Examkin

Kanun Yapım Süreci

63 questions

Question 41Question →

19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanunun Cumhurbaşkanı tarafından "bir daha görüşülmek üzere" Meclise geri gönderilmesi (veto) ve sonrasındaki süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Answer

Meclisin geri gönderilen bir kanunu hiçbir değişiklik yapmadan üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) kabul etmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın bu kanunu yayımlamak zorunda olmasıdır.
Anayasa'nın 8989. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde ya yayımlar ya da geri gönderir. Eğer Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 oy) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı'nın ikinci kez geri gönderme yetkisi yoktur ve kanunu yayımlamak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Kanunun Meclise geri gönderilmesi durumunun incelenmesi
Cumhurbaşkanı, bütçe kanunları hariç tüm kanunları 1515 gün içinde gerekçe göstererek geri gönderebilir.
Anayasal denetim ve yürütmenin yasama üzerindeki fren-denge mekanizması.
2
Meclisin direnme (ısrar) şartlarının belirlenmesi
Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerekir.
20172017 Anayasa değişikliği ile bu sayı basit çoğunluktan nitelikli çoğunluğa (301301) yükseltilmiştir.
3
Değişiklik yapılması durumunun değerlendirilmesi
Eğer Meclis kanunda değişiklik yaparsa, bu yeni bir kanun kabulü sayılır.
Değişen içerik, Cumhurbaşkanı'na yeni bir inceleme hakkı tanır.

Key Concept

Kanunların Geri Gönderilmesi ve Meclisin Israr Yetkisi

Hints

1
Bütçe kanunlarının özel statüsünü ve 20172017 değişikliği ile gelen yeni çoğunluk sayılarını hatırlayın.

Practice More

Kanunların yürürlük tarihleri ve Resmi Gazete'de yayımlanma süreleri ile ilgili kuralları tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 42Question →

19821982 Anayasası uyarınca yürütülen kanun yapım süreci ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir hukuki değerlendirmedir?

Show answer & explanation

Answer: TBMM İçtüzüğü değişikliği veya dokunulmazlığın kaldırılması gibi parlamento kararları, Cumhurbaşkanının onayına sunulur ve Cumhurbaşkanı bu kararları 1515 gün içinde veto edebilir.

Answer

Parlamento kararlarının Cumhurbaşkanının onayına veya veto yetkisine tabi olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü TBMM İçtüzüğü değişikliği, seçimlerin yenilenmesi kararı veya dokunulmazlığın kaldırılması gibi 'parlamento kararları' Cumhurbaşkanına gönderilmez ve Cumhurbaşkanının bu kararlar üzerinde bir veto (geri gönderme) yetkisi bulunmaz. Bu kararlar Meclis Başkanlığı tarafından doğrudan Resmî Gazete'de yayımlatılır.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklifi yetkisini kontrol et
Sadece milletvekilleri teklif verebilir (20172017 değişikliği ile Bakanlar Kurulu kaldırılmıştır).
Yasama yetkisinin genelliği ve aslıiliği gereği teklif yetkisi parlamentonun elindedir.
2
Cumhurbaşkanının inceleme ve veto yetkisini değerlendir
1515 günlük inceleme süresi ve bütçe kanunu istisnası geçerlidir.
Anayasa madde 8989 uyarınca bütçe kanunları geri gönderilemeyen tek kanun türüdür.
3
Meclisin vetoya karşı direncini analiz et
Geri gönderilen kanunun 'aynen' kabulü için en az 301301 oy gereklidir.
20172017 anayasa değişikliği ile basit çoğunluk yerine üye tamsayısının salt çoğunluğu aranmaya başlanmıştır.
4
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yap
İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması gibi işlemler parlamento kararıdır ve Cumhurbaşkanı vetosuna kapalıdır.
Parlamento kararları Meclisin kendi iç işleyişine ilişkin olup, kural olarak yürütme organının denetimine (veto) tabi tutulmamıştır.

Key Concept

Kanun ve Parlamento Kararı Arasındaki Usul Farkları

Hints

1
Cumhurbaşkanının veto yetkisi tüm Meclis kararlarını mı yoksa sadece belli türdeki belgeleri mi kapsar?
2
Hukuki nitelik bakımından 'Kanun' ile 'Parlamento Kararı' arasındaki farkları, özellikle yürütmenin onayı bağlamında düşünün.
3
Parlamento kararları genellikle Meclisin kendi iradesiyle tamamlanan işlemlerdir. İçtüzük değişikliği gibi işlemlerin Cumhurbaşkanına gönderilip gönderilmediğini hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Kanunların hiyerarşik ilişkisini ve yetki alanlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kanun yapım sürecini görselleştirirken; Teklif -> Komisyon -> Genel Kurul -> Cumhurbaşkanı zincirini sadece 'kanun' niteliğindeki işlemler için uygulayın. Parlamento kararları için zincir Genel Kurulda biter.
Estimated Time:2m 0s
Question 43Question →

