Kanun Yapım Süreci

63 questions

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) asli yetkilerinden biri olan kanun yapım sürecine ilişkin $1982$ Anayasası hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kanun teklif etme yetkisi sadece milletvekillerine aittir.

Kanun teklifleri, Genel Kurulda oylanmadan önce ilgili ihtisas komisyonlarında görüşülür.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları

15

gün içinde yayımlamak veya bir daha görüşülmek üzere geri göndermekle yükümlüdür.

Meclis tarafından alınan parlamento kararlarının tamamı, Resmi Gazete'de yayımlanması için Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulur.

Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen bütçe kanunlarını Meclis’e bir daha görüşülmek üzere geri gönderemez.

Show answer & explanation

Answer: Meclis tarafından alınan parlamento kararlarının tamamı, Resmi Gazete'de yayımlanması için Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulur.

Answer

Meclis tarafından alınan parlamento kararlarının tamamının onay için Cumhurbaşkanına sunulduğunu belirten ifade yanlıştır.

Parlamento kararları (TBMM İçtüzüğü, seçimlerin yenilenmesi, dokunulmazlığın kaldırılması, TBMM Başkanının seçilmesi vb.), Meclisin tek taraflı iradesiyle ortaya çıkan işlemlerdir. Bu işlemler kural olarak Cumhurbaşkanı onayına tabi değildir ve yargısal denetimleri de (İçtüzük ve milletvekilliğiyle ilgili kararlar hariç) yoktur. Kanunlar ise yasama ve yürütmenin iş birliği ile kesinleşen kolektif işlemlerdir ve mutlaka Cumhurbaşkanı onayına sunulurlar.

Step-by-Step Solution

Kanun teklif yetkisini belirle

Milletvekilleri teklif eder.

Yürütmenin (Cumhurbaşkanının) bütçe dışında kanun teklif yetkisi yoktur.

Görüşme aşamalarını incele

Komisyon -> Genel Kurul.

Teknik inceleme komisyonlarda, siyasi irade Genel Kurulda tecelli eder.

Cumhurbaşkanlığı aşamasını değerlendir

15

günlük inceleme süresi ve bütçe istisnası.

Cumhurbaşkanı kanunları uygun bulmazsa geri gönderebilir (bütçe hariç).

İşlem türlerini karşılaştır

Kanun vs Parlamento Kararı.

Kanunlar Cumhurbaşkanı onayına tabidir ancak parlamento kararları Meclisin kendi iç işlemi niteliğindedir ve bu onaya ihtiyaç duymaz.

Key Concept

Yasama İşlemlerinin Hukuki Niteliği ve Onay Süreci

Hints

Yasama organının yaptığı tüm işlemlerin 'kanun' olup olmadığını düşünün.

Meclisin kendi iç düzeni veya milletvekilliğiyle ilgili aldığı kararların (parlamento kararları) Cumhurbaşkanı ile bir ilişkisi var mıdır?

Parlamento kararları Mecliste kesinleşir ve Cumhurbaşkanının onayına/vetosuna tabi değildir.

Practice More

Kanunlar ile parlamento kararları arasındaki yargısal denetim farklarını (Anayasa Mahkemesi denetimi) incelemek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:1m 30s

Question 62Question →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen yasama süreci çerçevesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların yasalaşma ve yürürlüğe girme aşamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları

15

gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte Meclise geri gönderir.

Kanun teklif etme yetkisi sadece Cumhurbaşkanına ait olup milletvekilleri sadece Meclis Başkanlığına görüş bildirebilirler.

Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen Bütçe Kanunu'nu uygun bulmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.

TBMM tarafından kabul edilen Meclis İçtüzüğü değişiklikleri, kanun niteliğinde olduğu için Cumhurbaşkanının onayına tabidir.

Meclis tarafından kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanına gönderilmeden önce Anayasa Mahkemesinin ön denetiminden geçmek zorundadır.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları $15$ gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte Meclise geri gönderir.

Answer

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları

15

gün içinde yayımlamak veya tekrar görüşülmek üzere Meclise geri göndermekle yükümlüdür.

