Yasama

88 questions

Question 1Question

Anayasal sistemimizde yasama ve yürütme organlarının teşekkülü, olağan seçim takvimi ve bu takvimin dışına çıkılmasını gerektiren istisnai durumlar yürürlükteki mevzuatta kesin kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, sandık başına gitme zamanını değiştiren haller (erteleme ve yenileme) hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken isabetlidir?

Show answer & explanation

Answer: Yasama organı genel kurulu, toplam üye sayısının beşte üçüne ulaşan bir kararla seçimlerin yenilenmesi adımını atabilir ve bu durumda her iki erkin seçimi birlikte icra edilir.

Answer

Yasama organı genel kurulu, toplam üye sayısının beşte üçüne ulaşan bir kararla seçimlerin yenilenmesi adımını atabilir ve bu durumda her iki erkin seçimi birlikte icra edilir.
Seçimlerin yenilenmesi kararı, yasama organı tarafından ancak üye tamsayısının beşte üçü (360 milletvekili) ile alınabilmektedir. Bununla birlikte, mevcut kural ve esaslar gereği kararı alan merciye bakılmaksızın her iki organın (yasama ve devlet başkanlığı) seçimleri mecburi olarak aynı gün, yani birlikte yapılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi için aranan karar yeter sayısını tespit et.
Anayasa uyarınca yasama organının seçimleri yenileyebilmesi için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu gerekmektedir.
Yenileme işleminin zorlaştırılması için anayasada bu yönde açık ve bağlayıcı bir nitelikli çoğunluk kuralı bulunmaktadır.
2
Yenileme kararı alındığında hangi organların seçiminin etkilendiğini değerlendir.
Yenileme kararını yürütmenin başı da alsa, parlamento da alsa her halükarda iki organın seçimi de aynı gün birlikte icra edilmek zorundadır.
Anayasal sistem her iki erkin yetki sürelerinin eş güdümlü olarak işlemesini amaçlamıştır.
3
Seçimlerin ertelenmesini meşru kılan anayasal sınırları hatırlat.
Seçimlerin geriye bırakılmasını (ertelenmesini) sağlayacak yegâne mücbir sebep yalnızca 'savaş' halidir.
Diğer olağanüstü hal sebepleri sandıktan kaçınmak veya anayasal süreleri ihlal etmek için gerekçe oluşturamaz.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi ve Geriye Bırakılması Şartları
Question 2Question

19821982 Anayasası'na göre, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşmesine (istifa, milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görev kabul etme halleri hariç) karar verilmesi durumunda, ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili bu kararın iptali istemiyle kaç gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir ve mahkeme bu başvuruyu kaç gün içinde kesin karara bağlar?

Show answer & explanation

Answer: 77 gün içinde başvuru - 1515 gün içinde karar

Answer

19821982 Anayasası'nın 8585. maddesi uyarınca, dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili veya bir başka milletvekili, karar tarihinden itibaren 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir ve mahkeme bu başvuruyu 1515 gün içinde karara bağlamak zorundadır.
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir ve mahkeme bu başvuruyu 1515 gün içinde kesin karara bağlar. Bu süreler yasama çalışmalarının aksamaması ve hukuki belirliliğin hızlıca sağlanması amacıyla kısa tutulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki dayanağın belirlenmesi
Anayasa'nın 8585. maddesi (Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına itiraz)
Milletvekilliğinin düşürülmesi veya dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı yargı yolu bu maddede düzenlenmiştir.
2
Başvuru süresinin tespiti
77 gün
Kararın TBMM Genel Kurulu'nda alınmasından itibaren tanınan hak arama süresidir.
3
Yargısal karar süresinin tespiti
1515 gün
Anayasa Mahkemesi'nin bu acil ve önemli konuyu kesin olarak sonuçlandırması gereken süredir.

Key Concept

Yasama dokunulmazlığına itiraz ve yargısal denetim süreci

Hints

1
Bu süreler, yasama faaliyetlerinin hızını korumak için oldukça kısadır.

Practice More

Yasama sorumsuzluğu ile dokunulmazlığı arasındaki farkları (mutlak/nispi) gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 3Question

1982 Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıkları kapsamında; yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığının hukuki nitelikleri, koruma kapsamları ve yargısal denetim usulleri birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki eylemleri nedeniyle hem cezai hem de hukuki (tazminat) sorumluluğunu engelleyen mutlak bir koruma sağlarken; yasama dokunulmazlığı sadece cezai takibata karşı geçici bir koruma sağlar ve hukuk davası açılmasına engel teşkil etmez.

