Examkin

Seçim Dönemi ve Seçim Türleri

64 questions

Question 41Question →

1982 Anayasası'na göre ara seçimler; genel seçimlerin üzerinden 3030 ay geçmedikçe yapılamaz ve genel seçimlere 11 yıl kala ara seçime gidilemez. Ancak bazı özel durumlarda bu süre kısıtlamalarına istisna tanınmıştır.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde "genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı" yönündeki anayasal yasak uygulanmaz?

Show answer & explanation

Answer: Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması durumunda, genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı yasağı uygulanmaz.
1982 Anayasası uyarınca, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumu en güçlü istisnadır. Bu durumda hem 'seçimlerin üzerinden 3030 ay geçmesi' hem de 'seçimlere 11 yıl kala yapılamama' kısıtlamaları uygulanmaz ve boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk Pazar seçim yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçimlerin genel kurallarını belirle.
Genel kural: Seçimlerden 3030 ay geçmeli ve genel seçime 11 yıl kala yapılmamalıdır.
Anayasa'nın 78. maddesindeki temel kısıtlamaları hatırlamak gerekir.
2
İstisnai durumları analiz et.
%5\%5 boşalma durumunda sadece 3030 ay yasağı kalkar. Temsilcisiz il durumunda ise hem 3030 ay hem de 11 yıl yasağı kalkar.
Anayasal istisnaların kapsam farkını (kısmi istisna vs. tam istisna) ayırt etmek çözüm için kritiktir.
3
Soru kökündeki özel kısıtlamayı (1 yıl yasağı) sorgula.
Bir ilin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumu, bir yıl kala dahi ara seçim yapılmasını zorunlu kılar.
Milli iradenin Mecliste temsil edilmediği bir ilin kalmaması anayasal bir zorunluluktur.

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

Hints

1
Anayasa'da ara seçim için iki ana zaman yasağı vardır: İlk 30 ay ve son 1 yıl.
2
%5 oranında boşalma olduğunda sadece 30 aylık yasak delinir. 1 yıl yasağının delindiği tek bir durum vardır.
3
Temsil adaleti ilkesi gereği, bir ilin Meclis'te hiç milletvekilinin kalmaması durumu her türlü zaman kısıtlamasını geçersiz kılar.

Practice More

Boşalan üyeliklerin %5 oranına ulaşması durumunda ara seçimin ne kadar sürede yapılacağını (3 ay) ve 'temsilcisiz il' durumunda ne kadar sürede yapılacağını (90 gün sonrası ilk Pazar) karşılaştırınız.
Estimated Time:50s
Question 42Question →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan değişikliklerle birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin kural olarak aynı günde ve beş yılda bir yapılması esası getirilmiştir. Bu sistemde seçimlerin normal zamanından önce yapılmasına yönelik "seçimlerin yenilenmesi" müessesesi düzenlenmiştir. Buna göre, seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebileceği ifadesi Anayasa'nın 116. maddesi uyarınca doğrudur.
Doğru olan ifade, Meclis'in üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 milletvekili) ile seçimleri yenileyebileceğidir. Bu yetki Anayasa'nın 116. maddesinde açıkça düzenlenmiştir ve bu karar alındığında her iki seçim (Meclis ve Cumhurbaşkanlığı) aynı gün gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi yetkisini analiz etme
19821982 Anayasası'na göre bu yetki hem TBMMTBMM'ye hem de Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.
Yeni hükümet sisteminde karşılıklı fesih benzeri bir dengeleme mekanizması kurulmuştur.
2
Meclis karar yeter sayısını kontrol etme
TBMMTBMM'nin bu kararı alabilmesi için üye tamsayısının (600600) beşte üçü (360360) gereklidir.
Seçimlerin erkene alınması önemli bir karar olduğundan nitelikli çoğunluk şartı aranmıştır.
3
Seçimlerin birlikteliği kuralını uygulama
Meclis seçimleri ile Cumhurbaşkanlığı seçimleri her durumda birlikte yapılır.
20172017 değişikliği ile yasama ve yürütme seçimlerinin senkronize edilmesi amaçlanmıştır.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi ve Birlikteliği İlkesi

Hints

1
Yeni sistemde Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri birbirinden ayrılamaz bir bütün olarak görülür.
2
Meclis'in seçimleri erkene alabilmesi için salt çoğunluktan daha yüksek, özel bir oran gerekir.
3
Anayasa'ya göre Meclis'in seçimleri yenileme kararı alabilmesi için gereken sayı 360360 milletvekilidir.

Practice More

Seçimlerin savaş nedeniyle ertelenmesi ile seçimlerin yenilenmesi arasındaki yetki ve süre farklarını karşılaştırınız.
Estimated Time:50s
Question 43Question →

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) genel seçimleri ile Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesine (erken seçim kararı alınmasına) karar verebilecek makamlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı

Answer

Seçimlerin yenilenmesine karar verme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı'na aittir.
Doğru yanıt olan seçenek, seçimlerin yenilenmesi yetkisinin anayasal olarak paylaştırıldığı iki makamı (Meclis ve Cumhurbaşkanı) bir arada sunmaktadır. Meclis 3/53/5 çoğunlukla bu kararı alabilirken, Cumhurbaşkanı tek başına bu yetkiyi kullanabilir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 116116. maddesindeki 'Seçimlerin Yenilenmesi' düzenlemesini incelemek.
Seçimlerin yenilenmesi yetkisinin hem yasama hem de yürütme organına tanındığı görülür.
Anayasal yetki paylaşımını belirlemek için temel hukuk metnine başvurulmalıdır.
2
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bu kararı alabilmesi için gereken şartı belirlemek.
Meclis, üye tamsayısının beşte üç (3/53/5) çoğunluğu ile (günümüzde 360360 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
Yasama organının kendi seçimlerini yenilemesi için nitelikli çoğunluk aranmaktadır.
3
Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme yetkisini incelemek.
Cumhurbaşkanı, herhangi bir şart veya gerekçe aranmaksızın seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
Hükümet sistemi gereği yürütme başına seçimleri yenileyerek millete gitme yetkisi verilmiştir.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi Kararı

Hints

1
Seçimlerin yenilenmesi hem yasama hem de yürütme organının karşılıklı yetkileri arasındadır.
2
Meclis bu kararı 360360 milletvekilinin desteğiyle alabilirken, Cumhurbaşkanı tek başına alabilir.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi kararından sonra seçimlerin kaçıncı günü yapılacağını (60. günü takip eden ilk pazar) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 44Question →

19821982 Anayasası'na göre, seçimlerin savaş sebebiyle geriye bırakılması (ertelenmesi) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Seçimlerin yapılmasına imkan görülmezse, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir.

