Examkin

Milletvekilliğinin Sona Ermesi

68 questions

Question 21Question →

19821982 Anayasası'na göre, milletvekilliğinin düşmesi konusunda TBMM Genel Kurulunda yapılan oylamada 'üye tamsayısının salt çoğunluğunun' (301301 milletvekili) olumlu oyunun arandığı durum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmama

Answer

Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmama durumu, milletvekilliğinin düşmesi için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunu (301301 oy) gerektiren tek haldir.
Anayasa'nın 8484. maddesine göre, meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, Karma Komisyonun raporu üzerine TBMM Genel Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 kabul oyu) karar verilir.

Step-by-Step Solution

1
Düşme usulünün tespiti
Milletvekilliğinin sona ermesi halleri; kendiliğinden sona erme, Meclis kararıyla düşme ve bildirimle sona erme olarak üçe ayrılır.
Her bir durumun hukuksal sonucu ve gerektirdiği işlem farklıdır.
2
Meclis kararı gereken hallerin incelenmesi
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık hallerinde TBMM Genel Kurulu karar vermelidir.
Anayasa bu üç durumda iradenin Meclis tarafından ortaya konulmasını şart koşmuştur.
3
Karar yeter sayılarının karşılaştırılması
İstifa ve bağdaşmazlık için basit çoğunluk yeterliyken, devamsızlık için Anayasa 8484. maddede açıkça 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301301) ifadesini kullanmıştır.
Devamsızlık gibi ağır bir yaptırımın uygulanması için meclis iradesinin güçlü bir çoğunlukla (nitelikli çoğunluk) tecelli etmesi amaçlanmıştır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesinde Karar Yeter Sayıları

Hints

1
Meclis kararı gereken üç durum vardır: İstifa, Bağdaşmazlık ve Devamsızlık.
2
Bu üç durumdan sadece biri için Anayasa'da açıkça 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' ifadesi geçer.
3
Bir ayda 55 gün meclise gelmeyen vekili atmak için en az 301301 oy lazımdır.

Practice More

Milletvekilliğinin sona ermesi hallerinden hangilerine karşı 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 22Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama organı hükümlerine göre, bir milletvekilinin aşağıdaki görevlerden hangisine getirilmesi durumunda milletvekilliği sıfatı, TBMM Genel Kurulu tarafından bir karar alınmasına veya bir bildirime gerek kalmaksızın doğrudan (kendiliğinden) sona erer?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanma

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanma durumunda milletvekilliği kendiliğinden sona erer.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama ve yürütme erklerinin net ayrımı ilkesi gereği, bir milletvekili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atandığı takdirde, bu atama işlemi ile birlikte milletvekilliği sıfatı herhangi bir ek Meclis prosedürüne ihtiyaç duyulmaksızın 'kendiliğinden' sona ermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme usullerini kategorize edin.
Sona erme halleri; kendiliğinden sona erme, Meclis kararıyla düşme ve bildirimle sona erme olarak üç ana gruba ayrılır.
Anayasal usullerin farkını anlamak soruyu çözmek için temel adımdır.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin yürütme ve yasama ilişkisine etkisini inceleyin.
Yeni sistemde yürütme (Cumhurbaşkanlığı) ve yasama organlarının ayrılığı gereği, bir kişinin aynı anda her iki organda görev alması engellenmiştir.
Cumhurbaşkanı yardımcılığı ve bakanlık makamlarının milletvekilliği ile birleşemeyeceği kuralını doğrular.
3
Anayasa Madde 106106'yı uygulayın.
Milletvekillerinden bu görevlere atananların üyelikleri atama anında otomatik olarak biter.
Hukuki kesinliği sağlar.

Key Concept

Milletvekilliğinin Kendiliğinden Sona Ermesi

Hints

1
Üyeliğin sona ermesi için Meclis'te oylama yapılması gereken durumlar ile otomatik sona eren durumları ayırın.
2
20172017 değişikliği ile gelen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ndeki 'bakanlık' statüsünü düşünün.
3
Bir kişi aynı anda hem yürütme organında (Bakan/CB Yardımcısı) hem de yasama organında (Milletvekili) görev yapabilir mi?

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapılabilecek itiraz sürecini (7 gün - 15 gün kuralı) inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 23Question →

19821982 Anayasası'na göre, bir milletvekilinin Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmaması durumunda milletvekilliğinin sona ermesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi uygulanır?

Show answer & explanation

Answer: Durumun Meclis Başkanlık Divanınca tespit edilmesi üzerine, Genel Kurulca üye tamsayısının salt çoğunluğuyla düşmesine karar verilir.

Answer

Milletvekilinin devamsızlığı durumunda, Meclis Başkanlık Divanı tespiti sonrası Genel Kurulun üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar vermesi gerekir.
Doğru ifadeye göre, bir milletvekilinin devamsızlık nedeniyle üyeliğinin düşürülebilmesi için iki aşama vardır: İlk olarak Meclis Başkanlık Divanı durumu tespit etmeli, ardından Genel Kurul üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 oy) bu kararı onaylamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Devamsızlık sınırının kontrol edilmesi
Bir ay içerisinde toplam 55 birleşim günü özürsüz veya izinsiz katılmama şartının gerçekleştiği görülür.
Anayasal düşme prosedürünün başlaması için bu alt sınırın aşılması gerekir.
2
Yetkili organ tarafından tespitin yapılması
Durum Meclis Başkanlık Divanı tarafından resmen tespit edilir.
Genel Kurul oylamasına geçilebilmesi için idari bir tespit mekanizması gereklidir.
3
Genel Kurul oylamasının yapılması ve yeter sayının aranması
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (600600 vekilin en az 301301'i) kabul oyu vermelidir.
Milletvekilliğinin düşürülmesi gibi önemli bir parlamento kararı nitelikli bir çoğunluk gerektirir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Meclis Kararıyla Düşmesi (Devamsızlık Usulü)

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesinde; istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık durumları mutlaka TBMM Genel Kurulu kararı gerektirir.
2
Devamsızlık nedeniyle yapılacak oylamada aranan sayı, basit çoğunluktan daha fazladır; tüm milletvekillerinin yarısından bir fazlası hedeflenir.
3
Oylama öncesinde durumun tespiti Meclis Başkanlık Divanı tarafından yapılır ve ardından üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) oyu aranır.