19821982 Anayasası uyarınca yürütülen kanun yapım süreci ve bu süreçteki yetkili mercilerle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: TBMM İçtüzüğü'nde yapılacak değişiklikler de kanun yapım sürecine tabi olup Cumhurbaşkanı'nın onayından geçtikten sonra Resmî Gazete'de yayımlanır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nde yapılan değişiklikler 'Parlamento Kararı' statüsündedir ve bu işlemler Cumhurbaşkanı'nın onayına veya geri gönderme (veto) yetkisine tabi değildir.
TBMM İçtüzüğü değişiklikleri birer Parlamento Kararıdır. Anayasal kural gereği, Parlamento Kararları Cumhurbaşkanı'nın onayı veya vetosu için kendisine gönderilmez. Bu kararlar TBMM Başkanlığı tarafından yayımlanmak üzere Resmî Gazete'ye iletilir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini belirleyin.
İçtüzük değişikliği bir 'Kanun' değil, 'Parlamento Kararı'dır.
Meclisin kendi iç işleyişini düzenlediği bu işlem tek taraflı bir irade beyanıdır.
2
Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkilerini bu işlem özelinde değerlendirin.
Parlamento Kararları (kanunlar için geçerli olanın aksine) Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmaz.
Yasama organının özerkliği gereği, iç düzenlemeler yürütme organının denetimi dışında bırakılmıştır.
3
Yayımlanma sürecini kontrol edin.
Bu kararlar doğrudan TBMM Başkanlığı tarafından Resmî Gazete'ye gönderilir.
Yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı'nın imzası gerekmez.

Key Concept

Kanunlar ve Parlamento Kararları arasındaki farklar

Hints

1
Yasama işlemlerinden hangilerinin Cumhurbaşkanı'na gönderildiğini, hangilerinin ise doğrudan Meclis tarafından kesinleştiğini hatırlayın.
2
Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve seçimlerin yenilenmesi gibi işlemler 'Parlamento Kararı'dır.
3
Parlamento Kararları kural olarak yargı denetimine de tabi değildir (İçtüzük, Milletvekilliğinin Düşürülmesi ve Dokunulmazlık istisnaları hariç) ve Cumhurbaşkanı'na onaya gitmez.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın veto edemediği tek kanun olan 'Bütçe Kanunu' ile Parlamento Kararlarının yargısal denetim farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 44Question →

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca yürütülen kanun yapım süreci ile 'kadük olma' (hükümsüz kalma) kuralına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301) aynen kabul edilerek kendisine tekrar gönderilen bir kanunu yayımlamak zorunda olduğundan; bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açma hakkını kaybeder.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın 'aynen kabul' edilen bir kanunu yayımlamak zorunda olması, o kanuna karşı Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açma yetkisini ortadan kaldırmaz.
Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorundadır. Ancak bu zorunluluk, Cumhurbaşkanı'nın o kanun üzerindeki anayasal denetim yetkisini (iptal davası açma hakkını) ortadan kaldırmaz. Cumhurbaşkanı, yayımladığı kanunun içeriğinin veya yapılış şeklinin Anayasa'ya aykırı olduğu kanısında ise Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilir.

Step-by-Step Solution

1
Kadük olma kuralını ve istisnalarını analiz etme
Genel kural olarak yasama dönemi bitince teklifler kadük olur; ancak milletlerarası antlaşmalar ve geri gönderilen kanunlar istisnadır.
Yasama sürecinin sürekliliğini ve teknik detaylarını ayırt etmek için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi ve Meclis'in direnme şartlarını değerlendirme
Meclis 'aynen kabul' için üye tamsayısının salt çoğunluğunu (301301) sağlamalıdır; aksi halde (değişiklik yaparsa) basit çoğunluk yeterlidir.
20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen nitelikli çoğunluk şartının sınırlarını belirlemek gerekir.
3
Cumhurbaşkanı'nın yayımlama zorunluluğu ile yargısal denetim yetkisi arasındaki ilişkiyi kurma
Yayımlama zorunluluğu idari bir görevdir; iptal davası açma ise anayasal bir denetim yetkisidir. İkisi birbirini engellemez.
Anayasal organların yetki çatışması ve denetim mekanizmalarının işleyişini anlamak soru çözümünün anahtarıdır.

Key Concept

Kanunların Yasalaşma Süreci ve Yargısal Denetimi

Hints

1
Kadük olma kuralının hangi özel durumlarda (veto, antlaşma) işlemediğini hatırlayın.
2
Cumhurbaşkanı'nın bir kanunu yayımlamak zorunda kalması, onun o kanunu 'beğendiği' veya 'anayasaya uygun bulduğu' anlamına mı gelir?
3
Meclis'in 301301 ile kanunu aynen kabul etmesi Cumhurbaşkanı'nın veto yolunu kapatır ama AYM yolunu kapatmaz.

Practice More

Bütçe kanunlarının görüşülme usulü ve kadük olma durumunun normal kanunlardan farklarını karşılaştırmalı olarak inceleyin.
Estimated Time:2m 30s
Question 45Question →

19821982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanının Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanunu "kısmen uygun bulmayarak" bir daha görüşülmek üzere Meclise geri göndermesi durumunda izlenecek usulle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: TBMM, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, geri gönderilen kanun metnini üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 milletvekilinin kabul oyu ile hiçbir değişiklik yapmadan (aynen) kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamakla yükümlüdür.
Doğru olan ifade, Meclis'in geri gönderilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 vekil) hiçbir değişiklik yapmadan kabul etmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın yayımlama zorunluluğudur. Bu kural 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesinde açıkça belirtilmiş olup, yasama organının yürütme karşısındaki nihai karar yetkisini korumaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisinin sınırlarını belirlemek
Bütçe kanunları hariç tüm kanunlar geri gönderilebilir.
Anayasa m. 8989 bütçe kanunlarını bu sürecin dışında tutmuştur.
2
Meclis'in geri gönderilen kanun üzerindeki karar seçeneklerini analiz etmek
Meclis ya kanunu aynen kabul eder ya da üzerinde değişiklik yapar.
Geri gönderilen metin komisyonda ve genel kurulda yeniden değerlendirilir.
3
Aynen kabul için gerekli nitelikli çoğunluğu kontrol etmek
Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gereklidir.
20172017 değişikliği ile Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisi karşısında Meclis'in iradesi bu sayısal şarta bağlanmıştır.

