Examkin

Yürütme

642 questions

Question 41Question →

19821982 Anayasası'nda 20172017 değişikliği ile hayata geçirilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin yürütme organına tanıdığı geniş yetkiler çerçevesinde; Cumhurbaşkanının yüksek mahkemeler ve diğer anayasal kurumlar üzerindeki atama yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay üyelerinin tamamını, Yargıtay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından liyakat esasına göre seçer.

Answer

Yargıtay üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği ifadesi yanlıştır; zira Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSKHSK) tarafından seçilir.
Yargıtay üyelerinin tamamı, birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSKHSK) tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının Yargıtay'a üye seçme yetkisi yoktur. Cumhurbaşkanı sadece, Yargıtay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından göstereceği adaylar arasından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Cumhuriyet Başsavcıvekilini seçer.

Step-by-Step Solution

1
Yargı organlarındaki üye seçim prosedürlerini analiz edin.
Yargıtay üyelerinin HSKHSK tarafından seçildiği, Cumhurbaşkanının ise bu mahkemeye üye seçme yetkisinin olmadığı saptandı.
Adli yargının tepe kurumu olan Yargıtay'ın bağımsızlığını korumak adına üye seçimleri idari bir makam olan Cumhurbaşkanlığına değil, HSKHSK'ya bırakılmıştır.
2
Danıştay ve Anayasa Mahkemesi seçim oranlarını kontrol edin.
Danıştay üyelerinin 1/41/4'ünün Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği bilgisinin anayasal bir kural olduğu teyit edildi.
Danıştay'ın idari yargıdaki danışma ve inceleme görevleri nedeniyle yürütme organına kısıtlı bir seçim hakkı tanınmıştır.
3
İdari ve milli güvenlik kurumlarındaki atama yetkilerini değerlendirin.
Devlet Denetleme Kurulu (DDKDDK) üyelerinin tamamının ve MGKMGK Genel Sekreterinin Cumhurbaşkanı tarafından atandığı doğrulandı.
Bu makamlar doğrudan Cumhurbaşkanlığı teşkilatı içerisinde yer alan veya yürütmeye bağlı çalışan birimlerdir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Atama ve Üye Seçme Yetkileri

Hints

1
Yargıtay ve Danıştay arasındaki üye seçim prosedürü farkını hatırlayın.
2
Cumhurbaşkanının Yargıtay için üye mi yoksa sadece 'başsavcı' mı seçtiğini düşünün.
3
Danıştay üyelerinin bir bölümü Cumhurbaşkanınca seçilirken, Yargıtay üyelerinin seçiminde sadece HSKHSK yetkilidir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerinin seçiminde Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı arasındaki yetki paylaşımını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 42Question →

1982 Anayasası’na göre, yürütme organının düzenleyici işlem yapma yetkisi kapsamında Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmeliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile merkezî idareyle olan görev paylaşımları, idari yapının hızlı işlemesi amacıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.

Answer

Mahalli idarelerin kuruluş ve görevlerinin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleneceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu alan Anayasa uyarınca münhasıran kanunla düzenlenmelidir.
Doğru cevap mahalli idarelerin CBK ile düzenleneceğini iddia eden seçenektir. 1982 Anayasası'nın 127. maddesi 'Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir' hükmünü amirdir. Bu nedenle yürütme organı, mahalli idarelerin hukuki rejimini bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile belirleyemez; bu alan yasamanın (TBMM) yetki alanındadır.

Step-by-Step Solution

1
CBK'nın 'olumlu' ve 'olumsuz' yetki alanlarını analiz etme
Olağan dönem CBK'ları ile bakanlıkların kurulması (Madde 106) ve üst kademe yöneticilerin atanması (Madde 104) düzenlenebilir; ancak temel haklar (sosyal haklar hariç) düzenlenemez.
Anayasa, yürütmeye bazı konularda münhasır (sadece ona ait) yetki verirken bazı konuları yasaklamıştır.
2
Yönetmelik çıkarma yetkisini kontrol etme
2017 değişikliği ile yönetmeliklerin sadece kanunlara değil, CBK'lara da dayanabileceği teyit edilmiştir.
Normlar hiyerarşisinde yönetmelik, hem kanunun hem de CBK'nın altında yer alır.
3
Mahalli idarelerin hukuki dayanağını inceleme
Anayasa Madde 127: 'Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri... kanunla düzenlenir.'
Yerel yönetimlerin özerkliği ve anayasal güvencesi nedeniyle bu alan yürütmenin düzenleyici işlemine (CBK) kapatılmış, yasamanın (Kanun) tekeline bırakılmıştır.

Key Concept

CBK ve Kanun Arasındaki Yetki Paylaşımı

Practice More

Bakanlıkların teşkilat yapısı ile mahalli idarelerin kuruluşu arasındaki yetki farkına (CBK vs Kanun) dikkat ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 43Question →

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanlığı seçim usulü ve adaylık süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır; adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda ise sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Answer

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda seçimin referanduma dönüşmesi ve başarısızlık halinde sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenilenmesi ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde ise bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa seçim yenilenir ve ancak bu durumda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenmiş olur (TBMM seçimleri etkilenmez).

