1982 Anayasası'nda yer alan güvenceler kapsamında, temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması rejimi özel olarak düzenlenmiştir. Anayasa'nın ilgili 15. maddesi çerçevesinde şekillenen ve idarenin keyfi eylemlerini önlemeyi amaçlayan bu istisnai rejimin uygulanması belirli maddi ve şekli şartlara bağlanmıştır.
Söz konusu anayasal kurallar dikkate alındığında, durdurma rejiminin hukuki sınırları hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- AUygulanan olağanüstü yönetim usulünün türü ne olursa olsun, temel hak ve hürriyetlere getirilecek her türlü sınırlandırma veya durdurma işleminin anayasanın sözüne ve çoğulcu demokrasi anlayışının gereklerine uygun olması zorunludur.
- Savaş, seferberlik veya olağanüstü hal ilan edilen dönemlerde; uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi koşuluyla, çekirdek alanda yer almayan mülkiyet veya seyahat hürriyeti gibi hakların özüne dokunacak nitelikte idari tedbirler alınması hukuken mümkündür.Answer
- CBireylerin düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti anayasal güvencenin en üst seviyesinde yer aldığından, seferberlik ilan edilmiş olsa dahi bu hürriyetin kullanımına yönelik hiçbir yasaklayıcı tedbir uygulanamaz.
- DKişinin yaşama hakkı mutlak bir çekirdek hak niteliği taşıdığından, uluslararası meşru müdafaa ve silahlı çatışma kurallarının geçerli olduğu fiili savaş durumlarında dahi bu hakka yönelik eylemler mutlak anayasa ihlali sayılır.
- EDurdurma rejimi süresince alınan tedbirler çerçevesinde, kamu düzeninin ivedilikle tesis edilmesi amacıyla, bireylerin yargı kararıyla kesinleşmedikçe suçlu sayılamayacağına dair masumiyet karinesi geçici olarak askıya alınabilir.
Answer
Olağanüstü hal, seferberlik veya savaş durumlarında, uluslararası hukuka uygun olmak şartıyla çekirdek haklar dışında kalan temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunulabilecek tedbirlerin alınmasının anayasal olarak mümkün olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Anayasa'nın olağanüstü hallerde temel hakların durdurulmasını düzenleyen kurallarına göre; savaş, seferberlik ve olağanüstü hal durumlarında, uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklere aykırı olmamak ve durumun gerektirdiği ölçüde olmak şartıyla temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir. Bu dönemlerde, olağan dönem sınırlama rejiminden farklı olarak, 'çekirdek haklar' dışındaki hakların (örneğin mülkiyet, seyahat, haberleşme) özüne dokunulması hukuken mümkündür. Çekirdek haklara ise hiçbir surette dokunulamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Olağanüstü Hallerde Temel Hak ve Hürriyetlerin Kullanılmasının Durdurulması ve Çekirdek Haklar