Answer

Seçimlerin yapılmasına imkan görülmezse, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir.
Doğru ifadeye göre, seçimlerin savaş nedeniyle yapılamayacak olması durumunda erteleme kararı sadece Meclis tarafından ve her seferinde bir yıl süreyle verilebilir. Bu, Anayasa'nın 7878. maddesinin doğrudan hükmüdür.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın ilgili maddesini belirleme
19821982 Anayasası'nın 7878. maddesi seçimlerin geri bırakılmasını düzenler.
Sorunun yasal dayanağını tespit etmek için.
2
Yetkili organı tespit etme
Karar verme yetkisi münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMMTBMM) verilmiştir.
Yürütme ve yasama organları arasındaki yetki paylaşımını doğrulamak için.
3
Süre ve koşulları inceleme
Sadece 'savaş' sebebiyle ve 'bir yıl' süreyle erteleme yapılabilir. Sebep sürerse işlem tekrarlanabilir.
Erteleme süresinin ve tekrar edilebilirliğinin sınırlarını belirlemek için.

Key Concept

Seçimlerin Savaş Sebebiyle Geri Bırakılması

Hints

1
Seçimlerin ertelenmesi ancak çok istisnai bir durumda (savaş) mümkündür.
2
Bu istisnai yetki, yürütme organına (Cumhurbaşkanı) değil, halkı temsil eden meclise verilmiştir.
3
Anayasa'nın 7878. maddesine göre erteleme süresi bir yıldır ve şartlar devam ederse tekrarlanabilir.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) ile ara seçim arasındaki farkları ve beşte üç çoğunluk kuralını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 45Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, seçimlerin yenilenmesi ve seçim dönemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebileceği ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) kararı ile seçimlerin yenilenebileceğini belirten ifadedir. Bu durumda hem Meclis hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri aynı gün birlikte yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Seçim döneminin süresini belirleyin.
19821982 Anayasası Madde 7777 uyarınca seçimler 55 yılda bir yapılır.
Genel seçim periyodunun doğru bilinmesi temel bir gerekliliktir.
2
Seçimlerin yenilenmesi (fesih benzeri) yetkisini inceleyin.
Hem TBMM (3/53/5 çoğunlukla) hem de Cumhurbaşkanı (tek başına) seçimleri yenileme yetkisine sahiptir.
Anayasa'nın 116116. maddesindeki yetki dağılımını anlamak.
3
Yenileme kararının sonucunu analiz edin.
Seçimlerin yenilenmesine karar verildiğinde hem Meclis hem de Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte gerçekleştirilir.
Yeni hükümet sistemindeki 'seçimlerin eş zamanlılığı' ilkesini doğrulamak.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi Kararı ve Birlikte Yapılma İlkesi

Hints

1
20172017 Anayasa değişiklikleri ile 'birlikte yapılma' kuralının geldiğini hatırlayın.
2
Seçimlerin yenilenmesi kararı alındığında görev sürelerinin baştan mı başladığını yoksa kalan sürenin mi tamamlandığını düşünün.
3
Meclis'in seçimleri yenilemesi için gereken beşte üçlük (360360 milletvekili) nitelikli çoğunluğu anımsayın.

Practice More

Seçimlerin savaş nedeniyle ertelenmesi ile ara seçimlerin yapılamayacağı süre kısıtlamalarını (3030 ay ve 11 yıl kuralı) karşılaştırarak çalışın.

Alternative Method

Seçenekleri elerken 'ara seçim' ile 'seçimlerin yenilenmesi' arasındaki farka odaklanabilirsiniz: Ara seçimde sadece boşalan üyelikler için seçim yapılır ve kalan süre tamamlanır; yenilemede ise her iki organ da tamamen yeniden seçilir.
Estimated Time:1m 15s
Question 46Question →

19821982 Anayasası'na göre; genel seçimlere 88 ay kala, sadece bir milletvekili ile temsil edilen bir ilin bu tek sandalyesinin boşalması ve aynı anda Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) genelindeki toplam boş sandalye sayısının üye tamsayısının %66'sına ulaşması durumunda, ara seçim süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması durumu söz konusu olduğu için, genel seçimlere bir yıldan az süre kalmış olsa dahi ara seçimin yapılması zorunludur.

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste temsilcisiz kalması durumu, genel seçimlere bir yıldan az süre kalmış olsa dahi ara seçim yapılmasını zorunlu kılan mutlak bir istisnadır.
Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa'nın 7878. maddesindeki mutlak istisnayı ifade etmektedir. Normal şartlarda genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamazken, bir ilin Mecliste hiç temsilcisinin kalmaması bu kuralın tek istisnasıdır ve seçimin 9090 gün içinde yapılmasını zorunlu kılar.