Key Concept

Kanunların Geri Gönderilmesi ve Aynen Kabul Usulü

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunları geri gönderme yetkisindeki tek istisnayı hatırlayın.
2
20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen 301301 (üye tamsayısının salt çoğunluğu) kuralının hangi durumlarda zorunlu olduğunu düşünün.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın yayımladığı bir kanuna karşı Anayasa Mahkemesi'nde açılacak iptal davası sürelerini ve yetkili mercileri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 46Question →

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunlar yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanına gönderilir. Cumhurbaşkanı, kural olarak kendisine gönderilen kanunları ya yayımlar ya da bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemeyeceği (veto edemeyeceği) tek kanun türüdür?

Show answer & explanation

Answer: Bütçe Kanunları

Answer

Cumhurbaşkanının veto edemeyeceği tek kanun türü Bütçe Kanunlarıdır.
Bütçe Kanunu, 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesinde düzenlenen özel bir hüküm gereği, Cumhurbaşkanının 'bir daha görüşülmek üzere geri gönderme' yetkisinin dışındaki tek kanundur. Bu kanun, Cumhurbaşkanı tarafından incelendikten sonra yayımlanmak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının kanunlar üzerindeki yetkisini tanımlama.
Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde ya yayımlar ya da Meclise geri gönderir.
Anayasal sürecin işleyişini anlamak için temel kuralı belirlemek gerekir.
2
Geri gönderilemeyecek olan istisnai durumu tespit etme.
Anayasa'nın 8989. maddesine göre Bütçe Kanunları bu yetkinin dışındadır.
Devlet hizmetlerinin aksamaması için bütçenin gecikmeden yürürlüğe girmesi amaçlanır.

Key Concept

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilememesi

Hints

1
Cumhurbaşkanının veto yetkisinin bir tane istisnası vardır.
2
Bu istisna, devletin harcamalarını ve gelirlerini belirleyen yıllık bir kanundur.
3
Anayasa'nın 8989. maddesi 'Bütçe Kanunları bu hükmün dışındadır' diyerek bu kanun türünü belirtir.

Practice More

Cumhurbaşkanının kanunları inceleme süresi ve Meclisin geri gönderilen bir kanunu aynen kabul etmesi için gereken çoğunluğu gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 47Question →

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulan bir kanun teklifinin yasalaşma sürecindeki "geri çekilme" prosedürü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kanun teklifi sahibi milletvekili, sunmuş olduğu teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edilinceye kadar her aşamada geri çekebilir.

Answer

Kanun teklifi sahibi milletvekili, teklifini TBMM Genel Kurulunda kabul edilinceye kadar her aşamada geri çekme yetkisine sahiptir.
Kanun yapım sürecinde, bir milletvekili tarafından sunulan kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu tarafından resmen kabul edilene kadar geçen tüm aşamalarda (komisyon görüşmeleri dahil) teklif sahibi tarafından geri çekilebilir. Bu durum TBMM İçtüzüğü'nün 75.75. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklifi verme yetkisini belirle.
Mevcut sistemde sadece milletvekilleri kanun teklifi verebilir.
20172017 Anayasa değişikliği ile Bakanlar Kurulu'nun kanun tasarısı sunma yetkisi kaldırılmıştır.
2
Teklifin yasalaşma sürecindeki statüsünü analiz et.
Teklif, TBMM Genel Kurulunda oylanıp kabul edilene kadar 'teklif' aşamasındadır.
Kabul edildikten sonra artık teklif olmaktan çıkar ve TBMM'nin kabul ettiği bir 'kanun' metni haline gelir.
3
Geri çekme sınırını tespit et.
TBMM İçtüzüğü Madde 7575 uyarınca sınır, Genel Kurul kabulüdür.
Teklif sahibi, iradesini bu noktaya kadar geri alabilir.

Key Concept

Kanun Tekliflerinin Geri Çekilmesi

Hints

1
Kanun teklifleri Meclis Genel Kurulunda 'kanun' haline gelmeden önce kime aittir?
2
Bir milletvekili sunduğu teklifi ne zamana kadar kendi tasarrufunda tutabilir?

Practice More

Kanunların kadük (hükümsüz) hale gelmesi ile geri çekilmesi arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 48Question →

19821982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yürütülen kanun yapım süreci ve bu süreçteki yetkili mercilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: TBMM İçtüzüğü'nde yapılan değişiklikler teknik olarak birer 'kanun' niteliğindedir ve yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı'nın onayı gereklidir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü değişikliklerinin kanun niteliğinde olduğu ve Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi olduğu ifadesi yanlıştır.
TBMM İçtüzüğü değişiklikleri, dokunulmazlığın kaldırılması veya Meclis Başkanlığı seçimi gibi işlemler 'Parlamento Kararı' kategorisindedir. Bu kararların ortak özelliği, kanunlardan farklı olarak Cumhurbaşkanı'na 'onay' veya 'geri gönderme' (veto) amacıyla gönderilmemeleridir. Dolayısıyla bu kararlar kanun niteliğinde değildir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun yapma yetkisini kontrol et.
Sadece milletvekillerinin teklif yetkisi vardır.
Yürütmenin (Cumhurbaşkanı/Bakanlar) doğrudan teklif yetkisi yoktur.
2
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yap.
İçtüzük, seçimlerin yenilenmesi, dokunulmazlığın kaldırılması gibi işlemler Parlamento Kararıdır.
Parlamento kararları Cumhurbaşkanı'nın onayına/vetosuna gönderilmez.
3
Cumhurbaşkanı'nın inceleme süresini ve veto sınırlarını incele.
Süre 15 gündür ve bütçe kanunu veto edilemez.
Anayasal denge mekanizmaları gereği bütçe süreçleri kesintiye uğratılamaz.

