Cumhurbaşkanlığına Vekalet

63 questions

Question 41Question →

19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda, bu makama vekalet edilmesi ve yetkilerin kullanılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısının vekalet edeceği ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanacağı seçeneği doğrudur.
Anayasa'nın 106106. maddesine göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi geçici sebeplerle görevinden ayrılması durumunda, Cumhurbaşkanının bizzat görevlendirdiği yardımcısı makama vekalet eder ve bu süreçte Cumhurbaşkanına tanınan tüm anayasal yetkileri kullanma hakkına sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Ayrılma türünü tespit etme
Hastalık veya yurt dışına çıkma 'geçici ayrılma' (geçiçi boşalma) kategorisindedir.
Anayasa'da vekalet usulü, ayrılmanın geçici veya sürekli (ölüm, istifa) olmasına göre farklılık gösterebilir.
2
Vekalet makamını belirleme
20172017 değişikliği ile vekalet görevi TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı'na verilmiştir.
Yürütmenin bir bütünlüğü ilkesi gereği, Cumhurbaşkanına yine yürütme içinden bir ismin vekalet etmesi benimsenmiştir.
3
Vekilin yetki sınırlarını analiz etme
Vekil olan yardımcı, Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri (kararname çıkarma, atama yapma vb.) kullanabilir.
Devlet işlerinin kesintiye uğramaması için vekilin tam yetkili olması anayasal bir zorunluluktur.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Usulü

Hints

1
20172017 Anayasa değişikliklerini ve 'Yürütme' organının yapısını hatırlayın.
2
Vekalet görevi artık Meclis Başkanı'nda değil, Cumhurbaşkanının çalışma arkadaşlarından birindedir.
3
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanı, yardımcılarından hangisinin yerine bakacağını kendisi seçer.

Practice More

Makamın ölüm veya istifa gibi nedenlerle 'sürekli' boşalması durumundaki vekalet ve seçim sürelerini inceleyin.
Estimated Time:50s
Question 42Question →

Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısında aşağıdaki tabloda belirtilen üç adet Cumhurbaşkanı yardımcısı görev yapmaktadır:

YardımcıYaşAtanma Tarihi
(A)66661515 Temmuz 20242024
(B)58581010 Haziran 20232023
(C)49492020 Ocak 20252025

Cumhurbaşkanı, resmi bir dış ziyaret için yurt dışına çıkmadan önce kendisine vekalet etmesi amacıyla en genç yardımcısı olan (C)'yi resmen görevlendirmiştir. Ancak Cumhurbaşkanı yurt dışındayken hayatını kaybetmiş ve makam boşalmıştır. Cumhurbaşkanının görev süresinin tamamlanmasına henüz 22 yıldan fazla bir süre bulunmaktadır.

Bu olay silsilesi sonucunda, 19821982 Anayasası ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri uyarınca vekalet görevi ve seçim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Vekalet görevi yaşça en büyük yardımcı olan (A)'ya geçer ve makamın boşaldığı günden itibaren 4545 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.

Answer

Vekalet görevi yaşça en büyük yardımcı olan (A)'ya geçer ve makamın boşaldığı günden itibaren 4545 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.
Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması durumunda, yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar 'en yaşlı' Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder. Olayda en yaşlı yardımcı 6666 yaşındaki (A) olduğu için vekalet ona geçer. Ayrıca genel seçimlere 11 yıldan fazla süre kaldığı için Anayasa uyarınca seçimlerin 4545 gün içinde yapılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki durumun niteliğini belirlemek.
Olay başlangıçta bir 'geçici ayrılma' (yurt dışı ziyareti) iken, ölümle birlikte 'makamın boşalması' (vakans) durumuna dönüşmüştür.
Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca geçici ayrılma ve makamın boşalması farklı hukuki kurallara tabidir.
2
Vekalet edecek kişiyi tespit etmek.
Geçici ayrılmada Cumhurbaşkanı'nın görevlendirdiği kişi (C) vekil iken; makamın boşalması durumunda 1 Sayılı CBK uyarınca 'en yaşlı' yardımcı (A) vekil olur.
1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CBK'nın 16. maddesi, boşalma halinde en yaşlı yardımcının vekalet edeceğini açıkça hükme bağlamıştır.
3
Seçim takvimini hesaplamak.
Genel seçimlere 11 yıldan fazla süre (22 yıldan fazla olduğu belirtilmiş) kaldığı için seçim 4545 gün içinde yapılır.
Anayasa md. 106/4: 'Makamın boşalması halinde... genel seçime bir yıldan fazla zaman kalmışsa... kırkbeş gün içindeki son Pazar günü seçim yapılır.'

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı vekaletinde 'geçici ayrılma' ile 'makamın boşalması' arasındaki kural farkı ve yaş kriteri.

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın yurt dışına çıkması 'geçici ayrılma', ölmesi ise 'makamın boşalması'dır. Bu iki durumun vekalet kuralları birbirinden farklıdır.
2
Makamın boşalması durumunda kimin vekalet edeceği 11 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenmiştir ve burada 'yaş' kriteri ön plandadır.
3
Boşalma halinde 'en yaşlı' yardımcı vekil olur. Seçim süresi ise genel seçimlere kalan süreye göre 4545 veya 6060 gün olarak değişir.