Practice More

Milletvekilliğinin kendiliğinden sona erdiği haller (ölüm, CB seçilme vb.) ile bu sorudaki gibi karar gerektiren halleri bir tablo üzerinde karşılaştırınız.
Estimated Time:50s
Question 24Question →

19821982 Anayasası'na göre, aşağıda belirtilen durumlardan hangisi milletvekilliği sıfatının sona ermesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu tarafından bir karar alınmasını gerektirir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin istifa etmesi

Answer

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda üyeliğin düşmesi için Meclis Genel Kurulu kararı gereklidir.
Milletvekilinin istifa etmesi durumunda, istifanın geçerli olduğu Başkanlık Divanınca tespit edildikten sonra TBMM Genel Kurulu tarafından karar alınması anayasal bir zorunluluktur. Bu durum 'Meclis Kararı ile sona erme' halleri arasında yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme nedenlerini gruplandırın.
Milletvekilliği; kendiliğinden (ölüm, atanma), bildirimle (kesin hüküm, kısıtlanma) veya Meclis kararıyla (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) sona erer.
Anayasal prosedürlerin farkını anlamak soruyu çözmek için temel adımdır.
2
İstifa sürecini inceleyin.
İstifa dilekçesi Başkanlık Divanınca incelenir ve ardından Genel Kurulda oylanarak karara bağlanır.
İstifanın tek taraflı bir irade beyanı olmasına rağmen üyeliğin düşmesi için Meclis onayı gerektiğini teyit etmek gerekir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Hangi durumların Meclis'te oylama gerektirdiğini, hangilerinin ise sadece haber verilmesiyle (bildirim) bittiğini hatırlayın.
2
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık gibi durumlar kişisel irade veya davranışa bağlı olduğu için Meclis'in bu iradeyi onaylaması gerekir.
3
Ölüm ve Bakanlığa atanma gibi durumlar 'kendiliğinden' gerçekleşir. İstifa ise Genel Kurul kararı gerektiren üç temel halden biridir.

Practice More

Meclis kararı gereken diğer iki durum olan 'devamsızlık' ve 'milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevi sürdürme' usullerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 25Question →

19821982 Anayasası uyarınca milletvekilliği sıfatının sona ermesi; kendiliğinden sona erme, TBMM Genel Kurulu kararıyla düşme veya kesinleşmiş yargı hükmünün Genel Kurula bildirilmesi yollarından biriyle gerçekleşir. Buna göre, aşağıdaki hallerden hangisinde milletvekilliği sıfatı herhangi bir meclis kararı veya bildirim usulüne gerek kalmaksızın "kendiliğinden" sona erer?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması

Answer

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumu, meclis kararı veya bildirime gerek kalmaksızın milletvekilliğini kendiliğinden sona erdirir.
Cumhurbaşkanı yardımcısı veya Bakan olarak atanan bir milletvekilinin üyeliği, 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi gereği atama işleminin gerçekleşmesiyle birlikte, herhangi bir Meclis kararı veya Genel Kurula bildirim yapılmasına gerek kalmaksızın 'kendiliğinden' sona erer.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme usullerini (kendiliğinden, karar, bildirim) sınıflandırın.
Milletvekilliği; ölüm, Cumhurbaşkanı seçilme veya yürütme organında görev alma gibi durumlarda 'kendiliğinden'; istifa, devamsızlık ve bağdaşmazlıkta 'TBMM kararıyla'; kesin hüküm ve kısıtlanmada ise 'bildirimle' sona erer.
Anayasa'nın öngördüğü üç farklı hukuki prosedürü ayırt etmek gerekir.
2
20172017 Anayasa değişikliği sonrası yürütme organı atamalarını değerlendirin.
Milletvekillerinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya Bakan olarak atanması, m.106106 uyarınca milletvekilliği ile birleşemez ve atama anında üyelik biter.
Yeni hükümet sisteminde yasama ve yürütme organları arasındaki sert ayrılık prensibi bu sonucu doğurur.
3
Diğer seçeneklerdeki usulleri kontrol ederek 'kendiliğinden' olma durumunu doğrulayın.
İstifa ve devamsızlık Meclis oylaması, kesin hüküm ve kısıtlanma ise mecliste okunma gerektirdiği için elenir.
Yalnızca atama durumu herhangi bir meclis içi işlem gerektirmez.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Milletvekilliği; ölüm gibi doğal nedenlerle veya atama gibi idari işlemlerle 'kendiliğinden' bitebilir.
2
İstifa ve devamsızlık durumlarında Meclis'in iradesi (oylama) gerekirken, kesin hükümde sadece mahkeme kararının okunması yeterlidir.
3
20172017 değişikliği ile getirilen Bakan ve Cumhurbaşkanı yardımcısı atamaları, yasama ve yürütme organlarının ayrılığı gereği üyeliği hemen düşürür.

Practice More

Üyeliğin düşmesi kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapılabilecek itiraz sürecini (7 gün içinde başvuru, 15 gün içinde karar) gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 26Question →

19821982 Anayasası'nın 8585. maddesi uyarınca, milletvekilliğinin düşmesine karar verilmesi durumunda tanınan yargısal denetim yolu ve bu denetimin kapsamına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis tarafından verilen istifa, bağdaşmazlık veya devamsızlık sebebiyle üyeliğin düşmesi kararlarına karşı; ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili, kararın alındığı tarihten itibaren 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurabilir.

