Yürütme

642 questions

1982 Anayasası'nın 117. maddesi uyarınca, milli güvenliğin sağlanmasından ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan makam ile Genelkurmay Başkanının görev ve yetkilerinden dolayı hiyerarşik olarak sorumlu olduğu makam aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Cumhurbaşkanı - Milli Savunma Bakanı

Milli Savunma Bakanı - Cumhurbaşkanı

Cumhurbaşkanı - Cumhurbaşkanı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı - Milli Savunma Bakanı

Milli Savunma Bakanı - Milli Savunma Bakanı

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı - Milli Savunma Bakanı

Answer

Milli güvenliğin sağlanmasından TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı sorumlu iken, Genelkurmay Başkanı hiyerarşik olarak Milli Savunma Bakanına sorumludur.

1982 Anayasası m. 117/2 gereği, milli güvenliğin sağlanması ve TSK'nın yurt savunmasına hazırlanması konusunda TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı sorumludur. Yine aynı maddenin son fıkrası ve ilgili mevzuat uyarınca Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına bağlı ve sorumludur. Bu iki bilginin doğru sıralandığı seçenek yürütmenin ve askeri hiyerarşinin güncel yapısını yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın 117. maddesinin 2. fıkrasını analiz et.

Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanının sorumlu olduğu tespit edilir.

Anayasal hiyerarşide yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı, yasama organına karşı bu temel görevden doğrudan sorumludur.

Anayasa'nın 117. maddesinin 4. fıkrasını (703 sayılı KHK ve 2017 değişikliği sonrası halini) analiz et.

Genelkurmay Başkanının görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu olduğu tespit edilir.

Askeri bürokrasinin sivil otoriteye (Bakanlık) bağlanması ilkesi gereği bu hiyerarşik bağ kurulmuştur.

İki bilgiyi sırasıyla birleştir.

Cumhurbaşkanı - Milli Savunma Bakanı eşleşmesine ulaşılır.

Soru kökünde istenen sıralama 'Meclise karşı sorumlu makam' ve 'Genelkurmay Başkanının sorumlu olduğu makam' şeklindedir.

Key Concept

1982 Anayasası'nda Başkomutanlık ve Milli Savunma Teşkilatlanması

Hints

Milli güvenlik ve yurt savunması hazırlığından Meclise karşı kimin sorumlu olduğunu Anayasa'nın 117. maddesinin 2. fıkrasında arayın.

2017 anayasa değişiklikleri ve sonrasındaki KHK düzenlemeleriyle Genelkurmay Başkanlığı'nın hangi bakanlığa bağlandığını hatırlayın.

Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığında temsil edilir ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Bu temsil yetkisi, Meclise karşı sorumluluğu da beraberinde getirir.

Practice More

Cumhurbaşkanının savaş zamanında Başkomutanlık yetkilerini kimin aracılığıyla kullandığını tekrar edin.

Estimated Time:1m 40s

Question 122Question →

1982 Anayasası'na göre, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Genelkurmay Başkanı, savaşta Başkomutanlık görevlerini Millî Savunma Bakanı namına yerine getirir.

Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Genelkurmay Başkanı sorumludur.

Genelkurmay Başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından dört yıllığına seçilir.

Show answer & explanation

Answer: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Answer

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre; Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Bu ifade anayasal metnin doğrudan kendisidir.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın 117. maddesinin incelenmesi

Başkomutanlık makamının hukuki niteliği belirlenir.

Anayasa, Başkomutanlığın TBMM'nin manevi şahsiyetinde olduğunu ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiğini açıkça belirtir.

Genelkurmay Başkanının savaş ve barış rollerinin ayrıştırılması

Genelkurmay Başkanının sadece savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı adına yürüttüğü görülür.

Barış zamanında temsil yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanındadır.

Sorumluluk makamlarının kontrol edilmesi

Genelkurmay Başkanının kime sorumlu olduğu güncel mevzuatla teyit edilir.

2017 anayasa değişikliği ve ilgili KHK'lar ile Genelkurmay Başkanı, Millî Savunma Bakanına bağlanmıştır.

Key Concept

Başkomutanlık Temsil Yetkisi ve Genelkurmay Başkanının Hiyerarşik Konumu

Hints

Başkomutanlık makamının kime ait olduğu ile kimin tarafından temsil edildiği arasındaki farka dikkat edin.

Anayasa'nın 117. maddesi Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığıyla özdeşleştiğini belirtir.

Genelkurmay Başkanı savaş zamanında kimin adına hareket eder? Barışta temsil yetkisi kimdedir? Bu iki sorunun cevabı sizi doğru seçeneğe götürecektir.

Practice More

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) güncel üye yapısını ve Jandarma Genel Komutanlığı'nın bu yapıdaki durumunu tekrar ediniz.

Estimated Time:50s

Question 123Question →

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısı ve işleyişi dikkate alındığında, Kurulun toplantılarına iştirak etmesine rağmen anayasal olarak üyeler listesinde yer almayan ve karar alma sürecinde oy kullanma yetkisi bulunmayan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri

Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Hava Kuvvetleri Komutanı

Adalet Bakanı

Jandarma Genel Komutanı

Show answer & explanation

Answer: Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri

Answer

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun toplantılarına katılmasına rağmen üyeler arasında yer almadığı için oy hakkı bulunmayan görevlidir.

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, 1982 Anayasası ve ilgili mevzuat uyarınca Kurul toplantılarına katılmasına rağmen Kurulun bir üyesi değildir ve kararlarda oy kullanma yetkisi yoktur. Genel Sekreterlik, idari olarak Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluştur.

Step-by-Step Solution

Anayasal üyeleri listele

MGK üyeleri; Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlarıdır.

Kurulun oy hakkı olan asıl üyelerini belirlemek için anayasal düzenlemeye bakılmalıdır.

Toplantıya katılan ancak üye olmayan kişiyi belirle

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, toplantılara katılır ancak oy hakkı yoktur.

Genel Sekreterliğin teşkilat yapısı ve Kurul ile ilişkisi, onun üye değil bir sekreterya birimi yöneticisi olduğunu gösterir.