Practice More

Cumhurbaşkanı makamının boşalması durumunda genel seçimlere 11 yıldan az süre kalmış olsaydı seçim takviminin nasıl değişeceğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 43Question →

Cumhurbaşkanlığı teşkilatında üç adet Cumhurbaşkanı yardımcısının görev yaptığı bir dönemde, Cumhurbaşkanı bir hafta sürecek olan uluslararası bir zirveye katılmak üzere yurt dışına çıkarken yardımcısı Can Bey'i vekil olarak görevlendirmiştir. Zirvenin üçüncü gününde Cumhurbaşkanı, yaşadığı siyasi krizler neticesinde görevinden istifa ettiğine dair resmî belgeyi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunmuş ve istifa süreci hukuken tamamlanmıştır.

YardımcıYaşGöreve Atanma Tarihi
Ahmet Bey62621515 Temmuz 20232023
Bekir Bey58582020 Haziran 20222022
Can Bey45451010 Ocak 20242024

Bu duruma göre, istifanın kesinleştiği andan itibaren yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar Cumhurbaşkanlığına vekillik etme ve bu makama ait yetkileri kullanma görevi kime aittir?

Show answer & explanation

Answer: Ahmet Bey (Makamın boşalması durumunda en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekillik edeceği için)

Answer

Makamın boşalması durumunda en yaşlı yardımcı olan Ahmet Bey vekillik eder.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 106106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması durumunda, en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekillik görevini üstlenir. Senaryoda Cumhurbaşkanı yurt dışına çıkarken (geçici ayrılma) Can Bey'i görevlendirmiş olsa da, istifa ile makam resmen boşaldığı için bu görevlendirme geçerliliğini yitirir ve anayasal otomatik kural olan 'en yaşlı yardımcı' (Ahmet Bey) devreye girer.

Step-by-Step Solution

1
Durumun hukuki niteliğini belirleyin.
Başlangıçta 'geçici ayrılma' olan durum, istifa ile 'makamın boşalması' haline dönüşmüştür.
Vekalet kuralları, ayrılmanın geçici mi yoksa kalıcı (boşalma) mı olduğuna göre farklılık gösterir.
2
Anayasa'nın 106106. maddesindeki 'boşalma' kuralını hatırlayın.
Makamın boşalması halinde 'en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı' vekil olur.
Anayasa, makamın boşalması halinde görevlendirmeyi değil, yaş kriterini zorunlu kılmıştır.
3
Tablodaki verileri yaş kriterine göre karşılaştırın.
Ahmet Bey (6262), Bekir Bey (5858) ve Can Bey (4545) arasında en yaşlı olan Ahmet Bey'dir.
Doğru vekilin tespiti için biyolojik yaş sıralaması yapılmalıdır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet Kuralları

Hints

1
Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması 'geçici ayrılma', istifa etmesi ise 'makamın boşalması'dır. Bu iki durumun vekalet kuralları birbirinden farklıdır.
2
Anayasa'nın 106106. maddesi, makamın herhangi bir nedenle boşalması durumunda vekilin kim olacağını 'yaş' kriterine bağlamıştır.
3
Cumhurbaşkanı yurt dışına giderken birini görevlendirmiş olsa bile, o kişi makam boşaldığında otomatik olarak vekil kalmaz. En yaşlı yardımcı kimse, görev ona devrolur.

Practice More

Makamın boşalması durumunda vekilin kaç gün içinde seçime gidilmesi gerektiğini koordine edeceği kuralını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Vekalet kurallarını bir tablo gibi düşünün: Geçici Ayrılma = Görevlendirilen; Kalıcı Boşalma = En Yaşlı. Soruda istifa olduğu için 'Kalıcı Boşalma' kuralını uygulamanız yeterlidir.
Estimated Time:1m 30s
Question 44Question →

Cumhurbaşkanının resmî bir ziyaret amacıyla yurt dışına çıkması veya sağlık sorunları nedeniyle görevine geçici olarak ara vermesi durumunda, devlet işlerinin aksamaması için öngörülen vekalet müessesesiyle ilgili 19821982 Anayasası hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması durumunda, kendisinin görevlendireceği yardımcısı vekil olarak atanır ve tüm anayasal yetkileri kullanır.
Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda, bizzat görevlendirdiği Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekalet eder ve makamın sahip olduğu tüm yetkileri kullanır.

Step-by-Step Solution

1
Ayrılma türünü tespit et.
Durumun 'makamın boşalması' değil, 'geçici ayrılma' (yurt dışı, hastalık) olduğu belirlendi.
Anayasa'da geçici ayrılma ile makamın tamamen boşalması (ölüm, istifa) farklı prosedürlere tabidir.
2
Vekalet edecek makamı belirle.
20172017 değişikliği sonrası vekalet görevi TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı'na verilmiştir.
Başkanlık sistemi gereği yürütmenin sürekliliği yine yürütme kanadından bir isimle sağlanır.
3
Yetki kapsamını kontrol et.
Vekilin, asilin sahip olduğu tüm yetkileri kullanabileceği sonucuna varıldı.
Anayasa'nın 106106. maddesi 'Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır' diyerek herhangi bir kısıtlama öngörmemiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

Hints

1
20172017 Anayasa değişikliği ile vekalet makamı parlamentodan (TBMM) yürütmeye (Cumhurbaşkanı Yardımcılığına) geçmiştir.
2
Cumhurbaşkanı'nın makamı 'boşalmış' mı yoksa 'geçici olarak mı terk edilmiş' sorusuna dikkat edin; geçici durumlarda 'görevlendirme' esastır.
3
Cumhurbaşkanı vekili, asilin yetkileriyle tam olarak donatılır; yani yetkileri sadece temsil ile sınırlı değildir.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumunda seçimlerin ne kadar sürede yapılması gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 45Question →

Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısında birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının görev yaptığı bir dönemde, Cumhurbaşkanının resmi bir ziyaret amacıyla yurt dışına çıkması halinde vekalet süreciyle ilgili 19821982 Anayasası’na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının bu görev için bizzat belirleyip görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.