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanlığı seçim turlarını analiz etme
İlk turda salt çoğunluk sağlanamazsa ikinci tura en çok oy alan iki aday kalır.
Seçim sisteminin kademeli yapısını anlamak için gereklidir.
2
İkinci turdaki aday eksilmesi durumunu değerlendirme
Adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi halinde birinci turdaki sıralamaya göre ikame yapılır.
Anayasa 101. maddedeki yedekleme mekanizmasını kontrol etmek gerekir.
3
Referandum aşamasını ve sonuçlarını inceleme
Eğer ikinci turda tek aday kalırsa oylama referandum şeklinde yapılır. %50'den az oy alınırsa seçim süreci baştan başlar.
Referandumun niteliğini ve sadece yürütme organını etkilediğini teyit etmek içindir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve İkame Mekanizması

Hints

1
2017 anayasa değişikliklerinden sonra 'tarafsızlık' gereği partiden ayrılma zorunluluğu kalkmıştır.
2
Seçmen imzalarıyla adaylıkta, suistimalleri önlemek için imzalar resmi makam olan İlçe Seçim Kurullarında bizzat atılır.
3
Seçim referanduma dönüştüğünde başarısızlık olursa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir, meclis görevine devam eder.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı ve TBMM seçimlerinin aynı anda yenilenmesi (erken seçim) şartlarını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 44Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca; Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya diğer nedenlerle boşalması durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimlerine bir yıl veya daha az süre kalmışsa uygulanacak seçim takvimi ve vekâlet süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı seçimi, makamın boşaldığı günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk Pazar günü Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimiyle birlikte yapılır ve bu tarihe kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder.

Answer

Cumhurbaşkanı seçimi ile TBMM genel seçimi makamın boşaldığı günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk Pazar günü birlikte yapılır ve Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder.
19821982 Anayasası'nın 106106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda genel seçimlere 11 yıl veya daha az süre kalmışsa, Cumhurbaşkanı seçimi ile TBMM genel seçimi birlikte yapılır. Bu ortak seçimin tarihi ise makamın boşaldığı günden itibaren 6060 günü takip eden ilk Pazar günüdür. Yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar da bu makama Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder.

Step-by-Step Solution

1
Durum tespiti yapılması
Cumhurbaşkanlığı makamının boşaldığı ve genel seçimlere 11 yıl veya daha az süre kaldığı senaryo analiz edilir.
Anayasa'daki farklı seçim takvimlerini birbirinden ayırt etmek için kalan sürenin tespiti kritiktir.
2
Anayasa madde 106106 hükmünün uygulanması
Genel seçime 11 yıl veya daha az kaldığında seçimlerin birlikte yapılması ve takvimin 6060 günü takip eden ilk Pazar olması kuralı hatırlanır.
Anayasa, yürütme ve yasama organlarının uyumlu yenilenmesi için bu durumda seçimlerin birleştirilmesini emreder.
3
Vekâlet makamının belirlenmesi
20172017 değişikliği ile vekâlet yetkisinin Cumhurbaşkanı yardımcısına geçtiği doğrulanır.
Eski sistemdeki Meclis Başkanı vekâleti günümüzde geçerli değildir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda kalan süreye göre değişen seçim takvimi ve vekâlet kuralları.
Estimated Time:2m 0s
Question 45Question →

1982 Anayasası'na göre, yürürlükte bulunan bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından aynı konuda sonradan çıkarılan bir kanun hükmünün farklı düzenlemeler içermesi durumunda uygulanacak hukuki kural aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kanun hükmü uygulanır ve kararnamenin kanunla çelişen hükümleri hükümsüz hale gelir.

Answer

Kanun hükmünün uygulanması ve kararnamenin hükümsüz hale gelmesi
1982 Anayasası'nın 104. maddesinde yer alan açık hükme göre; Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir. Bu durum yasamanın genelliği ve asli düzenleme yetkisinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Normlar hiyerarşisindeki sıralamayı hatırla.
Anayasa > Kanun > Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi > Yönetmelik.
Hukuk kuralları arasındaki üstünlük ilişkisini belirlemek için gereklidir.
2
1982 Anayasası Madde 104'teki 'çatışma' kuralını uygula.
Kanun ile CBK farklı hüküm içerirse kanun uygulanır; Meclis kanun çıkarırsa CBK hükümsüz kalır.
Anayasa, yasama organının asliliğini korumak amacıyla bu özel düzenlemeyi öngörmüştür.

Key Concept

CBK ve Kanun Çatışması (Hiyerarşik Üstünlük)
Estimated Time:50s
Question 46Question →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişikliklerle benimsenen hükümet sistemi modeline göre; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları, görevleri ve TBMM ile olan ilişkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekili olan bir kimsenin bakan olarak atanması durumunda Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.

Answer

Milletvekili iken bakan olarak atanan bir kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliği kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Eğer TBMM üyelerinden (milletvekillerinden) biri bakan veya Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanırsa, anayasa gereği milletvekilliği sıfatı sona erer. Bu durum, yeni sistemde yasama ve yürütme organlarının ayrılığını güçlendiren bir düzenlemedir.