Seçenekleri karşılaştır

Verilen makamlar arasında sadece Genel Sekreter oy hakkı olmayan katılımcıdır.

Kuvvet komutanları ve bakanlar asıl üyelerdir; Jandarma Genel Komutanı ise artık hiçbir şekilde üye değildir.

Key Concept

Milli Güvenlik Kurulu'nun Üye Yapısı ve Katılımcılar

Hints

MGK üyeleri sivil ve askeri kanat olarak ikiye ayrılır, ancak bir görevli sadece idari işleyişi yönetmek için oradadır.

Practice More

MGK'nın gündeminin belirlenmesi sürecinde Genel Sekreterin rolünü ve kime bağlı olduğunu inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 124Question →

1982 Anayasası'nın 108. maddesinde düzenlenen Devlet Denetleme Kurulu (DDK), 2017 yılı anayasa değişiklikleri ile hem yetki bakımından güçlendirilmiş hem de denetim alanı genişletilmiştir. Bu anayasal düzenlemeler ve Kurulun hukuki statüsü göz önünde bulundurulduğunda, Devlet Denetleme Kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kurulun başkanı ve üyeleri doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Yargı organları, Kurulun her türlü inceleme, araştırma ve denetleme yetkisinin dışındadır.

Kurul, denetim yaptığı kuruluşlarda inceleme ve araştırmanın yanı sıra idari soruşturma da yürütebilir.

Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren kuruluşları ile kamuya yararlı vakıflar Kurulun denetimine tabidir.

Show answer & explanation

Answer: Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.

Answer

Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlendiğini belirten ifade yanlıştır; bu hususlar Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.

1982 Anayasası'nın 108. maddesinin son fıkrasına göre; Devlet Denetleme Kurulu'nun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir. Seçeneklerde yer alan 'kanunla düzenlenir' ifadesi bu nedenle hukuken yanlıştır. 2017 değişikliği öncesinde bu alan kanunla düzenlenmekteyken, sistem değişikliğiyle birlikte Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) idari hiyerarşideki yerini belirleyin.

DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetleme organıdır.

Kurulun kime bağlı olduğu, düzenleme yetkisinin kimde olduğunu anlamak için temel bilgidir.

2017 Anayasa değişikliklerinin DDK üzerindeki etkilerini analiz edin.

Kurula 'idari soruşturma' yetkisi verilmiş ve denetim kapsamına 'vakıflar' eklenmiştir.

Güncel anayasa değişiklikleri sınavda en çok sorulan ve ayırt edici olan kısımdır.

Kurulun teşkilat ve işleyişinin hangi hukuki metinle düzenlendiğini kontrol edin.

Anayasa'nın 108. maddesine göre Kurulun işleyişi, görev süreleri ve özlük işleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile düzenlenir.

DDK, yürütme organının düzenleyici işlemleri arasında yer alan CBK'nın doğrudan yetki alanında olan istisnai bir kurumdur.

Key Concept

Devlet Denetleme Kurulu'nun Hukuki Düzenleme Dayanağı (CBK)

Estimated Time:1m 30s

Question 125Question →

Cumhurbaşkanının, resmî bir görevle yurt dışına çıkarken yardımcısı (A)’yı vekil tayin ettiği bir süreçte, Cumhurbaşkanlığı makamı ölüm nedeniyle boşalmıştır. Bu olay sırasında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) genel seçimlerine sekiz ay kaldığı bilinmektedir.

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, söz konusu vekâlet süreci ve yapılacak seçimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vekâlet yetkisi (A) uhdesinde kalmaya devam eder; hem yürütme hem de yasama organı için yapılacak seçimler, boşalmanın gerçekleştiği günü izleyen altmışıncı günden sonra gelen ilk Pazar günü eş zamanlı olarak icra edilir.

Makamdaki boşluk nedeniyle (A)'nın yetkileri kendiliğinden düşer; anayasal olarak yasama meclisinin başkanı bu görevi devralarak seçim sürecini yönetir.

Yasama dönemi bitimine bir yıldan az kaldığından, sadece yürütme erki için makamın boşalmasını izleyen kırk beşinci günün sonundaki Pazar günü seçim sandığı kurulur.

Geçici bir süreliğine (A) vekâlet etse de, makamın boşalmasını takiben doksan günlük süre zarfında seçim yapılır ve kazanan aday doğrudan beş yıllık yeni bir döneme başlar.

Yürütme boşluğunu doldurmak adına Türkiye Büyük Millet Meclisi, salt çoğunlukla kendi üyeleri içinden bir kişiyi seçimlere kadar geçici yönetici olarak atar.

Show answer & explanation

Answer: Vekâlet yetkisi (A) uhdesinde kalmaya devam eder; hem yürütme hem de yasama organı için yapılacak seçimler, boşalmanın gerçekleştiği günü izleyen altmışıncı günden sonra gelen ilk Pazar günü eş zamanlı olarak icra edilir.

Answer

Vekâlet görevi mevcut yardımcı tarafından sürdürülür ve genel seçimlere bir yıldan az süre kaldığı için seçimler 60 günü takip eden ilk Pazar günü TBMM seçimleriyle birlikte yapılır.

Vekâlet yetkisi Cumhurbaşkanı yardımcısında kalmaya devam eder çünkü Anayasa'nın 106. maddesine göre makam boşaldığında yenisi seçilene dek bu görevi yardımcı yürütür. Ayrıca genel seçimlere bir yıldan az (8 ay) süre kaldığı için seçimler, makamın boşalmasını takip eden altmışıncı günden sonraki ilk Pazar günü TBMM genel seçimleriyle eş zamanlı olarak gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumundaki vekâlet kuralını belirlemek.

Vekâlet görevi Cumhurbaşkanı yardımcısındadır.

1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca makamın herhangi bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder.

Genel seçimlere kalan süreyi ve bu sürenin seçim usulüne etkisini analiz etmek.

8 ay kaldığı için 'birlikte seçim' prosedürü uygulanır.