Answer

Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.
Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrıldığı hallerde, 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı makama vekalet eder. Birden fazla yardımcının bulunması durumunda, bu görevlendirme tamamen Cumhurbaşkanı'nın takdirindedir.

Step-by-Step Solution

1
Durumu analiz etme
Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkışı 'geçici ayrılma' (vekalet gerektiren bir durum) olarak tespit edilir.
Vekalet kurallarının belirlenmesi için ayrılmanın geçici mi yoksa makamın boşalması şeklinde mi olduğu bilinmelidir.
2
Yasal dayanağı kontrol etme
19821982 Anayasası Madde 106106'ya başvurulur.
Yürütme organının vekalet ilişkileri anayasal hükümlerle düzenlenmiştir.
3
Karar verme
Birden fazla yardımcı olması durumunda, Cumhurbaşkanı'nın 'görevlendirdiği' kişinin vekil olacağı sonucuna varılır.
Anayasa metni 'Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı' ifadesini kullanarak yetkiyi bizzat Cumhurbaşkanına bırakmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Görevlendirme Yetkisi

Hints

1
20172017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisinin vekaleti TBMM Başkanlığı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı Yardımcılığına verilmiştir.

Practice More

Makamın ölüm veya istifa nedeniyle tamamen boşalması durumundaki vekalet sürelerini (45 gün) ve seçim sürecini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 46Question →

Cumhurbaşkanının resmî bir ziyaret amacıyla yurt dışına çıkması nedeniyle görevinden geçici olarak ayrıldığı bir durumda, görevde birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının bulunması halinde vekalet süreciyle ilgili 19821982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi uygulanır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanının bizzat görevlendirdiği Cumhurbaşkanı yardımcısının vekalet etmesi ve yetkileri kullanması gerekir.
Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesine göre; Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle görevinden geçici olarak ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. Birden fazla yardımcı varsa, seçimi yapma yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanına aittir.

Step-by-Step Solution

1
Durumun hukuki niteliğini belirlemek.
Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması 'geçici ayrılma' (vekalet) kapsamında değerlendirilir.
Makamın boşalması (ölüm, istifa) ile geçici ayrılma (hastalık, yurt dışı) kuralları anayasada farklı maddelerle düzenlenmiştir.
2
2017 Anayasa değişikliği sonrası vekalet makamını tespit etmek.
Vekalet yetkisi TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı'na verilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme birliği esastır ve vekalet yürütme içindeki bir görevli tarafından yerine getirilmelidir.
3
Birden fazla yardımcı olması durumundaki belirleme usulünü uygulamak.
Cumhurbaşkanı dilediği bir yardımcısını bu görev için tayin eder.
Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca, geçici ayrılmalarda 'Cumhurbaşkanının görevlendirdiği' yardımcısının vekalet edeceği açıkça belirtilmiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve 2017 Anayasa Değişiklikleri

Hints

1
2017 yılında yapılan Anayasa değişikliklerinin yürütme organındaki vekalet kurallarını tamamen değiştirdiğini hatırlayın.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle tamamen boşalması durumunda vekalet süreci ve seçim takvimindeki farkları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 47Question →

19821982 Anayasası uyarınca; Cumhurbaşkanı (C)(C), resmî bir devlet ziyareti kapsamında yurt dışına çıkarken yardımcısı (A)(A)’yı vekil olarak tayin etmiş ve (A)(A) bu görevi yürütmeye başlamıştır. Ancak (C)(C), yurt dışındaki ziyareti esnasında vefat etmiştir. Bu gelişme üzerine Cumhurbaşkanlığı makamının boşaldığı kesinleşmiştir.

Bu hukuki durum çerçevesinde, yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayıncaya kadar vekalet makamının belirlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm nedeniyle boşalması durumu, yurt dışı ziyareti için yapılan geçici görevlendirmeyi sona erdirir ve vekalet görevi doğrudan en yaşlı Cumhurbaşkanı Yardımcısına geçer.

Answer

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm nedeniyle boşalması durumu, yurt dışı ziyareti için yapılan geçici görevlendirmeyi sona erdirir ve vekalet görevi doğrudan en yaşlı Cumhurbaşkanı Yardımcısına geçer.
19821982 Anayasası'nın 106106. maddesine göre; makamın herhangi bir nedenle (ölüm, istifa vb.) boşalması halinde, en yaşlı Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekâlet eder. Bu hüküm, geçici ayrılmalarda uygulanan 'Cumhurbaşkanının görevlendireceği yardımcı' kuralından farklıdır. Senaryoda Cumhurbaşkanı vefat ettiği için, yurt dışı gezisi için yapılan özel görevlendirme geçersiz kalır ve vekalet görevi doğrudan en yaşlı yardımcıya geçer.