Answer

Meclis tarafından verilen istifa, bağdaşmazlık veya devamsızlık sebebiyle üyeliğin düşmesi kararlarına karşı; ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili, kararın alındığı tarihten itibaren 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurabilir.
Doğru ifade, Anayasa'nın 8585. maddesinde yer alan 'Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşmesine... karar verilmiş olması hallerinde, Meclis Genel Kurulu kararının alındığı tarihten başlayarak yedi gün içerisinde ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili, kararın... iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Anayasa Mahkemesi, iptal istemini onbeş gün içinde kesin karara bağlar.' hükmüyle tam uyumludur. Bu denetim sadece Meclis kararıyla (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık) düşme hallerinde geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Yargısal denetimin kapsamını belirle.
Anayasa madde 8585 sadece istifa (84/184/1), bağdaşmazlık (84/384/3) ve devamsızlık (84/484/4) hallerini kapsar.
Kesin hüküm veya kısıtlanma gibi bildirimle sona eren haller yargısal denetim kapsamı dışındadır.
2
Başvuru hakkına sahip olan kişileri tespit et.
İlgili milletvekili veya 'herhangi bir diğer' milletvekili başvurabilir.
Parlamenter hukukun korunması adına diğer üyelere de dava açma hakkı tanınmıştır.
3
Hak düşürücü süreleri ve karar süresini kontrol et.
Başvuru süresi 77 gün, Mahkemenin karar süresi 1515 gündür.
Milletvekilliği statüsündeki belirsizliğin hızla giderilmesi amaçlanmıştır.

Key Concept

Parlamenter Kararların Yargısal Denetimi (Anayasa m. 85)

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesi hallerinden hangileri için Meclis'te oylama yapıldığını hatırlayın.
2
Anayasa Mahkemesine gitmek için öngörülen sürenin bir hafta, Mahkemenin karar süresinin ise yaklaşık iki hafta olduğunu düşünün.
3
Anayasa m. 8585 uyarınca iptal davası sadece istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık durumlarında açılabilir ve başvuru süresi 77, karar süresi 1515 gündür.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı yargı yolu ve usulü ile milletvekilliğinin düşmesi arasındaki benzerlikleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 27Question →

19821982 Anayasası’nın 8484. ve 8585. maddeleri uyarınca, milletvekilliği sıfatının sona ermesi halleri ve bu hallere karşı başvurulabilecek hukuki yollar belirli prosedürlere bağlanmıştır. Meclis çalışmalarına dürüstlük ve tarafsızlık içinde katılma yükümlülüğünün bir gereği olarak düzenlenen "milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar etme" durumu bu süreçlerden biridir.

Buna göre, milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar eden bir milletvekilinin üyeliğinin düşürülmesi süreci ve bu karara karşı başvurulabilecek yargısal denetim yoluyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis Genel Kurulunca yapılan gizli oylama sonucunda toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla üyeliğin düşmesine karar verilir; bu kararın iptali için 77 gün içinde herhangi bir milletvekili Anayasa Mahkemesine başvurabilir.

Answer

Meclis Genel Kurulunca yapılan gizli oylama sonucunda toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla üyeliğin düşmesine karar verilir; bu kararın iptali için 7 gün içinde herhangi bir milletvekili Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 8484. ve 8585. maddelerindeki tüm unsurları eksiksiz karşılamaktadır. Bağdaşmayan görevde ısrar halinde Genel Kurul kararı gizli oyla alınır (Madde 84/384/3) ve bu karara karşı hem ilgili vekil hem de herhangi bir milletvekili 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine gidebilir (Madde 8585).

Step-by-Step Solution

1
Düşme nedenini ve usulünü belirle.
Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar eden üye için Karma Komisyon raporu hazırlanır ve Genel Kurulda gizli oylama yapılır.
Anayasa'nın 84/384/3. maddesi bu durum için gizli oy ve Meclis kararı öngörmüştür.
2
Gerekli karar yeter sayısını kontrol et.
Anayasa'da özel bir çoğunluk belirtilmediği için adi çoğunluk (toplantıya katılanların salt çoğunluğu, ancak en az 151151) yeterlidir.
Sadece devamsızlık durumunda üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) şartı aranır.
3
Yargısal denetim mekanizmasını incele.
Meclis kararı alındıktan sonra 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir. AYM 1515 gün içinde kararını verir.
Anayasa'nın 8585. maddesi parlamento kararı ile düşen üyelikler için bu denetimi zorunlu kılmıştır.
4
Başvuru hakkına sahip kişileri teyit et.
Sadece ilgili milletvekili değil, başka herhangi bir milletvekili de iptal davası açabilir.
Yargısal denetimin kapsamı geniş tutularak yasama organının hukukiliği korunmuştur.

Key Concept

Milletvekilliğinin Meclis kararıyla sona ermesi ve yargısal denetimi (77 gün/1515 gün kuralı)

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesinde bazı haller kendiliğinden gerçekleşirken (ölüm gibi), bağdaşmazlık ve istifa gibi haller Meclis kararı gerektirir.
2
Anayasa madde 8585 uyarınca Meclis'in 'düşme kararlarına' karşı yargı yolu açıktır; süreyi ve kimlerin başvurabileceğini hatırlayın.
3
Bağdaşmazlık için 'gizli oy' şartı olduğunu ve karar yeter sayısının devamsızlık gibi 301301 olmadığını, sadece adi çoğunluk olduğunu unutmayın.