Anayasa'ya göre TBMM genel seçimlerine bir yıl veya daha az süre kalmışsa, Cumhurbaşkanı seçimi ile TBMM genel seçimi birlikte yapılır.

Birlikte yapılacak seçimin takvimini tespit etmek.

Makamın boşaldığı günden sonraki altmışıncı günü takip eden ilk Pazar günü.

Anayasa'nın 106. maddesi, genel seçimlere bir yıl veya daha az kalması durumunda bu özel süreyi emretmektedir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Seçim Takvimi

Practice More

Cumhurbaşkanı makamının boşalması durumunda genel seçime bir yıldan fazla süre kalması halindeki seçim takvimini ve seçilenin görev süresini inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 126Question →

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliğiyle düzenlenen 'Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri' (CBK) ile 'Kanunlar' arasındaki hiyerarşik ilişki ve yetki alanı sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

TBMM tarafından aynı konuda kanun çıkarılması durumunda, daha önce yürürlüğe girmiş olan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, sonraki tarihli olması şartıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri esas alınır.

Cumhurbaşkanı; temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler konusunda (sosyal ve ekonomik haklar hariç) olağan dönem kararnamesi çıkaramaz.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, sonraki tarihli olması şartıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri esas alınır.

Answer

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kararnamenin tarihine bakılmaksızın kanun hükümlerinin uygulanacağı ifadesi doğrudur; dolayısıyla kararnamenin esas alınacağı iddiası yanlıştır.

1982 Anayasası'nın 104. maddesinin 17. fıkrasına göre: 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır.' Bu kural mutlak olup, kararnamenin kanundan sonra çıkarılmış olması durumu değiştirmez. Dolayısıyla sonraki tarihli kararnamenin esas alınacağını savunan ifade hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın 104. maddesindeki CBK-Kanun ilişkisini incele.

Kanun ile CBK arasındaki çatışma kuralı tespit edilir.

Anayasal hiyerarşiyi belirleyen temel kural budur.

Çatışma durumunda hangi normun üstün geleceğini kontrol et.

Anayasa 'kanun hükümleri uygulanır' der.

Kanun, demokratik meşruiyet ve normlar hiyerarşisi gereği CBK'dan üstündür.

Lex Posterior (Sonraki kanun öncekini ilga eder) kuralının CBK için geçerli olup olmadığını sorgula.

CBK, kanun karşısında kronolojik üstünlük kazanamaz.

Anayasa bu konuda özel bir hüküm koyarak 'kanunun üstünlüğü' ilkesini mutlaklaştırmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlar Karşısındaki Hukuki Konumu

Hints

Kararname ve kanun çatıştığında hangisinin 'patron' olduğunu hatırlayın.

Practice More

OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin, olağan dönem kararnamelerinden farklarını ve yargısal denetim yollarını inceleyin.

Estimated Time:1m 30s

Question 127Question →

1982 Anayasası’nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Olağanüstü Hal (OHAL) ilanı ve bu sürecin yönetilmesine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Olağanüstü hal ilan etme yetkisi Milli Güvenlik Kurulu'nun tavsiyesi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne aittir ve karar Resmi Gazete’de yayımlandığı an yürürlüğe girer.

Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne iptal davası açılması, kararın yayımından itibaren 60 günle sınırlıdır.

Cumhurbaşkanının istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir ancak savaş hallerinde bu süre sınırı aranmaz.

Olağanüstü hal ilan edildiğinde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması tamamen durdurulur ve suç ve cezaların geçmişe yürümezliği ilkesi bu dönemde askıya alınabilir.

Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal kararı en fazla bir yıl için verilebilir ve TBMM onayına sunulmadan önce Danıştay’ın görüşünün alınması zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir ancak savaş hallerinde bu süre sınırı aranmaz.

Answer

Cumhurbaşkanının istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir ancak savaş hallerinde bu süre sınırı aranmaz.

Anayasa'nın 119. maddesine göre, olağanüstü hal ilan edildikten sonra sürenin uzatılmasına yönelik karar, Cumhurbaşkanının talebi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verilir. Bu uzatma her defasında 4 ayı geçemezken, savaş durumu bu kısıtlamanın tek istisnasıdır.

Step-by-Step Solution

OHAL ilan makamını belirle.

Cumhurbaşkanı, süresi 6 ayı geçmemek üzere OHAL ilan eder.

Yürütme organının hızlı karar alma ihtiyacı nedeniyle anayasal yetki Cumhurbaşkanına verilmiştir.

Yasama organının (TBMM) süreçteki denetim yetkisini incele.

İlan kararı aynı gün TBMM onayına sunulur. Meclis süreyi kısaltabilir, kaldırabilir veya onaylayabilir.

Demokratik denetim mekanizması gereği yürütmenin bu kararı yasama denetimine tabidir.

Sürenin uzatılması (temdit) prosedürünü kontrol et.

Uzatma kararı sadece TBMM tarafından, Cumhurbaşkanının talebiyle ve her defasında en fazla 4 ay için verilebilir.

İlan yetkisi yürütmede olsa da, süreci devam ettirme iradesi halkın temsilcisi olan Meclis'tedir.

Süre sınırının istisnasını tespit et.

Savaş hallerinde 4 aylık uzatma sınırı uygulanmaz.

Savaşın getirdiği belirsizlik ve olağanüstü koşullar, katı süre sınırlarının esnetilmesini zorunlu kılar.

Key Concept

Olağanüstü Halde Yetki Paylaşımı ve Süreler

Hints

OHAL'i kimin başlattığı ile kimin devam ettirdiğini (uzattığını) birbirinden ayırın.

İlan süresinin tavanı 6 ay, Meclis'in her bir uzatma süresinin tavanı ise 4 aydır.

Savaş durumu, anayasal pek çok süre sınırını ortadan kaldıran mücbir bir sebeptir; bunu OHAL uzatma sürelerinde de görürüz.

Practice More

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Meclis onay sürecini ve onaylanmazsa ne olacağını araştırınız.