Step-by-Step Solution

1
Vekalet Gerektiren Durumu Tanımla
Durumun 'Geçici Ayrılma'dan 'Makamın Boşalması' (Ölüm) haline dönüştüğü tespit edildi.
Yurt dışı ziyareti geçici bir durumken, ölüm olayı makamı kalıcı olarak boşaltır.
2
Anayasa m. 106106 Hükmünü Uygula
Makamın boşalması durumunda 'en yaşlı Cumhurbaşkanı Yardımcısı' vekil olur kuralı geçerlidir.
Anayasa, makamın boşalması (m. 106/4106/4) ile geçici ayrılma (m. 106/5106/5) hallerini farklı kişilere bağlamıştır.
3
Önceki Görevlendirmenin Durumunu Belirle
Cumhurbaşkanı tarafından yapılan geçici vekalet görevlendirmesi (yardımcı A), makamın boşaldığı an itibarıyla hukuken sona erer.
Anayasal emredici kural (en yaşlı yardımcı), Cumhurbaşkanının şahsi tercihi olan görevlendirmenin önüne geçer.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması Halinde Vekalet

Hints

1
Anayasa'da 'geçici ayrılma' (yurt dışı, hastalık) ile 'makamın boşalması' (ölüm, istifa) durumları için iki farklı vekalet kuralı olduğunu hatırlayın.
2
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının seçtiği kişi vekil olurken; makamın boşalması durumunda Anayasa doğrudan 'yaş' kriterini esas alır.
3
Senaryodaki ölüm olayı 'makamın boşalması'dır. Bu durumda daha önce yurt dışı için görevlendirilen kişinin kim olduğuna bakılmaksızın vekalet 'en yaşlı' yardımcıya geçer.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda yapılacak seçimlerin zamanlamasını (genel seçimlere kalan süreye göre) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 48Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda vekâlet süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanının geçici olarak makamdan ayrılması halinde, bizzat kendisinin görevlendirdiği Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve tüm yetkileri kullanır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre; Cumhurbaşkanı hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrıldığında, kendi seçtiği ve görevlendirdiği yardımcısı ona vekâlet eder. Bu süreçte vekil, Cumhurbaşkanının sahip olduğu tüm anayasal yetkileri kullanma hakkına sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal ayrımı belirleme
Makamın 'boşalması' (ölüm, istifa) ile 'geçici ayrılma' (hastalık, yurt dışı) durumlarının farkını belirle.
Vekâlet edecek kişinin belirlenme usulü bu iki duruma göre farklılık gösterebilir.
2
Vekâlet makamını tespit etme
2017 değişikliği ile TBMM Başkanı'nın vekâlet yetkisinin sona erdiğini ve yetkinin Cumhurbaşkanı yardımcılarına geçtiğini hatırla.
Eski sistem bilgilerinin güncel anayasal düzenlemelerle karışmasını önlemek gerekir.
3
Görevlendirme ve yetki kapsamını kontrol etme
Anayasa madde 106 uyarınca, geçici ayrılmalarda 'görevlendirme' şartı olduğunu ve vekilin 'tüm yetkileri' kullanabildiğini onayla.
Soruda istenen 'doğru ifadeyi' anayasal metne dayanarak kesinleştirmek içindir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Vekâlet Sistemi (Geçici Ayrılma)

Hints

1
2017 Anayasa değişikliklerinden sonra yürütme organının yapısını ve vekâletin kime geçtiğini düşünün.
2
Cumhurbaşkanının geçici olarak (yurt dışı gezisi gibi) makamda bulunmadığı durumlarda, vekilin kim olacağına bizzat Cumhurbaşkanı karar verir.
3
Anayasa'nın 106. maddesi, görevlendirilen yardımcının Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanabileceğini açıkça belirtir.

Practice More

Makamın ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumunda vekâletin nasıl işlediğini ve 45 günlük seçim süresini inceleyin.

Alternative Method

Makamın 'geçici ayrılma' (görevlendirme ile vekâlet) ve 'boşalma' (ölüm/istifa sonrası seçim süreci) olarak ikiye ayrıldığını bir tablo zihninizde canlandırarak şıkları eleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 49Question →

Cumhurbaşkanı, yurt dışı ziyareti öncesinde makamına geçici olarak vekâlet etmesi için yardımcısı (A)(A)'yı görevlendirmiştir. Ziyaret süreci devam ederken Cumhurbaşkanının istifa etmesi üzerine makamın boşalması (sürekli boşalma) hali gerçekleşmiştir. 19821982 Anayasası hükümleri ve yürütme organının işleyişi dikkate alındığında, bu yeni durumda vekâletin yürütülmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı tarafından 'makamın boşalması' durumu için daha önce görevlendirilmiş (belirlenmiş) olan yardımcı vekâleti devralır.

Answer

Cumhurbaşkanı tarafından 'makamın boşalması' durumu için daha önce görevlendirilmiş olan yardımcının vekâleti devralması gerekir.
1982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamının hem geçici olarak ayrılması hem de tamamen boşalması durumlarında vekâlet edecek kişi Cumhurbaşkanı yardımcısıdır. Ancak bu iki durum farklı hukuki süreçleri tetikler. Birden fazla yardımcının bulunduğu bir yapıda, Cumhurbaşkanı'nın makamın boşalması (ölüm, istifa vb.) hali için yaptığı özel görevlendirme, geçici ayrılma görevlendirmesinden üstündür ve o durumda geçerli olur.

Step-by-Step Solution

1
Vekâletin türünü belirleme
Senaryoda 'geçici ayrılma'dan (yurt dışı) 'makamın boşalması'na (istifa) geçiş vardır.
Anayasa'nın 106106. maddesi bu iki durumu ayrı ayrı düzenlemiştir.
2
Görevlendirme yetkisini analiz etme
Vekâlet edecek kişiyi belirleme yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanı'na aittir.
Birden fazla yardımcı varsa, Cumhurbaşkanı hangi durum için kimi görevlendirdi ise o kişi yetki kullanır.
3
Hukuki geçişi değerlendirme
Geçici vekâletname, makamın boşalmasıyla hukuki geçerliliğini yitirir ve boşalma için yapılan asıl görevlendirme devreye girer.
Cumhurbaşkanlığı makamının sürekliliği esastır ve anayasal usul budur.