Step-by-Step Solution

1
Yürütme organının yeni yapısını analiz etme
2017 değişikliği ile parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmiştir.
Yürütme yetkisi tek elde (Cumhurbaşkanı) toplanmış, Bakanlar Kurulu kaldırılmıştır.
2
Yasama ve Yürütme arasındaki uyumsuzluk kuralını inceleme
Anayasa'nın 106. maddesi gereği yürütme görevinde (bakan/CB yardımcısı) olanların yasama üyesi olamayacağı saptanmıştır.
Kuvvetler ayrılığının sertleşmesi nedeniyle bir kişinin aynı anda hem TBMM üyesi hem de bakan olması engellenmiştir.
3
Diğer seçeneklerdeki usulleri (kararname, ant içme, denetim) kontrol etme
Bakanlıkların CBK ile kurulduğu, yeminin TBMM'de yapıldığı ve gensorunun kaldırıldığı teyit edilmiştir.
Anayasal düzenlemelerin güncel halleri yanlış seçeneklerin elenmesini sağlar.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Yürütme Organının Teşkilatlanması

Hints

1
Yeni sistemde yürütme organı tek bir kişiden (Cumhurbaşkanı) oluşur, diğerleri onun yardımcılarıdır.
2
Bir kişinin hem yasama (TBMM) hem de yürütme (Bakanlık) üyesi olup olamayacağını düşünün.
3
Gensoru ve güvenoyu gibi yetkilerin 2017'de kaldırıldığını, bakanların sadece Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olduğunu hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanına vekalet etme şartlarını ve TBMM'nin bilgi edinme yollarını (yazılı soru, meclis araştırması vb.) gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 47Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla işletilen cezai sorumluluk süreci ve bu sürecin hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı verilen Cumhurbaşkanının seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmesi hâlinde Cumhurbaşkanlığı sıfatı kendiliğinden sona erer.

Answer

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevki için TBMM'nin üçte iki (400) gizli oyu gerekir ve seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet durumunda görevi kendiliğinden sona erer.
Seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyetin görevi kendiliğinden sona erdirmesi ve bu kararın TBMM'nin üçte iki çoğunluğuyla alınması, 2017 Anayasa değişikliğiyle getirilen güncel ve doğru prosedürdür.

Step-by-Step Solution

1
Önerge Aşamasını Belirleme
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili) gerekir.
Sürecin resmen başlayabilmesi için ilk adım önergedir.
2
Soruşturma Açılması Kararını İnceleme
Üye tamsayısının beşte üçü (360360 milletvekili) gizli oyla karar verir.
İddianın araştırılması için Meclis'te nitelikli çoğunluk aranır.
3
Yüce Divana Sevk Kararını Kontrol Etme
Üye tamsayısının üçte ikisi (400400 milletvekili) gizli oyla karar verir.
Yargılama aşamasına geçiş en yüksek sayısal eşiğe bağlanmıştır.
4
Yargılama Sonucunu Değerlendirme
Seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet görevi sona erdirir.
Anayasa'nın 105. maddesi gereğince suçun niteliği görevin devamını belirler.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluk Süreci

Hints

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu için TBMM'de üç farklı sayısal eşik (301,360,400301, 360, 400) bulunur.
2
Yargılama sonucunda görevin sona ermesi için mahkûmiyetin 'milletvekili seçilmeye engel' bir suçtan olması gerekir.
3
Yüce Divana sevk kararı TBMM üye tamsayısının 2/32/3 çoğunluğuyla ve mutlaka gizli oylamayla alınır.

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk sürecini Cumhurbaşkanı ile kıyaslayarak inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 48Question →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve oylama usullerine ilişkin aşağıda yer alan değerlendirmelerden hangisi, anayasal sistemin bütünlüğü ve seçimlerin yenilenmesi rejimi bakımından hatalıdır?

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamanın tek adaylı bir referanduma dönüşmesi ve bu oylamada adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda; mevcut Cumhurbaşkanı'nın görevi derhal sona erer ve hem Türkiye Büyük Millet Meclisi hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yenilenir.

Answer

İkinci oylamanın referanduma dönüşmesi ve başarısızlıkla sonuçlanması durumunda hem Meclis hem de Cumhurbaşkanı seçimlerinin birlikte yenileneceğini savunan ifade hatalıdır; zira bu durumda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.
1982 Anayasası'nın 102. maddesinin dördüncü fıkrasına göre; tek adayla yapılan referandumda geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir. Bu durumda yasama organı (TBMM) seçimlerinin yenilenmesi söz konusu değildir. Ayrıca anayasanın aynı maddesi uyarınca, yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan Cumhurbaşkanı görevine devam eder; yani görev 'derhal' sona ermez.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık şartlarını kontrol et
40 yaş, yükseköğrenim ve milletvekili yeterliliği (ilkokul mezuniyeti hariç) şartları mevcuttur.
Anayasa madde 101 uyarınca temel niteliklerin doğrulanması gerekir.
2
Aday gösterme usullerini incele
Grup, %5 oy ve 100 bin imza yöntemleri yasaldır.
Adaylık başvuru kanallarının güncelliği kontrol edilmelidir.
3
Seçim turları ve ikame kurallarını değerlendir
Ölüm veya yeterlik kaybında birinci turdaki sıraya göre ikame yapılır.
Sürecin kesintiye uğramaması için öngörülen anayasal mekanizma budur.
4
Referandum başarısızlığının hukuki sonucunu analiz et
Anayasa 102. maddeye göre sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir; meclis seçimi etkilenmez.
Referandum başarısızlığı, seçimlerin 'birlikte' yenilenmesi gereken (karşılıklı fesih/yenileme) hallerden biri değildir.