Practice More

Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma nedeniyle sona ermesi ile parlamento kararıyla sona ermesi arasındaki yargısal denetim farklarını karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 28Question →

Milletvekilliği sıfatının sona ermesi; 1982 Anayasası'na göre bazı hallerde kendiliğinden veya bir yargı kararının Meclis'e bildirilmesiyle gerçekleşirken, bazı hallerde ise ancak TBMM Genel Kurulu'nun bu yönde karar almasıyla mümkün olmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi milletvekilliğinin sona ermesi için TBMM Genel Kurulu'nun oylama yaparak karar almasının zorunlu olduğu hallerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin üyelikten istifa etmesi

Answer

Milletvekilinin üyelikten istifa etmesi durumunda milletvekilliğinin düşmesi için TBMM Genel Kurulu'nun karar alması gerekir.
Milletvekilinin üyelikten kendi isteğiyle ayrılmak (istifa) istemesi durumunda, 1982 Anayasası uyarınca bu durumun kesinleşmesi için TBMM Genel Kurulu'nun karar alması şarttır. Bu oylama, basit çoğunluk usulüyle yapılır ve üyelik bu kararla sona erer.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme hallerini usul bakımından sınıflandırın.
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık 'Meclis Kararı' gerektiren hallerdir; ölüm, kısıtlanma, kesin hüküm ve bakan atanma ise 'Kendiliğinden/Bildirimle' gerçekleşen hallerdir.
Anayasa'nın 84. maddesi, hangi durumların oylama gerektirdiğini açıkça belirlemiştir.
2
İstifa durumundaki özel prosedürü değerlendirin.
İstifa eden milletvekilinin dilekçesi Başkanlık Divanı'nca incelenir ve ardından Genel Kurul'da oylanarak üyelik düşürülür.
Milletvekilinin iradesiyle üyelikten ayrılmak istemesi, Meclis'in bu iradeyi onaylamasını gerektirir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
İstifa, devamsızlık ve milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar etme hallerinde Meclis kararı aranır.

Practice More

Milletvekilliğinin düşürülmesi kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapılabilecek itiraz sürecini (7 gün içinde başvuru, 15 gün içinde karar) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 29Question →

Milletvekilliği sıfatının sona ermesi; bazı durumlarda herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden, bazı durumlarda ise TBMMTBMM Genel Kurulu'nun karar almasıyla gerçekleşir.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliğinin sona ermesi için TBMMTBMM Genel Kurulu tarafından karar alınması zorunludur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin görevinden istifa etmesi

Answer

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu tarafından karar alınması gerekmektedir.
Milletvekilinin istifa etmesi durumunda, istifanın geçerli olduğu Meclis Başkanlık Divanı tarafından tespit edildikten sonra, TBMM Genel Kurulu tarafından oylama yapılarak milletvekilliğinin düşmesine karar verilir. Bu süreçte bir 'parlamento kararı' söz konusudur.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme usullerini kategorize etme
Milletvekilliği; kendiliğinden (ölüm, CB seçilme vb.), bildirimle (kesin hüküm, kısıtlanma) veya Meclis kararıyla (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) sona erer.
Anayasa'da her bir durum için farklı bir usul öngörülmüştür.
2
Seçeneklerdeki durumların hukuki sonuçlarını analiz etme
İstifa tek taraflı bir irade beyanı olsa da, parlamento hukukunda bu iradenin Meclis tarafından karara bağlanması şarttır.
Milletvekilliği kamu hukukuna dayalı bir statü olduğu için kişinin tek taraflı iradesi yeterli görülmemiştir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Meclis Kararı ile Düşmesi

Hints

1
Bazı durumlar (ölüm gibi) doğal olarak gerçekleşirken, bazıları iradi bir karara dayanır.
2
Meclis'in kendi üyeleri hakkında oylama yaparak 'düşme' kararı verdiği sınırlı haller vardır (istifa, devamsızlık vb.).
3
İstifa eden vekilin dilekçesi doğrudan üyeliği bitirmez; TBMM Genel Kurulu'nun bu istifayı kabul etmesi (karar alması) gerekir.

Practice More

Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi için gerekli olan 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' kuralını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 30Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, bir milletvekilinin Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmaması sebebiyle milletvekilliği sıfatının sona erdirilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Üyeliğin düşmesine ilişkin bu karara karşı, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içerisinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili tarafından Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulabilir.

Answer

Milletvekilinin devamsızlığı nedeniyle üyeliğinin düşürülmesi kararına karşı, yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir.
Doğru ifade, devamsızlık nedeniyle düşme kararı alındığında yargı yolunun açık olduğunu ve başvuru süresinin 77 gün olduğunu belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 8585. maddesi uyarınca; istifa, milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar etme ve devamsızlık hallerinde verilen düşme kararlarına karşı, ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili tarafından yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Step-by-Step Solution

1
Devamsızlık Şartının Tespiti
Bir ay içinde toplam 55 birleşim gününe özürsüz katılmamak.
Anayasal düşme nedeninin oluşup oluşmadığını belirlemek.
2
TBMM Genel Kurulu Oylaması
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) ile karar alınması.
Milletvekilliğinin düşmesi için gereken nitelikli çoğunluğu sağlamak.
3
Yargısal Denetim Süreci
77 gün içinde başvuru, 1515 gün içinde AYM kararı.
Yasama işleminin anayasaya uygunluğunu denetlemek.

Key Concept

Milletvekilliğinin Meclis Kararı ile Sona Ermesi ve Yargısal Denetimi

Hints

1
Düşme nedeninin 'Meclis kararı' mı yoksa 'bildirim' mi gerektirdiğine dikkat edin.
2
Devamsızlık için gereken oy sayısı, Meclis'in en zorlayıcı çoğunluklarından biridir (301301).

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi durumunda AYM'ye başvuru yapılamayan tek istisna olan 'Kesin Hüküm Giyme' durumunu inceleyin.
Estimated Time:1m 40s
Question 31Question →

1982 Anayasası’nda düzenlenen milletvekilliğinin sona ermesi halleri, bu hallere ilişkin uygulanan oylama usulleri ve yargısal denetim süreçleri dikkate alındığında, aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin üyelikten istifa etmesi durumunda milletvekilliğinin düşmesi, TBMM Genel Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili) ile kararlaştırılır.

