Examkin

Question

Difficulty: HardYerinden Yönetim İlkesi

İdare hukukunda 'yerinden yönetim' ilkesinin bir sonucu olarak, bu ilkeye tabi olan kuruluşların kamu tüzel kişiliğine sahip olmaları ve merkezi idare ile olan hukuki ilişkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yerinden yönetim kuruluşları devlet tüzel kişiliğinin hiyerarşik yapısı içinde yer alır ve merkezdeki en üst amirler, bu birimlerin işlemleri üzerinde hem hukukilik hem de yerindelik yönünden tam yetkiye sahiptir.
  2. Bu kuruluşlar üzerinde hiyerarşi denetimi uygulanamaz; merkezi idarenin sahip olduğu idari vesayet yetkisi ise kanunla açıkça belirtilen sınırlı hallerde ve kural olarak sadece hukukilik denetimi amacıyla kullanılabilir.Answer
  3. C
    İdari vesayet yetkisi, merkezi idareye yerinden yönetim kuruluşunun yerine geçerek doğrudan işlem tesis etme ve kuruluşun organlarını herhangi bir şart aranmaksızın görevden alma yetkisi veren genel bir yetkidir.
  4. D
    Kamu tüzel kişiliği bulunan bu kuruluşlar, idari ve mali özerklikleri gereği merkezi idarenin her türlü denetiminden muaftır ve kararları üzerinde herhangi bir dış hukukilik denetimi yapılamaz.
  5. E
    Türkiye Cumhuriyeti idari yapısında yerinden yönetim sadece mahalli ihtiyaçlar için geçerli olup hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları (üniversiteler, TRT vb.) devlet tüzel kişiliği içinde hiyerarşiye tabidir.

Answer

Yerinden yönetim kuruluşları üzerinde hiyerarşi denetimi uygulanamaz; merkezi idarenin sahip olduğu idari vesayet yetkisi ise kanunla açıkça belirtilen sınırlı hallerde ve kural olarak sadece hukukilik denetimi amacıyla kullanılabilir.
Yerinden yönetim kuruluşları, merkezi idareden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine, kendi bütçelerine ve karar organlarına sahiptirler. Bu özerk yapıları nedeniyle merkezi idare bu kuruluşlara hiyerarşik emir ve talimat veremez. Aralarındaki ilişki, Anayasa'nın 127. maddesinde de vurgulanan 'idari vesayet' denetimidir. İdari vesayet yetkisi anayasal bir kural olarak 'istisnai' bir yetkidir; yani ancak kanunun açıkça izin verdiği durumlarda kullanılabilir. Ayrıca bu denetim, hiyerarşideki gibi 'yerindelik' (işlemin isabetli olup olmadığı) denetimini kural olarak kapsamaz, sadece 'hukukilik' (işlemin mevzuata uygunluğu) denetimi ile sınırlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yerinden yönetim kuruluşlarının hukuki statüsünü belirlemek.
Bu kuruluşların merkezi idareden (devlet tüzel kişiliğinden) ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu saptanır.
Yerinden yönetim ilkesinin temel şartı, ilgili birimin kendine ait bir hukuk süjesi (tüzel kişilik) olmasıdır.
2
İki farklı tüzel kişilik arasındaki denetim türünü analiz etmek.
Merkezi idare ile yerinden yönetim kuruluşları arasındaki bağın 'idari vesayet' olduğu belirlenir.
Hiyerarşi sadece aynı tüzel kişilik içindeki alt-üst ilişkisinde geçerlidir; farklı tüzel kişilikler arasında hiyerarşi kurulamaz.
3
İdari vesayet yetkisinin kapsamını ve sınırlarını değerlendirmek.
Vesayet yetkisinin ancak kanunla öngörülen durumlarda kullanılabileceği ve kural olarak yerindelik değil, hukukilik denetimi ile sınırlı olduğu sonucuna varılır.
Özerkliğin korunması için vesayet yetkisi istisnai ve sınırlı tutulmuştur.

Key Concept

Yerinden Yönetim ve İdari Vesayet İlişkisi

Practice More

İdari vesayet yetkisinin hiyerarşiden farklarını bir tablo halinde özetleyerek; yetkinin kanuniliği, yerindelik denetimi ve ikame yetkisi kriterlerini tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Yerinden Yönetim İlkesi

More questions from this topic