Key Concept

Vekâlet Türleri ve Görevlendirme Esası

Hints

1
Makamın boşalması ile geçici ayrılma durumlarının Anayasa'da farklı paragraflarda düzenlendiğini unutmayın.
2
Vekâlet yetkisi 20172017'den sonra yasama organından (TBMM Başkanı) alınarak yürütme organının kendi içine (Yardımcılar) verilmiştir.
3
Cumhurbaşkanı, yardımcıları arasından dilediğini vekil olarak belirleme yetkisine sahiptir; bu belirleme 'boşalma' ve 'geçici ayrılma' için ayrı ayrı yapılabilir.

Practice More

Vekâlet eden yardımcının, Cumhurbaşkanının 'seçimleri yenileme' yetkisini kullanıp kullanamayacağını araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 50Question →

Birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının atandığı bir yönetim yapısında, Cumhurbaşkanının resmî bir görevle yurt dışına çıkması halinde yerine kimin vekâlet edeceğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, yardımcılarından dilediği birini kendisine vekâlet etmek üzere görevlendirir.

Answer

Cumhurbaşkanının yardımcılarından dilediği birini vekil olarak görevlendirmesi.
Cumhurbaşkanlığı makamının geçici olarak boşalması (hastalık, yurt dışı vb.) durumunda Cumhurbaşkanı, yardımcılarından birini vekil olarak görevlendirir; bu seçimde kıdem şartı aranmaz, tamamen Cumhurbaşkanı'nın takdirindedir.

Step-by-Step Solution

1
Durumun tespiti
Cumhurbaşkanının makamdan geçici olarak (yurt dışı ziyareti) ayrıldığı belirlenir.
Anayasa'da geçici ayrılma ile makamın boşalması durumları farklı kurallara tabidir.
2
Vekâlet kuralının uygulanması
Cumhurbaşkanı'nın bir yardımcısını görevlendirmesi kuralı işletilir.
Anayasa madde 106106'ya göre geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanı, yardımcılarından birini vekil tayin eder.
3
Kıdem ayrımının yapılması
En kıdemli yardımcının değil, seçilen yardımcının vekil olduğu teyit edilir.
Kıdem kuralı sadece makamın kalıcı olarak boşalması (ölüm, istifa) halinde yeni seçim yapılana kadar geçerlidir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Görevlendirme Yetkisi

Hints

1
Cumhurbaşkanlığı makamının 'boşalması' ile 'geçici ayrılma' arasındaki farkı düşünün.
2
Kıdem (en kıdemli olma) kuralı sadece makamın ölüm veya istifa gibi nedenlerle sahipsiz kalması durumunda geçerlidir.

Practice More

Cumhurbaşkanı makamı ölüm sebebiyle boşalırsa seçim süreci kaç gün içinde tamamlanmalıdır?
Estimated Time:50s
Question 51Question →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda; vekâlet edecek kişinin belirlenmesi ve bu süreçteki yetki kullanımına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanının geçici olarak ayrılması durumunda, bizzat görevlendirdiği yardımcısı vekâlet eder ve makamın tüm yetkilerini kullanır.
Cumhurbaşkanının bizzat görevlendirdiği yardımcısının vekâlet etmesi ve tüm yetkileri kullanması seçeneği doğrudur; çünkü Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca geçici ayrılmalarda görevlendirme esastır ve vekil, asilin tüm yetkilerine haizdir.

Step-by-Step Solution

1
Vekâlet durumunun türünü belirleyin.
Hastalık ve yurt dışı gezisi 'geçici ayrılma' kapsamında değerlendirilir.
Anayasa, geçici ayrılma ile makamın tamamen boşalması (ölüm, istifa) durumlarını farklı usullere bağlamıştır.
2
2017 Anayasa değişikliği sonrası vekâlet makamını hatırlayın.
Vekâlet yetkisi artık TBMM Başkanında değil, Cumhurbaşkanı yardımcısındadır.
Hükümet sistemi değişikliği ile yürütme organının iç bütünlüğü korunmak istenmiştir.
3
Vekilin nasıl belirlendiğini analiz edin.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanı, yardımcılarından birini vekil olarak 'görevlendirir'.
Birden fazla yardımcı olması durumunda hangisinin vekâlet edeceği Cumhurbaşkanının takdirindedir.
4
Vekilin yetki sınırlarını kontrol edin.
Vekil, Cumhurbaşkanına ait 'tüm yetkileri' kullanır.
Yürütme faaliyetlerinin aksamaması için vekilin tam yetkiyle donatılması anayasal bir gerekliliktir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet Usulü

Hints

1
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yürütme yetkisi ve vekâleti artık yasama organı temsilcilerinde (TBMM Başkanı) değildir.
2
Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması 'geçici bir durumdur'. Bu durumda kimi vekil bırakacağı kendi takdirindedir.
3
Vekâlet eden kişi, asıl Cumhurbaşkanının koltuğunda oturduğu süre boyunca imza yetkisi dahil tüm anayasal yetkileri kullanabilir.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle 'sürekli boşalması' durumunda vekâletin nasıl değiştiğini inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 52Question →

Cumhurbaşkanı, resmi bir ziyaret kapsamında yurt dışına çıkarken kendisine vekalet etmesi için 4848 yaşındaki Cumhurbaşkanı Yardımcısı (X)’i görevlendirmiştir. Bu sırada Ankara’da görevine devam eden diğer Cumhurbaşkanı Yardımcısı (Y) ise 5959 yaşındadır. Cumhurbaşkanının yurt dışında bulunduğu bu süreçte vefat etmesi durumunda, 19821982 Anayasası ve 11 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri uyarınca vekalet göreviyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ölüm olayı ile makam boşaldığı için (X)’in vekalet görevi sona erer ve en yaşlı yardımcı olan (Y) vekalet görevini devralır.