Step-by-Step Solution

1
Genel ara seçim yasaklarını hatırla
Ara seçim, bir yasama döneminde bir kez yapılır. Genel kural olarak seçimin üzerinden 3030 ay geçmedikçe ve seçime 11 yıl kala yapılamaz.
Süre sınırlarının başlangıç ve bitiş noktalarını belirlemek için.
2
%5'lik boşalma durumunu analiz et
Meclis genelinde %55 (%3030 milletvekili) boşalma olursa, 33 ay içinde seçime gidilir. Burada 'ilk 30 ay' yasağı uygulanmaz ancak 'son 1 yıl' yasağı devam eder.
Sorudaki %6'lık boşalmanın son bir yıl yasağını delip delmediğini kontrol etmek için.
3
Temsilcisiz kalma istisnasını kontrol et
Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumunda, boşalmayı takip eden 9090 gün sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.
Anayasa'daki en güçlü ara seçim istisnasını belirlemek için.
4
İstisnanın süre yasakları üzerindeki etkisini değerlendir
Temsilcisiz kalma durumunda ne 'ilk 30 ay' ne de 'son 1 yıl' yasağı uygulanır. Bu durum zorunludur.
Sorudaki 'seçime 8 ay kala' ifadesinin bu istisna karşısında hüküm ifade etmediğini teyit etmek için.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları ve Süre Yasakları

Hints

1
Anayasa'da ara seçim için konulan 'son bir yıl yapılamaz' kuralının tek bir istisnası olduğunu unutmayın.
2
Hem %5 boşalma hem de temsilcisiz kalma durumu aynı anda gerçekleştiğinde, daha güçlü olan 'temsilcisiz kalma' kuralı tüm süre engellerini kaldırır.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) ile ara seçim arasındaki farkları, özellikle yetki ve süreler açısından karşılaştırın.
Estimated Time:2m 0s
Question 47Question →

1982 Anayasası'nda düzenlenen ara seçim (Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde boşalma olması) rejimindeki kısıtlamalar ve bu kısıtlamaların istisnaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hatalı bir bilgidir?

Show answer & explanation

Answer: Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda, genel seçimlere altı ay kalmış olsa dahi ara seçim süreci başlatılır.

Answer

Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda, genel seçimlere altı ay kalmış olsa dahi ara seçim süreci başlatılır ifadesi yanlıştır; çünkü bu istisna sadece otuz ay kuralını geçersiz kılar, bir yıl yasağını etkilemez.
Doğru yanıt olan seçenek hatalıdır; çünkü 1982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre, üye tamsayısının %5\%5'inin (3030 milletvekili) boşalması durumunda yapılan ara seçimlerde 'genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' kuralı geçerliliğini korur. Bu istisna sadece seçimlerin üzerinden 3030 ay geçme şartını ortadan kaldırır. Seçimlere 66 ay kalmış olması, bu tür bir ara seçimin yapılmasını hukuken imkansız kılar.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçimlerin genel kısıtlamalarını hatırla.
Genel seçimlerden itibaren 3030 ay geçmedikçe ve genel seçimlere 11 yıl kala ara seçim yapılamaz.
Anayasal genel kuralın sınırlarını belirlemek için.
2
Yüzde beş (5%5\%) boşalma durumunu analiz et.
3030 ay yasağı delinir ancak 11 yıl yasağı devam eder.
5%5\%'lik boşalmanın (3030 milletvekili) hangi kısıtlamayı etkilediğini ayırt etmek için.
3
Temsilcisiz kalma (bir ilin üyesiz kalması) durumunu analiz et.
Hem 3030 ay hem de 11 yıl yasağı uygulanmaz.
En geniş yetkili istisnayı tespit etmek için.

Key Concept

Ara Seçim İstisnalarının Hiyerarşisi

Hints

1
Ara seçimler için iki ana yasak vardır: İlk 3030 ay ve son 11 yıl.
2
%5\%5 boşalma istisnası sadece ilk 3030 aylık yasağı delebilir, son 11 yıllık yasak üzerinde yetkisi yoktur.
3
Sadece bir ilin veya seçim çevresinin tamamen temsilcisiz kalması durumunda son bir yıl içinde dahi ara seçim yapılabilir.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) durumunda TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimlerinin birlikte yapılma zorunluluğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 48Question →

19821982 Anayasası uyarınca, bir yasama döneminin başlangıcından itibaren 5151 ay geçmiş bir süreçte; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde ölüm ve istifa gibi nedenlerle toplam 3535 sandalyenin boşaldığı ve bu boşalan sandalyelerden birinin, tek milletvekili çıkarma hakkı olan bir seçim çevresine ait olduğu tespit edilmiştir. Bu hukuki durum karşısında ara seçimlerin yapılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Boşalan üye sayısı %55'lik sınırı geçtiği için genel seçime bir yıl kalsa dahi ara seçim yapılamaz; ancak temsilcisi kalmayan seçim çevresi için boşalmayı takip eden 9090 gün sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması zorunludur.

Answer

Boşalan üye sayısının %55 olması nedeniyle ara seçim yapılamasa da, bir seçim çevresinin temsilcisiz kalması nedeniyle 9090 gün içinde ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.
Doğru olan seçenekte belirtildiği üzere, 19821982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre genel kural ara seçimlerin her yasama döneminde bir kez yapılması ve seçime bir yıl kala yapılamamasıdır. Ancak aynı madde, bir ilin veya seçim çevresinin Meclis'te temsilcisiz kalması durumunda, bu boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılmasını zorunlu ve istisnai (zaman sınırına tabi olmayan) bir kural olarak düzenlemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yasama dönemi süresini ve kalan süreyi hesapla.
Yasama dönemi 55 yıl (6060 ay) sürer. 5151. ayda bulunulduğuna göre genel seçime 99 ay kalmıştır.
Ara seçim yasaklarının (ilk 3030 ay ve son 1212 ay) uygulanıp uygulanmayacağını belirlemek için.
2
%55 boşalma kuralını değerlendir.
Boşalan 3535 üye, 600600 kişilik Meclisin %55'inden (3030 üye) fazladır. Ancak genel seçime bir yıldan az (99 ay) kaldığı için bu kurala dayanarak seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 7878. maddesindeki genel yasağı kontrol etmek için.
3
Temsilcisiz kalan seçim çevresi istisnasını kontrol et.
Bir seçim çevresinin (ilin veya bölgenin) Mecliste hiç üyesi kalmamışsa, bu durum ara seçim için mutlak bir zorunluluk doğurur.
Anayasa'da yer alan ve zaman sınırlamalarına (ilk 3030 ay/son 11 yıl) tabi olmayan özel durumu tespit etmek için.
4
Zamanlama kuralını belirle.
Temsilcisiz kalma durumunda ara seçim, boşalmanın gerçekleşmesinden itibaren 9090 gün sonraki ilk Pazar günü yapılır.
Hukuki prosedürün nasıl tamamlanacağını belirlemek için.