Answer

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda üyeliğin düşmesi için basit çoğunluk yeterlidir; üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301 oy şartı sadece devamsızlık durumunda aranır.
Doğru yanıt olan seçenek, istifa durumunda 301 oy gerektiğini iddia ederek hatalı bilgi vermektedir. 1982 Anayasası'nın 84. maddesine göre istifanın geçerli sayılması ve üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu'nun basit çoğunlukla karar alması yeterlidir. Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) sadece devamsızlık nedeniyle düşme kararlarında zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme nedenlerini kategorize edin.
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık 'Meclis Kararı' ile; ölüm, kesin hüküm ve kısıtlanma 'Kendiliğinden' sona erer.
Her durumun hukuki prosedürü ve oylama rejimi farklıdır.
2
Meclis kararı gereken durumlardaki oylama sayılarını karşılaştırın.
İstifa ve bağdaşmazlık için basit çoğunluk, devamsızlık için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) gereklidir.
Anayasa, vekilin Meclis'e karşı sorumluluğunu ihlal ettiği 'devamsızlık' durumunda daha yüksek bir irade aramaktadır.
3
Yargısal denetim sürelerini teyit edin.
Karar tarihinden itibaren 7 gün içinde AYM'ye gidilir, Mahkeme 15 gün içinde karar verir.
Milletvekilliği statüsünün korunması amacıyla hızlı bir denetim mekanizması öngörülmüştür.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve Karar Yeter Sayıları

Hints

1
Milletvekilliğinin düşmesi için gereken karar yeter sayıları her durum için aynı değildir.
2
Anayasa, sadece devamsızlık nedeniyle üyeliğin düşürülmesinde üye tamsayısının salt çoğunluğunu (301) aramaktadır.
3
İstifa durumunda üyeliğin düşmesi için basit çoğunluk yeterlidir, devamsızlıkta ise 301 oy şartı vardır. Bu farkı göz önünde bulundurarak seçenekleri tekrar inceleyin.

Practice More

Milletvekilliği kendiliğinden sona eren durumlar ile parlamento kararıyla sona eren durumları bir tablo yaparak çalışmak, bu tarz karmaşık soruları daha hızlı çözmenizi sağlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 32Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliğinin sona ermesi; sona erme nedenine bağlı olarak "Meclis kararı", "Genel Kurula bildirim" veya "kendiliğinden sona erme" usullerinden birine tabidir. Bu usullerin her biri farklı karar yeter sayılarına ve yargısal denetim imkânlarına sahiptir.

Buna göre, milletvekilliğinin sona ermesi halleri ve uygulanan hukuki prosedürlerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İstifa: TBMM Genel Kurulu Kararı - Basit Çoğunluk - Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yolu açık

Answer

İstifa durumunda üyeliğin düşmesi TBMM Genel Kurulu kararı (basit çoğunluk) ile gerçekleşir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yolu açıktır.
Doğru olan eşleştirmede belirtildiği üzere istifa, TBMM Genel Kurulu'nun basit çoğunlukla alacağı bir parlamento kararı ile kesinleşir. Anayasa'nın 8585. maddesine göre bu karar, yargı denetimine tabidir ve ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili tarafından Anayasa Mahkemesine taşınabilir.

Step-by-Step Solution

1
Düşme nedeninin usulünü belirle
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık durumları "Meclis Kararı" ile gerçekleşir.
Anayasa Madde 8484 uyarınca bu üç durumda iradi veya kusurlu bir durum olduğu için Meclis onayı aranır.
2
Karar yeter sayısını kontrol et
İstifa ve bağdaşmazlık için basit çoğunluk, devamsızlık için ise üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gereklidir.
Anayasa, devamsızlık gibi ağır bir yaptırım için daha yüksek bir nitelikli çoğunluk öngörmüştür.
3
Yargısal denetim imkânını sorgula
Anayasa Madde 8585 uyarınca; istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık nedeniyle düşme kararlarına karşı 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
Yasama dokunulmazlığı ve temsil yetkisinin korunması amacıyla Meclis kararları yargı denetimine tabi tutulmuştur.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesi Usulleri ve Yargısal Denetim

Hints

1
Anayasa'nın 8585. maddesine göre hangi nedenlerle düşme kararı verilirse Anayasa Mahkemesi yolu açılır? Hatırlayın: İstifa, Bağdaşmazlık ve Devamsızlık.
2
Devamsızlık için anayasada özel bir sayı belirtilmiştir (301301). Diğer düşme kararları için genel kural uygulanır.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı Anayasa Mahkemesine başvuru sürelerini ve mahkemenin karar verme süresini tekrar gözden geçirin (77 gün - 1515 gün).

Alternative Method

Sona erme hallerini 'Yargı Yolu Açık' ve 'Yargı Yolu Kapalı' olarak ikiye ayırarak eleyebilirsiniz. Kesin hüküm ve kısıtlanma bildirimle olduğu için yargı yolu kapalıdır.
Estimated Time:1m 40s
Question 33Question →

19821982 Anayasası'nın mevcut hükümleri uyarınca milletvekilliğinin sona ermesi halleri, kullanılan parlamento prosedürleri ve bu kararlara karşı öngörülen yargısal denetim mekanizması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar verilir ve bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Answer