Answer

Makamın boşalması durumunda, geçici görevlendirme sona erer ve en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet görevini üstlenir.
Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm gibi nedenlerle boşalması durumunda, geçici ayrılmalar için yapılan özel görevlendirmeler düşer. 11 numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 1515. maddesi uyarınca, birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı varsa, makamın boşalması halinde 'en yaşlı' olan yardımcı yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar vekalet eder. Senaryoda (Y), (X)'ten daha yaşlı olduğu için vekil odur.

Step-by-Step Solution

1
Vekalet gerektiren durumun niteliğini belirlemek
Durum, 'geçici ayrılma'dan (yurt dışı gezisi) 'makamın boşalması'na (ölüm) dönüşmüştür.
Anayasa, geçici ayrılmalar ile kesin boşalmalar için farklı vekalet usulleri öngörür.
2
Geçici ayrılma kuralını uygulamak
Anayasa Madde 106106 uyarınca, geçici ayrılmalarda 'görevlendirilen' yardımcı vekildir.
Cumhurbaşkanı yurt dışına çıkarken (X)'i bu sıfatla atamıştır.
3
Makamın boşalması (Vacancy) kuralını ve CBK hükmünü uygulamak
11 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Madde 1515 uyarınca, makamın boşalması durumunda 'en yaşlı' yardımcı vekil olur.
Birden fazla yardımcının bulunduğu durumlarda kıdem (yaş) esas alınır.
4
Kişileri karşılaştırmak
(Y), 5959 yaşında olması sebebiyle 4848 yaşındaki (X)’ten daha yaşlıdır ve görevi devralır.
Hukuki kuralın kişisel özelliklere (yaş) göre somutlaştırılması gerekir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalette Geçici Ayrılma ve Makamın Boşalması Farkı

Hints

1
Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması 'geçici bir ayrılma' iken, ölmesi 'makamın boşalması' durumudur. Bu iki durumun vekalet kuralları farklıdır.
2
Birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı olduğunda, makamın boşalması halinde kimin vekil olacağını belirleyen kıstas, yardımcının yaşıdır.
3
11 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, makam boşaldığında en yaşlı yardımcının vekalet edeceğini açıkça belirtir.

Practice More

Vekalet eden yardımcının, Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri (kararname çıkarma, rektör atama vb.) kullanıp kullanamayacağını araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 53Question →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanlığına vekâlet etme usulü ve vekilin hukuki statüsü yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, Cumhurbaşkanlığına vekâlet edilmesi ve bu süreci yürütecek olan Cumhurbaşkanı yardımcısının yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcısı, vekâlet görevini yürüttüğü sırada eğer milletvekili ise Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden kaynaklanan haklarını kullanmaya devam eder.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcısının vekâlet görevi sırasında milletvekilliği sıfatını korumaya devam ettiğini belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından atanırlarsa, atandıkları an itibarıyla milletvekillikleri sona erer. Bu nedenle bir Cumhurbaşkanı yardımcısının vekâlet görevi sırasında milletvekilliği sıfatını ve buna bağlı haklarını koruması hukuken mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 106. maddesindeki vekâlet kurallarını analiz et.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcının, makamın boşalması halinde ise Cumhurbaşkanı yardımcısının vekâlet edeceği belirlenmiştir.
Vekâlet usulünün yasal dayanağını tespit etmek.
2
Vekilin yetki sınırlarını değerlendir.
Anayasa uyarınca vekâlet eden kişi, Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.
Vekâletin kapsamını anlamak.
3
Cumhurbaşkanı yardımcılarının yasama organı ile ilişkisini (bağdaşmazlık) incele.
Anayasa'nın 106. maddesine göre, bir milletvekili Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanırsa TBMM üyeliği sona erer.
Yürütme ve yasama arasındaki kesin ayrımı doğrulamak.

Key Concept

Yürütme Erki ve Yasama Bağdaşmazlığı

Hints

1
Cumhurbaşkanı yardımcılarının vekâlet yetkisini kimden aldığını ve bu görevin asıl makam ile ilişkisini düşünün.
2
Bir kişi Türkiye Cumhuriyeti'nde aynı anda hem yürütme organının (Kabine/CB Yardımcılığı) hem de yasama organının (Milletvekilliği) bir parçası olabilir mi?
3
Milletvekili olan bir kişi Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atandığında yasama organındaki koltuğuna ne olur?