Estimated Time:2m 0s

Question 128Question →

2017 yılı anayasa değişiklikleri ile yürütme organının yapısı köklü bir değişime uğramış, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların statüleri yeniden belirlenmiştir. Buna göre, söz konusu makam sahiplerinin hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanırlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından atananların milletvekilliği sıfatı, atama kararıyla birlikte sona erer.

Görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.

Göreve başlarken Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içerler.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri faaliyetlerden dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı siyasi olarak sorumludurlar.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri faaliyetlerden dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı siyasi olarak sorumludurlar.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri faaliyetlerden dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı siyasi olarak sorumludurlar ifadesi yanlıştır.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili iş ve işlemlerinden dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı değil, kendilerini atayan ve her an görevden alabilen Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar. 2017 anayasa değişiklikleri ile 'Gensoru' mekanizması kaldırıldığı için meclisin yürütme üyelerini siyasi nedenlerle görevden düşürme yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Atama ve seçilme yeterliliği arasındaki ilişkiyi incelemek.

Bakanların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması gerektiği sonucuna varılır.

Anayasa'nın 106. maddesi bu şartı açıkça belirtir.

Göreve başlama prosedürünü kontrol etmek.

Meclis önünde ant içmenin bir zorunluluk olduğu teyit edilir.

Yürütme organı üyeleri de yasama üyeleri gibi ant içerek göreve başlar.

Milletvekilliği ile bakanlık görevinin bağdaşıp bağdaşmadığını değerlendirmek.

Atanan bir milletvekilinin üyeliğinin sona ereceği belirlenir.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama ve yürütme üyelikleri birleşemez.

Siyasi sorumluluk makamını belirlemek.

Sorumluluğun sadece Cumhurbaşkanına karşı olduğu anlaşılır.

2017 değişikliği ile gensoru ve siyasi sorumluluk meclis denetiminden çıkarılmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Siyasi Sorumluluğu

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları için gereken meclis soruşturması sayılarını (301, 360, 400) tekrar gözden geçirin.

Estimated Time:1m 15s

Question 129Question →

1982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda izlenecek vekâlet süreci ve yapılacak yeni seçimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığı makamına Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder; eğer genel seçime bir yıl veya daha az süre kalmışsa, seçim, makamın boşaldığı günden sonraki altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimiyle birlikte yapılır.

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda, yenisi seçilene kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.

Makamın boşalması hâlinde en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve bu süreçte sadece temsil yetkisine sahip olup Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarma yetkisini kullanamaz.

Genel seçime bir yıldan fazla süre kalmışsa, makamın boşaldığı günden itibaren doksan gün içindeki ilk pazar günü sadece Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması üzerine vekâlet görevini üstlenen kişi, Anayasa uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar verme yetkisini kullanamaz.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığı makamına Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder; eğer genel seçime bir yıl veya daha az süre kalmışsa, seçim, makamın boşaldığı günden sonraki altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimiyle birlikte yapılır.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcısının vekâlet etmesi ve genel seçime bir yıl veya daha az süre kalması durumunda, seçimin boşalmayı takip eden altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü Meclis seçimleriyle birlikte yapılması doğru bir ifadedir.

Doğru ifade, anayasal prosedürü eksiksiz tanımlamaktadır. 1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre Cumhurbaşkanlığı makamı boşaldığında vekâlet görevi doğrudan Cumhurbaşkanı yardımcısına geçer. Eğer genel seçimlere bir yıl veya daha az süre kalmışsa, istikrarı sağlamak adına CB seçimi ile TBMM seçimleri birleştirilir ve bu süreç boşalmayı takip eden 60. günü izleyen ilk pazar günü tamamlanır.

Step-by-Step Solution

Vekâlet makamını belirle.

Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder.

1982 Anayasası Madde 106 uyarınca vekâlet görevi yardımcıya aittir.

Genel seçimlere kalan süreyi kontrol et.

Süre 1 yıl veya daha az ise seçimler birleştirilir.

Anayasa, kısa süre kalması durumunda yasama ve yürütme seçimlerinin eş zamanlı yapılmasını emreder.

Seçim tarihini hesapla.

60. günü takip eden ilk pazar günü.

Birlikte yapılan seçimler için Anayasa'da öngörülen spesifik süre budur.

Vekilin yetki sınırlarını kontrol et.

Vekil tüm yetkileri kullanabilir.

Anayasa metni 'Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır' diyerek herhangi bir istisna tanımamıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Seçim Takvimi

Hints

2017 Anayasa değişikliğiyle vekâlet makamının kime geçtiğini hatırlayın.

Makamın boşalması ile geçici ayrılma (yurt dışı, hastalık) arasındaki farkı ve seçim takvimini düşünün.

Genel seçime 1 yıldan az süre kalması durumunda 'seçimlerin birleştirilmesi' kuralını ve 60 günlük süreyi odak noktanıza alın.

Practice More

Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması durumundaki geçici vekâlet ile makamın boşalması durumundaki vekâlet arasındaki farkları tablo üzerinde çalışın.

Estimated Time:3m 0s

Question 130Question →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ışığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, nitelikleri ve görevlerinin sona ermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri ile teşkilat yapısının belirlenmesi Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanacak kişilerin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmaları yeterli olup, bu kişilerde ayrıca yükseköğrenim mezunu olma şartı aranmaz.

Görevleriyle ilgili suçlardan dolayı hakkında Meclis soruşturması açılan ve Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevi, sevk kararının verildiği tarihte kendiliğinden sona erer.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atananların milletvekilliği sıfatı, atama ile birlikte sona erer.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda milletvekilleri gibi yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.

Show answer & explanation

Answer: Görevleriyle ilgili suçlardan dolayı hakkında Meclis soruşturması açılan ve Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevi, sevk kararının verildiği tarihte kendiliğinden sona erer.

Answer

Görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevinin sevk kararıyla kendiliğinden sona ereceği ifadesi yanlıştır.

1982 Anayasası'nın 106. maddesinin 11. fıkrasına göre, Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona ermez. Görevin hukuken sona ermesi için, Yüce Divan yargılaması sonucunda 'seçilmeye engel bir suçtan' mahkûm edilmiş olması şarttır. Sevk kararı sadece yargılamanın başlamasını sağlar ve kişinin görevde kalmasına engel teşkil etmez.

