Milletvekilliğinin Sona Ermesi

68 questions

Question 41Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatının sona ermesi; bazı hallerde kendiliğinden, bazı hallerde mahkeme kararının bildirilmesiyle, bazı hallerde ise TBMM Genel Kurulu'nun alacağı bir karar ile gerçekleşebilir. Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliği sıfatının düşmesi için TBMM Genel Kurulu tarafından bir parlamento kararı alınması zorunludur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin üyelikten istifa etmesi

Answer

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu kararı gerekir.
Milletvekilinin istifa etmesi durumunda, istifanın geçerli olup olmadığı Başkanlık Divanı'nca incelenir ve ardından TBMM Genel Kurulu'nda oylanarak kabul edilmesi gerekir. Bu bir 'Parlamento Kararı'dır. Diğer durumlarda ise (ölüm, Cumhurbaşkanı seçilme, bakan atanma) üyelik herhangi bir iradi oylama süreci olmaksızın, hukuki veya fiili durumun gerçekleşmesiyle kendiliğinden sona erer.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme nedenlerini kategorize etme
Milletvekilliği; kendiliğinden, bildirimle veya Meclis kararıyla sona erer.
Anayasal usullerin birbirinden farkını anlamak için sınıflandırma yapılmalıdır.
2
Meclis kararı gereken durumları belirleme
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık (milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar) durumları Meclis kararı gerektirir.
Bu hallerde bir irade beyanı veya durum tespiti üzerine Genel Kurul'un oylama yapması şarttır.
3
Seçenekleri karşılaştırma
İstifa dışındaki seçeneklerin (atama, bildirim, ölüm, CB seçilme) tamamı oylama gerektirmeyen hallerdir.
İstifa dilekçesinin verilmesi tek başına yeterli değildir, Meclis'in bu istifayı kabul etmesi gerekir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesinde hangi durumların bir 'oylama' (parlamento kararı) gerektirdiğini hatırlayın.
2
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık dışındaki tüm hallerde üyelik ya kendiliğinden ya da bir kararın Meclis'te okunmasıyla düşer.
3
Mahkeme kararlarının Genel Kurul'da okunması bir bildirimdir, karar alma (oylama) değildir; ancak istifanın kabulü için Genel Kurul'un iradesi gerekir.

Practice More

İstifa ve devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılıp açılamayacağını araştırınız.

Alternative Method

Şu tabloyu zihninizde canlandırın: Karar Gerekenler (İstifa, Devamsızlık, Bağdaşmazlık) vs. Diğerleri (Ölüm, Atama, Seçilme, Bildirim).
Estimated Time:1m 0s
Question 42Question →

19821982 Anayasası’nın 8484. ve 8585. maddeleri çerçevesinde milletvekilliğinin sona ermesine ilişkin usul kuralları incelendiğinde; üyeliğin düşmesi için Genel Kurulda gizli oylama yapılmasının şart olduğu, kararın alınması için **üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 kabul oyu) aranmadığı ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine** iptal başvurusunun yapılabildiği durum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti veya görevi sürdürmekte ısrar edilmesi

Answer

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti veya görevi sürdürmekte ısrar edilmesi durumunda, üyeliğin düşmesine 'gizli oylama' ile karar verilir, salt çoğunluk aranmaz ve yargı yolu açıktır.
Doğru cevap olan bağdaşmazlıkta ısrar durumu, Anayasa'da hem gizli oylama şartına bağlanmış hem basit çoğunlukla karar alınabilen hem de Anayasa Mahkemesi denetimine tabi kılınmış tek düşme halidir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Mahkemesi (AYM) denetimine tabi olan durumları belirle.
İstifa, bağdaşmazlıkta ısrar ve devamsızlık.
Anayasa'nın 8585. maddesi sadece bu üç durum için milletvekiline veya bir diğer üyeye 77 gün içinde AYM'ye başvurma hakkı tanır.
2
Bu üç durum arasından 'gizli oylama' şartı olanı tespit et.
Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar edilmesi.
Anayasa'nın 8484. maddesinin 22. fıkrası açıkça 'Genel Kurulca gizli oyla karar verilir' hükmünü içermektedir.
3
Çoğunluk şartlarını karşılaştır.
Devamsızlıkta 301301 (salt çoğunluk) gerekirken, bağdaşmazlıkta basit çoğunluk yeterlidir.
Anayasa sadece devamsızlık (84/484/4) için özel bir nitelikli çoğunluk öngörmüştür; bağdaşmazlıkta (84/284/2) ise genel kural (basit çoğunluk) işler.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve Yargısal Denetimi

Hints

1
Üyeliğin düşmesi için Meclis kararı gereken haller ile kendiliğinden sona eren halleri (ölüm, atanma vb.) ayırt etmelisiniz.
2
Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu (8585. md) sadece istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık kararları için mümkündür.
3
Anayasa metninde sadece bağdaşmazlık (84/284/2) için 'gizli oylama' ifadesi açıkça kullanılmıştır; devamsızlık için ise 'salt çoğunluk' vurgusu vardır.

Practice More

Milletvekilliği düşürülen bir üyenin Anayasa Mahkemesine başvuru sürelerini ve mahkemenin karar verme süresini tekrar ediniz.

Alternative Method

Sona erme hallerini 'Mahkeme Kararı', 'Kendiliğinden' ve 'Meclis Kararı' olarak üç sütunlu bir tabloda gruplandırarak oylama usullerini yanlarına not edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 43Question →

19821982 Anayasası’na göre, milletvekilliğinin sona ermesi bazı durumlarda herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden gerçekleşirken, bazı durumlarda ise Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Genel Kurulu’nun karar alması gerekmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi milletvekilliğinin sona ermesi için **TBMMTBMM Genel Kurulu kararı** gereken durumlardan biridir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin istifa etmesi