Practice More

Vekâlet süresince yapılan işlemlerin hukuki niteliğini ve Cumhurbaşkanı seçim takvimini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 54Question →

Bir Cumhurbaşkanının resmî bir devlet ziyareti kapsamında on günlüğüne yurt dışına gitmesi planlanmaktadır. 19821982 Anayasası uyarınca, bu süre zarfında Cumhurbaşkanlığı makamına vekalet edecek ve bu makamın yetkilerini kullanacak olan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Answer

Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması durumunda vekalet görevi Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından yerine getirilir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi uyarınca, Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması veya hastalık gibi nedenlerle geçici olarak görevinden ayrılması durumunda, kendisine Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekalet eder ve makamın tüm yetkilerini kullanır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın hukuki niteliğini belirleyin.
Cumhurbaşkanının yurt dışı gezisi, makamın temelli boşalması değil, 'geçici ayrılma' durumudur.
Vekalet kuralları geçici ayrılma ve makamın boşalması (ölüm, istifa vb.) durumlarına göre netleşir.
2
Güncel anayasal düzenlemeyi hatırlayın.
2017 Anayasa değişikliği sonrasında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir.
Bu sistem değişikliği ile vekalet yetkisi yasama organından (Meclis Başkanı) alınarak yürütme organına (Yardımcı) devredilmiştir.
3
Yetkili makamı seçin.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı makama vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.
Anayasa'nın ilgili maddesi gereği yürütme bütünlüğünü sağlamak adına bu görev yardımcıya aittir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

Hints

1
Vekalet edecek kişinin yürütme organı içerisinde yer alması gerektiğini düşünün.
2
2017 yılındaki büyük sistem değişikliğini hatırlayın; artık vekalet yetkisi Meclis Başkanı'nda değildir.
3
Doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanan ve onun en yakın çalışma arkadaşı olan unvanı seçin.

Practice More

Makamın vekaleti ile makamın tamamen boşalması (ölüm, istifa) durumları arasındaki süre farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 55Question →

Cumhurbaşkanlığı teşkilatında birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının görev yaptığı bir dönemde, Cumhurbaşkanının bir haftalık resmî ziyaret için yurt dışına çıkması planlanmaktadır.

Buna göre, 19821982 Anayasası uyarınca bu süre zarfında Cumhurbaşkanlığına vekalet edecek ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanacak kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen Cumhurbaşkanı yardımcısı

Answer

Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen Cumhurbaşkanı yardımcısı
Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesine göre; Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekillik eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. Birden fazla yardımcı olsa dahi, geçici durumlarda seçim hakkı Cumhurbaşkanı'na aittir.

Step-by-Step Solution

1
Görevden ayrılma niteliğini belirleyin.
Yurt dışına çıkış 'geçici ayrılma' (refakat/hastalık vb.) kapsamındadır.
Anayasa'da geçici ayrılma ile makamın boşalması (kesin ayrılma) farklı kurallara bağlanmıştır.
2
19821982 Anayasası Madde 106106 hükmünü uygulayın.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.
Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı, kendi yerine bakacak kişiyi seçme yetkisine sahiptir.
3
Birden fazla yardımcı olması durumundaki ayrımı yapın.
Makam boşalmadığı sürece 'en yaşlı' olma şartı aranmaz, görevlendirme esastır.
Vekalet yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanının iradesine bırakılmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Kuralları

Hints

1
Cevabı ararken durumun bir 'geçici ayrılma' mı yoksa 'makamın boşalması' mı olduğuna dikkat edin.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumunda seçimlerin ne zaman yapılacağını ve bu süreçte vekaletin nasıl işleyeceğini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 56Question →

19821982 Anayasası uyarınca; Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle görevinden geçici olarak ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanlığına vekalet etme ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanma görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Answer

Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması durumunda vekalet görevi Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yerine getirilir.
Cumhurbaşkanı yardımcısı seçeneği doğrudur çünkü 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendireceği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Step-by-Step Solution

1
Görevden ayrılma niteliğini belirle.
Hastalık ve yurt dışına çıkma 'geçici ayrılma' halleridir.
Anayasa, geçici ayrılma ve makamın boşalması (ölüm, istifa) durumları için farklı usuller öngörebilir.
2
Güncel anayasal düzenlemeyi (20172017 değişikliği) hatırla.
Vekalet yetkisi yasama organından (TBMM Başkanı) alınarak yürütme organı içine (Cumhurbaşkanı Yardımcısı) verilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütmenin bütünlüğü ilkesi gereği vekalet yine yürütme içinden birine verilmiştir.
3
Yetki kapsamını kontrol et.
Vekil, Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanabilir.
Devlet işlerinin aksamaması için vekalet eden makamın tam yetkili olması gerekir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Sistemi

Hints

1
Bu konu 20172017 anayasa değişiklikleri ile önemli bir dönüşüm yaşamıştır.
2
Eski sistemde yasama organı başkanı vekalet ederken, yeni sistemde yürütme içinden bir makam vekalet etmektedir.
3
Cumhurbaşkanından hemen sonra gelen ve onun tarafından atanan 'yardımcı' makamını düşünün.

Practice More

Makamın ölüm veya istifa gibi nedenlerle tamamen boşalması durumunda vekalet süreci ve seçimlerin yenilenme sürelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 57Question →

1982 Anayasası'na göre, birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının bulunduğu bir yönetim yapısında, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması durumunda, yenisi seçilinceye kadar Cumhurbaşkanlığına vekâlet etme görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Show answer & explanation

Answer: En yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı

Answer

En yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilinceye kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Step-by-Step Solution

1
Makamın durumunu analiz edin.
Soruda makamın 'boşalması' (ölüm, istifa) senaryosu belirtilmiştir.
Anayasada 'geçici ayrılma' ve 'makamın boşalması' durumları için iki farklı vekâlet usulü öngörülmüştür.
2
Anayasa'nın 106. maddesindeki ilgili hükmü uygulayın.
Makamın boşalması durumunda, yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar en yaşlı yardımcının vekâlet edeceği belirlenmiştir.
Bu kural, seçilmemiş bir yardımcının devletin başına geçmesi durumunda nesnel bir kriter (yaş) belirleyerek olası tartışmaları önlemeyi amaçlar.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet Usulleri

