Seçim Dönemi ve Seçim Türleri

64 questions

$1982$ Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) üyeliğinde çeşitli nedenlerle boşalma olması durumunda başvurulan "ara seçim" usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Her seçim döneminde kural olarak sadece bir defa ara seçim yapılabilir.

Ara seçimle Meclise giren milletvekilleri, göreve başladıkları tarihten itibaren yeni bir beş yıllık yasama dönemi için seçilmiş sayılırlar.

Üye tamsayısının yüzde onu (

%10

) boşalmadığı sürece ara seçim yapılması anayasal olarak mümkün değildir.

Genel seçimlerin üzerinden

24

ay geçmedikçe, hiçbir istisna olmaksızın ara seçim kararı alınamaz.

Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç temsilcisinin kalmaması durumunda dahi ara seçim yapılamaz; bu boşluk ancak genel seçimle doldurulur.

Show answer & explanation

Answer: Her seçim döneminde kural olarak sadece bir defa ara seçim yapılabilir.

Answer

Her seçim döneminde kural olarak sadece bir defa ara seçim yapılabilir.

Doğru ifade, her seçim döneminde kural olarak yalnızca bir kez ara seçim yapılabileceğidir. Bu kural, yasama organının sürekliliğini ve seçim maliyetlerini korumak amacıyla getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

Ara seçim kavramını tanımlayın.

Ara seçim, iki genel seçim arasında TBMM üyeliklerinde boşalma olması durumunda yapılan kısmi seçimdir.

Sorunun kapsamını ve hukuki dayanağını belirlemek için gereklidir.

Anayasa'daki sıklık sınırlamasını inceleyin.

1982

Anayasası'nın

78

. maddesi "Her seçim döneminde bir defadan fazla ara seçim yapılamaz" hükmünü içerir.

Anayasal genel kuralı belirlemek için kullanılır.

Süre ve oran kısıtlamalarını kontrol edin.

Genel seçimden

30

ay geçmedikçe yapılamaz, seçime

1

yıl kala yapılamaz; ancak üyeliklerin

%5

'i boşalırsa veya bir il temsilcisiz kalırsa bu süreler esneyebilir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak için teknik detayları netleştirir.

Key Concept

Ara Seçim Kuralları ve Sıklığı

Hints

Ara seçimlerin kaç kez yapılabileceği Anayasa'da açıkça sınırlandırılmıştır.

Bu tür seçimler meclisteki boş koltukları doldurmak içindir ve ana yasama dönemini kesintiye uğratmaz.

Bir yasama döneminde kural olarak sadece bir defa yapılabileceğini hatırlayın.

Practice More

Ara seçimin üç temel istisnası (Kural, %5 boşalma, Temsilcisiz kalma) arasındaki süre farklarını tablo üzerinde çalışabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 62Question →

$1982$ Anayasası'na göre, kural olarak bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Ancak bu kuralın anayasal bir istisnası bulunmaktadır. Buna göre, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi durumunda, mevcut Cumhurbaşkanına bir defa daha aday olma hakkı tanınmıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Cumhurbaşkanının bizzat seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Ülke genelinde savaş hali sebebiyle seçimlerin bir yıl geriye bırakılması

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının salt çoğunluğuyla erken seçim kararı alması

Yüksek Seçim Kurulu'nun seçimlerin yenilenmesine yönelik uygunluk görüşü bildirmesi

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Seçimlerin Meclis tarafından beşte üç çoğunlukla (

360

milletvekili) yenilenmesine karar verilmesi, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde olması halinde ona bir kez daha aday olma hakkı tanıyan tek anayasal durumdur.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanlığı dönem sınırlaması kuralını belirle.

Normal şartlarda bir kimse en fazla

2

dönem Cumhurbaşkanlığı yapabilir.

Anayasal kural budur.

Dönem sınırlamasının istisnasını kontrol et.

1982

Anayasası

116

. maddesindeki istisna bulunur.

Bu istisna sadece belirli bir durumda

3

. kez adaylığa izin verir.

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararını kimin aldığını ayırt et.

Meclis tarafından beşte üç çoğunlukla (

360

vekil) alınan karar bu hakkı doğurur.

Cumhurbaşkanı kendi kararıyla yenilerse bu hak doğmaz; Meclis iradesi şarttır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Seçilme Dönemi ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnası

Hints

Normalde bir kişi en fazla iki kez seçilebilir ancak Meclis kararıyla yapılan erken seçim bu kuralı esnetir.

Bu hakkın doğması için kararın Cumhurbaşkanı tarafından değil, yasama organı tarafından alınması gerekir.

Anayasa'nın

116

. maddesinde geçen beşte üç çoğunluk şartını hatırlayın.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi kararının ardından yeni seçilen Meclis ve Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin kaç yıl olacağını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 63Question →

$1982$ Anayasası’nda $2017$ yılında yapılan değişiklikler ile yasama ve yürütme organlarının seçimlerinin kural olarak birlikte ve aynı gün yapılması esası benimsenmiştir.

Buna göre, aşağıdaki seçim türlerinden hangisi bu "birlikte yapılma" kuralının istisnasını oluşturmaktadır?

Ara seçim

Seçimlerin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yenilenmesi

Seçimlerin Cumhurbaşkanı tarafından yenilenmesi

Beş yıllık normal seçim süresinin dolmasıyla yapılan genel seçim

Savaş sebebiyle ertelenen seçimlerin süresi sonunda yapılması

Show answer & explanation

Answer: Ara seçim

Answer

Ara seçim, yasama ve yürütme seçimlerinin birlikte yapılması kuralının tek istisnasıdır.