Answer

Yasama sorumsuzluğu hem cezai hem de hukuki koruma sağlayan mutlak bir bağışıklıktır; yasama dokunulmazlığı ise sadece cezai takibata karşı koruma sağlayan nispi bir bağışıklıktır ve hukuk davalarını engellemez.
Anayasa'nın 8383. maddesi uyarınca yasama sorumsuzluğu, vekillerin Meclis içindeki faaliyetlerinden dolayı sorumlu tutulamayacağını belirtir ve bu 'sorumluluk' kavramı hem ceza hem hukuk hukukunu kapsar. Dokunulmazlık ise aynı maddenin ikinci fıkrasında 'sorguya çekilemez, tutuklanamaz, yargılanamaz' ifadeleriyle sınırlandırılmıştır; bu ifadeler teknik olarak ceza hukukuna aittir ve hukuk davalarını engellemez.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini analiz etme
Sorumsuzluk, Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünceleri kapsar. Mutlaktır (kaldırılamaz) ve süreklidir (vekillik bitse de sürer). Yargıtay ve AYM içtihatlarına göre hem ceza hem de tazminat davalarına karşı koruma sağlar.
Milletvekilinin kürsü serbestisini tam olarak kullanabilmesi için hukuki yaptırım korkusu taşımaması gerekir.
2
Yasama dokunulmazlığının niteliğini analiz etme
Dokunulmazlık, seçimden önce veya sonra işlenen suçlar için vekilin tutuklanmasını, sorgulanmasını ve yargılanmasını engeller. Nispidir (Meclis kararıyla kaldırılabilir) ve geçicidir (vekillik bitince sona erer).
Yürütme veya yargının, asılsız suçlamalarla yasama organı üyelerini görevinden uzaklaştırmasını önlemek amaçlanır.
3
Hukuk davaları (tazminat vb.) açısından farkı belirleme
Dokunulmazlık sadece 'cezai' nitelikli işlemlerden korur. Dolayısıyla bir milletvekiline karşı (Meclis çalışmaları dışındaki bir olaydan dolayı) borçlar hukuku veya medeni hukuk kapsamında dava açılabilir.
Dokunulmazlığın amacı vekilin özgürlüğünün kısıtlanmasını önlemektir; malvarlığına yönelik davalar bu kapsamda değerlendirilmez.
4
Yargısal denetim sürelerini kontrol etme
Dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulur, Mahkeme 1515 gün içinde karar verir (Anayasa m. 8585).
Hızlı karar mekanizması, yasama faaliyetlerinin aksamaması için öngörülmüştü.

Key Concept

Yasama Sorumsuzluğu (Mutlak/Hukuki-Cezai) vs. Yasama Dokunulmazlığı (Nispi/Sadece Cezai)

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi halleri (istifa, devamsızlık, kesin hüküm) ile dokunulmazlığın kaldırılması arasındaki farkları karşılaştıran soruları çözünüz.
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question

1982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekilliği statüsünün sona erme halleri, bu haller için aranan karar yeter sayıları ve yargısal denetim süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilir ve bu karar yargısal denetime tabidir.

Answer

Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilir ve bu karar yargısal denetime tabidir.
Anayasa'nın 84. maddesinin 4. fıkrasına göre, bir ay içinde toplam beş birleşim günü Meclis çalışmalarına mazeretsiz katılmayan milletvekilinin üyeliği, Başkanlık Divanı tespiti üzerine Genel Kurulca 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' ile düşürülebilir. Bu karar, Anayasa'nın 85. maddesi kapsamında yargısal denetime (AYM) açık bir işlemdir.

Step-by-Step Solution

1
Düşme Sebebinin Tespiti
Soru kökünde devamsızlık (bir ayda 5 birleşim) durumu analiz edilmelidir.
Devamsızlık, Anayasa'nın 84/4 maddesinde özel bir prosedüre bağlanmıştır.
2
Karar Yeter Sayısının Kontrolü
Devamsızlık sebebiyle düşme kararı için 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301) gereklidir.
Bu, istifa veya bağdaşmazlık gibi basit çoğunlukla çözülen durumlardan ayrılan bir istisnadır.
3
Yargısal Denetim Yolunun Belirlenmesi
Anayasa m. 85 uyarınca; istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık nedenli düşme kararları AYM denetimine tabidir.
Meclis iradesiyle (karar ile) sona eren hallerde hak ihlalini önlemek için yargı yolu açıktır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesinde Usul ve Karar Yeter Sayıları

Practice More

Milletvekilliğinin 'bildirim' ile düştüğü hallerde statünün tam olarak hangi anda sona erdiğini ve AYM denetimi dışındaki yargı yollarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question

19821982 Anayasası’nın milletvekili seçilme yeterliliğine ilişkin hükümleri, 20172017 anayasa değişiklikleri ve ilgili yüksek yargı (YSK) içtihatları çerçevesinde değerlendirildiğinde; aşağıdakilerden hangisinin milletvekili adayı olabilmesi önünde anayasal bir engel bulunmamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Kasten işlediği (yüz kızartıcı veya terör suçları kapsamı dışında) bir suçtan dolayı toplam 11 yıl 66 ay hapis cezasına mahkûm olan, cezasını infaz ettikten sonra mahkemeden 'yasaklanmış hakların geri verilmesi' (memnu hakların iadesi) kararı alan kişi

Answer

Kasten işlediği ve yüz kızartıcı/terör suçu niteliği taşımayan bir suçtan dolayı bir yıldan fazla hapis cezası alan kişi, mahkemeden 'yasaklanmış hakların geri verilmesi' (memnu hakların iadesi) kararı alarak milletvekili seçilme yeterliliğini kazanabilir.
Doğru seçenek, anayasal sistemimizdeki ince bir ayrıma dayanmaktadır. Kasten işlenen suçlarda bir yıllık hapis cezası sınırı seçilme engelidir; ancak bu suç yüz kızartıcı veya terör suçu değilse, kişi cezasını çektikten sonra mahkemeden alacağı 'yasaklanmış hakların geri verilmesi' kararı ile seçilme hakkını tekrar elde edebilir. Bu durum Yüksek Seçim Kurulu'nun yerleşik içtihatları ile sabittir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 7676. maddesindeki suç tiplerinin ve süre sınırlarının ayrıştırılması
Yüz kızartıcı suçlar (zimmet, hırsızlık vb.) ile terör suçlarında 'af' dahi engeli kaldırmazken, diğer kasten işlenen suçlarda bir yıllık süre sınırı mevcuttur.
Anayasa'nın seçilme yeterliliğine ilişkin katı ve esnek bariyerlerini belirlemek gerekir.
2
Yasaklanmış hakların geri verilmesi (memnu hakların iadesi) kurumunun etkisinin incelenmesi
YSK ve yargısal içtihatlar, süreye dayalı engellerin memnu hakların iadesi ile aşılabileceğini kabul etmektedir.
Süreye bağlı mahkumiyetlerde, ceza infaz edildikten sonra hak yoksunluklarının giderilmesi mümkündür.
3
20172017 değişikliği sonrası askerlik durumunun değerlendirilmesi
'Askerlik yapmış olmak' yerine 'askerlik ile ilişiği bulunmamak' kriteri esas alınmıştır.
Bakaya durumu bir hukuki ilişki (olumsuz) başlattığı için adaylığa engel teşkil eder.
4
Eğitim ve erteleme (tecil) müesseselerinin etkisinin saptanması
Eğitimde ilkokul mezuniyeti şarttır; cezada ise erteleme (tecil) hükmün hukuki sonuçlarını (seçilme engeli gibi) ortadan kaldırmaz.
Anayasa metnindeki 'hüküm giymiş olmak' ifadesi infaz biçiminden bağımsızdır.

