Question

Difficulty: HardYerinden Yönetim İlkesi

İdare hukukunda yerinden yönetim kuruluşlarının devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmaları, bu kuruluşlara idari ve mali özerklik tanıyan temel hukuki unsurdur. Bu hukuki ayrılığın bir sonucu olarak merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetim yetkisi ve bu yetkinin sınırları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi kural değil istisna olup, bu yetki ancak kanunla öngörülen hallerde idari vesayet kapsamında ve hukukilik denetimi ile sınırlı olarak kullanılabilir.Answer
  2. B
    Merkezi idare, yerinden yönetim kuruluşlarının en üst hiyerarşik amiri sıfatıyla bu kuruluşların tüm işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik yönünden denetleme yetkisine sahiptir.
  3. C
    Yerinden yönetim kuruluşları ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olsalar dahi, bütçeleri merkezi idare bütçesi (genel bütçe) içinde yer alır ve harcamaları hiyerarşik denetime tabidir.
  4. D
    Yerinden yönetim ilkesinin demokratik meşruiyet gereği, bu kuruluşların hem karar hem de yürütme organlarının tamamı doğrudan halk oyuyla belirlenmek zorundadır.
  5. E
    Hizmet yerinden yönetim kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından farklı olarak devlet tüzel kişiliği içerisinde yer aldıklarından merkezi idarenin hiyerarşik denetimine tabidirler.

Answer

Merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetimi istisnai nitelikteki idari vesayet denetimidir ve bu yetki ancak kanunla öngörülen hallerde hukukilik denetimiyle sınırlı olarak kullanılabilir.
Yerinden yönetim kuruluşları devlet tüzel kişiliğinden ayrı birer kamu tüzel kişisi oldukları için, merkezi idarenin bu birimler üzerindeki denetim yetkisi ancak kanunun açıkça izin verdiği durumlarda (istisnai) ve özerkliği zedelemeyecek şekilde 'idari vesayet' olarak kullanılabilir. Bu denetim, hiyerarşideki gibi 'yerindelik' (idarenin takdir yetkisine müdahale) denetimini kapsamaz, kural olarak işlemin hukuka uygun olup olmadığının denetimiyle sınırlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yerinden yönetim kuruluşlarının hukuki statüsünü analiz etmek.
Bu kuruluşlar devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
Yerinden yönetim ilkesinin uygulanabilmesi için ilgili birimin merkezi teşkilatın dışında, kendi malvarlığı ve personeli olan ayrı bir tüzel kişilik olması şarttır.
2
İki farklı tüzel kişilik arasındaki denetim türünü belirlemek.
Aradaki denetim ilişkisi hiyerarşi değil, idari vesayettir.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisidir; farklı tüzel kişilikler arasındaki denetim ise idarenin bütünlüğünü sağlamak adına anayasal bir yetki olan idari vesayettir.
3
İdari vesayet yetkisinin özelliklerini değerlendirmek.
Yetki istisnaidir, kanunla verilir ve kural olarak hukukilik denetimi ile sınırlıdır.
İdari vesayet, yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğini korumak amacıyla hiyerarşiden daha dar kapsamlı tutulmuş ve 'kanunsuz vesayet olmaz' ilkesine bağlanmıştır.

Key Concept

İdari Vesayet ve Kamu Tüzel Kişiliği Ayrımı

Practice More

İdari vesayet ile hiyerarşi arasındaki temel farkları içeren tabloyu inceleyerek denetim yetkisinin kapsamını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question