Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri

67 questions

Question 41Question

19821982 Anayasası uyarınca "devletin başı" sıfatını haiz olan Cumhurbaşkanı, anayasanın uygulanmasını ve devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetmekle görevlidir. Bu kapsamda Cumhurbaşkanının yargı organının işleyişi ve oluşumu üzerindeki yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yetkiler arasında *yer almaz*?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını seçmek

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını seçme yetkisi Cumhurbaşkanına ait değildir; bu seçim Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından yapılır.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, 19821982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri (asıl veya yedek) arasından seçilir. Cumhurbaşkanının bu makama atama yapma veya aday gösterme gibi bir yetkisi bulunmamaktadır. Diğer seçeneklerdeki görevler ise doğrudan veya dolaylı olarak Cumhurbaşkanının anayasal yetkileri dahilindedir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının yargı alanındaki atama yetkilerini analiz edin.
Cumhurbaşkanı AYM, Danıştay, HSK ve Yargıtay Başsavcılığı makamlarına atama yapar.
Anayasal yetki sınırlarını belirlemek için genel yetkilerin taranması gerekir.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin özel statüsünü inceleyin.
Uyuşmazlık Mahkemesi bir yüksek mahkemedir ancak başkanı dışarıdan atanmaz.
Yüksek mahkemeler arasındaki yönetimsel farkları ayırt etmek gerekir.
3
Anayasa'nın ilgili maddesi uyarınca başkanın nasıl seçildiğini belirleyin.
Anayasa Mahkemesi, kendi üyeleri arasından bir asıl ve bir yedek üyeyi bu mahkemeye başkan olarak görevlendirir.
Yanlış bilginin kaynağını (başkanın seçim usulü) kesinleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yargısal Yetkileri ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı

Hints

1
Cumhurbaşkanı birçok yüksek yargı organına üye seçer, ancak başkanlık seçimleri genellikle mahkemelerin kendi içindedir.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, aslında başka bir yüksek mahkemenin de üyesidir.
3
Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından bir kişiyi Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başkan olarak seçer; bu işlemde yürütmenin rolü yoktur.

Practice More

Cumhurbaşkanının yasama ve yürütme alanındaki diğer yetkilerini (örneğin DDK üyelerini seçmek) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 42Question

19821982 Anayasası uyarınca milletlerarası antlaşmaların onaylanması ve yayımlanması sürecine dair Cumhurbaşkanının yetkileri ve bu antlaşmaların hukuki rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmaların Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir.

Answer

Milletlerarası antlaşmaların Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olduğunu iddia eden ifade yanlıştır; zira bu antlaşmalar hakkında yargı yolu kapalıdır.
Milletlerarası antlaşmalar hakkında Anayasa Mahkemesine başvurulabileceğini belirten seçenek yanlıştır. 19821982 Anayasası'nın 9090. maddesinin son fıkrası uyarınca, 'Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.' ifadesi yer almaktadır. Bu durum, antlaşmaları kanunlardan ayıran en temel farklardan biridir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının antlaşmalar üzerindeki yetkisini analiz et.
Cumhurbaşkanı, TBMM'nin uygun bulduğu antlaşmaları onaylar ve Resmi Gazete'de yayımlar.
Yürütme organının başı olarak dış ilişkileri temsil ve yönetim yetkisi kapsamındadır.
2
Antlaşmaların hukuki niteliğini normlar hiyerarşisi açısından değerlendir.
Antlaşmalar kanun hükmündedir, hatta temel haklarda kanunun üstündedir.
19821982 Anayasası'nın 9090. maddesi bu antlaşmalara özel bir hukuki güç atfeder.
3
Antlaşmaların yargısal denetimini kontrol et.
Antlaşmalar hakkında Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamayacağı sonucuna ulaşılır.
Anayasa'nın 9090. maddesinin son fıkrası bu konuda mutlak bir yasak getirmiştir.

Key Concept

Milletlerarası Antlaşmaların Onaylanması ve Yargı Bağışıklığı

Hints

1
Antlaşmaların hukuki gücünü ve bu güce rağmen tabi oldukları (veya olmadıkları) denetim mekanizmalarını hatırlayın.
2
Normal kanunlar için Anayasa Mahkemesine gidilebilirken, milletlerarası antlaşmalar için Anayasa'da özel bir kısıtlama vardır.
3
Anayasa'nın 9090. maddesinin son fıkrasını düşünün; burada antlaşmaların iptali için yargı yolunun açık olup olmadığına dair net bir hüküm bulunur.

Practice More

Cumhurbaşkanının veto edemediği tek kanun olan 'Bütçe Kanunu' ile milletlerarası antlaşmaların onay süreci arasındaki benzerlik ve farkları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kanunlar ve antlaşmalar arasındaki farkları bir tablo üzerinden karşılaştırmak, hangi yetkinin yasama (TBMM) hangisinin yürütme (Cumhurbaşkanı) organına ait olduğunu netleştirecektir.
Estimated Time:2m 0s
Question 43Question

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanının yargı organının işleyişi ve yapılanmasıyla ilgili sahip olduğu görev ve yetkiler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı tarafından yerine getirilen bir işlem değildir?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay Başsavcısını seçmek