Key Concept

Milletvekili seçilme yeterliliğinde mahkumiyet süreleri ve memnu hakların iadesi istisnası

Alternative Method

Adayın durumunu değerlendirirken şu üçlü testi uygulayabilirsiniz: 1) Suç yüz kızartıcı mı? (Evetse her zaman engelli), 2) Suç kasten mi işlendi ve süre 1 yıldan fazla mı? (Evetse memnu hak iadesi yoksa engelli), 3) Askerlik durumu 'bakaya/firar' mı? (Evetse engelli).
Estimated Time:2m 0s
Question 6Question

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıkları (yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı) ile bu bağışıklıkların kaldırılmasına karşı öngörülen yargısal denetim süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin TBMM Genel Kurulu kararı Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmezse, ilgili milletvekilinin milletvekilliği sıfatı kararın kesinleşmesiyle birlikte kendiliğinden düşer.

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmezse milletvekilliğinin kendiliğinden düşeceğini belirten ifade yanlıştır.
Anayasa'nın 83. ve 84. maddeleri uyarınca yasama dokunulmazlığının kaldırılması milletvekilliği sıfatını sona erdiren hallerden biri değildir. Dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili, yargılama sonunda kesin bir mahkûmiyet hükmü giymedikçe ve bu hüküm TBMM Genel Kuruluna bildirilmedikçe milletvekilliği statüsünü korumaya devam eder. Dolayısıyla, Anayasa Mahkemesi'nin iptal başvurusunu reddetmesi milletvekilliğinin düştüğü anlamına gelmez.

Step-by-Step Solution

1
Yasama bağışıklıklarının niteliğini belirle.
Sorumsuzluk mutlak ve süreklidir; dokunulmazlık ise nispi, geçici ve Meclis kararıyla kaldırılabilirdir.
Bağışıklıkların kapsamını anlamak, hangi durumlarda yargı yoluna gidilebileceğini belirlemek için gereklidir.
2
Anayasa Mahkemesi başvuru sürecini (Madde 85) analiz et.
Karardan itibaren 7 gün içinde ilgili veya başka bir milletvekili başvurabilir; mahkeme 15 gün içinde karar verir.
Anayasal sürelerin ve yetkili kişilerin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.
3
Dokunulmazlığın kaldırılmasının milletvekilliği statüsüne etkisini incele.
Dokunulmazlığın kaldırılması sadece yargılamanın önündeki engeli kaldırır; üyeliği düşürmez.
Dokunulmazlığın kaldırılması (Madde 83) ile milletvekilliğinin düşmesi (Madde 84) arasındaki farkı ayırt etmek için kritik bir adımdır.

Key Concept

Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ve Üyeliğin Sona Ermesi Arasındaki Fark
Question 7Question

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışma düzeni, yasama süreleri ve bu düzeni belirleyen kuralların yargısal denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Genel Kurulun her günkü toplantısına 'oturum', bir birleşimin ara ile bölünen her bir kısmına ise 'birleşim' adı verilir.

Answer

Genel Kurulun günlük toplantısına 'birleşim', ara ile bölünen kısımlarına 'oturum' denildiği için bu tanımları ters veren seçenek yanlıştır.
Doğru cevap (yanlış olan ifade), 'birleşim' ve 'oturum' tanımlarının yerlerini değiştirmiştir. TBMM İçtüzüğü'nün 6. maddesine göre, Genel Kurulun her bir günlük toplantısı 'birleşim' olarak adlandırılırken, bu birleşimin dinlenme aralarıyla bölünen her bir parçasına 'oturum' denir. Bu nedenle oturumun günlük toplantıyı ifade ettiği yönündeki açıklama terminolojik olarak hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
İçtüzük kavramlarının tanımlarını analiz etme
TBMM İçtüzüğü Madde 66'ya göre; Birleşim: Genel Kurulun belli bir günündeki toplantısıdır. Oturum: Bir birleşimin ara ile bölünen kısımlarından her biridir.
Soruda istenen yanlış ifadeyi bulmak için temel terminolojik tanımların doğruluğu kontrol edilmelidir.
2
Yasama sürelerini ve hukuki niteliği değerlendirme
Yasama dönemi 55 yıl, yasama yılı 11 Ekim'de başlar. İçtüzük bir parlamento kararıdır ve Cumhurbaşkanı onayına tabi değildir.
Çalışma düzenine ilişkin diğer anayasal kuralların (Madde 9393 ve 9494) doğruluğu teyit edilmelidir.
3
Yargısal denetim sürelerini kontrol etme
İçtüzük için şekil denetimi süresi 1010 gün, esas denetimi süresi ise 6060 gündür.
Anayasa Madde 148148 ve 151151 arasındaki süre farklarının (kanunlarla benzerlik ve farklar) doğru verilip verilmediği analiz edilmelidir.

