bulunmamaktadır. Yasama organından sadece TBMM Başkanı bu listede yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan yargılamasının hukuki dayanağını belirleme.
Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 148. maddesinde sayılan kişileri görevleriyle ilgili suçlar için 'Yüce Divan' sıfatıyla yargılar.
Yargılanacak kişilerin kapsamı anayasa ile sınırlı (tahdidi) olarak belirlenmiştir.
2
2017 değişikliklerini ve mevcut listeyi kontrol etme.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Bakanlar, TBMM Başkanı, Yüksek Mahkeme üyeleri, Sayıştay ve HSK üyeleri ile Kuvvet Komutanlarının listede olduğu görülür.
Hangi makamların bu özel yargılama yoluna tabi olduğunu netleştirmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki kişileri anayasal liste ile karşılaştırma.
Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığı olsa da Yüce Divan listesinde yer almadığı tespit edilir.
Milletvekilleri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı kural olarak genel hükümlere göre yargılanır.

Key Concept

Yüce Divan Yargılaması Kapsamı

Hints

1
Yüce Divan listesi sınırlıdır; her anayasal kurumun üyesi bu listeye dahil değildir.
2
Yasama organı üyelerinin (milletvekilleri) dokunulmazlığı varken, meclis başkanının statüsü Yüce Divan açısından farklıdır.
3
TBMM üyeleri listede yoktur; sadece TBMM Başkanı görevinden dolayı Yüce Divan'a gider.

Practice More

Jandarma Genel Komutanı'nın 2017 yılında listeden çıkarıldığını hatırlayarak kapsamı tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 0s
Question 55Question →

19821982 Anayasası'nın mevcut hükümleri ve 20172017 anayasa değişiklikleri ile şekillenen güncel yargısal yetki alanı dikkate alındığında; Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamaların kişi bakımından kapsamı (rationeratione personaepersonae) ile ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanması mümkün değildir?

Show answer & explanation

Answer: Yüksek Seçim Kurulu Başkan ve Üyeleri

Answer

Yüksek Seçim Kurulu Başkan ve üyeleri, Anayasa'nın 148148. maddesinde Yüce Divan'da yargılanacaklar arasında sayılmadığı için doğru cevaptır.
Anayasa'nın 148148. maddesi uyarınca Yüce Divan'da yargılanacak kişiler tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Yüksek Seçim Kurulu (YSKYSK) üyeleri bu listede yer almadığı için görev suçlarından dolayı genel hükümlere tabi olarak yargılanırlar.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 148148. maddesindeki listeyi kontrol edin.
Maddede; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri ve kuvvet komutanları sayılmıştır.
Yüce Divan yetkisi istisnai bir yetki olup sadece Anayasa'da belirtilen kişiler için geçerlidir.
2
Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSKYSK) hukuki statüsünü değerlendirin.
YSK, Anayasa'nın "Seçimlerin Genel Yönetim ve Denetimi" başlığı altında düzenlenmiş bir kuruldur; yüksek mahkeme listesinde yer almaz.
YSK üyelerinin görev suçları için Yüce Divan yolu öngörülmemiştir; genel hükümlere göre yargılanırlar.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik unvanları (Başsavcıvekili, HSK, Sayıştay) karşılaştırın.
Bu unvanların tamamı 148148. maddede açıkça listelenmiştir.
Özellikle Başsavcıvekili ve Sayıştay üyeleri, öğrenciler tarafından sıklıkla dışarıda bırakılan ancak listede olan isimlerdir.

Key Concept

Yüce Divan'ın Kişi Bakımından Yetki Alanı

Hints

1
Her "Yüksek" kurulun üyeleri Yüce Divan'da yargılanmaz. Kurumun bir yargı mercii mi yoksa seçim mercii mi olduğuna odaklanın.
2
Anayasa'nın 148148. maddesi, Yüce Divan listesini "sayma" yoluyla belirlemiştir. Bu listede yüksek mahkemeler vardır ancak seçimlerden sorumlu olan kurul yoktur.
3
Yüksek Seçim Kurulu (YSKYSK), mahkemeler bölümünde değil, seçimler bölümünde düzenlenmiş bir birimdir ve üyeleri Yüce Divan'da yargılanmaz.