Answer

Danıştay Başsavcısının seçilmesi işlemi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz; bu makam için seçim Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından yapılır.
Doğru yanıt olan seçenek, Danıştay Başsavcısının seçimini belirtmektedir. 19821982 Anayasası ve Danıştay Kanunu uyarınca; Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı ve Başkanvekilleri, Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir. Cumhurbaşkanının bu seçim sürecinde herhangi bir atama veya onay yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanının yargısal atama yetkilerini anayasal maddeler çerçevesinde sınıflandırın.
Cumhurbaşkanının; AYM üyeleri, Danıştay üyelerinin bir kısmı (1/41/4), Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı/Vekili ve HSK üyelerinin bir kısmını (44 üye) seçtiği doğrulanır.
Anayasal yetki sınırlarını belirlemek için temel atama mercilerinin bilinmesi gerekir.
2
Danıştay ve Yargıtay arasındaki 'başsavcı' seçimi farkını analiz edin.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Cumhurbaşkanı tarafından atandığı, ancak Danıştay Başsavcısının kurumun kendi içinden seçildiği tespit edilir.
Yüksek mahkemelerin idari ve yargısal özerklik sınırlarını ve atama usullerindeki ince farkları ayırt etmek sorunun çözüm anahtarıdır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri ve İstisnalar

Hints

1
Yargıtay ve Danıştay'ın üye seçim usulleri ile bu kurumlardaki 'başsavcılık' makamlarının atama usulleri farklılık gösterir.
2
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanırken, Danıştay'ın en üst düzey yöneticileri ve başsavcısı kurumun kendi içinde yaptığı seçimle belirlenir.

Practice More

Cumhurbaşkanının TBMM tarafından seçilen üyeler üzerindeki yetkilerini ve hangi yüksek mahkemelere hiç üye seçmediğini (Örn: Yargıtay üyeleri) tekrar ediniz.

Alternative Method

Yüksek mahkemelerin başkanlarını kimin seçtiğini hatırlayın: AYM, Yargıtay ve Danıştay başkanlarının tamamı kendi kurulları tarafından seçilir. İstisna sadece 'Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'ndadır; o Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Estimated Time:50s
Question 44Question

19821982 Anayasası uyarınca, milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil eden makam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı

Answer

Cumhurbaşkanı
Cumhurbaşkanı, devletin başı ve yürütmenin tek yetkilisi olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını TBMM adına temsil eder ve milli güvenliğin sağlanmasından Meclise karşı sorumludur.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın yürütme organına ilişkin maddelerini incelemek.
19821982 Anayasası'nın 104104. ve 117117. maddeleri tespit edilir.
Başkomutanlık ve milli güvenlikten sorumluluk yürütme başlığı altında düzenlenmiştir.
2
Başkomutanlık temsilinin kime ait olduğunu belirlemek.
Başkomutanlığın TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği görülür.
Anayasal hüküm gereği bu temsil yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanına verilmiştir.
3
Milli güvenliğin sağlanmasındaki sorumluluk makamını doğrulamak.
Cumhurbaşkanının bu konuda TBMM'ye karşı sorumlu olduğu teyit edilir.
20172017 anayasa değişikliği sonrası yürütmenin tek başı olan Cumhurbaşkanı meclise karşı sorumludur.

Key Concept

Başkomutanlık Temsili ve Milli Güvenlik Sorumluluğu

Hints

1
Bu makam yürütme yetkisini tek başına kullanan devletin başıdır.
2
Anayasa'ya göre Başkomutanlık yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz.
3
Savaş zamanında bu yetkiyi Genelkurmay Başkanı onun adına kullanır.

Practice More

Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin görevlerini (Örn: HSK ve AYM üye seçimi) tekrar ediniz.
Estimated Time:45s
Question 45Question

19821982 Anayasası'nda 20172017 anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisinin kapsamı genişletilmiş ve Cumhurbaşkanına devletin başı sıfatıyla yasama, yürütme ve yargı alanlarında önemli görevler tanınmıştır. Cumhurbaşkanının yargı organlarının oluşumu üzerindeki belirleyici etkisi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının yargı alanındaki görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay Başsavcısını seçmek

Answer

Danıştay Başsavcısını seçmek
Danıştay Başsavcısı, 25752575 sayılı Danıştay Kanunu uyarınca Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla seçilir. Cumhurbaşkanının Danıştay üzerinde sadece üyelerin 1/41/4'ünü seçme yetkisi vardır, Başsavcıyı seçme yetkisi yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının yargısal yetkilerini listeleyin.
AYM üyelerini seçmek, Danıştay üyelerinin 1/41/4'ünü seçmek, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını seçmek, HSK'ya üye seçmek.
Anayasa'nın 104104. maddesinde bu yetkiler tek tek sayılmıştır.
2
Yargıtay ve Danıştay arasındaki 'Başsavcı' seçimi farkını analiz edin.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını Cumhurbaşkanı seçerken, Danıştay Başsavcısını Danıştay kendi içinden seçer.
Bu, KPSS'de en sık sorulan ve en ince ayrım gerektiren 'yargı-yürütme' ilişkisi bilgisidir.
3
Seçenekleri bu farka göre eleyin.
Danıştay Başsavcısının seçimi Danıştay'ın kendi iç işleyişine aittir.
Cumhurbaşkanının yargı üzerindeki yetkisi sınırlıdır ve her yüksek makamı o belirlemez.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yargısal Yetkileri ve Kurumsal İstisnalar

Hints

1
Cumhurbaşkanının yargı alanındaki yetkileri genellikle yüksek mahkemelerin 'üye' seçimiyle ilgilidir.
2
Yargıtay ve Danıştay'ın Başsavcılarının seçim usulleri birbirinden tamamen farklıdır.
3
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nı Cumhurbaşkanı seçerken, Danıştay Başsavcısı'nı kurumun kendisi seçer.

Practice More

Cumhurbaşkanının yasama ve yürütme alanındaki yetkilerini (Örn: CBK çıkarma sınırları) inceleyerek güçler ayrılığı dengesini pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Hangi yüksek mahkeme başkanının veya başsavcısının 'dışarıdan' (Cumhurbaşkanı tarafından) atandığını, hangisinin 'içeriden' (kendi genel kuruluyla) seçildiğini bir tablo yaparak ezberlemek en güvenli yoldur.
Estimated Time:1m 30s
Question 46Question

19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının anayasal yetki ve sorumlulukları yasama, yürütme ve yargı başlıkları altında sınıflandırılmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının doğrudan "yasama" fonksiyonu kapsamındaki yetkilerinden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde açılış konuşmasını yapmak

Answer

Yasama yılının ilk günü TBMM'de açılış konuşması yapmak
Cumhurbaşkanının yasama yılının ilk günü Meclis kürsüsünden yaptığı açılış konuşması, doğrudan yasama organının faaliyetlerinin başlamasıyla ilgili olduğu için 'yasama' fonksiyonu kapsamındaki görevleri arasında sayılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının yetkilerini kategorize etme
Anayasa'nın 104. maddesinde yetkiler yasama, yürütme ve yargı olarak üç ana gruba ayrılmıştır.
Soruda istenen 'yasama' kategorisindeki yetkiyi diğerlerinden ayırt etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki işlemlerin hangi erk ile ilgili olduğunu belirleme
Meclis konuşması yasama; antlaşma onaylama, MGK ve DDK atamaları yürütme; Danıştay üye seçimi yargı ile ilgilidir.
Her yetkinin anayasal niteliği farklı bir devlet fonksiyonuna hizmet eder.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yasama ile İlgili Yetkileri

Hints

1
Cumhurbaşkanının yetkilerini düşünürken işlemin hangi organın (Meclis, Hükümet veya Mahkeme) alanına girdiğine odaklanın.
2
Milletlerarası antlaşmalarda Meclis 'uygun bulur', Cumhurbaşkanı ise 'onaylar'. Bu ayrım yürütme ile yasama arasındaki sınırı belirler.
3
Yasama yılının başlangıcı olan 1 Ekim'de Meclis'te yapılan geleneksel konuşma, Cumhurbaşkanının yasama organı ile olan doğrudan bir görevidir.

Practice More

Cumhurbaşkanının diğer yasama yetkileri arasında yer alan 'kanunları veto etme' ve 'iptal davası açma' yetkilerini de inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 47Question

19821982 Anayasası’nın yürütme organını düzenleyen hükümleri ve 20172017 anayasa değişiklikleri uyarınca, Cumhurbaşkanının yasama sürecindeki "kanunları geri gönderme" (veto) yetkisinin sınırları ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen Anayasa değişikliğine ilişkin kanunların, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilmesi durumunda Cumhurbaşkanının bu kanunu yayımlama zorunluluğu doğar.

Answer

Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen Anayasa değişikliğine ilişkin kanunların, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilmesi durumunda Cumhurbaşkanının bu kanunu yayımlama zorunluluğu doğduğu ifadesi yanlıştır.
Anayasa'nın 8989. maddesinde düzenlenen "üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301) aynen kabul" kuralı yalnızca olağan kanunlar için geçerlidir. Anayasa değişiklikleri 175175. maddeye tabi olup, Cumhurbaşkanınca iade edilen bir değişikliğin tekrar kabulü için en az 3/53/5 (360360) çoğunluk aranır. Bu nedenle salt çoğunlukla aynen kabulün yayımlama zorunluluğu doğuracağı ifadesi hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kanun türlerini ayrıştırın
Olağan kanunlar ve Anayasa değişikliği kanunları farklı usullere tabidir.
Veto sonrası ısrar mekanizması kanun türüne göre değişir.
2
Olağan kanunlar için ısrar şartını kontrol edin
20172017 değişikliği ile TBMM'nin veto edilen bir kanunda ısrar etmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) gerekir.
Anayasa'nın 8989. maddesi yürütmenin yasama üzerindeki etkisini artırmıştır.
3
Anayasa değişiklikleri için ısrar şartını kontrol edin
Anayasa değişikliklerinde ısrar ve kabul için en az 3/53/5 (360360) veya 2/32/3 (400400) çoğunluk aranır.
Anayasa'nın 175175. maddesi özel nitelikli çoğunlukları zorunlu kılar; 301301 oy bu süreçte yeterli değildir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve TBMM Israr Şartları

Hints

1
Olağan kanunlar ile Anayasa değişikliklerinin TBMM'de kabul ve ısrar edilme usullerinin farklı olduğunu hatırlayın.
2
20172017 değişikliği ile vetonun aşılması için gereken oy sayısı 301301 olarak belirlenmiştir; ancak bu sayı Anayasa'nın değiştirilmesi için yeterli midir?
3
Anayasa'nın 175175. maddesine göre bir değişikliğin kabulü için en az 360360 milletvekilinin oyu gerekir. Bu durumda vetonun ardından 301301 oyla ısrar edilmesi mümkün müdür?

Practice More

Anayasa değişikliklerinde Cumhurbaşkanının vetonun yanı sıra 'isteğe bağlı' ve 'zorunlu' halkoyuna sunma yetkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 48Question

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanının doğrudan yürütme alanına ilişkin görev ve yetkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Bakanları atamak ve görevlerine son vermek

Answer

Bakanları atamak ve görevlerine son vermek
Bakanları atamak ve görevlerine son vermek, 1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının doğrudan yürütme yetkisini kullandığı en temel işlemlerden biridir. 2017 değişikliği sonrası bakanlar kurulu kaldırılmış ve bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanıp görevden alınan birer üst düzey siyasi yardımcı konumuna gelmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının anayasal statüsünü belirle
Cumhurbaşkanı devletin başıdır ve yürütme yetkisi tek başına ona aittir.
2017 anayasa değişiklikleri yürütmeyi tek başlı hale getirmiştir.
2
Seçeneklerdeki yetkileri kategorize et
Kanun yayımlama ve Meclis'i çağırma 'Yasama', mahkeme üyesi seçme 'Yargı' ile ilgilidir.
Anayasa hukuku doktrininde yetkiler organlar arası ilişkilere göre gruplandırılır.
3
Doğrudan yürütme faaliyeti olan yetkiyi seç
Bakanların atanması, hükümetin (yürütmenin) teşekkülü ile ilgili temel bir yürütme işlemidir.
Bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur ve onun idari yardımcılarıdır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yürütme Yetkisi

Hints

1
Cumhurbaşkanının yetkileri; Yasama, Yürütme ve Yargı olmak üzere üç temel başlıkta toplanır.
2
2017 değişikliği ile yürütmenin başı ve tek yetkilisi Cumhurbaşkanı olmuştur; bakanlar artık ona bağlı çalışır.
3
Bir yetkinin yürütme alanında olması için idari işleyişle veya devletin yönetimiyle doğrudan ilgili olması gerekir.

Practice More

Cumhurbaşkanının yargı alanındaki yetkilerini pekiştirmek için hangi yüksek mahkemelere kaç üye seçtiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 49Question

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası hükümleri uyarınca, "Devletin başı" sıfatıyla Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milletinin birliğini temsil etme yetki ve görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı

Answer

Cumhurbaşkanı, 1982 Anayasası'nın 104. maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milletinin birliğini temsil eden makamdır.
Cumhurbaşkanı, Anayasa'nın 104. maddesine göre Devletin başıdır. Bu sıfatla, Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milletinin birliğini temsil eder. Bu görev, Cumhurbaşkanlığının hem hukuki hem de sembolik olarak en üstün makam olmasının sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın yürütme organını düzenleyen hükümlerini gözden geçirin.
Yürütme yetkisi ve görevinin Cumhurbaşkanına ait olduğu tespit edilir.
2017 anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisi tek başlı hale getirilmiştir.
2
Anayasa'nın 104. maddesindeki "Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri" kısmına odaklanın.
İlgili maddede Cumhurbaşkanının "Devletin başı" olduğu ifadesine ulaşılır.
Anayasa, devletin temsilini ve milletin birliğini en üst makam olan Cumhurbaşkanlığına yüklemiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Devletin Başı Sıfatıyla Temsil Yetkisi

Hints

1
Anayasa'nın 104. maddesinde düzenlenen "Devletin başı" sıfatını hatırlayın.
2
Yürütme yetkisini tek başına kullanan ve milletin birliğini simgeleyen makamı düşünün.
3
Bu kişi aynı zamanda Türk Silahlı Kuvvetleri'nin başkomutanlığını da temsil eder.

Practice More

Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı alanındaki diğer görevlerini (örneğin kanunları yayımlamak veya yüksek mahkeme üyelerini seçmek) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:30s
Question 50Question

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve yayımlanması süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderilebilir.

Answer

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderilebilir ifadesi yanlıştır; çünkü bütçe kanunları bu yetkinin dışındadır.
Cumhurbaşkanının Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunları 'Geri Gönderme' (Veto) yetkisi bulunmaktadır; ancak Bütçe Kanunları bu yetkinin tek istisnasıdır. Bütçe kanunları Cumhurbaşkanı tarafından uygun bulunmasa dahi Meclise geri gönderilemez, yayımlanması zorunludur ancak yargı yoluyla denetlenebilir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının kanunlar üzerindeki yetki süresini hatırla.
1515 günlük inceleme süresi mevcuttur.
Anayasal süre sınırlarını belirlemek seçeneklerin doğruluğunu teyit eder.
2
Geri gönderme (veto) yetkisinin istisnasını kontrol et.
Bütçe Kanunu bu yetkinin istisnasıdır.
Devlet hizmetlerinin aksamaması için bütçe kanunlarının geri gönderilmesi yasaklanmıştır.
3
Meclisin geri gönderilen kanunu tekrar kabul etme şartını değerlendir.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) gereklidir.
20172017 Anayasa değişiklikleri ile bu sayısal sınır yükseltilmiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Kanunları Yayımlama ve Veto Yetkisi

Hints

1
Cumhurbaşkanının kanunları incelemek için toplam 1515 günü vardır.
2
Geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından değiştirilmeden kabul edilmesi için gereken oy sayısı 301301'dir.
3
Devletin harcama ve gelirlerini düzenleyen ve her yıl hazırlanan özel kanun türünü ve onun veto edilip edilemeyeceğini düşünün.

Practice More

Bütçe kanunlarının hazırlanma süreci ve Cumhurbaşkanının bu süreçteki mali yetkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 51Question

19821982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan ve idarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin sağlanması amacıyla inceleme, araştırma ve denetleme yapan Devlet Denetleme Kurulu (DDK)'nun denetim yetkisi dışında bırakılan kurum veya organ aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yargı organları

Answer

Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim yetkisi dışındadır.
Anayasa'nın 108108. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, Devlet Denetleme Kurulu; yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarında, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarında, kamuya yararlı dernek ve vakıflarda inceleme ve denetleme yapabilir.

Step-by-Step Solution

1
Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) anayasal dayanağını belirle.
Anayasa'nın 108108. maddesine göre DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı üst düzey bir denetim organıdır.
Kurulun yetki ve sınırları doğrudan anayasa ile çizilmiştir.
2
20172017 anayasa değişikliklerini göz önünde bulundurarak denetim kapsamını analiz et.
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) artık denetim kapsamındadır; idari soruşturma yetkisi de kurula eklenmiştir.
Güncel anayasa metni eski istisnaların çoğunu kaldırmıştır.
3
Anayasa metnindeki açık istisnayı tespit et.
Metinde 'Yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşları...' ifadesi yer almaktadır.
Kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı gereği yargı organları bu denetimin dışında tutulmuştur.

Key Concept

Devlet Denetleme Kurulu'nun Denetim Alanı

Hints

1
Bu kurul doğrudan Cumhurbaşkanına bağlıdır ve onun emriyle harekete geçer.
2
20172017 değişiklikleri ile bu kurulun yetkileri artırılmış ve TSK de denetim kapsamına alınmıştır.
3
Kuvvetler ayrılığı ilkesini düşünün; yürütme organına bağlı bir kurulun denetleyemeyeceği tek bağımsız erk hangisidir?

Practice More

Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin diğer yetkilerini (AYM, Danıştay üye seçimi gibi) tekrar edin.
Estimated Time:50s
Question 52Question

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yürütme yetkisi ve görevi kapsamında, Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin sahip olduğu görev ve yetkiler düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından Mahkeme Başkanını seçmek

Answer

Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından Mahkeme Başkanını seçmek ifadesi yanlıştır; çünkü bu seçim Mahkemenin kendi içinde yapılır.
Anayasa Mahkemesi Başkanı, 19821982 Anayasası'nın 146146. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından, kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçilir. Cumhurbaşkanının bu süreçte bir seçme yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının yargısal yetkilerini analiz etme
Cumhurbaşkanı AYM, Danıştay ve HSK'ya üye seçebilir; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını atayabilir.
Yürütmenin başı olarak yüksek yargı organlarının oluşumunda anayasal yetkileri vardır.
2
Yüksek mahkeme başkanlarının seçim usulünü kontrol etme
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanları kendi genel kurullarınca üyeleri arasından seçilir.
Yargı bağımsızlığı gereği mahkeme başkanlarının belirlenmesi genellikle organın kendi iç seçimine bırakılmıştır.
3
Yanlış olan seçeneği belirleme
Mahkeme başkanının Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini belirten ifade anayasal düzenlemeye aykırıdır.
19821982 Anayasası Madde 146146 uyarınca AYM Başkanı iç seçimle belirlenir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri

Hints

1
Cumhurbaşkanının yüksek mahkemelere üye seçme yetkisi ile mahkemelerin kendi başkanlarını seçme usulü arasındaki farka odaklanın.
2
Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek mahkemelerin başkanları nasıl seçiliyor hatırlamaya çalışın; Anayasa Mahkemesi için de benzer bir kural geçerlidir.
3
Anayasa Mahkemesi üyeleri kendi başkanlarını salt çoğunlukla ve gizli oyla seçerler; bu yetki dışarıdan bir makama (Cumhurbaşkanına) verilmemiştir.

Practice More

Cumhurbaşkanının yasama ve yürütme alanındaki diğer atama yetkilerini (Bakanlar, DDK üyeleri vb.) gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 53Question

1982 Anayasası'na göre, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve Cumhurbaşkanının bu kurul üzerindeki yetkileriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının katılamadığı toplantılara Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı başkanlık eder.

Answer

Cumhurbaşkanının katılamadığı Milli Güvenlik Kurulu toplantılarına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı değil, Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlık eder.
Anayasa'nın 118. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının katılamadığı Milli Güvenlik Kurulu toplantılarına Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlık eder. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı'nın yürütme organının bir parçası olan bu kurulda başkanlık veya üyelik sıfatı bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
MGK'nın anayasal yapısını ve üyelerini hatırla.
MGK; Cumhurbaşkanı, CB yardımcıları, ilgili bakanlar, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanlarından oluşur.
Üye yapısını bilmek seçenekleri elemek için temeldir.
2
2017 Anayasa değişiklikleri ile vekalet ve başkanlık usulündeki değişimi incele.
Eski sistemde TBMM Başkanı olan vekil, yeni sistemde Cumhurbaşkanı yardımcısıdır.
Yeni sistemde yürütme içindeki hiyerarşiyi anlamak gerekir.
3
Anayasa'nın 118. maddesindeki toplantı usulünü doğrula.
Cumhurbaşkanının yokluğunda başkanlık görevinin Cumhurbaşkanı yardımcısında olduğu görülür.
Hatalı bilginin kaynağını (TBMM Başkanı yanılgısı) tespit etmek için son adımdır.

Key Concept

Milli Güvenlik Kurulu'nun Toplantı Usulü ve Başkanlığı

Hints

1
MGK bir yürütme organı danışma kuruludur ve başkanlığını yürütmenin başı yapar.
2
2017 yılında yapılan sistem değişikliği ile Cumhurbaşkanına vekalet etme yetkisi yasama organından (Meclis) alınarak yürütme içindeki bir makama verilmiştir.
3
Cumhurbaşkanının yokluğunda ona kim vekalet ediyorsa, MGK'ya da o kişi başkanlık eder.

Practice More

MGK üyeleri arasından çıkarılan (Jandarma Genel Komutanı gibi) veya eklenen (Cumhurbaşkanı Yardımcıları gibi) makamları tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:50s
Question 54Question

19821982 Anayasası’nın 108108. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanına bağlı olarak kurulan Devlet Denetleme Kurulu (DDK), idarenin hukuka uygunluğunun ve verimliliğinin sağlanması amacıyla çeşitli kurum ve kuruluşlarda inceleme, araştırma ve denetleme yapma yetkisine sahiptir. 20172017 Anayasa değişikliği ile bu kurulun görev ve yetki alanı genişletilmiş olsa da, aşağıdaki yapılardan hangisi halen DDK'nın denetim ve inceleme yetkisinin dışında bırakılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yargı organları

Answer

Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim yetkisi dışında kalan tek kurumdur.
Yargı organları, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı ilkeleri gereğince, yürütme organının bir parçası olan Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim, inceleme ve soruşturma yetkisi dışında bırakılmıştır. Anayasa'nın 108108. maddesinde bu durum açıkça 'Yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşları...' ifadesiyle belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) anayasal dayanağını belirleme
DDK, 19821982 Anayasası'nın 108108. maddesinde düzenlenen, üyeleri ve başkanı doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanan bir üst denetim organıdır.
Kurulun yetki sınırlarını anlamak için önce anayasal çerçeveyi tanımlamak gerekir.
2
2017 Anayasa değişikliğinin getirdiği farkları analiz etme
20172017 değişikliği ile DDK'nın yetkisine 'idari soruşturma' yapma yetkisi eklenmiş ve daha önce denetim dışı olan Türk Silahlı Kuvvetleri kapsam içine alınmıştır.
Eski bilgilerle (TSK'nın denetim dışı olması) yeni kuralları ayırt etmek sorunun en kritik noktasıdır.
3
Denetim dışı bırakılan istisnayı tespit etme
Anayasa metninde 'Yargı organları dışındaki' ifadesi kullanılarak mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi gereği DDK denetiminden muaf tutulduğu görülür.
Yargı bağımsızlığı, yürütmenin (Cumhurbaşkanı ve DDK) yargı üzerinde bu tür bir idari denetim kurmasını engeller.

Key Concept

Devlet Denetleme Kurulu'nun Denetim Kapsamı ve Yargı İstisnası

Hints

1
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir birimdir; bu yüzden denetleyemediği kurum, kuvvetler ayrılığı ilkesiyle korunuyor olmalıdır.
2
20172017 yılında yapılan değişikliklerle Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) denetim dışı kalma statüsü sona ermiştir.
3
Yargı bağımsızlığı gereği, mahkemeler yürütme organına bağlı bir kurul tarafından idari denetime tabi tutulamazlar.

Practice More

Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin diğer yetkilerini (Anayasa Mahkemesi ve Danıştay üye seçim oranları gibi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 55Question

19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan ve idarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin sağlanması amacıyla inceleme, araştırma ve denetleme faaliyetlerini yürüten Devlet Denetleme Kurulu (DDK), aşağıdaki kurum veya kuruluşlardan hangisi üzerinde denetim yetkisini kullanamaz?

Show answer & explanation

Answer: Yargı organları

Answer

Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulunun denetim yetkisi dışında kalan tek kurumdur.
Doğru yanıt olan yargı organları ifadesi, Anayasa'nın 108108. maddesinde açıkça belirtilen tek istisnadır. DDK; idarenin işleyişini denetlemekle görevli bir yürütme organı birimi olduğu için, kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı gereği mahkemeleri denetleyemez.

Step-by-Step Solution

1
Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) anayasal dayanağını belirleme
DDK, 19821982 Anayasası'nın 108108. maddesinde düzenlenen, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetim organıdır.
Kurulun hangi amaçla ve kime bağlı çalıştığını anlamak yetki sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
DDK'nın denetim kapsamındaki kurumları analiz etme
Tüm kamu kurumları, Türk Silahlı Kuvvetleri (20172017 değişikliği ile), meslek kuruluşları, sendikalar ve kamu yararına çalışan dernek/vakıflar denetim kapsamındadır.
Seçeneklerdeki kurumların denetlenebilirliğini anayasal listeye göre kontrol etmek gerekir.
3
DDK yetkisine getirilen anayasal istisnayı saptama
Anayasa'nın ilgili maddesinde 'Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulunun görev alanı dışındadır.' hükmü yer almaktadır.
Yargı bağımsızlığını korumak adına getirilen bu istisna, sorunun belirleyici noktasıdır.

Key Concept

Devlet Denetleme Kurulunun (DDK) Denetim Alanı ve İstisnaları

Hints

1
DDK'nın amacı 'idarenin' işleyişini denetlemektir; idare dışındaki ana erkleri düşünün.
2
Kuvvetler ayrılığı ilkesini hatırlayın; yürütmeye bağlı bir kurul bağımsız mahkemeleri denetleyebilir mi?

Practice More

Cumhurbaşkanının DDK başkanını ve üyelerini atama yetkisi ile Kurulun işleyişinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlendiği bilgisini tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 56Question

Türkiye Cumhuriyeti yürütme erkinin yegane sahibi olan Cumhurbaşkanının, 19821982 Anayasası'nda düzenlenen yargısal ve idari yetki paylaşımı çerçevesinde aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmesi mümkün değildir?

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay üyelerini, Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından belirlenecek adaylar arasından atamak

Answer

Cumhurbaşkanının Yargıtay üyelerini seçme yetkisi bulunmamaktadır; bu yetki Hâkimler ve Savcılar Kuruluna aittir.
Cumhurbaşkanının 19821982 Anayasası uyarınca Yargıtay üyelerini seçme veya atama yetkisi bulunmamaktadır. Yargıtay'ın tüm üyeleri, Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının bu alandaki yetkisi sadece Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekilini, Yargıtay Genel Kurulunun önerdiği adaylar arasından seçmekle sınırlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının yargı organı üzerindeki atama yetkilerini hatırla.
Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesine üye seçer (1212 üye), Danıştay'a üye seçer (1/41/4), HSK'ya üye seçer (44 üye) ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını seçer.
Yargı bağımsızlığı ve organlar arası dengeyi anlamak için seçim usullerini ayrıştırmak gerekir.
2
Yargıtay'ın üye seçim usulünü incele.
Yargıtay'ın tüm üyeleri Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından, birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hakim ve savcıları arasından seçilir.
Yargıtay ve Danıştay arasındaki üye seçim farkını tespit etmek sorunun çözüm anahtarıdır.
3
Cumhurbaşkanının Yargıtay ile ilgili tek yetkisini belirle.
Cumhurbaşkanı sadece Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından belirlenecek adaylar arasından 'Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı' ve 'Vekilini' seçer.
Başsavcı seçimi ile üye seçiminin karıştırılmasını önlemek gerekir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yargısal Yetkileri ve Yüksek Mahkemelere Üye Seçimi

Hints

1
Cumhurbaşkanının yargı organındaki atama yetkileri Danıştay ve Yargıtay için birbirinden farklılık gösterir.
2
Danıştay üyelerinin bir kısmını Cumhurbaşkanı seçerken, Yargıtay üyelerinin tamamını seçen başka bir anayasal kurul vardır.
3
Yargıtay üyelerinin tamamı HSK tarafından seçilir; Cumhurbaşkanı sadece Başsavcı ve vekilini belirler.

Practice More

Danıştay ve Yargıtay üye seçim usullerini karşılaştıran bir tablo hazırlayarak bu farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 57Question

Türkiye Cumhuriyeti'nde yürürlükte olan anayasal düzene göre, bir kimsenin en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilmesi kuralına yönelik tek bir istisna bulunmaktadır. Bu istisna, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde görev yaparken seçimlerin belirli bir makam tarafından ve belirli bir çoğunlukla yenilenmesi şartına bağlanmıştır.

Buna göre, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde görev yaparken aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi durumunda, mevcut Cumhurbaşkanına bir kez daha aday olabilme imkanı tanınmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının beşte üç (3/53/5) çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda Cumhurbaşkanı üçüncü kez aday olabilir.
Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa'nın 116116. maddesinde düzenlenen 'Seçimlerin Yenilenmesi' hükmüne tam olarak uymaktadır. Meclisin nitelikli çoğunlukla (3/53/5) aldığı bu karar, yürütmenin sürekliliği ilkesi gereği mevcut Cumhurbaşkanına son bir kez daha aday olma imkanı tanır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanlığı dönem sınırlamasını belirle.
Anayasa'ya göre bir kimse en fazla iki defa (5+55+5 yıl) seçilebilir.
Genel kuralın sınırlarını bilmek, istisnayı ayırt etmek için gereklidir.
2
Seçimlerin yenilenmesi (fesih) yetkisini analiz et.
Seçimleri hem Cumhurbaşkanı hem de TBMM yenileyebilir.
Hangi makamın kararının 'adaylık hakkı' doğurduğunu tespit etmek gerekir.
3
Anayasa'nın 116116. maddesindeki özel şartı incele.
Sadece TBMM'nin üye tamsayısının 3/53/5 çoğunluğuyla (360360 milletvekili) aldığı yenileme kararı istisna yaratır.
Cumhurbaşkanının kendi kararıyla seçimleri yenilemesi durumunda adaylık hakkı doğmaz.
4
İstisnanın sonucunu onayla.
Bu durumda mevcut Cumhurbaşkanı, ikinci döneminde olsa dahi bir kez daha (33. kez) aday olabilir.
Anayasal hükmün doğrudan sonucudur.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Seçilme Dönemi ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnası

Hints

1
Cumhurbaşkanının üçüncü kez aday olabilmesi için kararın kendisi tarafından değil, TBMM tarafından alınması gerekir.
2
Meclisin seçimleri yenileme kararı alabilmesi için salt çoğunluktan (301301) daha fazla bir oy oranına ihtiyacı vardır.
3
Gereken oy oranı üye tamsayısının beşte üçüne (360360 milletvekili) tekabül etmektedir.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi durumunda yeni seçilen Cumhurbaşkanının ve Meclisin görev sürelerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 58Question

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanının yürütme yetkisi ve görevine ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal ilan etmek ve bu halin süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatmak

Answer

Olağanüstü hal ilan etmek ve bu halin süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatmak ifadesi yanlıştır; çünkü uzatma yetkisi TBMM'ye aittir.
Olağanüstü hal (OHAL) ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanına ait bir görevdir. Ancak ilan edilen OHAL'in süresini, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) aittir. Bu nedenle, süreyi Cumhurbaşkanının uzattığını belirten ifade anayasal olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 104104. ve 119119. maddelerini incele.
Cumhurbaşkanının görevleri arasında OHAL ilan etmek yer alır.
Yürütme organının olağanüstü durumlarda hızlı karar alabilmesi için bu yetki Cumhurbaşkanına verilmiştir.
2
OHAL sürecindeki yetki paylaşımını analiz et.
İlan yetkisi Cumhurbaşkanı'nda, onay ve uzatma yetkisi TBMM'dedir.
Demokratik denetim mekanizması gereği yürütmenin ilan ettiği OHAL, yasama organının onayına ve uzatma kararına tabidir.

Key Concept

Cumhurbaşkanı OHAL ilan eder ancak sürenin uzatılmasına (en fazla 4 ay) TBMM karar verir.

Hints

1
Olağanüstü Hal (OHAL) sürecindeki makamlar arası yetki dağılımına odaklanın.
2
Cumhurbaşkanı bir kararı 'ilan' edebilirken, bu kararın 'devamlılığına' veya 'süresine' hangi organın karar verdiğini hatırlayın.
3
OHAL ilanını Cumhurbaşkanı yapar ancak bu ilanı onaylayan ve süresini uzatan makam TBMM'dir.

Practice More

OHAL Kararnameleri ile Olağan Dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri arasındaki yargısal denetim farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 59Question

19821982 Anayasası'nda öngörülen devlet düzeni ve yürütme yetkisinin kapsamı dikkate alındığında, Cumhurbaşkanının yüksek mahkemeler ve denetim organları üzerindeki atama veya seçme yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay Genel Kurulunca belirlenen adaylar arasından Sayıştay Başkanı ve üyelerini seçer.

Answer

Sayıştay Başkanı ve üyelerinin seçilmesi Cumhurbaşkanının değil, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasındadır.
Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay Başkanı ve üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini iddia etmektedir; ancak 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesi uyarınca Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetim yapar ve üyeleri ile başkanı bizzat Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. Bu durum, Sayıştay'ın 'Meclis adına' denetim yapma misyonunun bir gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
Yargı ve denetim organlarındaki atama yetkilerini analiz edin.
Anayasa Mahkemesi (1212 üye), Danıştay (1/41/4 üye), Yargıtay C. Başsavcısı ve DDK üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından atandığı saptandı.
Anayasal yetki paylaşımında yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanının yargı üzerindeki sınırlı ama belirleyici etkisini anlamak.
2
Sayıştay'ın anayasal statüsünü kontrol edin.
Sayıştay'ın 'TBMM adına' denetim yaptığı ve bu nedenle üyelerinin TBMM tarafından seçildiği belirlendi.
Sayıştay'ın bütçe hakkı ve meclis adına denetim işlevi nedeniyle yürütmeden bağımsız, yasamaya bağlı bir yapıda olduğunu teyit etmek.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Atama Yetkileri ve Sayıştay'ın Yasama Organı ile İlişkisi

Hints

1
Hangi kurumun 'TBMM adına' mali denetim yaptığını hatırlayın; bu kurumun personeli genellikle meclis tarafından belirlenir.

Practice More

TBMM'nin üye seçtiği diğer kurumları (HSK'ya 77 üye, AYM'ye 33 üye, Kamu Başdenetçisi) inceleyerek yetki paylaşımını pekiştirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 60Question

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisi ve görevi tek başına Cumhurbaşkanına verilmiş; bu doğrultuda Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı alanındaki yetkileri yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası uyarınca Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Genel ve özel af ilan edilmesine karar vermek

Answer

Genel ve özel af ilan edilmesine karar vermek yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir.
1982 Anayasası'nın 87. maddesine göre 'Genel ve özel af ilanına karar vermek' Türkiye Büyük Millet Meclisinin görevleri arasında sayılmıştır. Cumhurbaşkanının ise 104. madde uyarınca sadece 'sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletmek veya kaldırmak' şeklinde sınırlı ve bireysel bir af yetkisi bulunmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki yetkilerin anayasal dayanaklarını belirle.
Başkomutanlık, kanun yayımı, bütçe hazırlığı ve DDK atamaları yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanına tanımlanmıştır.
Cumhurbaşkanının görevleri Anayasa'nın 104. maddesinde kapsamlı olarak listelenmiştir.
2
Cumhurbaşkanının 'af' yetkisi ile TBMM'nin 'af' yetkisini karşılaştır.
Cumhurbaşkanı sadece kişiye özel (sürekli hastalık, sakatlık vb.) af yetkisine sahiptir; genel ve toplu af yetkisi ise yasamanındır.
Anayasa'nın 87. maddesi yasamanın, 104. maddesi ise yürütmenin sınırlarını çizer.

Key Concept

Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı üzerindeki sınırlı ve mutlak yetkilerinin ayrımı.

Hints

1
Bir yetkinin 'genel' bir af niteliğinde olması, genellikle yasama organının (Meclis) görev alanına girer.

Practice More

Cumhurbaşkanının hangi yargı organlarına (AYM, Danıştay, HSK) kaç üye seçtiğini tablo yaparak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:50s
PreviousPage 3 / 4Next
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 3 | Examkin