Answer

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda vekilliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu kararı gerekir.
Milletvekilinin istifa etmesi durumunda, bu istifanın geçerli sayılarak milletvekilliğinin düşmesine karar verilmesi için TBMMTBMM Genel Kurulu tarafından oylama yapılması gerekir. Bu durum, Meclis'in kurumsal iradesini gerektiren bir parlamento kararıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme usullerini kategorize etme
Milletvekilliği; kendiliğinden, bildirimle (kesin hüküm/kısıtlanma) veya Meclis kararıyla (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) sona erer.
Soru kökünde özellikle 'Meclis kararı' gerektiren durum sorulmaktadır.
2
Seçenekleri bu kategorilere göre eleme
Ölüm, Cumhurbaşkanı seçilme ve Bakan atanma 'kendiliğinden' gerçekleşir. Dokunulmazlığın kalkması ise üyeliği bitirmez.
Yanlış kategorideki seçenekleri ayıklamak doğru cevaba ulaştırır.
3
Doğru seçeneği teyit etme
İstifa, Meclis Genel Kurulu'nda yapılacak bir oylama (adi çoğunluk) sonucunda kabul edilirse vekillik düşer.
Anayasa'nın 8484. maddesi uyarınca istifa, Meclis kararı gerektiren haller arasındadır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri (Meclis Kararı vs. Kendiliğinden)

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesi hallerini 'Meclis'in oylama yapması gerekenler' ve 'hiçbir oylamaya gerek olmayanlar' olarak ikiye ayırın.
2
Meclis kararı gerektiren sadece üç durum vardır: İstifa, devamsızlık ve vekillikle bağdaşmayan bir görevde ısrar etme.
3
Ölüm veya Cumhurbaşkanı seçilme gibi durumlar birer 'olay' veya 'atama' sonucudur; ancak istifa eden bir vekilin durumunu Meclis Genel Kurulu oylayarak onaylar.

Practice More

Milletvekilliğinin düşürülmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapılabilecek itiraz sürecini ve sürelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 44Question →

1982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatının sona ermesi; bazı hallerde kendiliğinden, bazı hallerde kesinleşmiş bir yargı kararının bildirilmesiyle, bazı hallerde ise TBMM Genel Kurulu tarafından karar alınmasıyla gerçekleşir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi milletvekilliğinin sona ermesi için TBMM Genel Kurulu tarafından bir karar alınmasını gerektiren hallerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden istifa etmesi

Answer

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu kararı gereklidir.
1982 Anayasası'nın 84. maddesine göre; istifa eden milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesi, istifanın geçerli olduğunun TBMM Başkanlık Divanınca tespit edilmesinden sonra, TBMM Genel Kurulunca kararlaştırılır. Bu durum 'Meclis Kararı' ile sona ermenin en temel örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme usullerini kategorize edin.
Kendiliğinden, Bildirimle ve Meclis Kararıyla olmak üzere üç temel yöntem vardır.
Anayasa her durum için farklı bir prosedür öngörmüştür.
2
Meclis kararı gerektiren özel durumları belirleyin.
İstifa, devamsızlık ve milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar etme (bağdaşmazlık) durumlarında Meclis kararı alınır.
Bu durumlar milletvekilinin iradesine veya davranışına bağlı olduğu için Meclis onayı mekanizması işletilir.
3
Diğer seçeneklerin usullerini karşılaştırın.
Kesin hüküm ve kısıtlanma bildirimle; CB yardımcısı atanma kendiliğinden sona ermedir. Dokunulmazlığın kalkması ise üyeliği düşürmez.
Hukuki ayrımın netleştirilmesi için yanlış seçeneklerin elenmesi gerekir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Milletvekilliğinin düşmesi için oylama yapılan durumlar ile sadece bir belgenin okunmasıyla biten durumları ayırın.
2
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık hallerinde Meclis'in irade beyanı (kararı) gerekir.
3
Seçeneklerdeki 'istifa' durumu, Başkanlık Divanı tespitinden sonra Genel Kurul'un salt çoğunlukla kabulüne bağlıdır.

Practice More

Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi için gereken 'nitelikli çoğunluk' oranını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Ezberlemek yerine mantık yürütün: Eğer bir durum yargı kararına (kesin hüküm, kısıtlanma) veya kişinin başka bir makama atanmasına (CB yardımcısı) bağlıysa Meclis'in oylama yapması anlamsızdır. Ancak 'istifa' gibi Meclis iç işleyişini ilgilendiren durumlarda Meclis iradesi gerekir.
Estimated Time:50s
Question 45Question →

19821982 Anayasası uyarınca, bir milletvekilinin seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giymesi durumunda milletvekilliği sıfatının sona erme usulü ve bu işleme karşı öngörülen yargısal denetim mekanizması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilliği, kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle kendiliğinden sona erer ve bu işleme karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılamaz.

Answer

Milletvekilliğinin, kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona ermesi ve bu sürece karşı Anayasa Mahkemesi yolunun kapalı olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Doğru cevap, kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle vekilliğin sona erdiğini ve buna karşı yargı yolunun kapalı olduğunu ifade eder. 19821982 Anayasası'nın 8484. maddesine göre kesin hüküm giyme durumunda sona erme bildirimle gerçekleşir. 8585. madde ise sadece Meclis kararı ile yapılan düşürme işlemlerine (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık) karşı Anayasa Mahkemesine itiraz hakkı tanımıştır; bildirim yoluyla sona ermede bu hak yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki nedenin belirlenmesi
Milletvekilinin seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giymesi durumu tespit edildi.
Anayasa'nın 84/284/2. maddesi bu özel durumu düzenlemektedir.
2
Sona erme usulünün analizi
Bu durumda milletvekilliği, kararın TBMM Genel Kuruluna bildirilmesiyle (okunmasıyla) sona erer.
İstifa veya devamsızlıktan farklı olarak bir oylama (Meclis kararı) yapılmaz.
3
Yargısal denetim imkanının kontrolü
Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca bu işlem için Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
Yargı yolu sadece istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık nedeniyle alınan 'Meclis kararları' için açıktır; bildirimler için kapalıdır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Kesin Hüküm Bildirimiyle Sona Ermesi

Hints

1
Milletvekilliğinin düşmesi için her zaman Meclis'in oylama yapması gerekip gerekmediğini düşünün.
2
Anayasa'nın 8585. maddesine göre Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilecek üç özel durum vardır: İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık.
3
Kesin hüküm giyme durumunda vekillik bir 'Parlamento Kararı' ile değil, mahkeme kararının Genel Kurulda 'okunmasıyla' biter. Bu fark yargı yolunun kapalı olmasının temel sebebidir.