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve Mutlak İstisnalar

Hints

1
Anayasa'nın ara seçimlerle ilgili 'son bir yıl' yasağını hatırlayın; ancak bu yasağın çok kritik bir istisnası olduğunu unutmayın.
2
Meclis'te hiç üyesi kalmayan bir il, halkın temsil hakkı gereği her zaman (süreye bakılmaksızın) ara seçim yapılmasını gerektirir.
3
Normalde %55 boşalma olunca 33 ay içinde seçim yapılır ama son bir yıl kala bu kural işlemez. Fakat bir seçim çevresinin temsilcisi kalmazsa, son bir yıl olsa dahi 9090 gün içinde seçim yapılır.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararının TBMMTBMM ve Cumhurbaşkanı tarafından alınma şartlarını ve üye tamsayısı oranlarını tekrar edin.
Estimated Time:3m 0s
Question 49Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde boşalma olması durumunda gidilen "ara seçim" ile yasama döneminin bitmesinden önce seçimlerin "yenilenmesi" (erken seçim) müesseselerinin hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ara seçim sadece Meclis'teki boşalan koltukları doldurmak amacıyla yapılırken; seçimlerin yenilenmesi kararı alındığında hem Meclis hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte gerçekleştirilir.

Answer

Seçimlerin yenilenmesi kararı alındığında TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birlikte yapılması zorunluluğu varken, ara seçim sadece TBMM'deki boşalan üyelikler için yapılır.
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim), hem TBMM hem de Cumhurbaşkanlığı makamının görev sürelerinin aynı anda sona ermesi ve her iki seçim için de sandığa gidilmesi anlamına gelir. Oysa ara seçim, sadece TBMM'de boşalan sınırlı sayıdaki üyeliklerin doldurulması amacıyla yapılan ve mevcut genel seçim takvimini veya Cumhurbaşkanlığı görev süresini değiştirmeyen teknik bir işlemdir.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim ve seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) arasındaki temel amaç farkını belirle.
Ara seçim üye eksikliğini gidermek, yenileme ise görev süresini erken bitirip halkın iradesine başvurmaktır.
Bu iki kurumun karıştırılması en yaygın hatadır.
2
2017 anayasa değişikliği ile gelen 'seçimlerin birlikte yapılması' kuralını analiz et.
Yenileme kararı alındığında Meclis ve Cumhurbaşkanı seçimleri ayrılmaz bir bütündür.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin istikrar ilkesi gereği seçimler senkronize edilmiştir.
3
Ara seçimin yürütme organına etkisini değerlendir.
Ara seçim sadece yasama organı içindeki bir 'yama' işlemidir; Cumhurbaşkanlığı makamını etkilemez.
Anayasa'nın 78. maddesi sadece yasama üyeliklerindeki boşalmayı düzenler.

Key Concept

2017 Anayasa Değişikliği Sonrası Seçimlerin Senkronizasyonu (Birlikte Yapılma Kuralı)

Hints

1
2017 anayasa değişiklikleri ile Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin zamanlaması arasında kurulan ilişkiyi (senkronizasyon) hatırlayın.
2
Hangi durumda hem Meclis hem de Cumhurbaşkanı seçimi için sandık başına gideriz? Bu 'ara seçim' mi yoksa 'yenilenme' mi?
3
Seçimlerin yenilenmesi kararı alındığında Anayasa 'birlikte yapılır' ifadesini kullanırken, ara seçim için sadece 'Meclis üyeliklerinde boşalma' şartını arar.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi kararını Meclis ve Cumhurbaşkanı'nın hangi şartlarla alabileceğini detaylıca incelemek bu konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Tablo yöntemiyle karşılaştırın: Yenileme = Toptan Değişim (TBMM + CB), Ara Seçim = Parçalı Onarım (Sadece Boş Koltuklar).
Estimated Time:2m 0s
Question 50Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen ara seçim (by-election) rejimine göre; "Genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz." şeklinde ifade edilen anayasal yasağın tek istisnası aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde hiç üyesinin kalmaması

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde hiç üyesinin kalmaması durumu, seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı kuralının tek istisnasıdır.
Doğru cevap olan 'Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması' seçeneği, 19821982 Anayasası'nın 7878. maddesinin son fıkrasında özel olarak düzenlenmiştir. Maddeye göre, bir ilin temsilcisiz kalması halinde, boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılması zorunludur ve bu durumda seçimlere ne kadar süre kaldığına bakılmaz.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçimlerin genel zamanlama kurallarını hatırla.
Genel seçimden 3030 ay geçmedikçe yapılamaz ve genel seçimlere 11 yıl kala yapılamaz.
Bu kurallar yasama istikrarını korumayı amaçlar.
2
Yüzde beşlik (3030 milletvekili) boşalma durumunun etkisini analiz et.
3030 ay yasağını kaldırır ve seçimi zorunlu kılar ancak 11 yıl yasağını kaldırmaz.
Anayasa bu durumda seçimi zorunlu kılmış ama son yıla girildiyse yine de yapılamayacağını öngörmüştür.
3
Temsilcisiz il kalması durumunun (milletvekili sayısının sıfıra düşmesi) istisnai gücünü tespit et.
Bu durum hem 3030 ay hem de 11 yıl yasağını kaldıran mutlak bir istisnadır.
Milli iradenin Meclis'te temsilinin kesintiye uğramaması anayasal bir zorunluluktur.

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve Temsilcisiz İl İstisnası

Hints

1
Anayasa'da ara seçimler için kural olarak 'otuz ay geçmedikçe' ve 'bir yıl kala' yapılamaz şartları vardır.
2
Boşalan koltuk sayısı 3030 olsa dahi seçimlere son 1212 ay girildiyse kural olarak ara seçime gidilmez.
3
Anayasa, bir ilin Meclis'te hiç sesinin duyulmamasını demokratik temsil ilkesine aykırı bulduğu için tüm yasakları kaldıran özel bir durum öngörmüştür.