Key Concept

Kanunlar ile Parlamento Kararları arasındaki farklar ve onay süreçleri.

Hints

1
Cumhurbaşkanı her Meclis işlemini veto edebilir mi, yoksa sadece kanunları mı inceler?
2
Meclis'in kendi iç kurallarını (İçtüzük) belirlemesi bir kanun mu yoksa bir Parlamento Kararı mıdır?
3
Parlamento kararları (İçtüzük gibi) kural olarak Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi dışındadır.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın Meclis'e geri gönderdiği bir kanunun, Meclis tarafından 'aynen kabul' edilebilmesi için gereken üye tamsayısı salt çoğunluğu (301301 milletvekili) kuralını çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 49Question →

19821982 Anayasası'na göre, kanunların teklif edilmesi ve yasalaşma süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kanun teklif etme yetkisi milletvekillerine aittir.

Answer

Kanun teklif etme yetkisi milletvekillerine aittir.
1982 Anayasası'nın 88. maddesine göre, kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir. Mevcut sistemde (2017 sonrası) Cumhurbaşkanı'nın kanun teklif etme yetkisi bulunmamaktadır (tek istisna Bütçe Kanun Teklifi'dir). Kanun teklifi için sadece bir milletvekilinin imzası yeterli kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Teklif yetkisini belirleme
Milletvekilleri teklif verir.
2017 değişikliği ile Bakanlar Kurulu kaldırılmış ve kanun teklif yetkisi sadece milletvekillerine (Bütçe Kanunu hariç) tanınmıştır.
2
Sayısal sınırları kontrol etme
En az 11 milletvekili yeterlidir.
Meclis İçtüzüğü ve Anayasa, teklif için herhangi bir sayısal alt sınır (20, 30 vb.) öngörmemiştir.
3
Yayımlama sürecini inceleme
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde karar verir.
Cumhurbaşkanı'nın veto veya yayımlama süresi 30 gün değil, 15 gündür.

Key Concept

Kanun Teklif Yetkisi ve Yasalaşma Süresi

Hints

1
Kanun teklif yetkisinin 2017 değişikliğiyle kimlere verildiğini hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın veto edemediği tek kanun türü olan 'Bütçe Kanunu' özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 50Question →

1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca, bir yasama dönemi içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından karara bağlanamamış olan kanun tekliflerinin hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Teklifler 'kadük' (hükümsüz) hale gelir ve yeni yasama döneminde işleme alınabilmeleri için usulüne uygun olarak yeniden sunulmaları gerekir.

Answer

Yasama dönemi içinde sonuçlandırılamayan kanun teklifleri kadük (hükümsüz) sayılır ve yeni dönemde yeniden sunulmaları gerekir.
1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü uyarınca, bir yasama dönemi içinde genel kurulca karara bağlanamamış olan kanun teklifleri kadük sayılır. Kadük olan bir teklif hükümsüzleştiği için, yeni seçilen Meclis döneminde bu konunun tekrar gündeme gelmesi ancak teklifin sıfırdan, usulüne uygun şekilde yeniden verilmesiyle mümkündür.

Step-by-Step Solution

1
Yasama dönemi kavramını analiz etme
İki milletvekili seçimi arasındaki süre (genellikle 5 yıl) bir yasama dönemini oluşturur.
Kanun tekliflerinin ömrü kural olarak bu dönemle sınırlıdır.
2
Sonuçlandırılamayan tekliflerin durumunu belirleme
Dönem sonunda henüz yasalaşmamış (genel kurulda kabul edilmemiş) teklifler hukuken geçersiz kalır.
Bu duruma 'kadük olma' adı verilir.
3
Yeni yasama dönemindeki usulü tespit etme
Teklifin tekrar görüşülebilmesi için milletvekilleri tarafından yeni dönemde tekrar Meclis Başkanlığına sunulması gerekir.
Kadük olan teklifler kendiliğinden bir sonraki döneme aktarılmaz.

Key Concept

Kadük (Hükümsüzlük) İlkesi

Hints

1
Yasama dönemi sonunda tamamlanmayan işlerin akıbetini belirleyen teknik bir terim vardır.
2
Seçimlerin yenilenmesiyle birlikte Meclis'in gündemi de sıfırlanır; bu durum 'kadük olma' olarak adlandırılır.
3
Kadük olan bir teklif 'ölü' tekliftir; canlanması için yeni dönemde milletvekilleri tarafından tekrar imzalanıp sunulması şarttır.

Practice More

Kanun yapım sürecinde Cumhurbaşkanının bütçe kanunu üzerindeki özel yetkisini (veto edememe) incelemek bu konuyla bağlantılı bir diğer önemli ayrıntıdır.
Estimated Time:50s
Question 51Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından kabul edilen bir kanun teklifi, Anayasa uyarınca yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanına gönderilmiştir.

19821982 Anayasası'na göre; Cumhurbaşkanının bu kanunu inceleyerek yayımlama veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderme süresi ile Meclisin geri gönderilen bu kanunu hiçbir değişiklik yapmadan "aynen kabul" edebilmesi için gereken asgari oy sayısı aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 1515 gün - Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili)

Answer

Cumhurbaşkanının inceleme süresi 1515 gün, Meclisin aynen kabul (direnme) için ihtiyaç duyduğu asgari oy sayısı ise üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301'dir.
Doğru cevap, Cumhurbaşkanına tanınan 1515 günlük inceleme süresi ile Meclisin bu süreçteki direnme hakkı için gereken 301301 (600600 vekilin salt çoğunluğu) oy şartını tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının kanun üzerindeki inceleme yetkisini ve süresini belirle.
1515 günlük süre.
Anayasa'nın 8989. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, Meclisçe kabul edilen kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.
2
Meclisin geri gönderilen kanun üzerindeki karar yeter sayısını kontrol et.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy).
20172017 değişikliği ile Meclis, geri gönderilen bir kanunu ancak üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır.