Practice More

Milletvekilliğinin düşürülmesi kararına karşı Anayasa Mahkemesine başvuru sürelerini ve karara bağlanma sürelerini gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 46Question →

19821982 Anayasası’na göre, bir milletvekilinin "meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü katılmaması" (devamsızlık) nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesi süreci ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Düşme kararı TBMM Genel Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınır ve bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Answer

Milletvekilliğinin devamsızlık nedeniyle düşürülmesi için TBMM Genel Kurulu'nun üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile karar alması gerekir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.
Milletvekilliğinin sona ermesi usullerinden biri olan devamsızlık durumunda, TBMM Genel Kurulu üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) ile üyeliğin düşmesine karar verir. Bu karar bir parlamento kararı olduğundan, milletvekili veya bir başka milletvekili kararın anayasaya veya içtüzüğe aykırılığı iddiasıyla 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Mahkeme ise 1515 gün içinde kesin kararını verir.

Step-by-Step Solution

1
Durumu Tespit Etme
Milletvekilinin bir ayda özürsüz/izinsiz 55 birleşim günü devamsızlığı belirlenir.
Anayasa'nın 8484. maddesine göre devamsızlık özel bir usule tabidir.
2
Oylama Çoğunluğunu Belirleme
Düşme kararı için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 vekil) gerekir.
İstifa ve bağdaşmazlık için basit çoğunluk yeterliyken, devamsızlık için nitelikli bir çoğunluk aranır.
3
Yargı Yolunu İnceleme
Karardan itibaren 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.
Parlamento kararları kural olarak yargı denetimine tabi değildir ancak milletvekilliğinin düşmesi gibi istisnai hallerde yargı yolu açıktır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Meclis Kararı ile Sona Ermesi ve Yargısal Denetim

Hints

1
Milletvekilliği; kendiliğinden, bildirimle veya Meclis kararıyla sona erebilir. Devamsızlık hangi kategoriye girer?
2
Meclis kararıyla düşme hallerinde (İstifa, Devamsızlık, Bağdaşmazlık) Anayasa Mahkemesine başvuru hakkı her zaman vardır.
3
Devamsızlık için gereken oy sayısı, Meclis'in en temel karar yeter sayısı olan üye tamsayısının salt çoğunluğudur (301301).

Practice More

Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumundaki oylama çoğunluğunu devamsızlık ile karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
Question 47Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatının sona ermesi süreciyle ilgili olarak; üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu tarafından karar alınması gereken durumlar ile mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle üyeliğin kendiliğinden sona erdiği durumlar arasındaki farklar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma sebebiyle sona ermesi hallerinde, üyelik sıfatı mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle kendiliğinden düşer ve bu süreçte Genel Kurulun oylama yapması gerekmez.

Answer

Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma nedeniyle sona ermesi durumunda, üyelik mahkeme kararının Genel Kurulda okunmasıyla/bildirilmesiyle kendiliğinden sona erer ve Meclis oylaması yapılmaz.
Doğru olan ifade, kesin hüküm giyme ve kısıtlanma hallerinde Meclis'in bir oylama yapmadığı, sadece mahkeme kararının okunmasıyla üyeliğin sona erdiğidir. Bu durum Anayasa'nın 8484. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğini sona erdiren halleri sınıflandırın.
Üyeliğin sona ermesi; kendiliğinden (ölüm, CB seçilme vb.), Meclis kararıyla (istifa, devamsızlık, bağdaşmayan görev) ve mahkeme kararı bildirimiyle (kesin hüküm, kısıtlanma) gerçekleşir.
Sürecin oylama gerektirip gerektirmediğini anlamak için hukuki dayanağı belirlemek gerekir.
2
Mahkeme kararına dayalı sona erme usulünü inceleyin.
Kesin hüküm giyme veya kısıtlanma durumlarında, yargı kararı TBMM Genel Kurulu'na bildirilir (okunur). Bu işlem bir 'bildirim' niteliğindedir.
Anayasa, yargı organının verdiği kesinleşmiş kararların yasama organı tarafından tekrar oylanmasına izin vermez.
3
Meclis kararı gerektiren hallerle kıyaslayın.
İstifa ve bağdaşmayan görevde ısrar için adi çoğunluk, devamsızlık için ise üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile karar alınması gerekir.
İradilik veya disiplin suçu içeren hallerde Meclis'in takdir yetkisi oylama yoluyla kullanılır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesinde Bildirim vs. Karar Ayrımı

Hints

1
Milletvekilliğinin sona erme hallerinden hangilerinin Meclis'te oylama gerektirdiğini, hangilerinin sadece bir duyuruyla gerçekleştiğini düşünün.
2
Yargı organları tarafından verilen kesinleşmiş kararlar (hüküm giyme gibi) Meclis'te tekrar oylanmaz; sadece duyurulur.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürelerini ve mahkemenin karar verme süresini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 48Question →

19821982 Anayasası'na göre, milletvekilliği sıfatının sona ermesi "kendiliğinden", "TBMM Genel Kurulu kararı ile" veya "kesin hüküm/kısıtlanma kararının Genel Kurula bildirilmesi" şeklinde gerçekleşebilir.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliği sıfatı TBMM Genel Kurulu tarafından bir karar alınmasına gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi

Answer

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi
Cumhurbaşkanı seçilen bir kişinin milletvekilliği, seçildiği anda herhangi bir meclis kararına veya bildirime gerek kalmaksızın otomatik olarak düşer. Bu durum, kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme hallerini sınıflandırın.
Sona erme halleri: Kendiliğinden (Ölüm, CB seçilme), Meclis Kararı (İstifa, Devamsızlık, Bağdaşmazlık) ve Bildirim (Hüküm giyme, Kısıtlanma).
Soruda istenen 'kendiliğinden' kategorisini belirlemek için tüm usulleri bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki durumların hangi hukuki prosedüre tabi olduğunu kontrol edin.
Cumhurbaşkanı seçilme kuralı otomatik bir sonuç doğurur.
Anayasa'nın yürütme ve yasama arasındaki ayrılık ilkesi gereği bir kişi aynı anda hem CB hem MV olamaz.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesinde bazı durumlar TBMM oylaması gerektirir, bazıları ise otomatik gerçekleşir.
2
Ölüm gibi, bir kişinin başka bir yüksek makama (Cumhurbaşkanlığı gibi) seçilmesi de meclis kararına ihtiyaç duymaz.
3
İstifa ve devamsızlık Meclis kararı gerektirirken; Cumhurbaşkanı seçilme anayasal olarak üyeliği doğrudan bitirir.