Ara seçim, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde ölüm, istifa veya milletvekilliğinin düşmesi gibi sebeplerle boşalma olması halinde başvurulan bir mekanizmadır. Bu seçim türü, sadece boşalan üyeliklerin tamamlanması amacını güttüğünden, ne meclisin tamamının yenilenmesine ne de Cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılmasına yol açar. Bu nedenle

2017

anayasa değişiklikleri ile getirilen "birlikte seçim" kuralının anayasal istisnasıdır.

Step-by-Step Solution

Anayasal genel kuralı belirle

2017

değişikliği ile TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri kural olarak beraber yapılır.

Sistemin uyumlu çalışması ve siyasi istikrarın sağlanması hedeflenmiştir.

Seçim türlerini analiz et

Genel seçimler ve seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) durumlarında her iki seçim de tetiklenir.

Anayasanın

77

. ve

116

. maddeleri bu durumlarda seçimlerin birlikte yapılacağını emreder.

Ara seçim mekanizmasını değerlendir

Ara seçim sadece boşalan milletvekilliği koltuklarını doldurmak içindir.

Ara seçim meclisin tamamını veya Cumhurbaşkanlığı makamını kapsamadığı için bu genel kuralın dışındadır.

Key Concept

Seçimlerin Senkronizasyonu ve Ara Seçim İstisnası

Hints

Hükümet sistemindeki değişiklikle yasama ve yürütme seçimleri kural olarak 'eş zamanlı' hale getirilmiştir.

Hangi seçim türü meclisin tamamını değil, sadece boşalan tekil koltukları doldurmaya yöneliktir?

Ara seçimlerde Cumhurbaşkanı değişmez, sadece boşalan milletvekillikleri için sandığa gidilir.

Practice More

Ara seçimlerin yapılabilmesi için gereken '30 ay' ve '1 yıl' yasaklarını ve bu yasakların istisnalarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 64Question →

$1982$ Anayasası uyarınca, savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkan görülmemesi durumunda, seçimlerin geriye bırakılmasına (ertelenmesine) ilişkin yetkili merci ve süre kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçimleri bir yıl süreyle geriye bırakma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (

TBMM

) aittir ve bu karar her defasında bir yılı geçmemek üzere tekrarlanabilir.

Seçimleri altı ay süreyle geriye bırakma yetkisi Cumhurbaşkanına aittir ve bu karar savaş hali devam ettiği sürece sınırsız uygulanır.

Seçimlerin ertelenmesine Yüksek Seçim Kurulu (

YSK

) karar verir ve erteleme süresi her defasında en fazla iki yıl olabilir.

Seçimleri bir yıl süreyle geriye bırakma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (

TBMM

) aittir ancak bu yetki aynı seçim dönemi içinde sadece bir kez kullanılabilir.

Savaş hali sebebiyle seçimlerin ertelenmesi kararı Cumhurbaşkanının teklifi üzerine Anayasa Mahkemesi tarafından alınır ve süre sınırı bulunmaz.

Show answer & explanation

Answer: Seçimleri bir yıl süreyle geriye bırakma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine ( $TBMM$ ) aittir ve bu karar her defasında bir yılı geçmemek üzere tekrarlanabilir.

Answer

Seçimleri bir yıl süreyle geriye bırakma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (

TBMM

) aittir ve bu karar her defasında bir yılı geçmemek üzere tekrarlanabilir.

Doğru seçenek olan ifadede belirtildiği üzere,

1982

Anayasası'nın

78

. maddesine göre savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkan görülmezse,

TBMM

seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir. Geri bırakma sebebi ortadan kalkmamışsa, bu işlem her defasında bir yılı geçmemek üzere tekrarlanabilir.

Step-by-Step Solution

Seçimlerin ertelenme nedenini belirleme.

1982

Anayasası'na göre seçimlerin geriye bırakılmasının tek anayasal sebebi 'Savaş' halidir.

Anayasa'nın

78

. maddesi seçimlerin sadece savaş durumunda ertelenebileceğini hükme bağlamıştır.

Karar merciini tespit etme.

Karar verme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (

TBMM

) aittir.

Yasama döneminin süresini değiştirme yetkisi doğrudan halkın temsilcisi olan meclisin iradesine bırakılmıştır.

Erteleme süresini ve sınırlarını belirleme.

Erteleme süresi

1

yıldır ve savaş hali bitene kadar her defasında tekrar edilebilir.

Savaşın ne kadar süreceği öngörülemediği için anayasa koyucu birer yıllık dilimlerle tekrara izin vermiştir.

Key Concept

Savaş Sebebiyle Seçimlerin Geriye Bırakılması

Hints

Anayasa'ya göre seçimlerin ertelenmesinin tek bir haklı sebebi vardır: Savaş.

Bu kararı halkı temsil eden en üst yasama organı verir ve süre genellikle tam bir takvim yılıdır.

Karar

TBMM

tarafından alınır, süresi bir yıldır ve savaş bitene kadar tekrarlanması mümkündür.

Practice More

Seçimlerin geriye bırakılması (erteleme) ile seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) arasındaki farkları ve yetkili mercileri karşılaştırınız.

Estimated Time:45s

PreviousPage 4 / 4

Seçim Dönemi ve Seçim Türleri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More