Key Concept

Kanunların Yayımlanması ve Geri Gönderilmesi (Veto)

Hints

1
Cumhurbaşkanının kanunları incelemesi için Anayasa'da belirlenen süre iki haftadan biraz fazladır.
2
Meclis, Cumhurbaşkanının geri gönderdiği bir metinde ısrar etmek istiyorsa, toplam milletvekili sayısının yarısından en az bir fazlasının onayını almalıdır.
3
İnceleme süresi 1515 gündür; direnme (aynen kabul) için gereken sayı ise toplam 600600 milletvekilinin yarısından fazla olan 301301'dir.

Practice More

Bütçe kanunlarının Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilemeyeceği (veto edilemeyeceği) istisnasını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 52Question →

1982 Anayasası hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanunun Cumhurbaşkanı tarafından 'bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi' (veto) ve sonrasındaki yasalaşma süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Meclis, geri gönderilen kanunda Cumhurbaşkanının iade gerekçeleri doğrultusunda değişiklik yaparsa, bu değişikliklerin kabulü için de üye tamsayısının salt çoğunluğunun olumlu oyu aranır.

Answer

Meclis geri gönderilen kanun üzerinde değişiklik yaparak kabul ederse, bu işlem için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) değil, standart karar yeter sayısı aranır.
Doğru cevap, Meclisin geri gönderilen kanun üzerinde değişiklik yapması durumunda üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) aranacağını iddia eden ifadedir. Anayasa'nın 8989. maddesine göre, 301301 oy şartı sadece kanun 'aynen kabul' edilirse geçerlidir. Eğer Meclis kanunda yeni bir değişiklik yaparsa, bu işlem yeni bir kanun teklifi gibi değerlendirilir ve basit çoğunlukla (karar yeter sayısı ile) kabul edilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının inceleme yetkisini belirle
Cumhurbaşkanı kendisine gelen kanunu 1515 gün içinde ya yayımlar ya da bütçe kanunları hariç olmak üzere veto ederek Meclise geri gönderir.
Yasama sürecinde yürütmenin denetim yetkisini anlamak için.
2
Aynen kabul şartını analiz et
Meclis, Cumhurbaşkanının veto ettiği metni hiç değiştirmeden tekrar geçirmek isterse, en az 301301 (600/2+1600/2 + 1) milletvekilinin 'kabul' oyunu almalıdır.
Cumhurbaşkanının veto yetkisini aşmak için getirilen nitelikli çoğunluk şartını teyit etmek için.
3
Değiştirerek kabul (yeni kanun) usulünü incele
Meclis, Cumhurbaşkanının önerileri doğrultusunda veya kendi kararıyla metinde 'yeni bir değişiklik' yaparsa, bu artık 'aynen kabul' değildir. Bu durumda karar yeter sayısı için Anayasa'nın 9696. maddesindeki genel hüküm uygulanır.
Anayasa madde 8989'daki ayrımı netleştirmek için.
4
Yargısal denetim hakkını kontrol et
Cumhurbaşkanı, yayımlamak zorunda kaldığı (aynen kabul edilen) kanunlar aleyhine dahi Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açabilir.
Siyasi denetim (veto) ile hukuki denetimin (iptal davası) birbirinden bağımsız olduğunu anlamak için.

Key Concept

Cumhurbaşkanının kanunları geri gönderme yetkisi ve TBMM'nin direnme (aynen kabul) usulü.

Hints

1
Geri gönderilen kanunlarda 'aynen kabul' ile 'değiştirerek kabul' arasındaki usul farkına odaklanın.
2
301301 milletvekilinin oyu, Meclis'in Cumhurbaşkanı'na karşı iradesini 'aynen' koruduğu durumlar için bir zorunluluktur.
3
Anayasa'nın 8989. maddesi, kanun değiştirilirse sürecin 'yeni bir kanun' gibi baştan başlayacağını işaret eder.

Practice More

Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki farkları ve hangilerinin Cumhurbaşkanı onayına tabi olmadığını gözden geçirin.

Alternative Method

Sayısal mantık kurma: Eğer her değişiklikte 301301 gerekseydi, basit bir yazım hatasını düzeltmek bile Meclis için imkansız hale gelebilirdi. Bu yüzden 'aynen kabul' (direnme) ile 'değişiklik' (uzlaşı/yenileme) farklı hukuki rejimlere tabidir.
Estimated Time:2m 0s
Question 53Question →

19821982 Anayasası’na göre, kanunların teklif edilmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) görüşülmesi ve yasalaşma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanınca 1515 gün içinde yayımlanır veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanınca 1515 gün içinde yayımlanır veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilir.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanının kanunları incelemesi için tanınan 1515 günlük süreyi ve yayımlama/geri gönderme seçeneklerini tam olarak yansıtmaktadır. Bu süreç Anayasa'nın 8989. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklif yetkisini belirle.
Her bir milletvekili münferiden kanun teklifi verebilir.
Milletvekillerinin yasama yetkisinin bir sonucudur.
2
Cumhurbaşkanının inceleme süresini ve yetkilerini analiz et.
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu yayımlar veya veto eder.
Yürütmenin yasama üzerindeki denetim mekanizmasıdır.
3
Veto edilen kanunun tekrar görüşülme şartını kontrol et.
Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerekir.
2017 değişikliği ile veto yetkisi güçlendirilmiştir.