Meclis çalışmalarına devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesi kararı, üye tam sayısının salt çoğunluğu (en az 301) ile alınır ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilir.
Doğru ifade, devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesi sürecini tam ve doğru bir şekilde açıklar. 19821982 Anayasası'nın 8484. maddesine göre bir ay içinde toplam beş birleşim gününe katılmayan milletvekilinin üyeliği, üye tam sayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili) ile düşürülebilir. Ayrıca 8585. madde uyarınca bu karara karşı, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili tarafından Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurulabilir.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme usulünü sınıflandır.
Milletvekilliği; kendiliğinden, bildirimle veya TBMM kararıyla sona erebilir.
Her sona erme usulü farklı bir hukuki prosedüre ve çoğunluk sayısına tabidir.
2
Devamsızlık (absenteeism) özelindeki kuralları analiz et.
Bir ayda toplam 5 birleşim gününe mazeretsiz katılmama durumunda Başkanlık Divanı tespiti sonrası Genel Kurul kararı gerekir.
Anayasa'nın 84/4. maddesi bu durum için özel bir nitelikli çoğunluk öngörmüştür.
3
Karar yeter sayısını doğrula.
Genel Kurulca üye tam sayısının salt çoğunluğu (en az 301) ile karar alınması gerekir.
Devamsızlık, istifa veya bağdaşmazlıktan farklı olarak daha yüksek bir oy oranı gerektirir.
4
Yargısal denetim imkanını kontrol et.
Anayasa'nın 85. maddesi uyarınca istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık nedeniyle alınan düşme kararlarına karşı 7 gün içinde AYM'ye gidilebilir.
Meclis iradesiyle alınan bu kararların anayasal denetimi, milletvekilliği güvencesinin bir parçasıdır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesinde Nitelikli Çoğunluk ve Yargı Yolu

Hints

1
Üyeliğin hangi durumlarda bildirimle, hangi durumlarda Meclis kararıyla sona erdiğini düşünün.
2
Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) başvuru hakkının (Madde 85) sadece istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık halleri için geçerli olduğunu hatırlayın.
3
Meclis kararı gerektiren haller arasında sadece 'devamsızlık' için üye tam sayısının salt çoğunluğu (301) arandığını göz önüne getirin.

Practice More

Milletvekilliğinin sona ermediği halleri (parti değiştirme, partinin kapatılması vb.) tekrar ederek kavramlar arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 34Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekilliği sıfatının sona ermesi halleri, bu hallerin gerçekleşme usulleri ve yargısal denetim yolları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İstifa eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulu tarafından karar verilir ve bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilir.

Answer

İstifa eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulu tarafından karar verilir ve bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilir.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, bir milletvekili istifa ettiğinde bu istifanın geçerliliği TBMM Başkanlık Divanı'nca tespit edilir ve TBMM Genel Kurulu'nda yapılacak oylama (basit çoğunluk) ile üyeliğin düşmesine karar verilir. Bu bir parlamento kararı olduğu için, ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili yedi gün içinde kararın iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilir. Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu on beş gün içinde kesin karara bağlar.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme usulünü belirle
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık TBMM kararı gerektirirken; ölüm, bakan atanma, Cumhurbaşkanı seçilme ve kesin hüküm kendiliğinden veya bildirimle sona erdirir.
Anayasa her durum için farklı bir prosedür (otomatik vs. oylama) öngörmüştür.
2
Karar yeter sayılarını kontrol et
İstifa ve bağdaşmazlık için basit çoğunluk yeterliyken, devamsızlık için üye tam sayısının salt çoğunluğu (301301) şarttır.
Devamsızlık daha ağır bir yaptırım süreci gerektirdiği için nitelikli çoğunluk aranır.
3
Yargısal denetim imkanını incele
Anayasa madde 8585 uyarınca sadece istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık nedeniyle düşürme kararlarına karşı AYM yolu açıktır.
Kesin hüküm ve kısıtlanma zaten bir yargı kararına dayandığı için tekrar AYM'ye taşınamaz.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve AYM Denetimi

Hints

1
Hangi durumların TBMM Genel Kurulu'nda oylama gerektirdiğini, hangilerinin ise sadece bildirimle veya kendiliğinden gerçekleştiğini hatırlayın.

Practice More

Milletvekilliğinin düşürülmesine karşı AYM'ye başvuru süresi ve mahkemenin karar verme süresini içeren diğer tablo sorularına göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 35Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyesi olan bir kişinin, milletvekilliği sıfatıyla hukuken bir arada yürütülmesi yasaklanmış olan (bağdaşmayan) bir kamu görevini veya hizmetini sürdürmekte ısrar etmesi durumunda, üyelik sıfatının sona erdirilmesine ilişkin anayasal prosedür ve yargısal denetim süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Üyeliğin düşmesine, Karma Komisyonun bu durumun tespitine dair hazırladığı rapor üzerine, Genel Kurul tarafından gizli oyla ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar verilir; bu karara karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.

Answer

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda; Karma Komisyonun hazırladığı rapor üzerine TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla (adi çoğunluk) üyeliğin düşmesine karar verilir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda süreç; yetkili komisyonun (Karma Komisyon) raporuyla başlar, Genel Kurulda anayasal bir zorunluluk olarak 'gizli oyla' devam eder ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla sonuçlanır. Bu bir Parlamento Kararıdır ve Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.

Step-by-Step Solution

1
Bağdaşmazlık durumunun tespiti
Karma Komisyon (Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden kurulu) rapor hazırlar.
Üyeliğin düşürülmesi için teknik bir inceleme ve rapor aşaması anayasal zorunluluktur.
2
Genel Kurulda oylama usulünün belirlenmesi
Gizli oylama yapılır.
Anayasa'nın 8484. maddesi bağdaşmazlık durumunda gizli oylamayı açıkça emreder.
3
Karar yeter sayısının uygulanması
Toplantıya katılanların salt çoğunluğu (151151'den az olmamak kaydıyla) yeterlidir.
Anayasa'da bu durum için özel bir nitelikli çoğunluk (Örn: 301301) öngörülmemiştir.
4
Yargısal denetim yolunun kullanılması
Milletvekili veya bir başka milletvekili 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
Milletvekilliğinin düşmesi kararları Parlamento Kararı niteliğinde olup 8585. madde kapsamında yargı denetimine tabidir.