Step-by-Step Solution

Bakanların atanma ve nitelik şartlarının değerlendirilmesi

Bakanların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması gerektiği, ancak Cumhurbaşkanından farklı olarak üniversite mezuniyetinin zorunlu olmadığı saptandı.

Anayasa madde 106, atama kriteri olarak madde 76'yı (milletvekili yeterliliği) referans alır.

Bakanlıkların hukuki dayanağının ve teşkilat yapısının incelenmesi

Bakanlıkların kuruluşu ve yapısının artık kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlendiği doğrulandı.

2017 Anayasa değişikliği ile yürütmenin iç organizasyon yetkisi genişletilmiştir.

Cezai sorumluluk ve görevin sona erme anının analizi

Yüce Divana sevk edilmenin (iddianamenin kabulü benzeri süreç) görevi sona erdirmediği, sadece kesinleşmiş mahkûmiyetin bu sonucu doğurduğu belirlendi.

Anayasa madde 106/11 açıkça 'Yüce Divana sevk edilenin görevi sona ermez' hükmünü amirdir.

Key Concept

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların statüsü ile cezai sorumluluk usulleri

Hints

Yargılama sürecinin başlaması (sevk) ile yargılamanın sonuçlanması (mahkûmiyet) arasındaki hukuki farkı düşünün.

Bakanların eğitim şartının milletvekilleriyle mi yoksa Cumhurbaşkanıyla mı benzer olduğunu hatırlayın.

Anayasa madde 106/11'de Yüce Divana sevk edilen bir bakanın statüsünün devam edip etmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Practice More

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve 'seçim kararı alınamaması' gibi ince farkları karşılaştırmalı olarak çalışmanız önerilir.

Alternative Method

Bakanların niteliklerini milletvekilliği ile, Cumhurbaşkanının niteliklerini ise kendi makamı ile eşleştirerek hafızanızda kodlayabilirsiniz; zira bakanlar temelde 'milletvekili seçilme yeterliliğine' tabidirler.

Estimated Time:1m 30s

Question 131Question →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen "Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı" hükümleri dikkate alındığında, Başkomutanlık makamının hukuki niteliği ve temsili ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Başkomutanlık, Cumhurbaşkanlığı makamının manevi varlığından ayrılamaz ve doğrudan Cumhurbaşkanınca temsil olunur.

Başkomutanlık makamı, barış zamanında Türk Silahlı Kuvvetlerini komuta eden Genelkurmay Başkanı tarafından temsil edilir.

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevî varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Milli Savunma Bakanı sorumludur.

Genelkurmay Başkanı, savaş zamanında Başkomutanlık yetkilerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına kendi yetkisiyle kullanır.

Show answer & explanation

Answer: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevî varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Answer

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevî varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Doğru seçenek, Anayasa'nın

117

. maddesindeki metni tam olarak yansıtmaktadır. Başkomutanlık makamı TBMM'nin manevi şahsiyetine aittir ancak bu makamın temsili barış zamanında Cumhurbaşkanı'na verilmiştir. Bu durum, sivil iradenin ordunun başındaki en üst makam üzerindeki otoritesini temsil eder.

Step-by-Step Solution

Başkomutanlık makamının kaynağını belirleme

Anayasa'nın

117

. maddesine göre Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz.

Makamın egemenlik kaynağı ile olan bağını kurmak.

Temsil yetkisini analiz etme

Bu makam barış zamanında Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.

Yürütme organının başı olarak temsil yetkisinin kime ait olduğunu netleştirmek.

Sorumluluk zincirini doğrulama

Milli güvenliğin sağlanmasından TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı sorumludur; Genelkurmay Başkanı ise görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur.

2017

anayasa değişiklikleri sonrası değişen sorumluluk hiyerarşisini ayırt etmek.

Key Concept

Başkomutanlık Temsili ve Sorumluluk Hiyerarşisi

Practice More

Genelkurmay Başkanı'nın atanma usulü ve Milli Savunma Bakanlığı ile olan hiyerarşik bağını inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 132Question →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal ( $OHAL$ ) süresi, başlangıç aşamasında en fazla kaç ay olabilir?

3 ay

4 ay

6 ay

9 ay

12 ay

Show answer & explanation

Answer: 6 ay

Answer

Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü halin süresi ilk aşamada en fazla altı ay olabilir.

1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre Cumhurbaşkanı; savaş, ayaklanma, yaygın şiddet hareketleri veya doğal afet gibi durumlarda, süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan etme yetkisine sahiptir.

Step-by-Step Solution

OHAL ilan yetkisine sahip makamı ve ilan usulünü belirle.

2017 değişiklikleri sonrası ilan yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir.

Yürütme organının olağanüstü durumlara hızlı müdahale edebilmesi için bu yetki Cumhurbaşkanı'na tanınmıştır.

Anayasa'nın 119. maddesinde belirtilen süre sınırını kontrol et.

İlan süresinin altı ayı geçemeyeceği kuralı mevcuttur.

Temel hakların kısıtlanabildiği bu rejimin süre bakımından sınırlandırılması hukuk devleti ilkesinin gereğidir.

Key Concept

Olağanüstü Hal İlan Süresi

Estimated Time:35s

Question 133Question →

1982 Anayasası’na göre, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı adına Milli Savunma Bakanı yerine getirir.

Milli savunmanın sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM'ye karşı Milli Savunma Bakanı sorumludur.

Genelkurmay Başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçilir.

Show answer & explanation

Answer: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Answer

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre, Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Bu ifade Anayasa'nın açık hükmüdür.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın 117. maddesini incelemek

Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığına ilişkin temel kurallar tespit edildi.

Sorunun hukuki dayanağını bulmak gerekir.

Başkomutanlık temsilini belirlemek

Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığında olduğu ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği görüldü.

Anayasal tanımı netleştirmek için.

Sorumluluk zincirini kontrol etmek

Cumhurbaşkanı'nın TBMM'ye karşı, Genelkurmay Başkanı'nın ise Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumlu olduğu anlaşıldı.