Key Concept

Kanunların Yasalaşma Süreci ve Cumhurbaşkanının Veto Yetkisi

Hints

1
Cumhurbaşkanının kanunları incelemesi için tanınan süreyi ve Bütçe Kanunu istisnasını hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanının geri gönderdiği bir kanun metninde Meclis değişiklik yaparsa sürecin nasıl işleyeceğini (sil baştan teklif süreci) araştırın.
Estimated Time:1m 15s
Question 54Question →

19821982 Anayasası’nda belirtilen yasama yetkisi ve çalışma usulleri çerçevesinde, kanunların teklif edilmesi, görüşülmesi ve kabulü süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kanun teklif etme yetkisi, milletvekilleri ile Cumhurbaşkanına ortaklaşa tanınmış bir yetkidir.

Answer

Kanun teklif etme yetkisinin milletvekilleri ile Cumhurbaşkanına ortaklaşa ait olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 20172017 Anayasa değişikliklerinden sonra 'Bakanlar Kurulu' kaldırılmış ve 'Kanun Tasarısı' usulü son bulmuştur. Güncel sistemde, kanun teklif etme yetkisi sadece milletvekillerine aittir. Cumhurbaşkanının kanunlarla ilgili tek teklif yetkisi, her yıl hazırlamak zorunda olduğu 'Bütçe Kanun Teklifi' ile sınırlıdır. Bu durum genel bir ortak yetki anlamına gelmez.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklif yetkisini incele
Sadece milletvekilleri teklif verebilir.
20172017 değişikliği ile yürütmenin genel kanun teklif etme yetkisi kaldırılmıştır.
2
Cumhurbaşkanının istisnai yetkisini değerlendir
Cumhurbaşkanı sadece Bütçe Kanun Teklifi sunabilir.
Bütçe kanunu, yürütmenin mali planı olduğu için özel bir istisnadır.
3
Yanlış yargıyı tespit et
Genel bir yetki paylaşımı söz konusu değildir.
Milletvekillerinin münhasır yetkisi olan 'kanun teklifi' ile yürütmenin 'bütçe' hazırlama görevi karıştırılmamalıdır.

Key Concept

Kanun Teklif Yetkisi ve Yasama Tekeli

Hints

1
Yürütme organının (Cumhurbaşkanı) yasama üzerindeki yetkilerini ve 20172017 değişikliklerini hatırlayın.
2
Eski sistemde hükümet tarafından sunulan 'tasarı'lar vardı, yeni sistemde sadece milletvekilleri 'teklif' verir.
3
Cumhurbaşkanının sadece bütçeyle sınırlı bir teklif sunma görevi olduğunu, genel kanunlarda bu yetkisinin olmadığını düşünün.

Practice More

Cumhurbaşkanının bütçe dışındaki kanunları veto etme süreci ile Parlamento Kararları arasındaki farkları inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Question 55Question →

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanunun yasalaşma süreci ve Cumhurbaşkanının "Geri Gönderme" (Veto) yetkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bir kanunu yayımlanmasını kısmen uygun bulmadığı takdirde, sadece ilgili maddeleri Meclise geri gönderip diğer maddeleri yayımlayabilir.

Answer

Cumhurbaşkanının yayımlanmasını kısmen uygun bulmadığı bir kanunu parçalara ayırarak sadece bir kısmını yayımlayıp diğer kısmını Meclise geri gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı, bir kanunu yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı takdirde Meclise geri gönderir. Ancak bu süreçte kanun metni bölünemez; yani uygun bulunan maddeleri yayımlayıp diğerlerini geri göndermek gibi bir yetkisi yoktur. Geri gönderme işlemi kanun metninin tamamını kapsar ve yasalaşma sürecini durdurur.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklifi ve komisyon sürecini analiz edin.
Milletvekilleri teklif verir, ilgili ihtisas komisyonlarında görüşülür ve Genel Kurulda kabul edilir.
Sürecin başlangıç noktası teklif ve komisyon aşamasıdır.
2
Cumhurbaşkanının inceleme süresini ve yetkisini değerlendirin.
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu ya yayımlar ya da bütçe kanunları hariç olmak üzere geri gönderir.
Anayasanın 8989. maddesi bu süreyi ve istisnayı net bir şekilde belirler.
3
Kısmi veto durumundaki prosedürü inceleyin.
Kanunun bir kısmı dahi uygun bulunmazsa, metnin tamamı gerekçesiyle birlikte Meclise iade edilir.
Kanun metni bir bütündür ve parçalı yayımlanması yasama bütünlüğünü bozar.
4
Meclisin geri gönderilen kanun üzerindeki karar yeter sayısını kontrol edin.
Aynen kabul için 301301 oy gerekirken, değişiklik yapılarak kabul için adi çoğunluk yeterlidir.
Zorunlu yayımlama için Anayasa nitelikli bir çoğunluk (301301) şart koşmuştur.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve Usulü

Hints

1
Cumhurbaşkanının kanunları inceleme süresi ve veto istisnalarını hatırlayın.
2
Bir kanunun maddeleri arasında ayrım yapılarak bir kısmının yürürlüğe girip diğer kısmının iade edilmesi mümkün müdür?
3
Veto edilen kanun Meclise bir bütün olarak döner ve yasalaşma süreci o metnin tamamı için askıya alınır.