Practice More

Ara seçimlerin yapılmasına karar veren merci olan TBMM Genel Kurulu'nun karar usulleri ile 'seçimlerin yenilenmesi' arasındaki yetki farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 51Question →

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine (erken seçim) karar verilmesi süreci ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yenilenen seçimlerin ardından göreve gelen Meclis ve Cumhurbaşkanı, sadece önceki dönemden kalan süreyi tamamlamak üzere seçilirler.

Answer

Yenilenen seçimlerin ardından seçilen Meclis ve Cumhurbaşkanının sadece kalan süreyi tamamlayacağı ifadesi yanlıştır; bu organlar 55 yıllık yeni bir dönem için seçilirler.
Anayasa'nın 116116. maddesi uyarınca, seçimlerin yenilenmesine karar verildiğinde hem Türkiye Büyük Millet Meclisi hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yapılır. Bu şekilde yenilenen seçimlerin ardından göreve gelen Meclis ve Cumhurbaşkanı, önceki dönemin kalan süresini tamamlamaz; aksine, anayasal kural gereği 55 yıllık tam ve yeni bir görev süresi için seçilmiş olurlar.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) mekanizmasını incele.
19821982 Anayasası'nın 116116. maddesine göre hem TBMMTBMM hem de Cumhurbaşkanı seçimleri yenileme yetkisine sahiptir.
Seçim türlerini ve bunların hukuki sonuçlarını belirlemek için temel anayasal dayanağı bulmak gerekir.
2
Seçimlerin birlikte yapılması ve görev süresi kuralını kontrol et.
Bir organın seçimleri yenilemesi durumunda, her iki seçimin birlikte yapılacağı ve seçilenlerin 55 yıl için göreve geleceği sonucuna ulaşılır.
Yeni hükümet sisteminde yasama ve yürütme seçimlerinin görev sürelerinin sıfırlanıp sıfırlanmadığını tespit etmek gerekir.
3
Seçim yenileme için somut bir şart (kriz vb.) olup olmadığını teyit et.
Mevcut sistemde seçimleri yenilemek için herhangi bir ön şart veya gerekçe sunma zorunluluğu yoktur.
Eski sistemdeki kısıtlamaların yeni sistemde devam edip etmediğini anlamak yanlış seçenekleri elemeyi sağlar.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi ve Görev Süresi

Hints

1
Türkiye'de seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) durumunda dönemin 'sıfırlanıp sıfırlanmadığını' düşünün.
2
20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen sistemde, seçimler her zaman 55 yıllık bir paket olarak düşünülür.
3
Meclis veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimler yenilendiğinde, seçilenlerin kalan süreyi tamamlaması gibi bir kural yoktur; yeni bir 55 yıllık dönem başlar.

Practice More

Seçimlerin savaş sebebiyle geriye bırakılması (ertelenmesi) durumundaki süre ve yetki farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 52Question →

Türkiye’deki mevcut anayasal sistemde halk iradesinin kesintisiz temsilini sağlamak amacıyla düzenlenen "seçimlerin yenilenmesi" ve "ara seçim" süreçlerinin işleyişi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumu; genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçme ve seçime bir yıl kala ara seçim yapmama kısıtlamalarının dışındadır.

Answer

Bir seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumunda yapılacak ara seçimlerin, anayasadaki zaman kısıtlamalarından (30 ay ve 1 yıl kuralları) muaf olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, anayasanın temsil hakkını korumak adına getirdiği en güçlü istisnaya vurgu yapmaktadır. Bir seçim çevresinin (ilin) Mecliste hiç temsilcisinin kalmaması, demokrasinin temsiliyet ilkesine aykırı görüldüğünden, bu durumda yapılacak ara seçimler hem yasama döneminin başındaki 3030 aylık bekleme süresinden hem de sonundaki 11 yıllık yasak süresinden muaftır.

Step-by-Step Solution

1
Seçim türlerinin temel kurallarını ayrıştırın.
Genel seçimler 55 yılda bir yapılır. Ara seçim ise boşalan üyelikleri doldurmak içindir.
Soruda hem yenilenme hem de ara seçim süreçleri sorgulanmaktadır.
2
Ara seçim için getirilen genel kısıtlamaları hatırlayın.
1- Genel seçimden 3030 ay geçmedikçe yapılamaz. 2- Genel seçime 11 yıl kala yapılamaz. 3- Her dönemde bir kez yapılır.
Anayasal genel rejimin sınırlarını belirlemek yanlış seçenekleri elemek için gereklidir.
3
İstisnai durumları ve "%5\%5" kuralını inceleyin.
Boşalma %5\%5’e (3030 milletvekili) ulaşırsa 3030 ay kuralı kalkar ama 11 yıl kuralı devam eder.
%5\%5 kuralı ile temsilcisiz kalma kuralı arasındaki fark en yaygın hata noktasıdır.
4
Anayasa'nın 78/478/4. fıkrasındaki "Mutlak İstisna" hükmünü analiz edin.
Bir ilin veya seçim çevresinin hiç üyesinin kalmaması durumunda "yukarıda yazılı sınırlamalara tabi olmaksızın" ara seçim yapılır.
Bu ifade, hem 3030 ay hem de 11 yıl engelinin bu özel durumda geçersiz olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Seçim Hukukunda Ara Seçim İstisnaları ve Seçimlerin Birlikteliği İlkesi
Question 53Question →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde boşalma olması halinde başvurulan "ara seçim" (by-election) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Genel seçimlerin üzerinden 3030 ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz; ancak boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulursa, bu durumun gerçekleşmesinden itibaren üç ay içinde ara seçime gidilir.