Key Concept

Referandum Başarısızlığı ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnası

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (karşılıklı fesih) ile referandum başarısızlığı arasındaki farkı anayasa metni üzerinden karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 49Question →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişikliği ile yürütme organının yapısında köklü değişikliklere gidilmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması (ölüm, istifa vb.) ile Cumhurbaşkanı'nın hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle görevinden geçici olarak ayrılması hallerinde vekalet ilişkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Makamın boşalması halinde en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı; geçici ayrılma halinde ise Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.

Answer

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı, geçici ayrılma durumunda ise Cumhurbaşkanı'nın görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.
Doğru ifade, anayasal ayrımı net bir şekilde ortaya koymaktadır: Cumhurbaşkanlığı makamı ölüm veya istifa gibi nedenlerle tamamen boşalırsa, seçimlere kadar 'en yaşlı' yardımcı vekalet eder. Ancak Cumhurbaşkanı sadece geçici bir sebeple (gezi, hastalık) görevinden uzaklaşırsa, hangi yardımcısının vekalet edeceğine bizzat kendisi karar vererek bir 'görevlendirme' yapar.

Step-by-Step Solution

1
Vekalet gerektiren durumun niteliğini ayırt etme.
Durum 'makamın boşalması' (sürekli) ve 'geçici ayrılma' (geçici) olarak ikiye ayrılır.
Anayasa her iki durum için farklı vekil belirleme usulleri öngörmüştür.
2
Makamın boşalması (ölüm, istifa, seçilme yeterliliğini kaybetme vb.) durumundaki kuralı uygulama.
Bu durumda 'en yaşlı' Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder.
Anayasa Madde 106/4 gereği makam boşaldığında otomatik olarak en yaşlı yardımcı yetkilendirilir.
3
Geçici ayrılma (hastalık, yurt dışı gezisi vb.) durumundaki kuralı uygulama.
Bu durumda Cumhurbaşkanı'nın kendi 'görevlendirdiği' yardımcısı vekalet eder.
Anayasa Madde 106/2 uyarınca geçici ayrılmalarda iradi bir görevlendirme esastır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Vekalet Usulü (Anayasa m. 106)

Hints

1
Vekalet yetkisinin 2017'den sonra TBMM Başkanı'ndan alınıp yürütme içindeki bir makama verildiğini hatırlayın.
2
Makamın tamamen boşalması ile geçici ayrılma durumları için Anayasa iki farklı kriter (yaş vs. görevlendirme) belirlemiştir.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde yapılacak seçimlerin sürelerini (45 gün veya bir sonraki genel seçimle birleştirilme şartları) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 50Question →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı seçimi, adaylık süreci ve seçim sonuçlarının hukuki etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle yapılan referandumda, adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması hâlinde sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Answer

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda gerekli çoğunluk sağlanamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesinin son fıkrası uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasında tek adayın kalmasıyla yapılan referandumda adayın salt çoğunluğu alamaması durumunda 'sadece Cumhurbaşkanı seçimi' yenilenir. Bu hüküm, yasama ve yürütme seçimlerinin kural olarak birlikte yapılması ilkesine getirilen önemli bir istisnadır ve adayın halktan güvenoyu alamaması durumunda sürecin sıfırlanmasını öngörür.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanı seçiminin turlarını ve referandum koşulunu analiz etme.
İlk turda salt çoğunluk (50+150+1) sağlanamazsa ikinci tura en çok oy alan iki aday katılır.
Seçim sürecinin temel işleyişini belirlemek için.
2
İkinci turda aday eksilmesi durumundaki prosedürü değerlendirme.
İkinci tura tek aday kalırsa seçim referanduma dönüşür ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.
Anayasa'nın 101. maddesindeki özel durumu tespit etmek için.
3
Referandumun başarısız olması durumundaki hukuki sonucu belirleme.
Eğer aday salt çoğunluğu alamazsa, genel seçimler (TBMM) yenilenmez, sadece Cumhurbaşkanı seçimi baştan yenilenir.
Seçimlerin yenilenmesi ile ilgili istisnai kuralı doğrulamak için.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum ve Seçimin Yenilenmesi Usulü

Practice More

Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci turunda adayların eşit oy alması durumunda ne yapılacağına dair anayasal bir boşluk olup olmadığını doktrin açısından inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 51Question →

1982 Anayasası'nın 108. maddesinde düzenlenen Devlet Denetleme Kurulunun (DDK), 2017 anayasa değişiklikleri ile geçirdiği yapısal dönüşüm ve sahip olduğu güncel yetkiler dikkate alındığında, kurulun hukuki statüsüne dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri münhasıran Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir ve kurul yargı organları dışındaki tüm kamu kurumlarında idari soruşturma yapabilir.