Key Concept

TBMM İçtüzüğü Terminolojisi ve Hukuki Rejimi

Practice More

İçtüzük değişikliklerinin yargısal denetiminde Cumhurbaşkanının ve Meclisteki en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubunun yetkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 8Question

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri çerçevesinde, Meclisin çalışma düzeni ve İçtüzüğün hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: TBMM İçtüzüğü, hukuki niteliği bakımından bir parlamento kararıdır; ancak Anayasa'nın açık hükmüyle hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesinin denetimine tabidir.

Answer

TBMM İçtüzüğü bir parlamento kararıdır ve hem şekil hem esas bakımından Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenir.
Doğru yanıt, TBMM İçtüzüğü'nün niteliğini ve denetimini tam olarak açıklamaktadır. İçtüzük, Meclis'in 'yasama özerkliği' kapsamında kendi çalışma usulünü belirlediği bir parlamento kararıdır. Ancak Anayasa'nın 148148. maddesi, hukuki güvenliği sağlamak adına İçtüzüğü (ve değişikliklerini) hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tabi kılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Meclisin çalışma sürelerini ve kavramsal tanımlarını inceleyin.
Yasama döneminin 55 yıl, yasama yılının 11 Ekim - 3030 Eylül arası olduğu, tatilin en çok 33 ay, ara vermenin ise toplamda 1515 gün olduğu saptanır.
Anayasa'nın 9393. maddesi meclis çalışmalarını bu sürelerle sınırlandırmıştır.
2
TBMM İçtüzüğü'nün hukuki niteliğini ve yargısal yolunu analiz edin.
İçtüzüğün bir 'Parlamento Kararı' olduğu ancak diğer parlamento kararlarından farklı olarak AYM denetimine tabi olduğu belirlenir.
Yasama özerkliği gereği Meclis kendi kurallarını koyar, ancak bu kuralların anayasaya uygunluğu AYM tarafından denetlenir.

Key Concept

Yasama Özerkliği ve Meclis Çalışma Düzeni

Practice More

İçtüzük değişikliklerine karşı iptal davası açma süreleri ve yetkili özneler konusuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 9Question

Bir milletvekili olan (K), Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda yaptığı bir konuşmadaki ifadelerinden dolayı sert tepki çekmiş, ertesi gün Meclis dışında katıldığı bir etkinlikte kendisine soru soran bir gazeteciyi kasten yaralamıştır. Bu gelişmeler üzerine TBMM Genel Kurulu, (K)'nin hem Genel Kuruldaki sözlerinden dolayı yasama sorumsuzluğunu hem de kasten yaralama suçlamasından dolayı yasama dokunulmazlığını kaldıran bir karar almıştır.

1982 Anayasası hükümlerine göre, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasama sorumsuzluğu mutlak nitelikte olup kaldırılamayacağından bu yöndeki TBMM kararı hukuki sonuç doğurmaz; yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı ise yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurulabilir.

Answer

Yasama sorumsuzluğu mutlak nitelikte olup kaldırılamayacağından bu yöndeki TBMM kararı hukuki sonuç doğurmaz; yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı ise yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurulabilir.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 83. ve 85. maddelerindeki iki temel kuralı eksiksiz yansıtmaktadır. Birincisi; yasama sorumsuzluğu meclis çalışmalarındaki oy ve sözleri kapsar, mutlak niteliktedir ve TBMM kararıyla dahi kaldırılamaz. Bu yüzden TBMM'nin sorumsuzluğu kaldırma kararı hukuken geçersizdir (yok hükmündedir). İkincisi; kasten yaralama gibi suç isnatlarına karşı koruma sağlayan yasama dokunulmazlığı TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabilir. Bu kaldırma kararına karşı ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili, kararın alındığı tarihten başlayarak yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurabilir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki iki farklı fiili ve bu fiillere uygulanan bağışıklık türlerini sınıflandırın.
Meclis içindeki sözler 'yasama sorumsuzluğu', Meclis dışındaki kasten yaralama suçu ise 'yasama dokunulmazlığı' kapsamındadır.
Anayasa madde 83 uyarınca sorumsuzluk meclis çalışmalarındaki düşünce açıklamalarını, dokunulmazlık ise seçimden önce veya sonra işlendiği ileri sürülen suçları kapsar.
2
TBMM'nin yasama sorumsuzluğunu kaldırma kararının anayasal geçerliliğini değerlendirin.
Yasama sorumsuzluğu mutlaktır ve meclis kararıyla dahi kaldırılamaz. Bu nedenle sorumsuzluğun kaldırılması kararı yok hükmündedir (hukuki sonuç doğurmaz).
Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin asli görevini yapabilmesi için öngörülmüş mutlak bir korumadır, istisnası yoktur.
3
TBMM'nin yasama dokunulmazlığını kaldırma kararının itiraz usulünü ve sürelerini belirleyin.
Dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir ve Mahkeme 15 gün içinde kesin kararını verir.
Anayasa'nın 85. maddesi iptal istemi için usul ve süreleri kesin bir şekilde 7 gün (başvuru) ve 15 gün (karar) olarak düzenlemiştir.

Key Concept

Yasama Bağışıklıkları (Sorumsuzluk ve Dokunulmazlık Rejimi ile Yargısal Denetim)
Question 10Question

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda görüşülen olağan bir kanun teklifinin son oylamasına tam 200 milletvekili katılmıştır.

Mevcut anayasal kurallar uyarınca, bu kanun teklifinin kabul edilerek yasalaşabilmesi için oylamada en az kaç milletvekilinin 'kabul' oyu vermesi hukuken zorunludur?