Practice More

Yüce Divan'da yargılanan makamlardan hangilerinin 20172017 değişikliği ile eklendiğini (Cumhurbaşkanı Yardımcıları) veya çıkarıldığını (Jandarma Genel Komutanı) çalışarak kapsam bilgisini derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 56Question →

Devletin üst kademesinde görev yapan yetkililerin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılanması süreci, Anayasa Mahkemesi tarafından "Yüce Divan" sıfatıyla yürütülmektedir. 2017 yılı Anayasa değişiklikleri ile bu yargılama makamının yetki alanı yeniden düzenlenmiş ve bazı yeni unvanlar kapsama dahil edilmiştir. Bu doğrultuda, aşağıda belirtilen kamu görevlilerinden hangisinin, işlediği iddia edilen bir görev suçu nedeniyle Yüce Divan'da yargılanması mümkün değildir?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri
Anayasa'nın 148. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, yardımcıları, bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri ve kuvvet komutanları Yüce Divan'da yargılanırken, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri (milletvekilleri) bu listede bulunmaz. Milletvekilleri arasından sadece Meclis Başkanı bu yetki kapsamına girer.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan yargılamasının temel işleyişini belirleme
Anayasa Mahkemesi, belirli üst düzey yetkilileri görev suçlarından dolayı 'Yüce Divan' sıfatıyla yargılar.
Yargılamanın hangi makam tarafından ve hangi usulle yapıldığını anlamak için gereklidir.
2
2017 değişikliklerini ve mevcut kapsamı kontrol etme
Cumhurbaşkanı, Yardımcıları, Bakanlar, Meclis Başkanı ve yüksek yargı organlarının başkan ve üyeleri kapsama dahildir.
Yürütme ve yargı organlarındaki güncel yargılama listesini teyit etmek gerekir.
3
Yasama organı üyelerinin durumunu analiz etme
Milletvekilleri genel olarak yasama dokunulmazlığı kapsamındadır ancak Yüce Divan'da yargılanacaklar arasında sayılmamışlardır.
Kapsam dışı kalan görevliyi tespit ederek soruyu sonuçlandırmak için gereklidir.

Key Concept

Yüce Divan'ın Kişi Bakımından Yetki Alanı

Hints

1
Yüce Divan listesinde sadece Anayasa'da açıkça ismi geçen üst düzey makamlar bulunur.
2
2017 değişikliğiyle yürütme organının (bakanlar ve yardımcılar) bu listedeki yeri netleşmiştir.
3
Milletvekilleri, Meclis Başkanı olmadıkları sürece bu mahkemede yargılanmazlar; yasama dokunulmazlığı süreçleri farklı işler.

Practice More

Jandarma Genel Komutanı'nın 2017'de Yüce Divan listesinden çıkarıldığını da not etmeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:50s
Question 57Question →

19821982 Anayasası’nın 20172017 yılı değişiklikleri ile güncellenen hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılama yetkisinin kapsamı ve bu yargılamaya tabi olan kişilerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri, meclis soruşturması süreci sonucunda görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanırlar.

Answer

Milletvekillerinin meclis soruşturması ile Yüce Divan'da yargılandığı ifadesi yanlıştır; zira milletvekilleri Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde bulunmamaktadır.
Doğru olmayan ifade milletvekillerinin Yüce Divan'da yargılandığıdır. 19821982 Anayasası'nın 148148. maddesinde sayılan kişiler arasında milletvekilleri yer almaz. Yasama organı üyelerinden yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, görev suçlarından dolayı Yüce Divan statüsündedir. Diğer milletvekilleri, dokunulmazlıkları kaldırıldığı takdirde asliye veya ağır ceza gibi genel mahkemelerde yargılanırlar.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 148148. maddesinde yer alan Yüce Divan listesini incelemek.
Listede Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar ve yüksek yargı üyeleri bulunur.
Yüce Divan yetkisinin şahsi kapsamını belirlemek için temel anayasa maddesine bakılmalıdır.
2
Yasama organı üyelerinin (milletvekillerinin) durumunu analiz etmek.
TBMM Başkanı hariç hiçbir milletvekili bu listede yer almaz.
Yasama dokunulmazlığı ile Yüce Divan yargılaması arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
3
Meclis soruşturması mekanizmasının kapsamını kontrol etmek.
Meclis soruşturması sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için geçerli bir yoldur.
Milletvekilleri için meclis soruşturması değil, dokunulmazlığın kaldırılması süreci işletilir.

