Question

Difficulty: HardTBMM İçtüzüğü ve Çalışma Düzeni

1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri çerçevesinde; Meclis İçtüzüğü'nün hukuki niteliği, yasama süreci içindeki konumu ve yargısal denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İçtüzük, bir parlamento kararı niteliğinde olmasına rağmen, Anayasa'nın 148148. maddesi uyarınca hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesinin iptal davası yoluyla denetimine tabi olan istisnai bir işlemdir.Answer
  2. B
    İçtüzük, teknik anlamda bir kanun türü sayıldığı için TBMM Genel Kurulunda kabul edildikten sonra yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanı'na gönderilir ve Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisine tabidir.
  3. C
    İçtüzük değişikliklerinin Genel Kurulda kabul edilebilmesi için, Anayasa'da belirtilen özel nitelikli çoğunluk uyarınca üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) olumlu oyu zorunludur.
  4. D
    İçtüzük hükümleri, Anayasa Mahkemesi nezdinde sadece 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) ile bir mahkeme tarafından Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla taşınabilir.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi, İçtüzük değişikliklerini sadece şekil kusurları yönünden inceleyebilir; Meclis'in takdir yetkisinde olan esas yönünden denetim yapması yasaktır.

Answer

İçtüzüğün bir parlamento kararı olmasına rağmen hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Meclis İçtüzüğü, TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilen ve Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmadan doğrudan Resmi Gazete'de yayımlanan bir parlamento kararıdır. Anayasa'nın 148148. maddesi, hukuki güvenliği sağlamak amacıyla, normalde yargı yolu kapalı olan parlamento kararları arasından İçtüzüğü istisnai olarak ayırmış ve hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tabi kılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İçtüzüğün hukuki mahiyetini belirle.
İçtüzük, TBMM'nin kendi çalışma düzenini belirlediği bir 'parlamento kararı'dır (yasama işlemi değil).
Yürütmenin müdahalesi olmadan yasamanın özerkliğini sağlar.
2
Yargısal denetim rejimini analiz et.
Normalde parlamento kararlarına karşı yargı yolu kapalıdır (İstisnalar: İçtüzük, milletvekilliğinin düşmesi, dokunulmazlığın kaldırılması).
Anayasa Madde 148148, İçtüzüğü açıkça AYM denetimine dahil etmiştir.
3
Denetimin kapsamını ve usulünü teyit et.
Denetim hem 'şekil' hem 'esas' yönündendir ve sadece 'iptal davası' (soyut norm denetimi) ile mümkündür.
Anayasal denetim sınırlarını belirleyen temel kural budur.

Key Concept

İçtüzüğün Yasama Özerkliği ve Yargısal Denetim İstisnası
Rate this question