Show answer & explanation

Answer: 151

Answer

Kanun teklifinin kabul edilebilmesi için anayasal alt sınır olan en az 151 kabul oyu gerekmektedir.
Anayasa'nın 96. maddesi uyarınca TBMM, kural olarak toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Ancak aynı maddede, bu karar yeter sayısının hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamayacağı kesin bir dille ifade edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısı 600'dür. Dörtte birinin bir fazlası ise 151'e tekabül etmektedir. Oylamaya 200 kişi katıldığında salt çoğunluk 101 olsa bile, kanun teklifinin kabul edilebilmesi için anayasal alt sınır olan 151 kabul oyuna ulaşılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
TBMM toplantı yeter sayısını teyit etme
Genel Kurul, üye tamsayısının (600) en az üçte biri olan 200 milletvekili ile toplanmıştır. Toplantı hukuken geçerlidir.
Geçerli bir oylama yapılabilmesi için öncelikle asgari toplantı yeter sayısının sağlanmış olması şarttır.
2
Karar yeter sayısı için genel kuralı hesaplama
Anayasal genel kural olan 'katılanların salt çoğunluğu', 200 milletvekili için 101'dir (200'ün yarısından bir fazla).
Kural olarak TBMM, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar vermektedir.
3
Anayasal asgari karar yeter sayısı kuralını uygulama
Anayasa, karar yeter sayısının hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (600/4 + 1 = 151) az olamayacağını emreder. Bu nedenle 101 sayısı yetersiz kalır ve 151 oya ulaşılması gerekir.
Katılanların salt çoğunluğu, anayasanın belirlediği katı alt sınırın altında kaldığında, alt sınır olan asgari oyu (151) bulmak zorunludur.

Key Concept

Toplantı ve Karar Yeter Sayıları
Question 11Question

Yasama organı tarafından kabul edilerek onay makamına sunulan bir kanunun, Cumhurbaşkanı tarafından kısmen veya tamamen uygun bulunmayarak yeniden görüşülmesi talebiyle iade edilmesi (veto edilmesi) anayasal bir yetkidir. Yakın zamanda meclisten geçen geniş kapsamlı bir hukuki düzenlemenin bu şekilde veto edilerek parlamentoya geri gönderildiği varsayıldığında, bu aşamadan sonra işleyecek anayasal süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis, geri gönderilen kanunu hiçbir metin değişikliği yapmadan aynen kabul etmekte direnirse, bu kararın alınabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun evet oyu gereklidir.

Answer

Cumhurbaşkanının iade ettiği kanunun meclis tarafından hiçbir değişikliğe uğratılmadan aynen kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (en az 301 milletvekili) evet oyu vermesi gerektiğini belirten seçenektir.
Doğru seçenek, 1982 Anayasası'nın 89. maddesinde 2017 yılında yapılan değişikliği yansıtmaktadır. Bu kurala göre Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen bir kanunun Meclis tarafından değiştirilmeden aynen kabul edilebilmesi için karar yeter sayısı, üye tamsayısının salt çoğunluğudur (600 vekilin yarıdan bir fazlası olan 301 vekil). Bu zorlaştırıcı şart sağlanırsa Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Kanunların Cumhurbaşkanı tarafından iade edilmesi (veto) kurumunun hukuki sonuçlarını analiz et.
Cumhurbaşkanı yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları 15 gün içinde gerekçesiyle Meclise iade edebilir (Bütçe kanunları hariç).
Sürecin Anayasa Madde 89 kapsamında nasıl ilerleyeceğini tespit etmek için.
2
Meclisin iade edilen kanuna karşı sahip olduğu seçenekleri ve gereken oy oranlarını belirle.
Meclis kanunu 'aynen kabul' edebilir veya 'değiştirerek kabul' edebilir. 2017 anayasa değişikliği ile 'aynen kabul' için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 oy) şartı getirilmiştir.
Çeldirici seçeneklerde sunulan çoğunluk oranlarının (toplantıya katılanların salt çoğunluğu, beşte üç) doğruluk kontrolünü sağlamak için.
3
Kanunun yayımlanması sonrasındaki anayasal yargı denetimi kurallarını (süre ve başvuru yolu) incele.
Esas bakımından iptal davası süresi 60 gün, şekil bakımından 10 gündür. Siyasi parti grupları itiraz yoluna değil, doğrudan iptal davasına (soyut norm denetimi) başvurabilir.
Yargısal süreci anlatan çeldiricilerin içerdiği kavram yanılgılarını (soyut/somut norm denetimi ve 10/60 gün süreleri) ayıklamak için.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Kanunları Geri Göndermesi ve TBMM'nin Direnme Yeter Sayısı
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question

Devletin temel organlarının oluşum süreçleri ve görev süreleri, anayasal güvence altına alınmış kesin kurallara tabidir.

Yürürlükteki mevzuat çerçevesinde, olağan seçim takviminin işleyişi, seçimlerin erkene alınması (yenilenmesi) veya mecburi nedenlerle geriye bırakılması usulleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Erken seçim kararının yasama veya yürütme makamlarından hangisi tarafından alındığına bakılmaksızın, parlamento ve devlet başkanlığı seçimleri zorunlu olarak aynı gün birlikte yapılır.

