Question

Difficulty: Very hardÖlüme Bağlı Tasarrufların Maddi İçeriği

Mirasbırakan (M), hazırladığı resmi vasiyetnamede şu tasarruflara yer vermiştir:

I. Malvarlığımın 12\frac{1}{2}'sini kardeşim (K)’ye bırakıyorum; (K)’nın herhangi bir sebeple mirasçı olamaması durumunda bu pay yeğenim (Y)’ye geçecektir.
II. Terekemdeki antika kılıcı arkadaşım (A)’ya bırakıyorum; (A)’nın ölümü halinde bu kılıç (B) Müzesi’ne teslim edilecektir.
III. (K)’nın bu mirasa hak kazanabilmesi için ömür boyu hiçbir siyasi faaliyette bulunmaması ve herhangi bir partiye üye olmaması şarttır.

Mirasın açıldığı tarihte (K) ve (A) sağdır. Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    (K) lehine öngörülen siyasi faaliyette bulunmama şartı, kişinin anayasal özgürlüklerini hukuka aykırı şekilde kısıtladığı için "yok sayılır" ve (K) miras payını herhangi bir kısıtlama olmaksızın kazanır.
  2. (K)’ya yüklenen şartın hukuka aykırılığı, (K) lehine yapılan mirasçı atamasını tamamen geçersiz kılar; bu durumda yedek mirasçı olarak atanan (Y) mirasçı sıfatını kazanır.Answer
  3. C
    (A) ile (B) Müzesi arasındaki ilişki bir "yedek mirasçı" atamasıdır; bu nedenle (A) mirası kazandığı anda (B) Müzesi’nin miras üzerindeki tüm beklenen hakları sona erer.
  4. D
    (K)’ya yüklenen şartın geçersizliği vasiyetnamenin tamamını kendiliğinden hükümsüz kılacağından, hem (K) hem de (A) lehine yapılan tasarruflar iptal edilir ve tüm miras yasal mirasçılara kalır.
  5. E
    (A)’nın ölümü halinde kılıcın (B) Müzesi’ne geçecek olması (art mirasçılık), (A)’nın bu kılıç üzerinde tam ve sınırsız bir mülkiyet hakkına sahip olduğu ve kılıcı dilediği gibi satabileceği anlamına gelir.

Answer

Hukuka aykırı koşulun bağlı olduğu mirasçı atamasını geçersiz kılması nedeniyle, miras payının yedek mirasçıya geçeceğini belirten ifade doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 515. maddesinin 2. fıkrasına göre, hukuka veya ahlaka aykırı olan koşullar ve yüklemeler, ilişkin bulundukları tasarrufu geçersiz kılar. Mirasçının siyasi özgürlüğünü ağır şekilde kısıtlayan bir şart hukuka aykırı olduğundan, bu şartın yüklendiği mirasçı ataması hükümsüzdür. Bu durumda, atanan mirasçı mirasçı olamadığı için, vasiyetnamede öngörülen yedek mirasçı (Y) onun yerini alır. Diğer yandan, antika kılıcın (A)'dan sonra (B) Müzesi'ne geçecek olması bir 'art vasiyet alacaklısı' atamasıdır (TMK 521, 528).

Step-by-Step Solution

1
Koşulun Hukuki Niteliğini Belirleme
(K)'ya yüklenen 'siyasi faaliyette bulunmama' şartı kişilik haklarına ve anayasal özgürlüklere aykırıdır.
TMK m. 515/2 uyarınca hukuka veya ahlaka aykırı koşullar tasarrufu geçersiz kılar.
2
Tasarrufun Akıbetini Değerlendirme
(K) lehine yapılan mirasçı ataması geçersiz hale gelir.
Anlamsız koşullar yok sayılırken (TMK 515/2-cümle 2), hukuka aykırı koşullar tasarrufu tamamen hükümsüz bırakır.
3
İkame Türlerini Ayrıştırma
(Y) yedek mirasçı (TMK 520), (B) Müzesi ise art vasiyet alacaklısı (TMK 521-528) konumundadır.
Yedek mirasçılık 'biri olmazsa diğeri' (ikame), art mirasçılık ise 'biri sonra diğeri' (fideikomiser ikame) mantığına dayanır.
4
Sonucu Belirleme
(K) mirasçı olamadığı için, yedek mirasçı (Y) onun yerini alarak mirasçı sıfatını kazanır.
Yedek mirasçı, asıl mirasçının mirasçı olamadığı her durumda (ölüm, red, geçersizlik vb.) hak kazanır.

Key Concept

Ölüme Bağlı Tasarruflarda Koşul ve İkame Hükümleri

Practice More

Ölüme bağlı tasarrufların iptali davası sürelerini ve ehliyetsizlik hallerini tekrar ediniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question