Answer

Genel seçimlerin üzerinden 3030 ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz; ancak boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulursa, bu durumun gerçekleşmesinden itibaren üç ay içinde ara seçime gidilir.
Doğru ifade, Anayasa'nın 78. maddesinde belirtilen ara seçim takvimini yansıtmaktadır. Genel seçimlerin üzerinden 3030 ay geçmeden ara seçim yapılamaz kuralı, eğer üye tamsayısının %5\%5’i (3030 milletvekili) boşalırsa esnetilir ve bu durumda 33 ay içinde seçime gidilmesi anayasal bir zorunluluk haline gelir.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçimlerin temel zaman kısıtlamasını belirle.
Genel seçimlerden sonraki ilk 3030 ay ve bir sonraki genel seçime kalan son 11 yıl içinde kural olarak ara seçim yapılamaz.
Siyasi istikrarı korumak ve sık seçim yapılmasını önlemek.
2
Yüzde beşlik (%5) boşalma kuralını incele.
Meclisteki 600600 milletvekilinin %5\%5’i olan 3030 koltuk boşalırsa, 3030 aylık yasak kalkar.
Meclisin temsiliyet gücünün ciddi oranda azalması seçim yapılmasını zorunlu kılar.
3
Zorunlu ara seçim süresini kontrol et.
Boşalmanın %5\%5 seviyesine ulaştığı tarihten itibaren 33 ay (90 gün) içinde seçim yapılır.
Anayasa'nın amir hükmü gereği boşluğun hızlıca doldurulması amaçlanır.

Key Concept

Ara Seçim Şartları ve Yasakları

Hints

1
Ara seçimlerde kural olarak genel seçimden sonraki ilk 3030 ayda seçim yapılamayacağını hatırlayın.
2
Boşalan üyelik sayısı toplam üye sayısının %5\%5’ine ulaştığında 3030 aylık yasak nasıl etkilenir?
3
Anayasa'nın 78. maddesi %5'lik boşalma halinde 3 ay içinde ara seçimin zorunlu olduğunu söyler.

Practice More

Seçimlerin savaş sebebiyle ertelenmesi (geri bırakılması) şartlarını ve kimin karar verdiğini tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Question 54Question →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan değişiklikler neticesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin gerçekleştirilme periyodu ve yöntemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Her iki seçim de beş yılda bir ve aynı günde yapılır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir ve aynı günde yapılır.
Doğru ifadeye göre, 19821982 Anayasası'nın 7777. maddesi uyarınca TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri 55 yılda bir ve aynı günde yapılır. Bu düzenleme, yasama ve yürütme organlarının görev sürelerini eşitleyerek yönetimde istikrarı ve uyumu hedeflemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yasama döneminin süresini belirle.
Anayasa'nın 7777. maddesine göre TBMM seçim dönemi 55 yıldır.
Güncel anayasal düzenlemede yasama döneminin standart süresini hatırlamak gerekir.
2
Yürütme organının seçim takvimi ile karşılaştır.
Cumhurbaşkanlığı seçim süresi de 55 yıl olarak belirlenmiştir.
Yürütme ve yasama organlarının görev süreleri arasındaki paralelliği teyit etmek amaçlanır.
3
Seçimlerin yapılma gününü kontrol et.
Seçimlerin aynı gün yapılması anayasal bir kuraldır.
Hükümet sistemindeki istikrarı sağlamak amacıyla seçimlerin eş zamanlı yapıldığı sonucuna ulaşılır.

Key Concept

Seçim Dönemi ve Eş Zamanlılık İlkesi

Hints

1
Güncel sistemde Meclis ve Cumhurbaşkanı seçimlerinin birbirine bağlı olduğunu hatırlayın.
2
20172017 Anayasa değişikliği öncesinde milletvekili seçimleri 44 yıldaydı; bu sürenin değişip değişmediğini düşünün.
3
Anayasa'ya göre hem Meclis hem de Cumhurbaşkanı 55 yıl için seçilir ve seçmen aynı gün her iki sandık için de oy kullanır.

Practice More

Seçimlerin savaş nedeniyle ertelenmesi şartlarını ve süresini tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 55Question →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine (seçimlerin öne alınması) karar verilmesi durumunda, yapılacak seçimlerin usulü ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yenilenen seçimler sonucunda göreve gelen Meclis ve Cumhurbaşkanı, sadece bir önceki dönemin eksik kalan süresini tamamlamak amacıyla seçilirler.

Answer

Seçimlerin yenilenmesi durumunda yeni seçilen Meclis ve Cumhurbaşkanı önceki dönemin kalan süresini değil, beş yıllık tam bir yeni dönemi tamamlamak üzere seçilirler.
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) durumunda, hem Türkiye Büyük Millet Meclisi hem de Cumhurbaşkanı 55 yıllık tam bir yeni görev süresi için seçilirler. Anayasa'nın 116116. maddesinin son fıkrası 'Birlikte yenilenen Meclis ve Cumhurbaşkanının görev süreleri de beş yıldır' hükmünü amirdir. Dolayısıyla, bir önceki dönemin 'eksik kalan süresini tamamlama' ifadesi hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi (Madde 116116) hükmünün incelenmesi
Meclis (3/53/5 çoğunlukla) veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine her zaman karar verilebileceği ve her iki seçimin birlikte yapılacağı saptanır.
20172017 Anayasa değişikliği ile yasama ve yürütme seçimlerinin uyumu hedeflenmiştir.
2
Görev süresi kuralının belirlenmesi
Anayasa'nın 116116. maddesinin son fıkrasına göre, birlikte yenilenen Meclis ve Cumhurbaşkanının görev sürelerinin 55 yıl olduğu belirlenir.
Yenileme kararı (erken seçim), önceki dönemi sona erdirip tam yetkili yeni bir dönemi başlatır.
3
İstisnai durumla (Madde 106106) karşılaştırma
Sadece Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması ve genel seçime 11 yıl veya daha az süre kalması durumunda (Madde 106106) seçilenlerin 'kalan süreyi tamamlayacağı' görülür.
Bu ayrım, 'yenilenme' ile 'makamın boşalması' arasındaki hukuki farkı netleştirir.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi (Fesih) ve Eş Zamanlılık İlkesi