Answer

Erken seçim kararının yasama veya yürütme makamlarından hangisi tarafından alındığına bakılmaksızın, parlamento ve devlet başkanlığı seçimlerinin zorunlu olarak aynı gün birlikte yapılması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Anayasa'nın güncel hükümlerine göre, seçimlerin yenilenmesi kararı ister yasama organı (üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile) isterse yürütme organının başı tarafından alınsın, ortaya çıkan anayasal sonuç aynıdır: Her iki organın seçimi de mutlak surette aynı gün ve birlikte gerçekleştirilir. Bu kural, kuvvetler arasındaki demokratik meşruiyetin eşzamanlı olarak tazelenmesi felsefesine dayanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi halinde oluşacak anayasal sonucun incelenmesi.
Yenileme kararı meclis veya devlet başkanı tarafından alınsa dahi, her iki seçimin birlikte yapılması kuralı geçerlidir.
Sorunun kökünde yer alan en temel anayasal kuralın tespit edilmesi.
2
Meclisin seçim yenileme karar yeter sayısının değerlendirilmesi.
Yenileme için toplantıya katılanların salt çoğunluğu değil, üye tamsayısının beşte üç (3/5) çoğunluğu gerekir.
Karar yeter sayıları üzerinden kurgulanan hatalı bilginin elenmesi.
3
Seçimlerin geriye bırakılması (ertelenmesi) şartlarının teyit edilmesi.
Sadece savaş durumu geçerli bir erteleme sebebidir. Diğer olağanüstü haller bu kapsama girmez.
Mücbir sebep ve olağanüstü hal kavramları ile savaş hali ayrımının netleştirilmesi.
4
Seçim dönemleri ve şartsız yenileme yetkisinin kontrol edilmesi.
Her iki makamın da seçim dönemi 5 yıldır ve devlet başkanı şartsız olarak seçimi yenileyebilir.
Eski parlamenter sisteme ait süre ve kilitlenme şartlarının güncel kurallarla karıştırılmasını önlemek.

Key Concept

Seçim Dönemi, Yenilenmesi ve Ertelenmesi Usulleri
Estimated Time:1m 0s
Question 13Question

Mevcut anayasal düzenlemelerimiz ışığında, yasama ve yürütme organlarının belirlenmesine yönelik seçim periyotları ile oylamaların öne alınması veya ertelenmesi usullerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken isabetlidir?

Show answer & explanation

Answer: Meclis, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda yasama organı ve Cumhurbaşkanı seçimleri birlikte yapılır.

Answer

Meclis'in üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebileceğini ve bu durumda yasama organı ile Cumhurbaşkanı seçimlerinin birlikte yapılacağını belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 116. maddesine göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu kararın alınması halinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi kural olarak birlikte ve eşzamanlı gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'daki güncel seçim dönemi sürelerini belirlemek
Yasama ve yürütme organı seçimleri 5 yılda bir, aynı gün yapılır.
Eski 4 yıllık süre kuralını eleyerek doğru zamanlamayı tespit etmek.
2
Seçimlerin ertelenmesi (geriye bırakılması) şartlarını ve yetkili organı analiz etmek
Sadece 'savaş hali' sebebiyle ve 'Türkiye Büyük Millet Meclisi' kararıyla seçimler 1 yıl geriye bırakılabilir.
OHAL, mücbir sebep veya Cumhurbaşkanı kararıyla erteleme yapılamayacağını netleştirmek.
3
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) usulünü değerlendirmek
Meclis, üye tamsayısının beşte üç (3/5) çoğunluğuyla bu kararı alabilir ve karar kim tarafından alınırsa alınsın iki seçim her zaman birlikte yapılır.
Karar yeter sayısını ve eşzamanlı seçim zorunluluğunu teyit etmek.

Key Concept

Seçimlerin Dönemi, Ertelenmesi ve Yenilenmesi Usulleri
Question 14Question

Anayasal sistemimizde yasama ve yürütme organlarının görev süreleri dolmadan, olağanüstü hukuki veya siyasi gerekçelerle seçim takviminde değişikliğe gidilmesi mümkündür. Seçimlerin yenilenmesi veya ertelenmesi usullerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasama organının, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunu sağlayarak erken seçim kararı alması durumunda, hem parlamento hem de devlet başkanlığı seçimleri anayasal bir kural olarak aynı gün birlikte icra edilir.

Answer

Yasama organının beşte üç (3/5) çoğunlukla aldığı yenileme kararının her iki seçimin birlikte yapılmasını gerektirdiğini belirten ifade doğrudur.
2017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen kurala göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi ancak üye tamsayısının beşte üç (3/5) çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu kararın alınması halinde, yasama meclisi genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi ayrılmaz bir bütün olarak aynı gün birlikte yapılır. Doğru seçenek bu anayasal kuralı eksiksiz ve hatasız yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin ertelenmesi usulünü anayasal hükümlere göre değerlendirmek
Erteleme sadece savaş halinde ve Meclis kararıyla (nitelikli çoğunluk aranmaksızın) 1 yıl süreyle yapılabilir.
Erteleme yetkisinin kime ait olduğunu ve hangi şartlarda geçerli olduğunu netleştirmek için.
2
Seçimlerin yenilenmesi usulündeki çoğunluk şartını kontrol etmek
Meclisin kendi kendine yenileme kararı alabilmesi için üye tamsayısının 3/5'inin (360 milletvekili) oyu zorunludur. Salt çoğunluk yetmez.
Hatalı çoğunluk oranlarını içeren çeldirici seçenekleri elemek için.
3
Yenileme kararının sonuçlarını (birliktelik ilkesi) doğrulamak
2017 anayasa değişiklikleriyle, yenileme kararını kim alırsa alsın (Meclis veya Cumhurbaşkanı), her iki seçimin aynı gün birlikte yapılması zorunlu hale getirilmiştir.
Doğru ifadenin tam ve eksiksiz olduğunu teyit etmek için.

Key Concept

2017 Anayasa Değişiklikleri Çerçevesinde Seçimlerin Yenilenmesi (3/5 Çoğunluk) ve Ertelenmesi Usulü
Question 15Question

X ili milletvekili (T), seçim bölgesinde katıldığı bir açık hava toplantısında, daha önce Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) kapalı oturumunda dile getirdiği ve Meclisçe dışarıda açıklanması yasaklanmamış görüşlerini kamuoyuyla paylaşmıştır. Eş zamanlı olarak, (T) hakkında seçimden önce işlediği iddia edilen ve ağır cezalık suçüstü hâli kapsamına girmeyen bir eyleminden ötürü TBMM Genel Kurulunca yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Anayasa'nın yasama bağışıklıklarına ilişkin kuralları dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Genel Kurulun dokunulmazlığı kaldırma kararı, milletvekilliği sıfatının da kendiliğinden düşmesi sonucunu doğurduğundan, (T)'nin yargılama süresince yasama faaliyetlerine katılması hukuken mümkün değildir.