Practice More

Milletvekilliği sona erdiğinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilecek durumları (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık) inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 49Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatı; kendiliğinden, Meclis kararı veya kesin yargı hükmünün Genel Kurula bildirimi gibi farklı usullerle sona erebilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi milletvekilliği sıfatını sona erdiren durumlardan biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin hakkında yürütülen bir ceza soruşturması nedeniyle yasama dokunulmazlığının Meclis tarafından kaldırılması

Answer

Milletvekilinin hakkında yürütülen bir ceza soruşturması nedeniyle yasama dokunulmazlığının Meclis tarafından kaldırılması
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı, bir milletvekilinin sadece isnat edilen suçla ilgili olarak yargılanabilmesini sağlar. Bu süreçte kişinin milletvekilliği sıfatı, özlük hakları ve Meclis çalışmalarına katılma yetkisi devam eder. Ancak yargılama sonucunda 'milletvekili seçilmeye engel' bir suçtan kesin hüküm giyilirse ve bu karar Genel Kurulda okunursa milletvekilliği sona erer.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme nedenlerini gruplandır.
Kendiliğinden (Ölüm, CB seçilme vb.), Meclis Kararı (İstifa, Devamsızlık, Bağdaşmazlık) ve Bildirim (Kesin hüküm, Kısıtlanma).
19821982 Anayasası Madde 8484 hükümlerini analiz etmek için gereklidir.
2
Yasama dokunulmazlığının niteliğini kontrol et.
Yasama dokunulmazlığı (Madde 8383), sadece cezai takibata karşı sağlanan geçici bir korumadır.
Dokunulmazlığın kaldırılmasının statü üzerindeki etkisini belirlemek için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki durumların hukuksal sonucunu karşılaştır.
Yasama dokunulmazlığı kalkan kişinin milletvekilliği devam eder; sadece o suçtan yargılanabilir hale gelir.
Milletvekilliği sıfatını sona erdirmeyen seçeneği bulmak için son adımdır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesi ve Dokunulmazlık Ayrımı

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesi ile sadece yargılanabilir hale gelmek arasındaki farkı düşünün.
2
Dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekili, mahkemede yargılanırken aynı zamanda Meclis'te oy kullanmaya devam edebilir mi?
3
Kesinleşmiş bir mahkeme kararı (hüküm) okunmadan önce, sadece dokunulmazlığın kaldırılmış olması üyeliği düşürmez.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapılabilecek itiraz sürecini (7 gün - 15 gün kuralı) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Nedenleri kategorize edin: Meclis Kararı (İstifa, Devamsızlık, Bağdaşmazlık), Bildirim (Kesin Hüküm, Kısıtlanma) ve Kendiliğinden (Ölüm, CB seçilme). Bu listede yer almayan durum 'sona erme' nedeni değildir.
Estimated Time:45s
Question 50Question →

19821982 Anayasası uyarınca, bir milletvekilinin "kısıtlanmasına" (mahkuriyetine) ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararının bulunması durumunda, milletvekilliği sıfatının sona ermesiyle ilgili usul aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kesinleşmiş yargı kararının Meclis Genel Kuruluna bildirilmesiyle vekillik kendiliğinden düşer.

Answer

Milletvekilliği, kesinleşmiş yargı kararının Meclis Genel Kuruluna bildirilmesiyle kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 8484. maddesine göre; milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma (mahkuriyet) nedeniyle sona ermesi, bu durumdaki kesinleşmiş mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle gerçekleşir. Bu süreçte bir oylama yapılmaz, bildirimle birlikte vekillik sıfatı hukuken sona erer.

Step-by-Step Solution

1
Durumun hukuki niteliğini belirle
Kısıtlanma (medeni hakları kullanma ehliyetinin mahkemece sınırlandırılması).
Anayasa'nın 8484. maddesi uyarınca hangi durumun hangi usulle sona ereceğini belirlemek için temel teşhistir.
2
Anayasal usulü hatırla
Kısıtlanma ve kesin hüküm giyme "bildirim" (ilan) usulüne tabidir.
Bu durumlarda yargı organı kararı vermiş olduğundan, Meclis'in yeni bir takdir yetkisi veya oylama yapması söz konusu değildir.
3
Sonucu doğrula
Karar Genel Kurulda okunduğu an vekillik düşer.
Hukuki kesinlik ve yasama-yargı organları arasındaki görev paylaşımı gereği bildirim yeterlidir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesinde Bildirim Usulü

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesi nedenleri 'Meclis Kararı Gerekenler' ve 'Kendiliğinden/Bildirimle Sona Erenler' olarak ikiye ayrılır.
2
Kısıtlanma ve kesin hüküm giyme durumlarında zaten bir mahkeme kararı vardır; Meclis bu kararı sadece ilan eder.
3
Bu durumda herhangi bir oylama (sayısal çoğunluk) aranmaz, kararın Genel Kurula bildirilmesi yeterlidir.

Practice More

İstifa ve devamsızlık durumlarında aranan Meclis karar yeter sayılarını ve bu kararlara karşı yargı yolunu inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 51Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatının sona ermesi usulleri ve bu işlemler üzerine yapılabilecek yargısal başvurularla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyen milletvekilinin üyeliği, kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona erer ve bu işleme karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılamaz.