Hints

1
Seçimlerin 'yenilenmesi' ile Cumhurbaşkanlığı makamının 'boşalması' arasındaki farka dikkat edin.
2
Anayasa'nın 116116. maddesi seçimlerin yenilenmesi durumunda yeni bir 55 yıllık dönemin başlayacağını belirtir.
3
'Kalan süreyi tamamlama' kuralı sadece genel seçime 11 yıldan az süre kala Cumhurbaşkanlığı makamı boşaldığında (Madde 106106) uygulanır.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının genel seçime 11 yıldan fazla süre kala boşalması durumunda yapılacak seçimlerin yasama dönemi üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 56Question →

19821982 Anayasası'nın seçimlere ilişkin hükümleri uyarınca; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde 3030 milletvekilliğinin boşaldığı, genel seçimlere ise 1010 aylık bir sürenin kaldığı bir süreçte, bir seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda ara seçim yapılmasına ilişkin hukuki süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sadece boşalan ve temsilcisi kalmayan o seçim çevresinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması zorunludur.

Answer

Sadece temsilcisi kalmayan o seçim çevresinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.
Türkiye'deki anayasal düzenlemeye göre ara seçimler genel olarak bir yasama döneminde bir kez yapılır ve genel seçime bir yıl kala yapılamaz. Ancak, bir seçim çevresinin Mecliste hiç temsilcisinin kalmaması durumu bu yasağın en güçlü istisnasıdır. Senaryoda her ne kadar genel seçimlere 1010 ay kalmış olsa da, temsilcisi kalmayan yer için 9090 gün içinde seçim yapılması emredici bir hükümdür. Bu durumda %5'lik genel boşalma için seçim yapılmazken, sadece temsilcisiz kalan yer için sandığa gidilir.

Step-by-Step Solution

1
Kalan sürenin analiz edilmesi
Genel seçimlere 1010 ay kalmıştır, bu da 'son bir yıl' yasağı kapsamına girer.
Ara seçimlerin genel kural olarak seçimlere bir yıl kala yapılamayacağını saptamak gerekir.
2
Boşalan üye sayısının analiz edilmesi
30/600=%530/600 = \%5 oranında boşalma vardır.
%5 boşalma normalde 33 ay içinde ara seçimi zorunlu kılar ancak 'son bir yıl' yasağı bu zorunluluğu durdurur.
3
Temsilcisiz kalan seçim çevresi istisnasının değerlendirilmesi
Bir ilin veya seçim çevresinin üyesiz kalması durumu tespit edilmiştir.
Anayasa'nın 7878. maddesine göre bu durum, 'son bir yıl' yasağına tabi olmayan tek mutlak istisnadır.
4
Hukuki sonucun belirlenmesi
Doksan günden sonraki ilk Pazar günü sadece o çevrede seçim yapılır.
Sadece temsiliyetin tamamen kaybolduğu yer için özel bir zorunluluk doğar, diğer boş sandalyeler genel seçimi bekler.

Key Concept

Ara Seçim İstisnalarının Yarışması ve Mutlak İstisna Kuralı

Hints

1
Ara seçimlerdeki 'son bir yıl' yasağının tek bir mutlak istisnası olduğunu hatırlayın.

Practice More

Seçimlerin ertelenmesi (savaş hali) ile seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) arasındaki yetki ve usul farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 57Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca yasama dönemi, seçimlerin yenilenmesi ve ara seçim usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için gerekli olan çoğunluk üye tamsayısının beşte üçüdür (360360 milletvekili); salt çoğunluk (301301) bu karar için yeterli değildir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kendi iradesiyle seçimleri yenileme kararı alabilmesi için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) oyu şarttır. Seçeneğin belirttiği salt çoğunluk (301301 milletvekili), bu tür kritik bir parlamento kararı için anayasal düzeyde yetersizdir.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) için gerekli karar yeter sayısını kontrol et.
Anayasa Madde 116116: TBMMTBMM üye tamsayısının 3/53/5 çoğunluğu (360360 milletvekili) gerekir.
Anayasa, yasama organının kendi süresini kısaltması için nitelikli bir çoğunluk aramaktadır.
2
Seçimlerin ertelenmesi şartlarını değerlendir.
Savaş hali nedeniyle 11 yıl erteleme mümkündür.
Anayasa'ya göre savaş dışında hiçbir sebeple (salgın, doğal afet vb.) seçimler ertelenemez.
3
Ara seçimdeki 'yasaklı dönem' istisnalarını incele.
Genel kural 'son bir yıl ara seçim yapılamaz' olsa da, bir bölgenin temsilcisiz kalması durumunda bu yasak uygulanmaz.
Temsilde adalet ilkesinin zedelenmemesi için anayasa koyucu bu özel istisnayı getirmiştir.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi ve Ara Seçim Karar Yeter Sayıları

Hints

1
Meclis'in seçimleri yenileme kararı basit bir çoğunlukla değil, anayasada belirtilen özel bir nitelikli çoğunlukla alınır.
2
600600 milletvekilinden oluşan Meclis'te, bu karar için gerekli olan sayı beşte üçlük bir orana denk gelmektedir.
3
301301 sayısı üye tamsayısının salt çoğunluğunu ifade ederken, seçim yenileme için gereken sayı 360360'dır.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin ve yetkilerinin nasıl etkilendiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Seçim türlerini 'Genel Seçim', 'Ara Seçim' ve 'Seçimlerin Yenilenmesi' olarak üç başlığa ayırıp, her birinin karar merciini ve zaman kısıtlamalarını bir tablo yardımıyla karşılaştırarak yanlış olanı bulabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 58Question →