Key Concept

Yüce Divan'da Yargılanacak Kişilerin Kapsamı

Hints

1
Yüce Divan listesi sınırlı sayıda (numerus clausus) görevliyi içerir ve milletvekilleri bu listede genel bir grup olarak yer almaz.
2
Yasama organı içinde sadece TBMM Başkanı'nın ismen listede olduğunu hatırlayın; diğer vekiller dokunulmazlık sürecine tabidir.
3
Meclis soruşturması sadece CB yardımcıları ve bakanlar için açılan bir süreçtir; milletvekilleri için bu yol kullanılmaz.

Practice More

Yüce Divan kararlarına karşı başvurulabilen 'Yeniden İnceleme' yolunun şartlarını ve yargılama usulünü inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 58Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri ve 20172017 yılı anayasa değişiklikleri ile düzenlenen yürütme-yargı ilişkisi dikkate alındığında; Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamaların kapsamı, kişileri ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, sadece görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanırlar.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'da yargılanması sadece görevleriyle ilgili suçlar için geçerlidir.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'da yargılanması, Anayasa'nın 106106. maddesi uyarınca sadece 'görevleriyle ilgili suçlar' ile sınırlandırılmıştır. Kişisel suçları için yasama dokunulmazlığından yararlanırlar ve dokunulmazlığın kaldırılması halinde genel mahkemelerde yargılanırlar. Bu durum, 105105. maddeye göre her türlü suç iddiasıyla Yüce Divan'a sevk edilebilen Cumhurbaşkanı'ndan farklı bir hukuki rejimdir.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'da yargılanacak makam sahiplerini Anayasa Madde 148148 çerçevesinde belirleyin.
Listede Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, Yüksek Yargı Üyeleri, Meclis Başkanı ve Kuvvet Komutanları bulunur.
Yargılanma yetkisinin kapsamını ve kişi bakımından sınırlarını anlamak için temel listeden başlanmalıdır.
2
20172017 değişikliği ile yürütme organı mensuplarının yargılanma usulünü karşılaştırın.
Cumhurbaşkanı için 'bir suç işlediği iddiasıyla' (her türlü suç), yardımcılar ve bakanlar için 'görevleriyle ilgili suçlar' ifadesi kullanılmıştır.
Makamlar arasındaki anayasal statü ve yargılanma nedeni farkını ayırt etmek sorunun can alıcı noktasıdır.
3
Listeden çıkarılan ve hiç eklenmeyen makamları (Jandarma Genel Komutanı, Milletvekilleri, YSK vb.) eleyin.
Jandarma Genel Komutanı 20172017'de çıkarılmış, Milletvekilleri ve YSK üyeleri ise hiçbir zaman listede yer almamıştır.
Sıklıkla karıştırılan 'yüksek kurul' ve 'yüksek mahkeme' ayrımını netleştirmek gerekir.

Key Concept

Yüce Divan Yargılamasının Kişi ve Konu Bakımından Sınırları

Hints

1
Yüce Divan listesi Anayasa'nın 148148. maddesinde tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Listede olmayan bir makamı kıyas yoluyla ekleyemezsiniz.
2
Cumhurbaşkanı için 'her türlü suç' iddiası mümkünken, bakanlar ve yardımcıları için yargılama yetkisinin sadece 'görev suçları' ile sınırlı olduğunu unutmayın.
3
20172017 değişiklikleri ile askeri vesayetin sonlandırılması kapsamında Jandarma Genel Komutanı'nın bu listeden çıkarıldığını hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki 'suç türü' farkını inceleyen bir soruyla pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternative Method