Hints

1
Makamın boşalması durumu ile geçici olarak ayrılma (ziyaret, hastalık) durumlarını birbirinden ayırın.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda seçimlerin kaç gün içinde yapılması gerektiğini inceleyin.
Estimated Time:45s
Question 58Question →

Cumhurbaşkanı, resmi bir ziyaret kapsamında yurt dışına çıkacağı sırada yerine vekâlet etmek üzere toplamda üç adet olan yardımcılarından birini görevlendirmek istemektedir. 19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda vekâlet süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanının geçici ayrılıklarında, bizzat kendisinin görevlendirdiği yardımcısı vekâlet görevini üstlenir.
Anayasa'nın 106106. maddesine göre Cumhurbaşkanı; hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrıldığında, yerine kendi görevlendirdiği yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. Birden fazla yardımcı olması durumunda hangi yardımcının vekil olacağı tamamen Cumhurbaşkanının takdirindedir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın niteliğini belirle
Durumun 'makamın boşalması' değil, 'geçici ayrılma' (yurt dışı ziyareti) olduğu tespit edilir.
Anayasa, vekâlet usulünü ayrılmanın geçici mi yoksa kalıcı mı olduğuna göre farklı düzenlemiştir.
2
Güncel anayasal kuralı hatırla
20172017 değişikliği ile vekâlet yetkisinin TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı yardımcılarına verildiği saptanır.
Hükümet sistemi değişikliği ile yürütme organının bütünlüğü korunmak istenmiştir.
3
Seçim yöntemini uygula
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının 'görevlendirme' yetkisi olduğu, makam boşalmasında ise 'en yaşlı yardımcının' vekâlet edeceği kuralı uygulanır.
Adayın belirlenmesinde Cumhurbaşkanının takdir yetkisi anayasal bir dayanaktır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Usulü

Hints

1
Ayrılığın geçici (yurt dışı) mi yoksa kalıcı (boşalma) mı olduğuna dikkat edin.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumunda seçimlerin ne kadar sürede yapılacağını inceleyin.
Estimated Time:50s
Question 59Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması (infisahı) halinde, yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayıncaya kadar yürütülecek vekâlet süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığına en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda vekâlet görevi en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısına aittir ve bu kişi Cumhurbaşkanının tüm yetkilerini kullanır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve yetkileri kullanır. Bu kural, makamın boşalması durumunda subjektif tercihler yerine objektif bir kriter olan 'en yaşlılık' esasını getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Durumun Niteliğini Belirle
Makamın boşalması (Ölüm, istifa vb.)
Geçici ayrılma ile makamın boşalması durumlarında vekâlet kuralları farklıdır.
2
Anayasal Kuralı Uygula (Madde 106)
En yaşlı yardımcının vekil olması
Birden fazla yardımcı olması durumunda anayasal kriter 'en yaşlılık'tır.
3
Yetki Kapsamını Kontrol Et
Tam yetki kullanımı
Vekil olan kişi, asilin tüm anayasal yetkilerini kullanma hakkına sahiptir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Yetki Kullanımı

Hints

1
Makamın boşalması ile geçici ayrılma arasındaki farkı düşünün.
2
2017 Anayasa değişikliklerinden sonra TBMM Başkanı'nın vekâlet yetkisinin kalmadığını hatırlayın.
3
Anayasa birden fazla yardımcı olması durumunda 'en yaşlı' olanı işaret eder.

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcılarının atanma şartları ve TBMM üyeliği ile ilişkisini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

Karşılaştırma Tablosu Yöntemi: Geçici Ayrılma -> CB tarafından görevlendirilen yardımcı; Makamın Boşalması -> En yaşlı yardımcı.
Estimated Time:1m 0s
Question 60Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda, Cumhurbaşkanlığına vekâlet edilmesi ve yetkilerin kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının görevlendireceği yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanının görevlendireceği yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre; Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Step-by-Step Solution

1
Vekâlet gerektiren durumun niteliğini belirle.
Durum 'geçici ayrılma' (hastalık, yurt dışı seyahat) olarak tanımlanmıştır.
Geçici ayrılma ile makamın boşalması (ölüm, istifa) durumlarında vekilin belirlenme usulü farklıdır.
2
Anayasal kuralı (Madde 106) uygula.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanı, yardımcılarından birini vekil olarak görevlendirir.
Anayasa, geçici durumlarda inisiyatifi Cumhurbaşkanına bırakmıştır.
3
Vekilin yetki sınırlarını kontrol et.
Vekil olan yardımcısı, Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.
Devlet işlerinin aksamaması için vekilin tam yetkili olması esastır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Yetki Kullanımı

Hints

1
2017 Anayasa değişikliğinden sonra TBMM Başkanı artık Cumhurbaşkanına vekâlet etmemektedir.
2
Cumhurbaşkanı geçici olarak ayrıldığında vekilini bizzat 'görevlendirerek' seçer.
3
Vekil olan Cumhurbaşkanı Yardımcısı, makamın asıl sahibinin tüm yetkilerini kullanma hakkına sahiptir; yetkileri kısıtlı değildir.

Practice More

Makamın ölüm veya istifa nedeniyle 'boşalması' durumundaki vekâlet usulünü (en yaşlı yardımcı kuralı) tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
PreviousPage 3 / 4Next