Answer

Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri münhasıran Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir ve kurul yargı organları dışındaki tüm kamu kurumlarında idari soruşturma yapabilir.
Doğru olan ifadede, DDK'nın kuruluş ve işleyişinin 2017 anayasa değişikliği sonrası 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' ile düzenlendiği ve yetki alanına 'idari soruşturma'nın eklendiği belirtilmektedir. Ayrıca yargı organlarının denetim dışı tutulduğu bilgisi anayasal bir gerçektir.

Step-by-Step Solution

1
DDK'nın hiyerarşik konumunun belirlenmesi
DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetleme organıdır.
Anayasa m. 108 gereği yürütme organının denetim yetkisini Cumhurbaşkanı adına kullanır.
2
2017 Anayasa değişikliği ile gelen yetkilerin incelenmesi
Kurulun 'inceleme, araştırma ve denetleme' yetkilerine ek olarak 'idari soruşturma' yapma yetkisi eklenmiştir.
Yürütmenin denetim gücünü artırmak amacıyla bu yetki tanımlanmıştır.
3
Hukuki düzenleme dayanağının kontrolü
Kurulun yapısı ve özlük işleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile düzenlenir.
Anayasa'nın açık hükmü uyarınca bu alan kanunla değil, CBK ile düzenlenen 'münhasır' alanlardan biridir.
4
Denetim kapsamı dışındaki kurumların tespiti
Sadece 'Yargı Organları' denetim kapsamı dışındadır.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği, yürütmeye bağlı bir kurulun yargı mercilerini denetlemesi mümkün değildir.

Key Concept

Devlet Denetleme Kurulunun (DDK) 2017 sonrası anayasal statüsü ve idari soruşturma yetkisi.
Question 52Question →

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı'nın yargı organları üzerindeki seçme ve atama yetkileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay üyelerinin tamamını, Yargıtay Büyük Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından seçer.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın Yargıtay üyelerini seçme yetkisi bulunmamaktadır; bu üyelerin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.
1982 Anayasası'na göre Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir. Cumhurbaşkanı'nın Yargıtay nezdindeki tek seçme yetkisi, Yargıtay Genel Kurulunun sunduğu adaylar arasından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilini belirlemektir. Dolayısıyla Yargıtay üyelerini seçme ifadesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yüksek mahkemelerin üye seçim usullerini karşılaştırın.
Anayasa Mahkemesi (12 üye), Danıştay (1/4 üye) ve HSK (4 üye) seçimlerinde Cumhurbaşkanı doğrudan yetkilidir.
Anayasa'nın yürütmeye tanıdığı yargısal atama yetkilerini belirlemek için.
2
Yargıtay üyeleri ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı arasındaki seçim farkını analiz edin.
Cumhurbaşkanı Başsavcıyı seçerken, üyeleri seçme yetkisine sahip değildir.
Adli yargının en üst karar organı olan Yargıtay'ın üye seçiminde idari özerkliğin korunması gereği üyeler HSK tarafından belirlenir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri

Hints

1
Yargıtay ve Danıştay'ın üye seçim usulleri birbirinden farklıdır.
2
Danıştay üyelerinin bir kısmı Cumhurbaşkanı tarafından seçilirken, Yargıtay üyelerinin seçiminde sadece Hakimler ve Savcılar Kurulu yetkilidir.
3
Cumhurbaşkanı Yargıtay için sadece Cumhuriyet Başsavcısı ve vekilini seçer; dairelerde görev yapacak üyeleri seçmez.

Practice More

HSK'nın ve Anayasa Mahkemesi'nin üye sayıları ile TBMM-Cumhurbaşkanı arasındaki dağılımı bir tablo üzerinde çalışarak pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 53Question →

1982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetleme organı olan Devlet Denetleme Kurulu’nun (DDK) kuruluşu, işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri aşağıdakilerin hangisi ile düzenlenir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

Answer

Devlet Denetleme Kurulu'nun kuruluşu, işleyişi ve özlük işleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.
1982 Anayasası'nın 108. maddesinde yapılan 2017 değişikliği ile Devlet Denetleme Kurulu'nun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işlerinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu durum, kurulun Cumhurbaşkanlığına olan bağlılığını ve yürütmenin iç düzenleme yetkisini pekiştirmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kurumun bağlı olduğu makamı belirleyin.
Devlet Denetleme Kurulu, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetim organıdır.
Anayasal statüsünü anlamak denetim ve düzenleme yetkisini belirler.
2
1982 Anayasası'nın ilgili maddesini (Madde 108) inceleyin.
Anayasa, bu kurulun tüm idari yapısının 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesi' ile düzenleneceğini açıkça belirtir.
2017 değişiklikleri ile bu alandaki kanuni düzenleme şartı kaldırılmıştır.
3
Normlar hiyerarşisindeki yerini doğrulayın.
Doğru seçeneğin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi olduğu sonucuna ulaşılır.
Münhasır kararname alanı olan bu konu, idarenin düzenleme yetkisinin bir sonucudur.