19821982 Anayasası uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesi ile üyeliklerde boşalma olması durumunda gidilen ara seçim süreçlerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360360 oy) seçimlerin yenilenmesine karar verebileceğini ve bu durumda hem meclis hem de cumhurbaşkanlığı seçimlerinin aynı gün (birlikte) yapılacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, 19821982 Anayasası'nın 116116. maddesinde düzenlenen seçimlerin yenilenmesi usulünü tam olarak yansıtmaktadır. Meclis, üye tamsayısının 3/53/5 çoğunluğuyla (360360 milletvekili) karar aldığında her iki seçim de birlikte icra edilir.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) yetkisini analiz etme
Anayasa Madde 116116 uyarınca TBMM 3/53/5 çoğunlukla veya Cumhurbaşkanı dilediği zaman bu kararı alabilir.
Yetki paylaşımını ve gereken nitelikli çoğunluğu doğrulamak.
2
Seçimlerin birlikte yapılması kuralını kontrol etme
Karar kimin tarafından alınırsa alınsın, her iki seçimin eş zamanlı yapılması anayasal zorunluluktur.
Yürütme ve yasama organlarının uyumlu belirlenmesi ilkesini doğrulamak.
3
Ara seçim (by-election) kısıtlamalarını ve istisnalarını karşılaştırma
Genel kural 3030 ay geçmeden ve 11 yıl kala yapılamamasıdır. %5\%5 kuralında 11 yıl yasağı sürerken, temsilcisiz il istisnasında tüm yasaklar kalkar.
Diğer seçeneklerdeki hata paylarını eleyerek doğru sonuca ulaşmak.

Key Concept

Anayasal Seçim Türleri ve Yenilenme Usulü

Hints

1
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) ile üyelik boşalması nedeniyle yapılan ara seçimi birbirinden ayırt edin.

Practice More

Seçimlerin savaş sebebiyle geriye bırakılması (erteleme) kararının kim tarafından ve hangi süreyle alınabileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 59Question →

19821982 Anayasası'na göre, Meclis yapısı içerisinde herhangi bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMMTBMM) temsilcisinin kalmadığı bir durumda, ara seçim süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır.

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması durumunda, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır.
Anayasa uyarınca, bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç temsilcisinin kalmaması hayati bir demokratik eksiklik kabul edildiği için, diğer ara seçimlerdeki zaman engellerine (30 ay ve 1 yıl) takılmaksızın, boşalmadan itibaren 90 günü takip eden ilk Pazar günü zorunlu olarak seçime gidilir.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim türünü belirle.
Soru, 'bir ilin veya seçim çevresinin temsilcisiz kalması' özel durumunu sormaktadır.
Anayasa'da ara seçimler; genel kural, %5\%5 boşalma ve temsilcisiz il kalması olarak üç farklı senaryoda düzenlenmiştir.
2
Zaman kısıtlamalarını kontrol et.
Bu özel durumda 3030 ay ve son 11 yıl yasakları uygulanmaz.
Temsiliyetin tamamen ortadan kalkması, seçmen iradesinin Meclise yansımasını engelleyeceği için Anayasa bu durumu tüm süre kısıtlamalarından muaf tutmuştur.
3
Anayasal takvimi saptasın.
Boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılır.
19821982 Anayasası'nın 7878. maddesi bu takvimi kesin olarak belirlemiştir.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları (Temsilcisiz İl Durumu)

Hints

1
Ara seçimlerde normalde genel seçimden sonraki 3030 ay ve önceki 11 yıl kısıtlamaları vardır.
2
Ancak bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç temsilcisinin kalmaması, bu süre kısıtlamalarının dışındadır.
3
Bu özel durumda ara seçim için gereken süre 9090 günle ilişkili anayasal bir takvime bağlanmıştır.

Practice More

Boşalan üyeliklerin sayısının %5\%5'i bulması durumunda uygulanan ara seçim kurallarını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 60Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMMTBMM) çeşitli nedenlerle boşalan üyeliklerin sayısı 3232’ye ulaşmıştır. Genel seçimlerin üzerinden henüz 1818 ay geçtiği ve bir sonraki genel seçime 33 yıldan fazla süre olduğu bilinmektedir.

19821982 Anayasası'na göre bu durumun hukuki sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşine ulaştığı için, genel seçimlerin üzerinden 3030 ay geçmesi beklenmeksizin üç ay içinde ara seçime gidilmesine karar verilir.

Answer

Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşine ulaştığı için, genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmesi beklenmeksizin üç ay içinde ara seçime gidilmesine karar verilir.
Doğru seçenek, 19821982 Anayasası'nın 7878. maddesinde yer alan hükmü tam olarak yansıtmaktadır. TBMM'de boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının %5'ine (600600 vekil üzerinden 3030 vekil) ulaşırsa, genel seçimlerden itibaren 3030 ay geçmemiş olsa dahi, boşalmayı takip eden 33 ay içinde ara seçime gidilmesine karar verilmesi anayasal bir zorunluluktur.

Step-by-Step Solution

1
TBMM üye tamsayısı üzerinden %5 barajını hesapla.
600×0,05=30600 \times 0,05 = 30 milletvekili.
Anayasa'da belirtilen kritik eşiği bulmak için.
2
Senaryodaki boş sandalye sayısını (3232) hesaplanan eşik değerle (3030) karşılaştır.
32>3032 > 30 olduğu için %5'lik sınır aşılmıştır.
İstisnai durumun oluşup oluşmadığını belirlemek için.
3
Anayasa'nın 78. maddesindeki ara seçim istisnasını uygula.
Genel seçimden sonraki 3030 ay geçmemiş olsa bile, 33 ay içinde ara seçime gidilmesi gerekir.
Anayasa, %5'lik boşalmayı genel kuralın (30 ay bekleme) üzerinde tutmuştur.

Key Concept

Ara Seçim ve %5 İstisnası

Hints

1
TBMM'de toplam 600600 milletvekili olduğunu ve ara seçim için %5'lik bir kritik sınır bulunduğunu hatırla.
2
Genel kurala göre seçimden sonraki ilk 3030 ay ara seçim yapılamaz ancak %5'lik boşalma bu kuralı devre dışı bırakır.
3
600600'ün %5'i 3030'dur. Soruda 3232 vekilin boşaldığı belirtildiğine göre, özel istisna kuralı devreye girmelidir.

Practice More

Ara seçimin yapılamayacağı 'son bir yıl' kuralını ve bu kuralın tek istisnası olan 'bir ilin temsilcisiz kalması' durumunu inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 3 / 4Next