Practice More

Cumhurbaşkanı tarafından aynen kabul sonrası yayımlanan kanunlara karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 56Question →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, yayımlanması ve yürürlüğe girmesi süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen bütçe kanunlarını uygun bulmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını Meclis'e geri gönderme yetkisi olduğuna dair ifade yanlıştır; bütçe kanunları bu yetkinin dışındadır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde ya yayımlar ya da tekrar görüşülmek üzere geri gönderir. Ancak 'Bütçe Kanunları' bu kuralın istisnasıdır; Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını veto edemez, sadece yayımlar. Eğer bütçe kanununda bir anayasaya aykırılık görüyorsa, yayımından sonra Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir.

Step-by-Step Solution

1
Kanunların yayımlanma süresini kontrol et.
Cumhurbaşkanı kanunları 15 gün içinde yayımlamak veya geri göndermek zorundadır.
Anayasa'nın 89. maddesindeki genel prosedürü doğrulamak için.
2
Veto (geri gönderme) yetkisinin istisnalarını hatırla.
Bütçe Kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemeyen tek kanun türüdür.
Soruda sorulan yanlış ifadeyi tespit etmek için.
3
Veto edilen kanunların Meclis'teki tekrar kabul edilme şartını doğrula.
Meclis, veto edilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile aynen kabul edebilir.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için.
4
Yürürlük tarihi kuralını kontrol et.
Aksi belirtilmedikçe kanunlar yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Güncel mevzuat bilgisini netleştirmek için.

Key Concept

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları İnceleme ve Yayımlama Yetkisi

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın veto edemediği özel bir kanun türü olup olmadığını düşünün.
2
Bütçe kanunlarının devletin sürekliliği açısından taşıdığı önemi ve veto edilirse ne gibi sorunlar çıkabileceğini hatırlayın.
3
Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı bütçe kanununu sadece yayımlamak zorundadır, geri gönderemez.

Practice More

Bütçe kanununu teklif etme yetkisinin 2017 değişikliği ile Bakanlar Kurulu'ndan Cumhurbaşkanı'na geçtiğini mutlaka inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Question 57Question →

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve yasalaşma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilen bir kanun, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul edilirse Cumhurbaşkanınca yayımlanır; ancak Cumhurbaşkanının bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkı saklıdır.

Answer

Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile aynen kabul edilerek geri gönderilen kanunun Cumhurbaşkanınca yayımlanması zorunludur; ancak Cumhurbaşkanı bu kanun aleyhine Anayasa Mahkemesine iptal davası açabilir.
Doğru olan ifade, Meclisin üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) direnmesi durumunda Cumhurbaşkanının kanunu yayımlamak zorunda olduğunu, ancak buna rağmen yargı yoluna başvurarak Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisinin devam ettiğini belirten ifadedir. Bu, hukuk devletinde hem yasama organının iradesine saygıyı hem de Anayasa'nın üstünlüğünün korunmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Kanun Teklif ve Kabul Sürecini Belirleme
Milletvekilleri kanun teklif eder, komisyonlarda görüşülür ve Genel Kurulda kabul edilir.
Yasama sürecinin başlangıcı milletvekillerinin teklif yetkisine dayanır.
2
Cumhurbaşkanının İnceleme Sürecini Analiz Etme
Cumhurbaşkanı 15 gün içinde kanunu ya yayımlar ya da veto ederek Meclise geri gönderir.
Cumhurbaşkanının yasama sürecindeki denetim ve katılım yetkisidir.
3
Veto Sonrası Meclis Direnme Çoğunluğunu Kontrol Etme
Meclis, veto edilen metni aynen kabul etmek isterse üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 oyu sağlamalıdır.
2017 değişikliği ile veto edilen kanunun aynen kabulü için nitelikli bir çoğunluk şartı getirilmiştir.
4
Yargısal Denetim Hakkını Değerlendirme
Kanun yayımlandıktan sonra Cumhurbaşkanı hem şekil hem esas bakımından iptal davası açabilir.
Yayımlama zorunluluğu (idari bir görev), Anayasal denetim yetkisini (yargısal bir hak) ortadan kaldırmaz.

Key Concept

Kanunların Yasalaşma Süreci ve Veto Mekanizması

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın inceleme süresi ve veto yetkisinin hangi kanunlarda geçerli olmadığını düşünün.
2
Meclis'in bir kanunu 'aynen kabul' ederek Cumhurbaşkanı'na geri göndermesi için gereken güncel oy sayısını (301301) hatırlayın.
3
Cumhurbaşkanı bir kanunu yayımlamak zorunda kalsa bile, o kanunun Anayasa'ya uygunluğunu denetletme yetkisini kaybeder mi?

Practice More

Kanun yapım süreci ile Parlamento Kararları arasındaki farkları ve yargısal denetim yollarını (hangi kararların AYM'ye gittiği) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 58Question →

19821982 Anayasası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü hükümleri uyarınca yürütülen kanun yapım süreci ve bu süreçteki yetkili mercilerin işlemleriyle ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bir kanunun bazı maddelerini uygun bulmadığı takdirde, sadece bu maddeleri geri göndererek kanunun diğer maddelerinin Resmi Gazete'de yayımlanmasını sağlayabilir.