Key Concept

Devlet Denetleme Kurulu'nun Hukuki Dayanağı

Hints

1
Bu kurulun statüsü 2017 yılında önemli bir değişikliğe uğramıştır.
2
Yürütme organının kendi iç yapısını düzenlemek için kullandığı en temel düzenleyici işlemi düşünün.
3
Anayasa Madde 108'de 'kanunla' ibaresi yerine hangi ifade getirilmiştir?

Practice More

DDK'nın denetim kapsamı dışında kalan tek kurum grubunu (Yargı) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 54Question →

1982 Anayasası'na göre yürütme yetkisine sahip olan Cumhurbaşkanı, aynı zamanda devletin başı sıfatıyla anayasada belirtilen çeşitli yargısal, idari ve yasama süreçlerine dahil görevleri yerine getirir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası çerçevesinde Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin görev veya yetkileri arasında gösterilemez?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay Başkanı ve üyelerini seçmek

Answer

Sayıştay Başkanı ve üyelerini seçmek, Cumhurbaşkanının değil, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasındadır.
Anayasa'nın 160. maddesine göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini 'Türkiye Büyük Millet Meclisi adına' denetlemekle görevlidir. Bu nedenle Sayıştay Başkanı ve üyeleri, TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilir. Cumhurbaşkanının bu süreçte bir atama yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının yargı alanındaki atama yetkilerini analiz edin.
Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi (12 üye), Danıştay (1/41/4 üye), HSK (4 üye) ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı seçiminde yetkilidir.
Anayasa'nın 104. maddesinde Cumhurbaşkanının yargı ile ilgili görevleri net bir şekilde tanımlanmıştır.
2
Yargıtay üyelerinin seçim usulünü kontrol edin.
Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir, ancak Başsavcıyı Cumhurbaşkanı seçer.
Kurum içi hiyerarşi ve atama yetkilerinin ayrımını yapmak hataları önler.
3
Sayıştay'ın anayasal statüsünü değerlendirin.
Sayıştay, anayasada 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş olsa da, TBMM adına mali denetim yapar.
Sayıştay'ın denetim odağının Meclis olması, seçim yetkisinin de Meclis'te olmasını sağlar.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri

Hints

1
Cumhurbaşkanı birçok yüksek yargı organına üye seçerken, bir kurum özellikle TBMM adına mali denetim yaptığı için Meclis tarafından seçilir.
2
Danıştay ve Yargıtay arasındaki farka dikkat edin; Yargıtay'ın sadece Başsavcısını seçerken, Danıştay'ın üyelerinin bir kısmını doğrudan seçer.
3
Bütçe denetimi yapan ve raporlarını TBMM'ye sunan kurumun üyelerini kimin seçtiğini hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili görevlerini (kanunları yayımlamak, veto etmek vb.) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Şu tabloyu ezberlemek KPSS için hayat kurtarıcıdır:
- Anayasa Mahkemesi: 12 (CB) + 3 (TBMM)
- HSK: 4 (CB) + 7 (TBMM) + 2 (Doğal)
- Danıştay: 1/41/4 (CB) + 3/43/4 (HSK)
- Sayıştay: Tamamı (TBMM)
- Yargıtay Üyeleri: Tamamı (HSK)
Estimated Time:1m 30s
Question 55Question →

1982 Anayasası’nda yer alan düzenlemelere göre, Olağanüstü Hal (OHAL) ilanı ve bu süreçte uygulanan hukuki rejimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin, anayasaya şekil veya esas bakımından aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.

Answer

Olağanüstü hal kararnamelerinin yargısal denetimine ilişkin ifade yanlıştır; bu kararnamelere karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.
1982 Anayasası'nın 148. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, olağanüstü hallerde ve savaş sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz. Dolayısıyla iptal davası açılmasının mümkün olduğunu savunan ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilan yetkisi ve ilk ilan süresini kontrol etme.
İlan yetkisi Cumhurbaşkanına aittir ve süre 6 ayı geçemez.
Anayasa m. 119 gereği yürütme organının takdir yetkisi bu sınırlar içindedir.
2
Sürenin uzatılması ve savaş hali istisnasını değerlendirme.
Uzatma yetkisi TBMM'dedir, her defasında 4 aydır, savaşta sınır yoktur.
Yasama organının yürütme üzerindeki denetimini temsil eder.
3
OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetimini inceleme.
Anayasa m. 148 uyarınca bu kararnamelere karşı iptal davası açılamaz.
Anayasa koyucu, acil ve istisnai durumların gerektirdiği hız ve etkinlik nedeniyle bu işlemleri yargı denetimi dışında tutmuştur.
4
OHAL kararnamelerinin Meclis onay sürecini doğrulama.
3 ay içinde karara bağlanmayan kararnameler kendiliğinden kalkar.
Kararnamelerin kalıcı hukuk düzenine etkisini sınırlamak ve Meclis'i karar almaya zorlamak içindir.