Answer

Seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giyen milletvekilinin üyeliğinin bildirimle sona ermesi ve bu işleme karşı Anayasa Mahkemesine özel itiraz yolunun kapalı olması doğrudur.
Doğru ifadeye göre, seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giyilmesi durumunda milletvekilliği, bu kararın Genel Kurula bildirilmesiyle (herhangi bir oylama yapılmadan) sona erer. Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca bu bildirim işlemi, AYM'ye taşınabilen 'milletvekilliğinin düşürülmesi kararları' (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık) arasında yer almaz.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme usullerini kategorize et.
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık durumları 'Meclis Kararı' ile; kesin hüküm ve kısıtlanma durumları 'Genel Kurula Bildirim' ile; ölüm ve atanma gibi durumlar ise 'Kendiliğinden' gerçekleşir.
Anayasa'nın 8484. maddesinde her durum için farklı bir prosedür öngörülmüştür.
2
Anayasa Mahkemesine (AYM) başvuru imkanını (8585. Madde) kontrol et.
AYM'ye 77 gün içinde iptal başvurusu yapma hakkı sadece istifa (84/184/1), bağdaşmazlık (84/384/3) ve devamsızlık (84/484/4) kararları için tanınmıştır.
Kesin hüküm giyme (84/284/2) bir parlamento kararı değil, mahkeme kararının bildirilmesi (malumun ilanı) niteliğinde olduğu için özel denetime tabi tutulmamıştır.
3
Seçeneklerdeki sayısal ve prosedürel verileri doğrula.
Devamsızlık için 301301 oy şartı doğru ancak 'kendiliğinden' ifadesi yanlıştır. Bağdaşmazlıkta ise 301301 değil, basit çoğunluk aranır.
Anayasa'da her sona erme hali için farklı nitelikli çoğunluklar veya otomatik süreçler belirlenmiştir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesi ve Yargısal Denetim

Hints

1
Hangi durumların bir 'Meclis kararı' (oylama) gerektirdiğini, hangilerinin ise sadece bir 'bildirim' olduğunu ayırt edin.
2
Anayasa Mahkemesine 77 gün içinde itiraz edilebilen durumlar sadece Madde 8484'ün 11, 33 ve 44. fıkralarıdır.
3
Kesin hüküm giyme Madde 84/284/2'de yer alır ve 8585. maddedeki özel denetim kapsamında değildir.

Practice More

Milletvekilliğinin sona ermesi durumunda AYM'ye yapılan başvurunun süresi (77 gün) ve mahkemenin karar verme süresini (1515 gün) tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 52Question →

1982 Anayasası'nda düzenlenen "milletvekilliğinin sona ermesi" halleri, sona erme usulleri ve bu işlemlere karşı öngörülen yargısal denetim yolları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giymesi halinde üyelik, bu konudaki kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona erer ve bu işleme karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulamaz.

Answer

Milletvekilinin kesin hüküm giymesi durumunda üyelik, kesin kararın Genel Kurula bildirilmesiyle (okunmasıyla) sona erer ve bu işlem için Anayasa Mahkemesine 7 gün içinde başvuru yolu (Anayasa m. 85) öngörülmemiştir.
Milletvekilinin seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giymesi veya kısıtlanması durumunda üyelik, kesinleşmiş yargı kararının TBMM Genel Kurulunda okunması (bildirim) ile sona erer. Bu işlem bir oylama (karar) içermediği için Anayasa'nın 85. maddesinde belirtilen Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu hakkı bu durum için geçerli değildir.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme nedenlerini gruplandırın.
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık 'Meclis Kararı' gerektirir; kesin hüküm giyme ve kısıtlanma 'Bildirim' ile olur; ölüm ve CB seçilme 'Kendiliğinden' gerçekleşir.
Her durumun hukuki usulü ve yargısal denetimi farklıdır.
2
Anayasa'nın 85. maddesindeki yargı yolunu analiz edin.
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık kararları için 7 gün içinde AYM'ye başvuru ve 15 gün içinde karar verme süreci vardır.
Bu madde sadece Parlamento Kararı ile düşme hallerini kapsar; bildirimle düşme hallerini kapsamaz.
3
Seçenekleri bu usul ve denetim farklarına göre değerlendirin.
Kesin hüküm giyme durumunun bildirimle gerçekleştiği ve bu işleme karşı özel yargı yolunun kapalı olduğu sonucuna ulaşılır.
Yargısal denetim ancak Meclis'in irade beyanı (oylama) olan kararlar için öngörülmüştür.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesi; kendiliğinden, Meclis kararıyla veya bildirimle gerçekleşebilir. Her birinin usulü farklıdır.
2
Anayasa Mahkemesine (AYM) 7 gün içinde başvuru hakkı sadece Parlamento Kararı (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık) ile düşme durumlarında vardır.
3
Kesin hüküm giyme durumunda Meclis oylama yapmaz, sadece mahkeme kararı Genel Kurulda okunur. Bu bir 'bildirim' işlemidir.

Practice More

Milletvekilliği düşürülen bir üyenin AYM'ye başvuru süreci ile dokunulmazlığı kaldırılan üyenin başvuru sürecini karşılaştıran bir tablo hazırlayın.
Estimated Time:2m 0s
Question 53Question →

19821982 Anayasası'na göre, bir milletvekilinin milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görev veya hizmeti sürdürmekte ısrar etmesi durumunda, üyeliğinin düşmesine ilişkin prosedür aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Karma Komisyonun durumu tespit eden raporu üzerine, TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla karar verilir.

Answer

Karma Komisyonun raporu üzerine TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oylama ile karar verilmesi gerekir.
Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda, üyelik kendiliğinden düşmez. Anayasa'nın 8484. maddesi uyarınca, yetkili Karma Komisyonun bu durumu tespit eden raporu TBMM Genel Kurulu'na sunulur ve Genel Kurul gizli oylama ile üyeliğin düşmesine karar verir.

Step-by-Step Solution

1
Durumun tespiti ve rapor aşaması
Milletvekilinin bağdaşmayan görevde ısrar ettiğinin Karma Komisyon (Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden kurulu komisyon) tarafından raporlanması sağlanır.
Üyeliğin düşürülmesi için teknik ve hukuki bir inceleme yapılması anayasal zorunluluktur.
2
Genel Kurul görüşmesi ve oylama usulü
Hazırlanan rapor Genel Kurul gündemine alınır ve oylama 'gizli oy' usulüyle gerçekleştirilir.
Milletvekilliğinin düşürülmesi gibi önemli parlamento kararlarında vekillerin baskı altında kalmadan oy kullanması amaçlanır.
3
Karar yeter sayısının kontrolü
Toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile (karar yeter sayısından az olmamak kaydıyla) karar alınır.
Bağdaşmazlık sebebiyle üyeliğin düşürülmesi için basit bir parlamento kararı yeterlidir.