Key Concept

Bağdaşmazlık nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesi usulü

Hints

1
Milletvekilliğinin düşmesi kararlarından hangilerinin Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olduğunu hatırlayın.
2
Bağdaşmazlık durumu için Anayasa'nın 8484. maddesinde özel bir oylama yöntemi (gizli/açık) belirtilip belirtilmediğine odaklanın.
3
Unutmayın; Meclis kararı gereken durumlardan sadece 'devamsızlık' için 301301 oy şartı vardır, diğerleri için adi çoğunluk yeterlidir.

Practice More

İstifa ve devamsızlık durumlarındaki karar yeter sayılarını ve oylama usullerini bağdaşmazlık ile karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 36Question →

19821982 Anayasası’na göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliği sıfatı, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu tarafından herhangi bir karar alınmasına gerek kalmaksızın "kendiliğinden" sona erer?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi

Answer

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi durumunda milletvekilliği kendiliğinden sona erer.
Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi, 1982 Anayasası'na göre milletvekilliğini kendiliğinden sona erdiren hallerden biridir. Seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle birlikte kişi yeni görevine başlar ve eski sıfatı bir işleme gerek kalmadan düşer.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme hallerini sınıflandırın.
Milletvekilliği; kendiliğinden, Meclis kararıyla veya mahkeme kararının bildirilmesiyle sona erebilir.
Anayasal düzenlemeler bu durumları birbirinden kesin usul farklarıyla ayırmıştır.
2
Seçeneklerdeki durumların gerçekleşmesi için Meclis oylaması gerekip gerekmediğini kontrol edin.
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık durumlarında Meclis Genel Kurulu'nda oylama yapılır. Ancak Cumhurbaşkanı seçilme durumunda oylama yapılmaz.
Cumhurbaşkanlığı makamı ile milletvekilliği sıfatı aynı kişide birleşemeyeceği için sistem bu geçişi otomatik (kendiliğinden) yapar.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Milletvekilliği bazı durumlarda Meclis'te yapılan bir oylama (karar) ile sona ererken, bazı durumlarda bu oylamaya gerek kalmaz.
2
Bir kişi aynı anda hem milletvekili hem de Cumhurbaşkanı olamaz. Bu geçiş süreci anayasal olarak nasıl düzenlenmiştir?
3
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık hallerinde üyeliğin düşmesi için Meclis Genel Kurulu kararı şarttır; ancak Cumhurbaşkanı seçilme veya ölüm gibi haller bu karara ihtiyaç duymaz.

Practice More

Milletvekilliğinin mahkeme kararıyla sona ermesi durumunda, bu kararın Meclis'e bildirilmesinin hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 37Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliğinin sona ermesi halleri, 19821982 Anayasası'nda belirtilen usullere göre "Meclis Kararı ile" veya "Kendiliğinden/Bildirimle" gerçekleşebilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi milletvekilliği sıfatının sona ermesi için TBMM Genel Kurulunda oylama yapılarak bir parlamento kararı alınmasını gerektiren hallerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin milletvekilliği sıfatından istifa etmesi

Answer

Milletvekilinin milletvekilliği sıfatından istifa etmesi
Milletvekilinin istifa etmesi durumunda, istifanın geçerliliği TBMM Başkanlık Divanı tarafından saptandıktan sonra TBMM Genel Kurulu tarafından oylama yapılarak karara bağlanması gerekir. Bu durum, üyeliğin düşmesi için parlamento kararı (oylama) gerektiren sınırlı hallerden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğini sona erdiren usullerin sınıflandırılması
Sona erme halleri; ölüm ve Bakan atanma gibi 'kendiliğinden', kesin hüküm ve kısıtlanma gibi 'bildirimle' veya istifa ve devamsızlık gibi 'Meclis kararıyla' olur.
Anayasa, yasama organının iradesinin ne zaman devreye gireceğini açıkça ayırmıştır.
2
Seçeneklerdeki durumların usul açısından incelenmesi
Kesin hüküm, kısıtlanma ve Bakan atanma hallerinde Genel Kurul iradesine (oylamaya) gerek olmadığı tespit edilir.
Yargısal kararlar veya yürütme atamaları doğrudan hukuki sonuç doğurur.
3
Meclis oylaması gerektiren özel durumun belirlenmesi
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık hallerinin TBMM Genel Kurulu tarafından karara bağlanması gerektiği sonucuna varılır.
Bu haller, milletvekilinin kendi iradesi veya Meclis disipliniyle ilgili olduğu için oylama şartı koşulmuştur.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri (Meclis Kararı vs. Bildirim/Otomatik)

Hints

1
Mahkeme kararlarına dayalı sonlanmalar genelde sadece 'bildirim' ile olur; Meclis'in takdir yetkisi yoktur.

Practice More

Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi için gereken 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301301 oy) şartını tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 38Question →

19821982 Anayasası uyarınca milletvekilliği sıfatının sona ermesine ilişkin usul ve esaslar ile bu sürece ilişkin öngörülen yargısal denetim mekanizması dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden üyenin üyeliğinin düşürülmesine ilişkin Meclis kararına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.

