Question

Difficulty: MediumKişilerin Fiil Ehliyeti Bakımından Sınıflandırılması

Kasten işlediği bir suçtan dolayı iki yıl hapis cezasına mahkûm olan ve cezası kesinleşerek infazına başlanan ayırt etme gücüne sahip ressam (R)'ye kanun gereği vasi atanmıştır. (R), cezaevinde bulunduğu sırada eserlerinin satımı için bir sanat galerisiyle sözleşme imzalamıştır. Aynı gün, üniversite öğrencisi yeğeninin bankadan çekeceği eğitim kredisi sözleşmesini kefil sıfatıyla imzalamıştır.

Buna göre (R)'nin fiil ehliyeti durumu ve yaptığı hukuki işlemlerin akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (R) sınırlı ehliyetsizdir; kefalet sözleşmesi vasisinin izni olsa dahi kesin hükümsüzken, satım sözleşmesi vasisinin icazetiyle geçerlilik kazanabilir.Answer
  2. B
    (R) kendisine vasi atandığı için sınırlı ehliyetli statüsündedir; yaptığı her iki hukuki işlem de ancak vasisinin onay vermesi hâlinde hüküm ifade eder.
  3. C
    (R) hapis cezası nedeniyle kısıtlandığından tam ehliyetsiz sayılır; ayırt etme gücüne sahip olsa dahi yaptığı tüm işlemler baştan itibaren batıldır.
  4. D
    (R) sınırlı ehliyetsizdir; eser satım sözleşmesi askıda hükümsüzlük yaptırımına tabiyken, kefalet sözleşmesi vasinin onayı ve vesayet makamının izniyle geçerli hâle gelir.
  5. E
    (R)'nin cezaevinde bulunması sadece hak ehliyetini kısıtlar; ayırt etme gücü yerinde olduğu için her iki sözleşme de hukuken geçerli olarak kurulmuştur.

Answer

Doğru seçenek, (R)'nin sınırlı ehliyetsiz olduğunu, kefalet işleminin tamamen geçersiz (yasak işlem) olduğunu ve satım sözleşmesinin ise vasinin onayına (icazete) bağlı olduğunu belirten seçenektir.
Türk Medeni Kanunu gereğince, ayırt etme gücüne sahip kısıtlılar sınırlı ehliyetsizdir. Bu gruptaki kişiler kendilerini borç altına sokan işlemleri ancak yasal temsilcilerinin onayıyla (askıda hükümsüzlük) yapabilirler; dolayısıyla satım sözleşmesi icazetle geçerli hâle gelebilir. Ancak kefil olmak, önemli bağışlamalarda bulunmak ve vakıf kurmak, yasak işlemler kapsamında olup hiçbir şekilde geçerlilik kazanamaz.

Step-by-Step Solution

1
(R)'nin fiil ehliyeti grubunu tespit etme
(R) ergin ve ayırt etme gücüne sahiptir ancak bir yıldan uzun hapis cezası aldığı için kendisine yasal temsilci (vasi) atanmıştır. Bu özellikler onu 'sınırlı ehliyetsiz' grubuna dâhil eder.
Türk Medeni Kanunu'na göre ayırt etme gücüne sahip küçükler ile ayırt etme gücüne sahip kısıtlılar sınırlı ehliyetsizdir.
2
Eser satımı sözleşmesinin geçerliliğini değerlendirme
Satım sözleşmesi, kişiyi borç altına sokan bir hukuki işlemdir. Sınırlı ehliyetsizler bu işlemleri ancak yasal temsilcilerinin önceden vereceği izin veya sonradan vereceği icazet (onay) ile geçerli olarak yapabilirler.
Yasal temsilcinin onayı verilene kadar işlem 'askıda hükümsüz' (tek taraflı bağlamazlık) durumundadır.
3
Kefalet sözleşmesinin geçerliliğini değerlendirme
Kefil olmak, kanunda sayılan mutlak yasak işlemlerden biridir. Bu işlemi sınırlı ehliyetsiz kişi kendisi yapamayacağı gibi, yasal temsilcisi de onun adına yapamaz veya işleme onay vererek geçerli hâle getiremez.
Kefalet sözleşmesi yasak işlem olduğu için en başından itibaren kesin hükümsüzdür (mutlak butlan).

Key Concept

Sınırlı Ehliyetsizlerin Fiil Ehliyeti ve Yasak İşlemleri
Rate this question