Yürütme içindeki hiyerarşiyi doğru saptamak için.

Savaş durumundaki yetkiyi değerlendirmek

Savaşta komuta yetkisinin Genelkurmay Başkanı'na geçtiği belirlendi.

Barış ve savaş dönemi farklarını ayırt etmek için.

Key Concept

1982 Anayasası'nda Başkomutanlık Temsili ve Genelkurmay Başkanlığı'nın Sorumluluğu

Hints

Anayasa'nın 117. maddesini ve Başkomutanlığın kime ait olduğunu düşünün.

Başkomutanlık sembolik bir temsil midir yoksa TBMM'nin bir parçası mıdır?

Unutmayın, Genelkurmay Başkanı artık Milli Savunma Bakanı'na bağlı ve ona karşı sorumludur.

Practice More

Milli Güvenlik Kurulu üyelerini ve Milli Savunma Bakanlığı'nın teşkilat yapısını inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 0s

Question 134Question →

1982 Anayasası'na göre, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Başkomutanlık, Cumhurbaşkanlığı makamının manevi varlığından ayrılamaz ve doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından kullanılır.

Savaşta Başkomutanlık görevlerinin yerine getirilmesi, Cumhurbaşkanı namına Genelkurmay Başkanı tarafından yürütülür.

Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, TBMM'ye karşı Milli Savunma Bakanı sorumludur.

Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanı tarafından atanır ve görev süresi boyunca TBMM'ye bağlıdır.

Genelkurmay Başkanı, hem barışta hem de savaşta Silahlı Kuvvetlerin doğrudan tek ve mutlak Başkomutanıdır.

Show answer & explanation

Answer: Savaşta Başkomutanlık görevlerinin yerine getirilmesi, Cumhurbaşkanı namına Genelkurmay Başkanı tarafından yürütülür.

Answer

Savaşta Başkomutanlık görevlerinin Cumhurbaşkanı adına Genelkurmay Başkanı tarafından yerine getirileceği ifadesi doğrudur.

1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre, Silahlı Kuvvetlerin komutanı olan Genelkurmay Başkanı, savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı adına (namına) yürütmekle yetkilendirilmiştir. Bu ifade anayasal metnin doğrudan yansımasıdır.

Step-by-Step Solution

Başkomutanlık temsilcisini belirlemek

Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.

Anayasa Madde 117/1 hükmü uyarınca temsili yetki Cumhurbaşkanı'ndadır.

Güvenlik sorumluluğunu analiz etmek

Milli güvenliğin sağlanmasından TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı sorumludur.

Yürütme yetkisi ve savunma hazırlığı sorumluluğu Anayasa ile Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.

Savaş dönemi yetki devrini incelemek

Genelkurmay Başkanı, savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yerine getirir.

Anayasa Madde 117/3 hükmü, savaş durumunda fiili komuta yetkisinin Genelkurmay Başkanı'na geçeceğini belirtir.

Key Concept

1982 Anayasası Madde 117: Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı

Hints

Başkomutanlık sembolik olarak TBMM ile özdeşleştirilmiştir.

Barış döneminde Başkomutanlığı Cumhurbaşkanı temsil ederken, savaşta bu yetkiyi bir komutana devreder.

Genelkurmay Başkanı, savaşta bu görevleri 'kendi adına' değil, 'Cumhurbaşkanı adına' yerine getirir.

Practice More

Genelkurmay Başkanı'nın 2018 değişikliği ile Milli Savunma Bakanlığı'na bağlandığını ve bu hiyerarşik yapının Başkomutanlık temsili ile karıştırılmaması gerektiğini inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 135Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu ve Meclis soruşturması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği bir önergeyle Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla soruşturma açılması istenebilir.

Meclis, soruşturma açılmasına dair önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla onay vermesi şartıyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Meclis soruşturması, siyasi parti gruplarının Meclis'teki güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından kurayla belirlenen 15 kişilik komisyonca yürütülür.

Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanı'nın görevi sona erer.

Show answer & explanation

Answer: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla onay vermesi şartıyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Answer

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar verebileceğini belirten ifade yanlıştır.

1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre, hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen bir Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararı alamaz. Bu kısıtlama, soruşturma sürecinin selameti ve yasama organının denetim yetkisinin korunması amacıyla getirilmiş mutlak bir yasaktır. Meclis'in herhangi bir çoğunlukla onay vermesi bu yasağı kaldırmaz.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu sürecindeki kısıtlamaları incelemek.

Anayasa'nın 105. maddesinin 4. fıkrasına ulaşılır.

Soruşturma sürecindeki hukuki kısıtlamaları belirlemek için.

Madde 105/4 hükmünü analiz etmek.

'Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz' hükmü görülür.

Cumhurbaşkanı'nın soruşturma altındayken yetkilerinin nasıl sınırlandığını anlamak için.

Önerilen seçeneklerdeki 'seçimlerin yenilenmesine karar verebilir' ifadesini bu hükümle karşılaştırmak.

Seçeneğin Anayasa'daki mutlak yasakla çeliştiği tespit edilir.

Yanlış olan hukuki bilgiyi teyit etmek için.

Diğer nitelikli çoğunlukları ve komisyon yapısını doğrulamak.

301 (önerge), 360 (soruşturma kararı), 400 (sevk) sayıları ve 15 kişilik kura usulü komisyon yapısı doğrudur.

Sürecin tamamına hakim olup olmadığını kontrol etmek için.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Görev Süresi Kısıtlamaları

Hints

Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılması kararı (360 oy), normal işleyişten farklı bir hukuki statü yaratır.

Anayasa, soruşturma altındaki bir yürütme başının, kendisini denetleyen Meclis'i seçim yoluyla dağıtmasını engellemek istemiştir.

Anayasa'nın 105. maddesinin 4. fıkrasına göre; hakkında soruşturma açılan Cumhurbaşkanı'nın seçim kararı alma yetkisi elinden alınır.

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanı'nın süreci arasındaki benzerlik ve farkları karşılaştırınız.