Key Concept

Milletvekilliği ile Bağdaşmayan İşlerde Israr Durumunda Üyeliğin Düşmesi Usulü

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesi hallerini 'Meclis Kararı Gerektirenler' ve 'Gerektirmeyenler' olarak ayırmayı deneyin.
2
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık durumlarında üyeliğin düşmesi için mutlaka bir oylama yapılması gerekir.
3
Bağdaşmazlık durumunda oylamanın şekli 'gizli oy', yetkili organ ise 'Genel Kurul'dur.

Practice More

Milletvekilliği düşen bir kişinin Anayasa Mahkemesi'ne kaç gün içinde başvurabileceğini ve mahkemenin ne kadar sürede karar vermesi gerektiğini inceleyin.

Alternative Method

Tablo üzerinden ezberleme yöntemi: 'İstifa, Devamsızlık, Bağdaşmazlık = Meclis Kararı / Ölüm, Seçilme, Atanma = Kendiliğinden / Kesin Hüküm, Kısıtlanma = Bildirim' formülünü kullanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 54Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği statüsünün sona ermesi ve bu süreçteki yargısal denetim yolları ile ilgili olarak;

I.I. Milletvekilinin istifasının TBMM Genel Kurulunca kabul edilmesi,
II.II. Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmama nedeniyle üyeliğin düşürülmesi,
III.III. Yasama dokunulmazlığının TBMM Genel Kurulu tarafından kaldırılması,
IV.IV. Milletvekili seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyilmesinin Genel Kurula bildirilmesi

durumlarından hangilerinde hem milletvekilliği sıfatı sona erer hem de bu işleme karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir?

Show answer & explanation

Answer: II ve IIII

Answer

Milletvekilliğinin hem sona erdiği hem de Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olduğu durumlar istifa ve devamsızlıktır.
Doğru yanıt olan seçenek, hem üyeliğin sona erdiği hem de Anayasa Mahkemesi denetiminin mümkün olduğu istifa ve devamsızlık durumlarını içermektedir. Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca; istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık nedeniyle verilen düşme kararları ile dokunulmazlığın kaldırılması kararlarına karşı 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir. Bunlar arasından sadece istifa ve devamsızlık üyeliği sona erdirir.

Step-by-Step Solution

1
Vekilliği sona erdiren durumları tespit et.
İstifa, devamsızlık ve kesin hüküm bildirimi vekilliği sona erdirir. Dokunulmazlığın kaldırılması vekilliği bitirmez.
Sorunun ilk şartı vekilliğin sona ermesidir.
2
19821982 Anayasası Madde 8585 kapsamındaki yargısal denetimi kontrol et.
İstifa, bağdaşmazlık, devamsızlık ve dokunulmazlığın kaldırılması durumlarında Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
Anayasa, sadece belirli parlamento kararları için yedi günlük itiraz süreci öngörmüştür.
3
İki şartı da sağlayan durumları birleştir.
İstifa ve devamsızlık hem vekilliği bitirir hem de yargı denetimine tabidir.
Kesin hüküm bildirimi yargı denetimine (bu madde kapsamında) tabi değildir; dokunulmazlık kalkması ise vekilliği bitirmez.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesi ve Yargısal Denetim

Hints

1
Her sona erme hali için Anayasa Mahkemesine başvurulamaz; sadece Meclis'in iradesiyle alınan belirli kararlar denetime tabidir.
2
Kesin hüküm giyme ve kısıtlılık durumlarında Meclis karar almaz, sadece mahkeme kararı Genel Kurulda okunur ve vekillik kendiliğinden biter.
3
Dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı AYM'ye gidilebilir ancak bu kişinin vekilliği devam eder. Hem vekilliğin bitip hem AYM'ye gidilebildiği sadece 3 durum vardır: istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık.

Practice More

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar etme sürecindeki toplantı ve karar yeter sayılarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 55Question →

19821982 Anayasası uyarınca, milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevi veya hizmeti sürdürmekte ısrar eden bir milletvekilinin üyeliğinin düşürülmesi süreci ve bu kararın yargısal denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Üyeliğin düşmesine Meclis Genel Kurulu tarafından gizli oyla karar verilir; bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulabilir.

Answer

Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda üyelik, TBMM Genel Kurulu tarafından yapılan gizli oylama ve basit çoğunlukla alınan kararla sona erer; bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
Bağdaşmazlık nedeniyle üyeliğin düşürülmesi için Meclis Genel Kurulu'nda gizli oylama yapılması ve kararın toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınması gerekir. Bu karara karşı hem ilgili milletvekili hem de herhangi bir diğer milletvekili, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunabilir.

Step-by-Step Solution

1
Durumun tespiti ve yetkili organın belirlenmesi.
Milletvekilinin bağdaşmayan bir görevi sürdürmesi (ısrar etmesi) durumunda yetkili organ TBMM Genel Kurulu'dur.
Anayasa uyarınca bu durum 'Meclis Kararı ile' düşme halleri arasında yer alır.
2
Oylama usulü ve yeter sayısının analizi.
Gizli oylama yapılır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar verilir.
Milletvekilinin siyasi baskı altında kalmadan özgürce oylanabilmesi için gizli oy şartı getirilmiştir.
3
Yargısal denetim yolunun kontrolü.
Karar bir parlamento kararıdır ve Anayasa Mahkemesi (AYM) denetimine tabidir. Başvuru süresi 7 gün, AYM'nin karar süresi 15 gündür.
Milletvekili haklarının korunması amacıyla anayasal güvence sağlanmıştır.

Key Concept

Bağdaşmazlık Sebebiyle Milletvekilliğinin Düşürülmesi Usulü

Hints

1
Milletvekilliğinin sona ermesinde; istifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık durumlarında TBMM kararı gerekir.
2
Bağdaşmazlık nedeniyle düşürülme oylamasında, diğerlerinden farklı olarak 'Gizli Oy' kuralı uygulanır.
3
Karar alındıktan sonra yargı yolu açıktır; 7 gün başvuru, 15 gün kesin karar süresi kuralını hatırlayın.