Answer

Genel Kurulun dokunulmazlığı kaldırma kararının, milletvekilliği sıfatını kendiliğinden düşüreceğini ve yasama faaliyetlerine katılımı engelleyeceğini belirten ifade yanlıştır.
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması, ilgili milletvekilinin sadece karara konu olan suçtan dolayı yargılanabilmesini, tutuklanabilmesini veya sorgulanabilmesini sağlar. Milletvekilliği sıfatı bu Meclis kararıyla kendiliğinden sona ermez. Milletvekilinin yasama faaliyetlerine (oy kullanma, kanun teklifi verme vb.) katılımı, tutuklanmadığı sürece aynen devam eder. Milletvekilliğinin düşmesi ancak Anayasa'nın 84. maddesinde sayılan hallerin (örneğin seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giyme ve bunun Genel Kurula bildirilmesi) gerçekleşmesiyle mümkündür.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı kavramlarının kapsamını ve etkilerini analiz et.
Yasama sorumsuzluğu mutlak ve süreklidir; yasama dokunulmazlığı ise nispi ve geçicidir, sadece yargılanmayı engeller.
Olaydaki iki farklı durumu (düşünce açıklaması ve suç isnadı) ve bunların yarattığı bağışıklık zırhını birbirinden ayırmak için.
2
Dokunulmazlığın kaldırılmasının hukuki sonuçlarını değerlendir.
Dokunulmazlığın kaldırılması sadece ilgili suçtan dolayı ceza kovuşturması yapılmasına (yargılama, tutuklama vb.) izin verir; milletvekilliği statüsünü doğrudan sona erdirmez.
Dokunulmazlığın kaldırılması ile milletvekilliğinin düşmesi süreçlerinin Anayasa'da farklı düzenlenmiş olması ve birbirine karıştırılmaması gerektiği için.
3
İptal davası sürelerini kontrol et.
Karardan itibaren 7 gün içinde AYM'ye başvurulur, AYM 15 gün içinde kesin karar verir.
Seçeneklerdeki usul kurallarının doğruluğunu teyit etmek için.

Key Concept

Yasama Bağışıklıkları ve Milletvekilliğinin Düşmesi
Question 16Question

Türk anayasa hukukunda milletvekilliği statüsünün kazanılması il seçim kurullarının düzenlediği tutanakla (mazbata) gerçekleşirken, bu statünün kaybı anayasada sayılan farklı hukuki süreçlere tabidir.

Bu usuller ve statünün sona erme biçimleri dikkate alındığında, milletvekilliği statüsünün kazanılması veya kaybı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giymesi halinde üyelik, bu konudaki mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona erer.

Answer

Milletvekilinin seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giymesi halinde vekilliğin, mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona erdiğini belirten ifade doğrudur.
Doğru olan seçenek, kesin hüküm giyme durumunda üyeliğin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle (tefhimiyle) sona erdiğini ifade eden açıklamadır. Anayasa'nın 8484. maddesinin 22. fıkrası bu durumu açıkça düzenlemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Statünün kazanılma anını belirleyin.
Milletvekilliği, mazbatanın (tutanak) düzenlenmesiyle kazanılır; ant içme sadece göreve başlama şartıdır.
Kazanılma ve görev icrası arasındaki farkı ayırt etmek için.
2
Düşme hallerini usul bakımından sınıflandırın.
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık 'Meclis Kararı' ile; kesin hüküm ve kısıtlanma 'Bildirim' ile düşer.
Hangi durumda oylama yapılacağını, hangi durumda bildirimle otomatik düşeceğini tespit etmek için.
3
Kesin hüküm giyme sürecini analiz edin.
Kesin hüküm durumunda TBMM oylama yapmaz, sadece kesinleşmiş yargı kararını Genel Kurula okur (bildirir) ve üyelik o anda düşer.
Anayasa madde 84/2 hükmünü uygulamak için.

Key Concept

Milletvekilliği statüsü mazbata ile kazanılır; sona ermesinde ise 'Genel Kurul Kararı' ve 'Genel Kurula Bildirim' şeklinde iki ayrı usul vardır.
Question 17Question

19821982 Anayasası uyarınca, yasama dokunulmazlığı Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından kaldırılan bir milletvekilinin bu karara karşı itiraz süreci ve kararın hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içerisinde ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili, kararın Anayasa’ya veya İçtüzük hükümlerine aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir; Mahkeme iptal istemini on beş gün içinde kesin karara bağlar.

Answer

Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca, yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren 77 gün içinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili Anayasa Mahkemesine başvurabilir; Mahkeme bu itirazı 1515 gün içinde karara bağlar.
Doğru cevap olan ifade, Anayasa'nın 8585. maddesindeki itiraz prosedürünü eksiksiz yansıtmaktadır. Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verildiğinde, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içerisinde milletvekilinin kendisi veya bir başka milletvekili, bu kararın iptali için Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Anayasa Mahkemesi de bu başvuruyu on beş gün içinde kesin olarak karara bağlamak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Yasama bağışıklıklarının türlerini belirle.
Yasama sorumsuzluğu (mutlak/sürekli) ve yasama dokunulmazlığı (nispi/geçici) ayrımı yapıldı.
Dokunulmazlığın kaldırılmasının sonuçlarını anlamak için bu ayrım kritiktir.
2
Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karşı öngörülen yargısal denetimi analiz et.
19821982 Anayasası Madde 8585 uyarınca Anayasa Mahkemesi itiraz yolu tespit edildi.
Meclis kararlarının yargısal denetimi bu madde ile özel olarak düzenlenmiştir.
3
Anayasal süreleri ve yetkili kişileri doğrula.
77 gün başvuru, 1515 gün karar süresi; başvuru yetkisinin ise ilgili vekil veya herhangi bir milletvekilinde olduğu belirlendi.
Soruda istenen doğru prosedürel bilgiyi kesinleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Yasama Dokunulmazlığı ve İtiraz Usulü (Madde 85)
Estimated Time:1m 30s
Question 18Question

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışma düzeni ve yasama sürelerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Meclis, tatil dışında çalışmalarını bir yasama yılında toplamda en fazla 3030 gün süreyle erteleyebilir; bu işleme "ara verme" denir.