Estimated Time:2m 0s

Question 136Question →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişikliklere göre; Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanına aşağıdakilerden hangisi vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Anayasa Mahkemesi Başkanı

En yaşlı Cumhurbaşkanı Yardımcısı

İçişleri Bakanı

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Answer

Cumhurbaşkanının geçici olarak makamından ayrılması durumunda vekalet görevi Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından yürütülür.

1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanlığı makamının geçici boşalma (hastalık, yurt dışı vb.) durumunu analiz etme.

Makamın temelli değil, geçici olarak boşaldığı tespit edildi.

Vekalet kuralları geçici ve sürekli boşalma durumlarına göre farklılık gösterebilir ancak her iki durumda da vekil aynı makamdır.

1982 Anayasası'nın 106. maddesindeki güncel hükümleri gözden geçirme.

2017 değişikliği ile vekalet makamının değiştiği belirlendi.

Eski sistemde TBMM Başkanı olan vekil, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı olmuştur.

Doğru makamı seçeneklerden belirleme.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı seçeneğine ulaşıldı.

Anayasal hiyerarşi ve yürütmenin bütünlüğü ilkesi gereği vekalet görevi yardımcıya aittir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

Hints

Bu kural 2017 Anayasa değişikliği ile sistem değişikliğine uğramıştır.

Vekalet edecek kişi artık yasama organından (Meclis) değil, yürütme organının içinden seçilmektedir.

Cumhurbaşkanı tarafından atanan ve makamın en yakınındaki hiyerarşik görevliyi düşünün.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle sürekli boşalması (ölüm, istifa) durumunda seçimlerin ne kadar sürede yapılacağını inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 137Question →

1982 Anayasası’na göre, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukuk sistemindeki yeri, düzenleme alanı ve kanunlarla olan hiyerarşik ilişkisi göz önüne alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve kanun ile kararname hükümleri çelişirse kanun hükümleri uygulanır.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda, 'sonraki düzenleme öncekini ilga eder' ilkesi gereği yürürlük tarihi daha yeni olan metin esas alınır.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenen bir konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut kararname ancak Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilirse hükümsüz kalır.

Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' ile dördüncü bölümünde yer alan 'Siyasi Haklar ve Ödevler' olağan dönem kararnameleriyle düzenlenebilir.

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin tamamının yargısal denetimi ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay tarafından, yönetmeliklerin denetimi ise Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve kanun ile kararname hükümleri çelişirse kanun hükümleri uygulanır.

Answer

Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK çıkarılamayacağını ve kanunla çatışma durumunda kanun hükümlerinin uygulanacağını belirten ifade doğrudur.

Doğru ifade, Anayasa'nın 104. maddesinin 17. fıkrasında yer alan hükümlere tam olarak uygundur. Bu hükme göre CBK; Anayasa'da açıkça kanunla düzenlenmesi emredilen konularda (münhasır kanun alanı) çıkarılamaz ve kanunlarla çatışması durumunda hiyerarşik üstünlükten dolayı kanun hükümleri tatbik edilir.

Step-by-Step Solution

Olağan dönem CBK'larının konu bakımından sınırlamalarını (negatif yetki alanı) analiz et.

Anayasa'nın 104. maddesine göre; kişisel haklar, siyasi haklar, münhasır kanun alanları ve mevcut kanun bulunan konularda CBK çıkarılamaz.

Yürütmenin düzenleyici yetkisinin yasamanın asli yetkisini gasp etmesini önlemek.

Normlar hiyerarşisinde CBK ve Kanun arasındaki çatışma kuralını belirle.

Anayasa açıkça 'kanun hükümleri uygulanır' der.

Hiyerarşik olarak kanunlar, olağan dönem CBK'larından üstündür.

TBMM'nin yasama tasarrufunun CBK üzerindeki etkisini değerlendir.

TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK 'hükümsüz' kalır.

Yasamanın üstünlüğü ilkesi gereği parlamento iradesi yürütme düzenlemesini kadük bırakır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlar Karşısındaki Hiyerarşik Konumu ve Konu Bakımından Yetki Sınırları

Hints

1982 Anayasası'nda CBK'lar için 'negatif yetki alanı' ve 'kanunun üstünlüğü' ilkelerine odaklanın.

Bir konuda hem kanun hem CBK varsa ve bunlar çelişiyorsa, hangi metnin daha güçlü bir meşruiyete sahip olduğunu düşünün.

Anayasa 104. maddeye göre; TBMM aynı konuda kanun çıkardığında CBK'nın başına ne gelir ve 'münhasır kanun alanı' neyi ifade eder?

Practice More

Olağanüstü Hal (OHAL) CBK'larının yetki alanı ve yargısal denetim imkanı ile olağan dönem CBK'larını karşılaştıran bir çalışma yapınız.

Estimated Time:3m 0s

Question 138Question →

$1982$ Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı’nın görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunları (Bütçe kanunları dâhil), yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı takdirde bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.

Milli Güvenlik Kurulunun gündemini; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerilerini dikkate alarak belirler.

Devlet Denetleme Kurulunun işleyişini, üyelerinin görev süresini ve diğer özlük işlerini Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler.

Anayasa Mahkemesinin on beş üyesinden on ikisini; belirli kurumlarca önerilen adaylar arasından veya doğrudan Anayasa'da belirtilen nitelikteki kişiler arasından seçer.

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun on üç üyesinden dördünü; birinci sınıf olup niteliğini kaybetmemiş adli ve idari yargı hâkim ve savcıları arasından seçer.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunları (Bütçe kanunları dâhil), yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı takdirde bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.

Answer

Cumhurbaşkanının Meclis tarafından kabul edilen kanunları geri gönderme yetkisini bütçe kanunlarını da kapsayacak şekilde tanımlayan ifade yanlıştır.

1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilen kanunları, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı takdirde, bir daha görüşülmek üzere bu süre içinde Meclise geri gönderir. Ancak bu maddenin açık hükmü gereği 'Bütçe kanunları' bu yetkinin dışındadır; yani Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını veto edemez.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili görevlerini incelemek.