Answer

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden üyenin üyeliğinin düşürülmesine ilişkin Meclis kararına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.
Doğru ifade, milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden milletvekilinin üyeliğinin düşürülmesine dair parlamento kararına karşı yargı yolunun açık olduğunu belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 8585. maddesi uyarınca, istifa, devamsızlık ve bağdaşmayan görev hallerinde Meclis tarafından alınan kararlara karşı, kararın alındığı tarihten itibaren 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme hallerini sınıflandırın.
Milletvekilliği; kendiliğinden (ölüm, bakan olma vb.), bildirimle (kesin hüküm, kısıtlanma) veya Meclis kararıyla (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) sona erer.
Hangi usulün hangi yargısal denetime tabi olduğunu anlamak için sınıflandırma şarttır.
2
Meclis kararı gereken hallerdeki nitelikli çoğunlukları kontrol edin.
İstifa ve bağdaşmazlık için basit çoğunluk yeterliyken, devamsızlık için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerekir.
Seçeneklerdeki sayısal tuzakları elemek için gereklidir.
3
Yargısal denetim yolunu (Anayasa Mahkemesi süreci) inceleyin.
Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca sadece Meclis kararıyla düşürülen (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık) üyelikler için 77 gün içinde AYM'ye gidilebilir; AYM 1515 gün içinde karar verir.
Doğru seçeneği hukuksal temelde doğrulamak için kritiktir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve Yargısal Denetim (8484 ve 8585. maddeler)

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesinde 'kendiliğinden/bildirimle' olan durumlar ile 'Meclis kararıyla' olan durumları birbirinden ayırın.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı yapılan başvuruda Anayasa Mahkemesinin kaç gün içinde karar vermesi gerektiğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 39Question →

Milletvekilliği statüsünün sona ermesi, Anayasa'da belirtilen sebeplerin gerçekleşme biçimine göre iki farklı usulde gerçekleşir. Bazı hallerde üyelik "kendiliğinden" düşerken, bazı hallerde ise "TBMM Genel Kurulu kararı" şarttır.

Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisinde milletvekilliği sıfatı bir Meclis kararına ihtiyaç duyulmadan kendiliğinden sona erer?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanmak

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanmak durumunda milletvekilliği kendiliğinden sona erer.
Milletvekillinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması, yürütme organında görev alması anlamına gelir. 1982 Anayasası'na göre bu atama yapıldığı anda milletvekilliği herhangi bir Meclis kararına gerek kalmaksızın doğrudan sona erer.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme usullerini kategorize et.
Milletvekilliği; kendiliğinden, bildirimle veya Meclis kararıyla sona erebilir.
Anayasa, her durum için farklı bir prosedür öngörmüştür.
2
Kendiliğinden sona eren halleri hatırla.
Ölüm, Cumhurbaşkanı seçilme, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya Bakan atanma kendiliğinden sona erme halleridir.
Bu durumlar yürütme ve yasama organları arasındaki ayrımı ve statü değişikliğini kesin olarak belirler.
3
Seçenekleri bu bilgiyle karşılaştır.
Bakan veya Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanma seçeneği aranan şartı karşılar.
Diğer seçeneklerde ya bir Meclis kararı (istifa, devamsızlık) gerekir ya da üyelik zaten sona ermez (dokunulmazlığın kalkması).

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesi için bazen Meclis'in oylama yapması gerekir, bazen ise olay gerçekleştiği anda üyelik biter.
2
2017 Anayasa değişikliklerini düşünün; bakanlar artık dışarıdan atanıyor ve milletvekili iseler bu görevleri düşüyor.
3
İstifa ve devamsızlık gibi durumlar Meclis'in takdirine ve kararına tabidir, ancak yürütme organına (bakanlığa) atanma durumu üyeliği anında bitirir.

Practice More

Milletvekilliğinin sona ermesine karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapılabilecek itiraz süreçlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 40Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatı; kendiliğinden, kesinleşmiş bir yargı kararının Meclis'e bildirilmesiyle veya TBMM Genel Kurulu'nun alacağı bir kararla sona erebilmektedir. Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliğinin sona ermesi için TBMM Genel Kurulu'nun oylama yaparak karar alması zorunludur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden istifa etmesi

Answer

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu kararı gereklidir.
Milletvekilinin istifa etmesi durumunda, bu istifanın geçerlilik kazanması ve milletvekilliğinin düşmesi için TBMM Genel Kurulu'nun bu yönde bir karar alması gerekir. Bu işlem bir parlamento kararı niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme usullerini kategorize et
Milletvekilliği; kendiliğinden, bildirimle veya Meclis kararıyla sona erer.
Anayasa'daki farklı usulleri ayırt etmek doğru sonuca ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Meclis kararı gereken halleri belirle
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlıkta ısrar durumları TBMM Genel Kurulu kararı gerektirir.
Bu hallerde üyeliğin düşüp düşmemesi Meclis'in iradesine ve oylamasına bırakılmıştır.
3
Seçenekleri bu kriterlere göre ele
İstifa seçeneği 'karar' kategorisindeyken, diğerleri 'bildirim' veya 'kendiliğinden' kategorisindedir.
İstifanın geçerlilik kazanması için Meclis tarafından kabul edilmesi ve karar altına alınması anayasal bir zorunluluktur.

Key Concept

Milletvekilliğinin düşmesi usulleri (Bildirim vs. Karar)

Hints

1
Hangi durumlarda Meclis'in kendi iradesiyle oylama yaptığını, hangi durumlarda dışarıdan (mahkemeden) gelen bir kararı sadece duyurduğunu düşünün.
2
Kesinleşmiş yargı kararları (hüküm giyme veya kısıtlanma) sadece bildirimle üyeliği düşürürken; milletvekilinin kendi isteğiyle ayrılmak istemesi (istifa) Meclis onayı gerektirir.
3
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlıkta ısrar durumları TBMM Genel Kurulu kararıyla; kesin hüküm ve kısıtlanma ise sadece bildirimle sonuçlanır.

Practice More

Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi için gereken 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301301 oy) şartını tekrar etmeniz faydalı olacaktır.

Alternative Method

Sona erme nedenlerini bir tablo yardımıyla 'Hukuki Olay (Ölüm)', 'Yargısal Karar (Kesin Hüküm)' ve 'Parlamento Kararı (İstifa)' şeklinde gruplandırarak ezberleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 2 / 4Next