Answer

Meclisin bir yasama yılında yapabileceği toplam 'ara verme' süresi 1515 gündür, 3030 gün değildir.
Anayasa'nın 9393. maddesi ve TBMM İçtüzüğü'nün 44. maddesi uyarınca, Meclis bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir. Tatil dışında, Meclis çalışmalarının bir yasama yılında toplamda en fazla 1515 gün süreyle ertelenmesine ise 'ara verme' denir. Seçenekte belirtilen 3030 günlük süre kanuni sınıra aykırı olduğu için ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sürelerine ilişkin anayasal ve yasal verileri analiz etme
Yasama dönemi (55 yıl), Yasama yılı (11 Ekim'de başlar), Tatil (en çok 33 ay) ve Ara verme (1515 gün) süreleri tespit edilir.
Soruda yanlış olan ifadeyi bulmak için sürelerin yasal sınırlarını bilmek gerekir.
2
Tanımları kontrol etme
Birleşim (günlük toplantı) ve Oturum (ara ile bölünen kısım) tanımlarının doğru olduğu görülür.
İçtüzük'ün teknik terminolojisine hakimiyet kontrol edilir.
3
Ara verme süresini karşılaştırma
İçtüzük Madde 44 uyarınca ara vermenin 1515 günü geçemeyeceği kuralı ile seçenek kıyaslanır.
3030 gün ifadesinin yanlış, doğru sürenin 1515 gün olduğu sonucuna ulaşılır.

Key Concept

TBMM Çalışma Düzeni ve Süre Sınırları

Practice More

İçtüzük değişikliklerinin Anayasa Mahkemesi'ne götürülme sürelerini (şekil bakımından 10 gün, esas bakımından 60 gün) tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 19Question

TBMM üyesi (A), yasama çalışmaları kapsamında bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü mazeretsiz ve izinsiz olarak Genel Kurul çalışmalarına katılmamıştır.

1982 Anayasası hükümleri uyarınca, bu durumun tespiti ve milletvekilliği statüsünün kaybına ilişkin süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Durumun Meclis Başkanlık Divanınca tespitinden sonra, TBMM Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyuyla düşme kararı verilebilir; bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Answer

Durumun Meclis Başkanlık Divanınca tespitinden sonra, TBMM Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyuyla düşme kararı verilebilir; bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
1982 Anayasası'nın 84. maddesine göre, devamsızlık (bir ayda 5 birleşim) durumunda milletvekilliğinin düşmesi Meclis Başkanlık Divanı'nın tespiti üzerine Genel Kurulun üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar vermesine bağlıdır. Bu işleme karşı yargı yolu açıktır; 7 gün içinde iptal başvurusu yapılabilir ve Anayasa Mahkemesi 15 gün içinde nihai kararı verir.

Step-by-Step Solution

1
Devamsızlık durumunun tespit edilmesi
Meclis Başkanlık Divanı, milletvekilinin bir ay içinde mazeretsiz olarak beş birleşim gününe katılmadığını saptar.
Anayasa'nın 84. maddesi uyarınca düşme sürecinin başlaması için resmi bir tespit gereklidir.
2
Genel Kurulda oylama yapılması
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (600 vekil üzerinden en az 301 kabul oyu) ile üyeliğin düşürülmesine karar verilir.
Devamsızlık gibi ağır bir sonucun doğması için Anayasa nitelikli bir karar yeter sayısı öngörmüştür.
3
Yargısal denetim aşaması
Karar tarihinden itibaren 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulur; Mahkeme 15 gün içinde kesin kararını verir.
Milletvekilliğinin Meclis kararıyla düşürülmesi işlemlerinin hukuka uygunluğu yargı denetimi ile güvence altına alınmıştır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Meclis Kararıyla Düşmesi ve Yargısal Denetimi
Estimated Time:1m 30s
Question 20Question

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların teklif edilmesi, görüşülmesi ve yayımlanması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını uygun bulmadığı bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.

Answer

Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemez; bu ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı TBMM tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderir. Ancak aynı maddede 'Bütçe kanunları bu hükmün dışındadır' denilerek, bütçe kanunlarının Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilemeyeceği (veto edilemeyeceği) açıkça belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklif yetkisini değerlendir
2017 değişikliği sonrası teklif yetkisi sadece milletvekillerindedir.
Yürütmenin (Cumhurbaşkanı) kanun teklif etme yetkisi yoktur (bütçe kanun teklifi hariç).
2
Veto (Geri Gönderme) yetkisini kontrol et
Cumhurbaşkanı kanunları 15 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.
Anayasa madde 89 hükümleri gereği süreç böyle işler.
3
Bütçe kanunu istisnasını incele
Bütçe kanunları geri gönderilemeyen tek kanun türüdür.
Kamu hizmetlerinin aksamaması için bütçe kanunlarına özel bir statü tanınmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve İstisnaları
Page 1 / 5Next
Yasama Practice Questions — KPSS Hukuk | Examkin