Practice More

Milletvekilliğinin 'kendiliğinden', 'bildirimle' ve 'Meclis kararıyla' sona erdiği halleri bir tablo üzerinde karşılaştırarak çalışmanız kalıcılığı artıracaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 56Question →

19821982 Anayasası'na göre, milletvekilliği sıfatının sona ermesi ve bu sürece ilişkin öngörülen usul ve esaslar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis çalışmalarına bir ay içinde toplam beş birleşim günü özürsüz veya izinsiz katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Answer

Meclis çalışmalarına devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesine üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilmesi ve bu karara karşı yargı yolunun açık olması doğru ifadedir.
Doğru ifade, meclis çalışmalarına devamsızlık durumunda üyeliğin düşmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) gerektiğini ve bu işleme karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulabileceğini belirtmektedir. Bu, Anayasa'nın 8484. ve 8585. maddelerine tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme nedenlerini gruplandırın.
Kendiliğinden sona erme (ölüm, atanma, dönem sonu vb.) ve Meclis kararıyla sona erme (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) ayrımı yapılır.
Anayasal usuller bu iki ana gruba göre farklılık gösterir.
2
Devamsızlık durumunun özel şartlarını inceleyin.
Bir ayda 55 birleşim günü devamsızlık durumunda üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) aranır.
Devamsızlık, Meclis kararı gerektiren haller arasında en yüksek nitelikli çoğunluğu gerektiren durumdur.
3
Yargısal denetim imkanını kontrol edin.
Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca; istifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık kararları için Anayasa Mahkemesine (AYM) başvurulabilir.
Milletvekilinin savunma hakkı ve temsil güvencesi kapsamında yargı yolu açık tutulmuştur.

Key Concept

Milletvekilliğinin Meclis Kararıyla Düşürülmesinde Nitelikli Çoğunluk ve Yargısal Denetim

Hints

1
Milletvekilliğinin düşmesi durumlarını 'Meclis Kararı Gerektirenler' ve 'Kendiliğinden/Bildirimle Düşenler' olarak ayırın.

Practice More

Anayasa Mahkemesinin milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin kararlara karşı yapılan başvuruları kaç gün içinde sonuçlandırmak zorunda olduğunu araştırınız (1515 gün).
Estimated Time:1m 30s
Question 57Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatı; bazı hallerde TBMM Genel Kurulu tarafından alınan bir parlamento kararı ile, bazı hallerde ise herhangi bir kurul kararına gerek kalmaksızın "kendiliğinden" sona ermektedir.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliği sıfatı bir Meclis kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanması

Answer

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanması durumunda milletvekilliği kendiliğinden sona erer.
Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanması, 19821982 Anayasası uyarınca üyeliği kendiliğinden sona erdiren hallerden biridir. Bu durumda TBMM Genel Kurulu'nun ayrıca bir düşme kararı almasına veya oylama yapmasına gerek yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme usullerini kategorize etme
Milletvekilliğinin sona ermesi "Meclis Kararı Gerekenler" ve "Kendiliğinden Sona Erenler" olarak ikiye ayrılır.
Soruda bizden kendiliğinden (herhangi bir oylama yapılmadan) sona eren durum istenmektedir.
2
Atama ve seçilme durumlarını inceleme
Cumhurbaşkanı seçilme, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanma gibi durumlar milletvekilliği ile bağdaşmadığı için sıfatı doğrudan bitirir.
20172017 Anayasa değişikliği ile yürütme ve yasama organları arasındaki ayrım netleştirilmiştir.
3
Diğer seçenekleri eleme
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık Meclis oylamasına tabidir; dokunulmazlığın kalkması ise üyeliği bitirmez.
Hukuki prosedürlerin karıştırılmaması gerekmektedir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Kendiliğinden sona erme, Meclis'te oylama yapılmasına gerek olmayan durumları ifade eder.
2
Yürütme organında (Cumhurbaşkanlığı kabinesinde) görev almanın milletvekilliği ile olan ilişkisini düşünün.
3
İstifa ve devamsızlık gibi durumlarda Meclis iradesi gerekirken, bakanlık gibi bir makama atanmak doğrudan üyeliği bitirir.

Practice More

Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme nedeniyle sona ermesi durumunda prosedürün nasıl işlediğini (bildirim usulü) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 58Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliğinin sona ermesi; bazı hallerde Meclis kararı ile, bazı hallerde ise kendiliğinden veya bir bildirimin yapılmasıyla gerçekleşmektedir. Anayasa'nın 8585. maddesinde düzenlenen Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu hakkı, yalnızca belirli düşme sebepleri ve dokunulmazlığın kaldırılması kararları için öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliğinin sona ermesine yönelik sürecin tamamlanmasıyla birlikte, ilgili milletvekilinin veya bir başka milletvekilinin yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurarak kararın iptalini isteme hakkı bulunmamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyme veya kısıtlanma durumunun Genel Kurul'a bildirilmesi

Answer

Seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyme veya kısıtlanma durumunun Genel Kurul'a bildirilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılamaz.
Doğru cevap olan kesin hüküm giyme veya kısıtlanma durumunda, milletvekilliği Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'na bu durumun bildirilmesiyle kendiliğinden sona erer. Anayasa'nın 8585. maddesi, yalnızca Meclis'in iradi bir karar aldığı istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık halleri ile yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararlarına karşı Anayasa Mahkemesine başvuru imkânı tanır. Bildirim yoluyla sona ermelerde bir Meclis kararı bulunmadığı için bu yargı yolu kapalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme nedenlerini gruplandırın.
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık Meclis kararıyla; kesin hüküm, kısıtlanma, ölüm veya Cumhurbaşkanı seçilme gibi durumlar ise kendiliğinden/bildirimle gerçekleşir.
Anayasa'nın 85. maddesi yalnızca Meclis kararıyla gerçekleşen belirli düşme hallerini kapsar.
2
Anayasa'nın 85. maddesinin kapsamını analiz edin.
Madde 85; Madde 84'teki 1. (istifa), 4. (bağdaşmazlık) ve 5. (devamsızlık) fıkraları ile yasama dokunulmazlığının kaldırılmasını kapsar.
Kesin hüküm ve kısıtlanma (Madde 84/2) bu sayılanlar arasında yer almaz.
3
Seçenekleri bu hukuki çerçeveye göre değerlendirin.
Kesin hüküm giyme durumunda Meclis bir karar almaz, sadece mahkeme kararı bildirilir. Karar olmadığı için iptal davası yolu da yoktur.
Yargısal denetim, Meclis'in iradi kararlarına karşı bir güvence olarak öngörülmüştür.