Cumhurbaşkanı, TBMM'de kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.

Anayasa'nın 89. maddesi geri gönderme yetkisini düzenler.

Kanunların geri gönderilmesi sürecindeki istisnaları belirlemek.

Bütçe kanunlarının geri gönderilemeyeceği tespit edilir.

Bütçe kanunları kamu hizmetlerinin sürekliliği için özel bir rejime tabidir.

Yürütme organının diğer yetkilerini (DDK, MGK, Atamalar) teyit etmek.

Diğer seçeneklerin 2017 anayasa değişikliklerine tam uyumlu olduğu doğrulanır.

DDK'nın CBK ile düzenlenmesi ve MGK gündeminin belirlenme usulü güncel anayasal hükümlerdir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Kanunları Geri Gönderme (Veto) Yetkisi ve İstisnaları

Hints

Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili yetkilerinden olan kanunları geri gönderme yetkisinin bir istisnası vardır.

Hangi kanun türünün devletin mali sürekliliği için Meclis tarafından kabul edildikten sonra geciktirilmeden yürürlüğe girmesi gerektiğini düşünün.

Anayasa m. 89: 'Cumhurbaşkanı, bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere geri gönderemez.'

Practice More

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun TBMM tarafından aynen kabul edilmesi için gereken üye tamsayısı çoğunluğunu (301) inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 139Question →

1982 Anayasası'na göre, Millî Güvenlik Kurulu (MGK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun asıl üyeleri arasında yer alır ve oylamalara katılır.

Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Cumhurbaşkanının katılamadığı toplantılara, görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlık eder.

Jandarma Genel Komutanı, Millî Güvenlik Kurulu üyeleri arasında yer almaz.

Kurulun kararları, devletin millî güvenlik siyasetinin tespiti ve uygulamasıyla ilgili konularda tavsiye niteliğindedir.

Show answer & explanation

Answer: Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun asıl üyeleri arasında yer alır ve oylamalara katılır.

Answer

Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nin Kurul üyesi olduğunu ve oy kullandığını belirten ifade yanlıştır.

Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun çalışmalarına katılmasına ve sekreterya işlerini yürütmesine rağmen, 1982 Anayasası'na göre Kurulun bir üyesi değildir ve dolayısıyla oylamalara katılamaz. Üyeler sadece Anayasa'da açıkça sayılan siyasi ve askerî şahsiyetlerdir.

Step-by-Step Solution

Kurulun anayasal üyelerini listele.

Üyeler: Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet, Millî Savunma, İçişleri, Dışişleri bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanları.

Üye yapısını bilmek yanlış seçeneği elemeyi sağlar.

Genel Sekreterin statüsünü kontrol et.

Genel Sekreter toplantılara katılır ancak üye sıfatı ve oy hakkı yoktur.

Anayasa'da Genel Sekreterlik teşkilatının Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceği belirtilmiş, üyeler arasında sayılmamıştır.

Toplantı sıklığı ve gündem belirleme yetkisini incele.

Gündem Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir, kurul normal şartlarda iki ayda bir toplanır.

İşleyiş kurallarını teyit etmek diğer seçeneklerin doğruluğunu kanıtlar.

Key Concept

Millî Güvenlik Kurulu Üyeleri ve İşleyişi

Hints

MGK'nın üye yapısını düşünürken 'sivil' ve 'askerî' üyeleri ayrı ayrı gruplandırmayı deneyin.

Toplantılara katılan her bürokrat veya sekreterin mutlaka 'oy hakkı olan bir üye' olup olmadığını sorgulayın.

Genel Sekreter, tıpkı TBMM Genel Sekreteri gibi idari bir görevlidir, anayasal bir karar organı üyesi değildir.

Practice More

MGK'nın sivil üye sayısının askerî üye sayısına oranındaki tarihsel değişimi ve 2017 değişikliklerinin etkisini inceleyin.

Estimated Time:50s

Question 140Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları, görevleri ve hukuki statüleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içerek görevlerine başlarlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından bakan olarak atananların milletvekilliği sıfatı görev süresi boyunca devam eder.

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması ve teşkilat yapısının belirlenmesi münhasıran kanunla düzenlenir.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan kişisel suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanamazlar.

Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlar hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyu yeterlidir.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içerek görevlerine başlarlar.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların TBMM önünde ant içerek göreve başlamaları anayasal bir zorunluluktur.

1982 Anayasası'nın 106. maddesinin dördüncü fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde milletvekilleri gibi ant içerek görevlerine resmen başlarlar.

Step-by-Step Solution

Yürütme organının yardımcı unsurlarının göreve başlama usulünü incelemek.

Anayasa madde 106'ya göre atanan kişilerin mecliste yemin etmesi gerektiğini saptamak.

Bu makamlar siyasi ve hukuki sorumluluk gerektirdiği için göreve başlama ritüeli anayasal güvenceye bağlanmıştır.

Yasama üyeliği ile yürütme görevinin bağdaşabilirliğini kontrol etmek.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama ve yürütmenin sert ayrılığı gereği vekillik düşmektedir.

Hükümet üyelerinin parlamentoya karşı değil, Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olması bu ayrımı zorunlu kılar.

Düzenleyici işlem yetkisini değerlendirmek.

Bakanlık teşkilatlanmasının artık kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile yapıldığını hatırlamak.

Yürütmenin hızlı ve esnek yapılanabilmesi için bu alan CBK'ya bırakılmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Hukuki Statüsü

Hints

Bu kişilerin parlamenterlerden farklı olarak göreve başlama usullerini ve sorumlu oldukları makamı hatırlayın.

Yürütme ve yasama arasındaki 'sert ayrılık' ilkesini düşünün; bir kişi aynı anda iki kolda birden yer alabilir mi?

Bakanların meclis önünde ant içmesi anayasal bir kuraldır ve soruşturma süreçleri oldukça yüksek nitelikli çoğunluklar gerektirir.

Practice More

Cumhurbaşkanına vekalet etme şartlarını ve vekalet edecek kişinin yetkilerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

PreviousPage 7 / 33Next

Yürütme

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer