Examkin

Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri

67 questions

Question 61Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri anayasal işleyiş bakımından "yasama", "yürütme" ve "yargı" ile ilgili olmak üzere çeşitli kategorilere ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının doğrudan yürütme alanına ilişkin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek, Cumhurbaşkanının yargı organının yapılanmasıyla ilgili olan yetkileri arasındadır; yürütme alanına ilişkin bir yetki değildir.
Danıştay üyelerinin dörtte birini seçme yetkisi, 1982 Anayasası'nın 104. maddesinde Cumhurbaşkanının 'Yargı ile ilgili' görev ve yetkileri arasında açıkça düzenlenmiştir. Yürütme yetkileri ise daha çok devletin idaresi, dış politika ve milli savunma gibi alanları kapsar.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının görevlerini kategorize et
Görevler; Yasama, Yürütme ve Yargı ile ilgili olmak üzere üç ana başlıkta incelenir.
Soruda sadece 'yürütme' alanına girmeyen yetkiyi bulmamız istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki yetkilerin niteliğini analiz et
DDK üyelerini atama, antlaşma onayı, ceza hafifletme ve bürokrat atama yürütme başlığındadır; Danıştay üye seçimi ise yüksek yargı ile ilgilidir.
Yargı kurumlarına üye seçme yetkisi, her ne kadar bir 'atama' işlemi olsa da kategorik olarak yargı yetkisi başlığı altında toplanır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yetkilerinin Gruplandırılması

Hints

1
Cumhurbaşkanının yetkilerini Yasama, Yürütme ve Yargı olmak üzere üç grupta düşünün.
2
Bir mahkemeye veya yargı kuruluna (AYM, Danıştay, HSK gibi) üye seçmek hangi kategoriye daha yakındır?
3
Yüksek mahkemelerin (Danıştay, Anayasa Mahkemesi) üyelerini belirleme yetkisi 'Yargı ile ilgili' görevler arasında sayılır.

Practice More

Cumhurbaşkanının TBMM'yi açış konuşması yapması veya seçimleri yenilemesi gibi yetkilerinin 'Yasama ile ilgili' olduğunu unutmayın.
Estimated Time:45s
Question 62Question →

19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının "Başkomutanlık" sıfatı ve bu yetkinin kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Answer

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
Anayasa'nın 117117. maddesine göre Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve bu makam Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Bu, devletin birliğini ve ordunun milletin emrinde olduğunu simgeleyen sembolik ama hukuki bir yetkidir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın yürütme bölümündeki "Silahlı Kuvvetler" başlığını (117117. Madde) inceleyin.
Başkomutanlığın kime ait olduğu ve nasıl temsil edildiği bilgisine ulaşılır.
Anayasal yetkilerin sınırlarını ve hiyerarşisini belirlemek için temel metne başvurulmalıdır.
2
"Temsil" ve "Fiili Görev" ayrımını yapın.
Temsilin Cumhurbaşkanında olduğu, savaşta fiili komutanlığın Genelkurmay Başkanında olduğu saptanır.
KPSS sorularında sıklıkla sorulan 'kimin adına' ve 'kim tarafından' ayrımı bu maddede kritiktir.
3
Genelkurmay Başkanının savaş sırasındaki statüsünü belirleyin.
Genelkurmay Başkanının bu görevi Cumhurbaşkanı adına yürüttüğü teyit edilir.
Yürütme organının bütünlüğünü ve Başkomutanlık makamının kaynağını anlamak için gereklidir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Başkomutanlık Temsil Yetkisi

Hints

1
Başkomutanlık makamının kime ait olduğu ile savaşta bu görevi kimin fiilen yürüttüğünü birbirinden ayırın.
2
Anayasa'nın 117117. maddesi, bu yetkinin TBMM'nin 'manevi varlığı' ile olan bağını açıkça belirtir.
3
Unutmayın; Cumhurbaşkanı temsil eder, Genelkurmay Başkanı ise savaşta Cumhurbaşkanı adına görevi icra eder.

Practice More

Genelkurmay Başkanının ve Kuvvet Komutanlarının kime bağlı ve sorumlu olduğunu (Milli Savunma Bakanlığı) tekrar ederek idari yapıyı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 63Question →

1982 Anayasası'na göre, yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, devletin başı sıfatıyla birçok anayasal kurum ve idari birim üzerinde geniş atama ve denetim yetkilerine sahiptir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının doğrudan üye seçtiği veya idari hiyerarşisi (bağlılık/ilgili olma) içerisinde yer alan kuruluşlardan biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay

Answer

Sayıştay, Cumhurbaşkanının doğrudan atama veya hiyerarşik denetim yetkisi dışında kalan bir kurumdur.
Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay'ın anayasal konumunu doğru tespit etmektedir. Sayıştay, kamu idarelerinin mali hesaplarını TBMM adına denetleyen bir kuruluştur ve bu nedenle üyeleri bizzat TBMM tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının bu kurum üzerinde doğrudan bir hiyerarşik veya atama yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanına bağlı kurumları belirle.
Devlet Denetleme Kurulu, Diyanet İşleri Başkanlığı, MGK Genel Sekreterliği ve Strateji ve Bütçe Başkanlığı gibi kurumlar doğrudan Cumhurbaşkanlığı teşkilatı içindedir veya Cumhurbaşkanına bağlıdır.
1982 Anayasası ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri yürütme organını bu şekilde yapılandırmıştır.
2
Sayıştay'ın anayasal statüsünü incele.
Sayıştay, Anayasa'nın 160. maddesine göre TBMM adına denetim yapmakla görevlidir.
Sayıştay bir 'hesap mahkemesi' niteliğinde olup, mali denetim yetkisini yasama organı adına kullanır.
3
Atama yetkisini kontrol et.
Sayıştay Başkanı ve üyeleri TBMM Genel Kurulu tarafından seçilir.
Kurumsal bağımsızlığın ve yasama adına denetimin gereği olarak atama yetkisi Cumhurbaşkanına değil, TBMM'ye verilmiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının hiyerarşik yetki alanı ile TBMM adına çalışan denetim organlarının ayrımı.

Hints

1
Cumhurbaşkanı yürütme organının başıdır; ancak bazı kurumlar mali denetim yapmak üzere yasama organına (TBMM) yardımcı olur.
2
Anayasa Mahkemesi veya Danıştay üyelerinin bir kısmını Cumhurbaşkanı seçerken, mali denetimden sorumlu olan bu kurumun üyelerini Meclis seçer.
3
İlgili kurum, Anayasa'nın 160. maddesinde 'Türkiye Büyük Millet Meclisi adına' denetim yapmakla görevlendirilmiş olan Sayıştay'dır.

Practice More

Cumhurbaşkanının yargı alanındaki diğer atama yetkilerini (AYM, Danıştay, HSK ve Yargıtay C. Başsavcısı) gözden geçiriniz.

Alternative Method

Hangi kurumun bütçesinin ve denetim raporlarının doğrudan TBMM'ye sunulduğunu hatırlamak, o kurumun CB'ye mi yoksa TBMM'ye mi daha yakın olduğunu anlamanızı sağlar.
Estimated Time:50s
Question 64Question →

19821982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterini atamak

Answer

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterini atamak, 1982 Anayasası ve ilgili düzenlemeler uyarınca Cumhurbaşkanının yürütme yetkisi kapsamındaki bir görevidir.
Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisinin sahibi olarak üst kademe kamu yöneticilerini atama yetkisine sahiptir. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri de bu kapsamda doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanan bir görevlidir.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe kanununun özel durumunu inceleyin.
Anayasa'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını veto edemez.
Devlet hizmetlerinin aksamaması için bütçe kanunları veto yetkisi dışında bırakılmıştır.
2
Meclis tarafından yapılan atamaları kontrol edin.
Kamu Başdenetçisi ve Sayıştay üyeleri TBMM tarafından seçilir.
Denetim ve ombudsmanlık mekanizmaları yasama organına bağlı olarak çalışır.
3
Yürütme organının atama yetkilerini değerlendirin.
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlıdır ve ataması Cumhurbaşkanı tarafından yapılır.
Yürütme hiyerarşisi içerisinde yer alan bir idari makamdır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Atama ve Yasama Yetkilerinin Sınırları

Hints

1
Cumhurbaşkanının veto edemediği özel bir kanun türü olduğunu hatırlayın.
2
TBMM'nin denetim birimleri olan Sayıştay ve Kamu Denetçiliği Kurumu üzerindeki seçim yetkisini düşünün.
3
Üst kademe yönetici atamaları ve TBMM ile paylaşılan yargısal seçimler arasındaki farka odaklanın.

Practice More

Cumhurbaşkanının yargı alanındaki atamalarını (Anayasa Mahkemesi ve Danıştay üye sayıları gibi) tekrar etmek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 65Question →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının “Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesine karar verme” yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, hem Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimi hem de Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

Answer

Seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, hem Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimi hem de Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.
1982 Anayasası'nın 116. maddesine göre, Cumhurbaşkanı herhangi bir gerekçe göstermeksizin seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu yetki kullanıldığında, Anayasa'nın temel prensibi olan 'seçimlerin birlikte yapılması' kuralı gereği hem Türkiye Büyük Millet Meclisi hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri aynı gün gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 116. maddesindeki 'seçimlerin yenilenmesi' düzenlemesini inceleyin.
Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar verme yetkisi olduğu görülür.
Yürütme organının yasama organı üzerindeki dengeleyici yetkisini tespit etmek gerekir.
2
Seçimlerin yenilenmesi kararının hukuki sonuçlarını analiz edin.
Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin eş zamanlı yapılması kuralına ulaşılır.
2017 değişiklikleri ile getirilen 'seçimlerin birlikte yapılması' ilkesi temel bir kuraldır.
3
Eski sistemdeki kısıtlamalar (hükümet kurulamaması vb.) ile yeni sistemdeki takdir yetkisini karşılaştırın.
Herhangi bir şart aranmaksızın yetkinin kullanılabileceği doğrulanır.
Gereksiz distraktörleri elemek için yetkinin takdiriliğini bilmek kritiktir.

Key Concept

Seçimlerin Birlikte Yapılması İlkesi

Hints

1
2017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme ve yasama seçimlerinin ilişkisini hatırlayın.
2
Seçimlerin yenilenmesi kararı alındığında her iki organın da aynı anda sandığa gidip gitmediğini düşünün.

Practice More

Meclisin seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için gerekli olan nitelikli çoğunluk (3/5) kuralını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 66Question →

19821982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının “sürekli hastalık, sakatlık ve kocama” sebebiyle belirli kişilerin cezalarını hafifletmek veya kaldırmak şeklindeki yetkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bu yetki, Anayasa'da Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında sayılan, belirli şartlara bağlı bireysel bir af niteliği taşımaktadır.

Answer

Cumhurbaşkanının bu yetkisi, belirli şartlara bağlı (hastalık, sakatlık, kocama) ve sadece belirli kişilere yönelik uygulanan bireysel bir af niteliğindedir.
Doğru seçenek, Cumhurbaşkanının bu yetkisinin anayasal olarak tanımlanmış, sürekli hastalık, sakatlık veya kocama gibi spesifik şartlara bağlı ve sadece belirli bireyler üzerinde sonuç doğuran 'bireysel' bir işlem olduğunu belirtmektedir. Bu yetki yürütme organının bir parçasıdır ve TBMM'nin yasama tasarrufu olan genel aflardan tamamen bağımsızdır.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 104104. maddesinde yer alan Cumhurbaşkanı görev ve yetkilerini inceleyiniz.
Maddede 'Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle belirli kişilerin cezalarını hafifletmek veya kaldırmak' yetkisinin Cumhurbaşkanına ait olduğu görülür.
Yetkinin kaynağını ve sınırlarını belirlemek için anayasal dayanağa bakılmalıdır.
2
Bu yetkiyi yasama organının (TBMM) af yetkisiyle karşılaştırınız.
TBMM'nin yetkisi genel ve özel af niteliğindeyken, Cumhurbaşkanınınki bireysel (özel) bir af işlemidir.
Yasama ve yürütme organlarının yetki alanlarını birbirinden ayırmak doğru sonuca ulaşmayı sağlar.
3
Yetkinin kullanım şartlarını ve kısıtlamalarını değerlendiriniz.
Cumhurbaşkanı bu yetkiyi sadece sağlık/yaşlılık gerekçesiyle kullanabilir ve orman suçları gibi yasaklar bu bireysel yetki için geçerli değildir.
Hukuki işlemin geçerlilik şartlarını ve kapsam dışı bırakılmayan durumları tespit etmek gerekir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Bireysel Af Yetkisi

Hints

1
Anayasa'da bu yetkinin hangi organa (yasama mı yürütme mi) verildiğini düşünün.
2
Genel af ve özel af ayrımına dikkat edin; Cumhurbaşkanı toplu af mı yoksa kişiye özel işlem mi yapar?
3
Anayasa'nın 104104. maddesinde sayılan bu yetkinin sadece sağlık ve yaşlılık gibi zorunlu hallerde kullanılabildiğini hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanının yargı alanıyla ilgili diğer yetkilerini (AYM ve Danıştay üye seçimi gibi) tekrar etmek faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 67Question →

19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanına bağlı olarak görev yapan Devlet Denetleme Kurulu (DDK)'nun görev alanı, yetkileri ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurul, yargı organlarının idari ve mali faaliyetlerini de denetleme yetkisine sahiptir.

Answer

Devlet Denetleme Kurulu'nun yargı organlarını denetleme yetkisine sahip olduğu ifadesi yanlıştır; zira yargı organları Kurulun görev alanı dışındadır.
Doğru yanıt olan yargı organlarının denetlenmesi ifadesi yanlıştır, çünkü 19821982 Anayasası'nın 108108. maddesine göre Devlet Denetleme Kurulu; tüm kamu kurum ve kuruluşlarında, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarında, kamuya yararlı derneklerle vakıflarda inceleme, araştırma, denetleme ve idari soruşturma yapabilirken, yargı organlarını bu kapsamın dışında tutmuştur.

Step-by-Step Solution

1
DDK'nın anayasal dayanağını hatırla.
19821982 Anayasası'nın 108108. maddesi uyarınca Kurul, Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.
Kurulun hiyerarşik yerini belirlemek görev alanını anlamak için ilk adımdır.
2
Kurulun denetim kapsamındaki kurumları sınıflandır.
Tüm kamu kurumları, TSK, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar ve vakıflar kapsamdadır.
Kurulun yetki sınırlarını belirlemek yanlışı bulmayı sağlar.
3
Anayasal istisnayı tespit et.
Anayasa metninde açıkça 'yargı organları dışındaki' ifadesi yer alır.
Yargı bağımsızlığı gereği, DDK'nın mahkemeler üzerinde denetim yetkisi yoktur.

Key Concept

Devlet Denetleme Kurulu (DDK) Yetki Sınırları ve Yargı İstisnası

Hints

1
DDK, idarenin her alanına girer ama yargı bağımsızlığına takılır.
2
Kurulun yetkisi 20172017 yılından sonra genişleyerek 'soruşturma' yetkisini de kapsamıştır.

Practice More

DDK'nın sadece Cumhurbaşkanı istemiyle harekete geçtiğini ve raporlarının Cumhurbaşkanına sunulduğunu da unutmayın.
Estimated Time:50s
PreviousPage 4 / 4
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 4 | Examkin