Makamları 'Yasama' (Milletvekili: Hayır, Meclis Başkanı: Evet), 'Yürütme' (CB, Bakan: Evet) ve 'Yargı' (Yüksek Mahkemeler: Evet, YSK: Hayır) şeklinde gruplandırarak eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 59Question →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan değişiklikler ile devletin üst düzey yöneticilerinin ve yargı mensuplarının görev suçlarından dolayı yargılanma mercileri yeniden düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesi, bu yargılamaları gerçekleştirmek üzere "Yüce Divan" sıfatıyla toplanmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak kişiler arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri, Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yargıladığı kişiler listesinde yer almazlar; yasama organından sadece TBMM Başkanı bu kapsamdadır.
Doğru cevap olan ifadeye göre, milletvekilleri Yüce Divan yetki alanı dışındadır. Anayasa'ya göre yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekili, görev suçlarında dahi genel ceza mahkemelerinde yargılanır. Yasama organı içinden sadece TBMM Başkanı görev suçları için Yüce Divan'a gider.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'ın hangi organ tarafından yürütüldüğünü hatırla.
Anayasa Mahkemesi, belirli kişileri görev suçları nedeniyle "Yüce Divan" sıfatıyla yargılar.
Yargı yetkisinin kime ait olduğunu belirlemek ilk adımdır.
2
20172017 anayasa değişiklikleri ile kapsama alınan yürütme organı üyelerini belirle.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar listeye dahildir.
Güncel anayasal düzenlemeleri doğrulamak gerekir.
3
Yasama ve yargı organlarından kimlerin dahil olduğunu kontrol et.
TBMM Başkanı, Yüksek Mahkeme üyeleri, HSK üyeleri, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları dahildir; ancak milletvekilleri dahil değildir.
Milletvekillerinin özel durumunu (yasama dokunulmazlığı) ayırt etmek soruyu çözer.

Key Concept

Yüce Divan'ın Kişi Bakımından Yetki Alanı

Hints

1
Yüce Divan, genellikle devletin en üst kademelerindeki isimleri yargılamak için kurulmuş özel bir statüdür.
2
Yasama organı üyelerini düşünün; hepsinin mi yoksa sadece temsilci niteliğindeki bir kişinin mi bu mahkemeye gittiğini hatırlayın.
3
TBMM Başkanı Yüce Divan'da yargılanırken, sıradan bir milletvekili için bu yol kapalıdır; onlar dokunulmazlık kalkınca genel mahkemelere giderler.

Practice More

Yüce Divan yargılamasında savcılık görevini kimin yürüttüğünü araştırarak süreci derinleştirebilirsiniz.

Alternative Method

Listeyi şu şekilde kategorize ederek ezberleyebilirsiniz: Yürütme (CB, Yrd, Bakan), Yasama (Sadece Başkan), Yargı (Yüksek Mahkemeler, HSK, Sayıştay), Askeri (Genelkurmay, Kuvvet Komutanları).
Estimated Time:45s
Question 60Question →

19821982 Anayasası uyarınca Anayasa Mahkemesi, devletin üst düzey yetkililerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir. 20172017 anayasa değişiklikleri sonrası yürürlüğe giren güncel düzenlemeler ışığında, Yüce Divan'a sevk edilmenin ve yargılama sonucunda mahkûm olmanın ilgili makam sahiplerinin hukuki statüsü üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi sona erer.

Answer

Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi sona erer.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanının görevinin sona ermesi için sadece Yüce Divan'a sevk edilmesinin yeterli olmadığını, seçilmeye engel bir suçtan ötürü mahkûmiyet kararının verilmiş olması gerektiğini belirtmektedir (19821982 Anayasası m. 105105).

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının durumunu incele
Anayasa Madde 105105: Cumhurbaşkanı sevk edildiğinde seçim kararı alamaz; ancak sadece seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet durumunda görevi sona erer.
Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanının istikrarını korumak için mahkûmiyet şartı aranmıştır.
2
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların durumunu incele
Anayasa Madde 106106: Yüce Divan'a sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sevk anında sona erer.
Siyasi sorumluluk ve kamu güveni gereği yargılama başladığı anda görevden el çektirilirler.
3
Seçenekleri karşılaştır
Cumhurbaşkanı için mahkûmiyet, yardımcılar/bakanlar için ise sevk kararı görevi bitirir.
Anayasal düzenlemelerdeki bu ince ayrım, sorunun çözüm anahtarıdır.

Key Concept

Yüce Divan Yargılamasının Makam Üzerindeki Hukuki Etkileri

Hints

1
Cumhurbaşkanı ile Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'a sevk edilme sonuçları Anayasa'nın farklı maddelerinde (105105 ve 106106) düzenlenmiştir.
2
Bakanlar ve yardımcıları için 'sevk' (referral) anı kritiktir; Cumhurbaşkanı için ise 'mahkûmiyet' (conviction) anı belirleyicidir.
3
Anayasa'nın 105105. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm olursa görevi sona erer; ancak sadece sevk edilmesi seçim kararı almasını engeller, görevini bitirmez.

Practice More

Cumhurbaşkanının Yüce Divan'a sevk edilmesi için TBMM'de gereken üye tam sayısı çoğunluklarını (üçte iki, salt çoğunluk vb.) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 3 / 4Next