Key Concept

Olağanüstü Hal Rejimi ve Kararnamelerin Yargısal Bağışıklığı

Hints

1
Anayasa'nın 148. maddesinde yer alan 'yargı denetimi dışındaki işlemler' listesini hatırlayın.

Practice More

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile OHAL kararnamelerini; yargı yolu, düzenleme alanı ve Meclis onay süreci bakımından karşılaştıran bir tablo hazırlayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 56Question →

1982 Anayasası’na göre "Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı" ile ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Genelkurmay Başkanı, savaşta Başkomutanlık görevlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yerine getirir.

Answer

Genelkurmay Başkanı'nın savaşta Başkomutanlık görevlerini TBMM adına değil, Cumhurbaşkanı namına yerine getireceği ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre; Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup, savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yerine getirir. Seçenekte belirtilen 'Türkiye Büyük Millet Meclisi adına' ifadesi hukuken yanlıştır; çünkü Başkomutanlık yetkisi TBMM'nin manevi varlığında bulunsa da, bu yetkinin fiilen kullanımı Cumhurbaşkanı üzerinden gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 117. maddesindeki Başkomutanlık tanımının incelenmesi.
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı ve Cumhurbaşkanı'nca temsil edildiği görülür.
Makamın kaynağını ve temsilcisini belirlemek için.
2
Milli güvenlik ve TSK'nın savaşa hazırlanmasındaki sorumluluk zincirinin analizi.
Bu konuda TBMM'ye karşı asıl sorumlu makamın Cumhurbaşkanı olduğu saptanır.
Siyasi sorumluluğun kime ait olduğunu ayırt etmek için.
3
Genelkurmay Başkanı'nın savaş dönemindeki yetki devrinin kontrol edilmesi.
Genelkurmay Başkanı'nın savaşta Başkomutanlık görevlerini 'Cumhurbaşkanı namına' yürüttüğü bilgisine ulaşılır.
Yetkinin kimden vekaleten alındığını belirlemek için.

Key Concept

1982 Anayasası Madde 117: Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı İlişkisi

Hints

1
Başkomutanlık yetkisinin 'sahibi' ile bu yetkiyi savaşta 'temsil eden' ve 'uygulayan' makamlar farklıdır.
2
Genelkurmay Başkanı, barışta doğrudan TSK'nın başındadır ancak savaşta yetkisini bir üst makamdan devralır.
3
Anayasa'nın 117. maddesinde Genelkurmay Başkanı'nın savaşta yetkiyi kimin 'namına' kullandığına dikkat edin; bu kişi TBMM değil, Cumhurbaşkanı'dır.

Practice More

Genelkurmay Başkanı'nın güncel idari yapıda kime bağlı ve sorumlu olduğunu (Milli Savunma Bakanı) öğrenmek bu konuyu tamamlayacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 57Question →

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliği ile düzenlenen Olağanüstü Hal (OHAL) rejimi çerçevesinde; ilanı, süresi ve denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal süresini uzatma yetkisi, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir; ancak savaş hallerinde bu süre sınırı uygulanmaz.

Answer

Olağanüstü hal süresini uzatma yetkisi TBMM'ye aittir; uzatma süresi her defasında en fazla dört aydır ve savaş durumunda bu sınır uygulanmaz.
Anayasa'nın 119. maddesine göre OHAL ilan yetkisi Cumhurbaşkanına verilmişken (en fazla 6 ay), bu süreyi uzatma yetkisi denetim mekanizması gereği TBMM'ye bırakılmıştır. TBMM, Cumhurbaşkanının talebiyle süreyi her defasında en fazla 4 ay uzatabilir. Ancak savaş hali, ülkenin içinde bulunduğu hayati tehlike nedeniyle bu 4 aylık sınırın uygulanmadığı tek istisnadır.

Step-by-Step Solution

1
İlan makamını ve süresini belirle.
Cumhurbaşkanı, en fazla 6 ay için OHAL ilan eder.
Yürütme organının hızlı karar alması gereken durumlar için Anayasa 119. madde bu yetkiyi Cumhurbaşkanına vermiştir.
2
Onay ve uzatma sürecini analiz et.
Karar derhal Meclis onayına sunulur. Uzatma yetkisi TBMM'dedir (Her seferinde en fazla 4 ay).
Yasama organının yürütme üzerindeki denetimini sağlamak adına uzatma kararı Meclis'e bırakılmıştır.
3
İstisnai durumları kontrol et.
Savaş halinde 4 aylık süre sınırı aranmaz.
Savaşın getirdiği belirsizlik ve olağanüstü koşullar nedeniyle sürenin kısıtlanması devletin bekasını tehlikeye atabilir.

Key Concept

Olağanüstü Hal (OHAL) İlan ve Uzatma Prosedürü

Practice More

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin TBMM'de görüşülme süresi ve yargısal denetimi konusuna çalışılması tavsiye edilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 58Question →

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile düzenlenen yürütmenin düzenleyici işlemlerinden biri olan "Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK)" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa'da belirtilen sosyal ve ekonomik haklar dışındaki temel haklar, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebilir.