Answer

Cumhurbaşkanının bir kanunun bazı maddelerini uygun bulmadığı takdirde sadece o maddeleri geri gönderip diğerlerini yayımlayabileceğini savunan ifade yanlıştır; çünkü kanunlar yasama sürecinde bir bütün olarak ele alınır ve Cumhurbaşkanı kanunu ya bütünüyle yayımlar ya da bütünüyle Meclise geri gönderir.
Doğru cevap, kanunların parçalı olarak yürürlüğe giremeyeceği gerçeğine dayanır. 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesine göre Cumhurbaşkanı, bir kanunu kısmen uygun bulmasa bile, kanunu bir bütün olarak Meclise geri gönderir. Bu süreçte kanunun 'uygun bulunan' kısımlarının Resmi Gazete'de yayımlanması hukuken mümkün değildir. Meclis, kanunun geri gönderilen kısımlarını görüştükten sonra metni ya aynen kabul eder ya da değiştirir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklifi ve komisyon sürecini analiz etme
Kanun teklifi yetkisinin sadece milletvekillerinde olduğu ve komisyon süzgecinden geçtiği doğrulanır.
Anayasal sürecin başlangıç aşamasını teyit etmek için.
2
Cumhurbaşkanının inceleme ve yayımlama yetkisini değerlendirme
Cumhurbaşkanının 1515 günlük süresi ve veto/yayımlama tercihinin bölünemez olduğu saptanır.
Yayımlama işleminin 'bütünlük' ilkesine tabi olduğunu anlamak için.
3
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yapma
İçtüzük gibi işlemlerin veto mekanizmasına dahil olmadığı belirlenir.
İşlemlerin hukuki niteliği arasındaki farkı ayırt etmek için.
4
Geri gönderilen kanunun tekrar kabulü şartlarını kontrol etme
Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerektiği teyit edilir.
Vetonun hukuki sonucunu belirlemek için.

Key Concept

Kanunların Yasama Süreci ve Cumhurbaşkanının Geri Gönderme Yetkisinin Bütünlüğü

Hints

1
Cumhurbaşkanının kanunlar üzerindeki yetkisinin 'bütünlük' mü yoksa 'parçalı onay' mı içerdiğini düşünün.
2
Bir kanun metni Resmi Gazete'de yayımlanırken eksik maddelerle yayımlanabilir mi?
3
Cumhurbaşkanı bir kanunu 'kısmen' uygun bulmadığında dahi kanun metninin tamamını Meclise iade etmek zorundadır; bu durum 'kısmi veto'nun sonuçlarını belirler.

Practice More

Kanunların Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmesi (iptal davası) süreci ile bu yasama süreci arasındaki bağı inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 59Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yürütülen yasama faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan irade açıklamaları, hukuki niteliklerine göre farklı usul ve denetim yollarına tabidir. 19821982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, Meclis tarafından kabul edilen bir düzenlemenin "kanun" niteliğinde olmasının zorunlu bir sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Düzenlemenin yayımlanması veya yeniden görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi amacıyla Cumhurbaşkanına sunulması

Answer

Düzenlemenin yayımlanması veya yeniden görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi amacıyla Cumhurbaşkanına sunulması
Anayasa uyarınca, TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanına gönderilir. Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu ya yayımlar ya da bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir. Bu süreç, düzenlemenin kanun niteliğinde olmasının en belirleyici prosedürel özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklifinin sunulması
En az bir milletvekilinin imzasıyla teklif TBMM Başkanlığına sunulur.
Yasama sürecinin başlaması için yetkili organın harekete geçmesi gerekir.
2
Komisyon ve Genel Kurul aşamaları
Teklif ilgili komisyonlarda görüşülür ve Genel Kurulda oylanarak kabul edilir.
Meclis iradesinin oluşması için anayasal çoğunluklarla kabul gereklidir.
3
Cumhurbaşkanına gönderilme
Kabul edilen kanun metni 1515 gün içinde incelenmek üzere Cumhurbaşkanına gönderilir.
Kanunların yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanının yayımlama veya geri gönderme (veto) yetkisini kullanması zorunludur.

Key Concept

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı

Hints

1
Kanunların yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanının rolünü düşünün.

Practice More

Cumhurbaşkanının geri gönderdiği bir kanunun Meclis tarafından 'aynen kabul' edilmesi için gereken üye tam sayısı salt çoğunluğu (301301) kuralını inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 60Question →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda bir kanun teklifinin oylanması sırasında toplantıya 240240 milletvekilinin katıldığı tespit edilmiştir. Buna göre, söz konusu kanunun kabul edilebilmesi için gereken en az kabul oyu sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 151151

Answer

Kanunun kabul edilebilmesi için gereken en az kabul oyu sayısı 151151'dir.
Anayasa'nın 9696. maddesi uyarınca, TBMM yapacağı oylamalarda toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak bu sayı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151'den az olamaz. Soruda verilen 240240 sayısının salt çoğunluğu 121121 olsa da, bu rakam 151151 sınırının altında kaldığı için kabul için en az 151151 oy gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Toplantı yeter sayısının kontrol edilmesi
240≥200240 \geq 200
TBMM'nin toplanabilmesi için üye tamsayısının en az üçte biri (600/3=200600 / 3 = 200) hazır bulunmalıdır. 240240 milletvekili bu şartı sağlar.
2
Toplantıya katılanlar üzerinden adi çoğunluğun hesaplanması
240/2+1=121240 / 2 + 1 = 121
Karar yeter sayısı normal şartlarda toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.
3
Anayasal alt sınır (blok sayı) kontrolünün yapılması
600/4+1=151600 / 4 + 1 = 151
19821982 Anayasası'nın 9696. maddesine göre karar yeter sayısı, üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz.

Key Concept

TBMM Karar Yeter Sayısı ve Anayasal Alt Sınır (151151 Kuralı)

Hints

1
TBMM'de kararların geçerli olabilmesi için sadece oylamaya katılanların yarısından bir fazlası yeterli olmayabilir; bir de anayasal 'alt sınır' vardır.
2
Üye tamsayısı 600600 olduğuna göre, herhangi bir kararın kabulü için gereken en az oy sayısı 600600'ün dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

Practice More

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından 'aynen kabulü' için gereken sayıyı (301301) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 3 / 4Next