Key Concept

Milletvekilliğinin Düşmesine Karşı Yargı Yolu (Anayasa m. 85)

Hints

1
Anayasa'nın 85. maddesi her türlü sona erme halini değil, sadece belirli Meclis kararlarını kapsamına alır.
2
Meclis'in bir karar almayıp sadece bir mahkeme kararını tebliğ aldığı (bildirim) durumları düşünün.
3
Anayasa Mahkemesine başvuru süreci (7 gün içinde başvuru, 15 gün içinde karar) istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık ve dokunulmazlığın kaldırılması halleri için geçerlidir.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararlarında aranan toplantı ve karar yeter sayılarını (örneğin devamsızlık için 301) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 59Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatının sona ermesi; kendiliğinden (otomatik), TBMM Genel Kuruluna bildirimle veya TBMM Genel Kurulu kararıyla gerçekleşebilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde milletvekilliğinin sona erme nedeni, gerçekleşme usulü ve bu işleme karşı **Anayasa Mahkemesine (77 gün içinde) iptal başvurusu** imkanı birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilliğinden istifa etme — TBMM Genel Kurulu kararıyla — Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir

Answer

Milletvekilliğinden istifa edilmesi durumunda vekillik TBMM Genel Kurulu kararıyla sona erer ve bu işleme karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.
Milletvekilliğinden istifa edilmesi durumunda vekillik statüsü, TBMM Genel Kurulu tarafından alınan bir parlamento kararı ile sona erer. Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca, Meclis tarafından alınan bu tür düşme kararlarına karşı, ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunabilir ve Mahkeme bu başvuruyu 1515 gün içinde karara bağlar.

Step-by-Step Solution

1
Sona erme nedenlerini gruplandırın.
İstifa ve devamsızlık 'karar' gerektirirken; ölüm ve bakan atanma 'kendiliğinden', kesin hüküm ve kısıtlanma ise 'bildirimle' gerçekleşir.
Anayasa'nın öngördüğü usul farklılıklarını tespit etmek için gereklidir.
2
19821982 Anayasası Madde 8585 kapsamını belirleyin.
Yalnızca TBMM tarafından alınan 'düşme kararlarına' (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık) karşı Anayasa Mahkemesine gidilebilir.
Yargısal denetimin sınırlarını belirlemek sorunun doğru cevabına ulaşmayı sağlar.
3
Seçeneklerdeki üçlü eşleşmeleri (Neden-Usul-Denetim) kontrol edin.
İstifa durumunun Meclis kararıyla olduğu ve Anayasa Mahkemesi yolunun açık olduğu doğrulanır.
Hatalı olan eşleşmeleri eleyerek doğru veriye ulaşılır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve Yargısal Denetimi (Madde 85)

Hints

1
Anayasa Mahkemesine (Md. 85) başvuru yolu sadece istifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık gibi 'Meclis Kararı' ile düşen haller için geçerlidir.

Practice More

Milletvekilliğinin düşürülmesinde kullanılan toplantı ve karar yeter sayılarını (özellikle devamsızlık hali için 301301) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 60Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliğinin sona ermesiyle ilgili aşağıda verilen durumlardan;

I.I. Milletvekilinin istifa etmesi
II.II. Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi
III.III. Seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giyme kararının Meclis'e bildirilmesi
IV.IV. Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak 11 ay içinde toplam 55 birleşim günü katılmaması

hangilerinde milletvekilliğinin düşmesine "TBMM Genel Kurulu" tarafından yapılacak oylama ile karar verilir?

Show answer & explanation

Answer: II ve IVIV

Answer

Milletvekilliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulu tarafından oylama ile karar verilen durumlar istifa ve meclis çalışmalarına devamsızlıktır.
Milletvekilliğinin sona ermesi usullerinde oylama (Meclis Kararı) sadece istifa, meclis çalışmalarıyla bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar ve devamsızlık hallerinde uygulanır. Verilen öncüllerden istifa ve devamsızlık bu gruba girerken; Cumhurbaşkanı seçilme 'kendiliğinden', kesin hüküm giyme ise 'bildirimle' sona erme kategorisindedir.

Step-by-Step Solution

1
İstifa durumunun incelenmesi
İstifa eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesi, istifanın geçerli olduğu saptandıktan sonra TBMM Genel Kurulu kararıyla gerçekleşir.
Anayasa madde 8484 uyarınca istifa, bir Parlamento Kararı gerektirir.
2
Cumhurbaşkanı seçilme durumunun incelenmesi
Üyelik kendiliğinden sona erer.
Anayasa madde 101101 uyarınca Cumhurbaşkanı seçilenin Meclis üyeliği doğrudan düşer, oylama yapılmaz.
3
Kesin hüküm giyme durumunun incelenmesi
Üyelik bildirimle sona erer.
Anayasa madde 8484 uyarınca kesin hüküm veya kısıtlanma kararı Genel Kurulda okunduğu (bildirildiği) an üyelik düşer; oylama yapılmaz.
4
Devamsızlık durumunun incelenmesi
Üyelik, Genel Kurulun üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 oy) vereceği kararla düşer.
11 ayda 55 birleşim günü devamsızlık hali anayasal olarak oylamaya tabi bir düşme sebebidir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Biçimleri (Kendiliğinden, Bildirimle, Meclis Kararıyla)

Hints

1
Milletvekilliği düşme sebeplerini; bir irade beyanı gerektirenler ve gerektirmeyenler olarak ayırmayı deneyin.
2
Kesinleşmiş yargı kararlarında Meclis'in oylama yapma yetkisi olmadığını, sadece bildirimin yapıldığını hatırlayın.
3
İstifa ve devamsızlık için TBMM İçtüzüğü ve Anayasa uyarınca oylama yapılması zorunludur.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu sürecini ve sürelerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sona erme hallerini bir tablo halinde 'Kendiliğinden', 'Bildirimle' ve 'Kararla' şeklinde gruplandırarak ezberlemek hata payını düşürür.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 3 / 4Next
Milletvekilliğinin Sona Ermesi Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 3 | Examkin