Answer

Sosyal ve ekonomik haklar dışındaki temel hakların olağan dönem CBK'sı ile düzenlenebileceğini belirten seçenek yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre; Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan 'Temel Haklar ve Ödevler' ile 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' ve dördüncü bölümünde yer alan 'Siyasi Haklar ve Ödevler' Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenemez. Sadece üçüncü bölümdeki 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' CBK ile düzenlenebilir. Dolayısıyla diğer hakların da düzenlenebileceğini söyleyen ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) konu bakımından sınırlarını belirlemek.
Anayasa m.104'e göre CBK'lar; temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevleri (Sosyal ve Ekonomik Haklar hariç) düzenleyemez.
Yürütmenin düzenleme yetkisi, yasama alanına müdahale etmemek için sınırlanmıştır.
2
CBK ve Kanun arasındaki çatışma kurallarını incelemek.
Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamaz ve çatışma halinde kanun üstündür.
Normlar hiyerarşisi ilkesi gereği kanun, olağan dönem CBK'sından üstün konumdadır.
3
Seçenekleri bu anayasal kurallara göre değerlendirmek.
Sosyal ve ekonomik haklar dışındaki hakların CBK ile düzenlenebileceği iddiası Anayasa'ya aykırıdır.
Sadece sosyal ve ekonomik haklar (pozitif statü hakları) CBK ile düzenlenebilir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Konu Bakımından Sınırları

Hints

1
Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hangi hak kategorilerini düzenleyebildiğini hatırlayın.
2
Anayasa'daki 'Kişi Hakları' ve 'Siyasi Haklar' sert çekirdekli koruma altındadır ve sadece yasama organı tarafından (kanunla) düzenlenebilir.

Practice More

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile olağan dönem kararnameleri arasındaki yetki ve yargısal denetim farklarını çalışınız.
Estimated Time:1m 15s
Question 59Question →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeye göre, Cumhurbaşkanının katılamadığı Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantılarına aşağıdakilerden hangisi başkanlık eder?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Answer

Cumhurbaşkanının yokluğunda Milli Güvenlik Kurulu toplantılarına Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık eder.
1982 Anayasası'nın 118. maddesine göre Milli Güvenlik Kurulu'na Cumhurbaşkanı başkanlık eder; onun katılamadığı hallerde ise kurul, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında toplanır. Kurul normal şartlarda iki ayda bir toplanır ve gündemi, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ile Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

Step-by-Step Solution

1
MGK'nın anayasal başkanını belirle.
Kurulun başkanı Cumhurbaşkanıdır.
1982 Anayasası'nın 118. maddesi uyarınca kurulun hiyerarşik lideri Cumhurbaşkanıdır.
2
Cumhurbaşkanının toplantıya katılamadığı özel durumdaki vekâlet kuralını hatırla.
Cumhurbaşkanı katılamadığında kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık eder.
2017 anayasa değişikliği ile Başbakanlık makamı kaldırılarak vekâlet görevi Cumhurbaşkanı Yardımcısına verilmiştir.

Key Concept

MGK Başkanlığı ve Vekâlet
Estimated Time:45s
Question 60Question →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler ve güncel hükümler çerçevesinde, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, varsa partisi ile ilişiği kesilir.

Answer

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğine dair ifade yanlıştır; çünkü 2017 değişikliği ile bu zorunluluk kaldırılmıştır.
1982 Anayasası'nın 101. maddesinde 2017 yılında yapılan değişiklik ile 'Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir' ibaresi metinden çıkarılmıştır. Dolayısıyla, Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğine dair ifade güncel anayasal mevzuata göre yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık yollarını hatırla.
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100.000 seçmen aday gösterebilir.
Anayasa'nın 101. maddesi adaylık yollarını üç grupta toplamıştır.
2
Seçilme sonuçlarını analiz et.
Milletvekili seçilen kişinin meclis üyeliği düşer ancak parti üyeliği devam edebilir.
Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı için 2017'de 'tarafsızlık' tanımı parti üyeliğine engel olmayacak şekilde güncellenmiştir.
3
Yanlış olan seçeneği işaretle.
Parti ile ilişiğin kesilmesi kuralı eski parlamenter sistem dönemine aittir.
Güncel anayasal düzende Cumhurbaşkanının partisiyle ilişiği kesilmez.

Key Concept

Partili Cumhurbaşkanlığı ve Adaylık Şartları

Hints

1
2017 Anayasa değişikliği ile Türkiye'de 'Partili Cumhurbaşkanlığı' modeline geçildiğini hatırlayın.
2
Cumhurbaşkanının hem milletvekili olup olamayacağına hem de bir partiye üye olup olamayacağına ilişkin kuralları birbirinden ayırın.
3
Milletvekilliği sona erer ancak parti üyeliği devam eder. Bu ayrım sorunun anahtarıdır.

Practice More

Cumhurbaşkanı seçilme nitelikleri (yaş, öğrenim) ile milletvekili seçilme niteliklerini karşılaştıran bir tablo hazırlayarak çalışmaya devam edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 3 / 33Next
Yürütme Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 3 | Examkin