Anayasa'nın

89

. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı TBMM tarafından kabul edilen kanunları

15

gün içinde yayımlamak zorundadır. Eğer uygun bulmazsa, yine aynı

15

günlük süre içerisinde gerekçesini belirterek kanunu Meclise geri gönderebilir. Bu, yasama sürecinin tamamlayıcı bir aşamasıdır.

Step-by-Step Solution

Kanun teklifinin kim tarafından yapıldığını belirle.

Kanun teklifi en az bir milletvekili tarafından TBMM Başkanlığına sunulur.

Yasama yetkisinin genelliği ve ilkelliği gereği kanun yapma süreci milletvekillerinin iradesiyle başlar.

TBMM içindeki görüşme ve kabul sürecini incele.

Teklif önce ilgili komisyonlarda görüşülür, ardından Genel Kurul'da kabul edilir.

Teknik inceleme komisyonlarda, siyasi irade ise Genel Kurul'da tecelli eder.

Cumhurbaşkanının inceleme yetkisini ve süresini değerlendir.

Cumhurbaşkanı kanunu

15

gün içinde yayımlar veya geri gönderir.

Anayasa'nın

89

. maddesi Cumhurbaşkanına yayımlama veya geciktirici veto yetkisi tanımıştır.

Key Concept

Kanunların Yayımlanması ve Cumhurbaşkanının Geri Gönderme Yetkisi

Hints

Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki inceleme süresi iki haftadan bir gün fazladır.

Cumhurbaşkanı'nın geri gönderemeyeceği (veto edemeyeceği) tek kanun türü, devletin mali planını içeren kanundur.

Kanunların yasalaşması için Meclis kabulünden sonra Cumhurbaşkanı'nın

15

gün içinde ya Resmi Gazete'de yayımlaması ya da Meclise iade etmesi gerekir.

Practice More

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun, Meclis tarafından kaç oyla (üye tamsayısının salt çoğunluğu olan

301

oy) aynen kabul edilebileceğini inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 63Question →

$1982$ Anayasası’na göre, kanunların teklif edilmesi, Meclis’te görüşülmesi ve yasalaşarak yürürlüğe girmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir.

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları on beş gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır.

Bütçe kanunları ile milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemez.

Kanunlar, metninde aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.

Show answer & explanation

Answer: Bütçe kanunları ile milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemez.

Answer

Bütçe kanunları ile milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunların her ikisinin de geri gönderilemeyeceğini savunan seçenek yanlıştır; zira sadece bütçe kanunları bu istisnaya tabidir.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

1982

Anayasası'nın

89

. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, sadece 'Bütçe Kanunlarını' bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemez. Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunlar ise bu kapsamda değildir ve Cumhurbaşkanı tarafından veto edilerek Meclise iade edilebilirler.

Step-by-Step Solution

Kanun teklif yetkisini kontrol et.

2017

değişikliği sonrası sadece milletvekillerinin teklif yetkisi olduğu teyit edildi.

Yürütme organının (Cumhurbaşkanı) kanun teklif etme yetkisi yoktur (Bütçe Kanunu hariç).

Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki inceleme yetkisini değerlendir.

İnceleme süresinin

15

gün olduğu ve veto (geri gönderme) yetkisinin bulunduğu belirlendi.

Anayasa'nın

89

. maddesi yasama ve yürütme arasındaki dengeyi bu süreyle sağlar.

Veto edilemeyecek kanun istisnasını belirle.

Sadece Bütçe Kanunu'nun geri gönderilemeyeceği, Milletlerarası Antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunların ise geri gönderilebileceği saptandı.

Anayasa'nın

89

. maddesi sadece bütçe kanununu açıkça istisna tutmuştur.

Veto sonrası meclis karar yeter sayısını kontrol et.

Israr (aynen kabul) için üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

) gerektiği doğrulandı.

2017

öncesi adi çoğunluk yeterliyken, mevcut sistemde salt çoğunluk (

301

) şarttır.

Key Concept

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve İstisnası

Hints

Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin hangi kanunlar için sınırlı olduğunu hatırlayın.

Anayasa'da 'geri gönderilemez' ifadesi sadece bütçe ile ilgili süreçler için geçerlidir.

Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması bir kanunla yapılır ancak bu kanun veto edilemez kanunlar listesinde değildir.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanununu veto edemese bile Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açıp açamayacağını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

PreviousPage 4 / 4

Kanun Yapım Süreci

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More