Question

Difficulty: HardSorumluluğu Kaldıran Haller: Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hal

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan haller doktrinde ve yargı kararlarında titizlikle ayrıştırılmaktadır. Özellikle 'mücbir sebep' ve 'beklenmeyen hal' (kazasü) kavramları, idarenin kusursuz sorumluluğu üzerindeki etkileri bakımından farklı hukuki sonuçlara bağlanmıştır.

Buna göre, idari bir faaliyet yürütülürken meydana gelen ve zarara yol açan bir olayın 'mücbir sebep' yerine 'beklenmeyen hal' olarak nitelendirilmesinin temel gerekçesi ve bu nitelemenin idarenin 'risk ilkesine' dayalı sorumluluğu üzerindeki etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Olayın idarenin faaliyet alanına dâhil (içsel) bir sebep olması ve risk ilkesi uyarınca idarenin kusursuz sorumluluğunu sonlandırmamasıAnswer
  2. B
    Olayın idarenin faaliyeti dışından (dışsal) kaynaklanması ve illiyet bağını tamamen keserek idarenin her türlü mali sorumluluğunu ortadan kaldırması
  3. C
    Olayın öngörülemezliği nedeniyle idarenin ağır hizmet kusuru işlediğinin varsayılması ve bu nedenle kusur sorumluluğunun genişlemesi
  4. D
    Olayın toplumsal bir hareketlilikten kaynaklanması ve sosyal risk ilkesi uyarınca idarenin faaliyetiyle illiyet bağı aranmaksızın tazminat gerektirmesi
  5. E
    Olayın önlenemez niteliği gereği idarenin takdir yetkisini bağlı yetkiye dönüştürmesi ve işlemin hukuka uygunluk denetimini imkansız kılması

Answer

Olayın idarenin faaliyet alanına dâhil (içsel) bir sebep olması ve risk ilkesi uyarınca idarenin kusursuz sorumluluğunu sonlandırmaması
Doğru seçenek, beklenmeyen halin idarenin faaliyetinin içinden kaynaklanan (içsel) bir durum olduğunu ve bu özelliğinden dolayı idarenin yürüttüğü tehlikeli faaliyetlerden doğan 'risk ilkesine' dayalı sorumluluğu sonlandırmadığını isabetli bir şekilde ifade etmektedir. Mücbir sebep ancak dışsallık şartıyla illiyet bağını kesebilir; beklenmeyen hal ise hizmetin bünyesinde kaldığı için risk sorumluluğu baki kalır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın kaynağını (dışsallık/içsellik) belirle
Mücbir sebep dışsal iken, beklenmeyen hal idarenin faaliyeti içinde (içsel) gerçekleşir.
Beklenmeyen hal (kazasü), idarenin yürüttüğü hizmetin veya kullandığı araçların bünyesinden kaynaklanan öngörülemez bir olaydır.
2
Olayın illiyet bağı (nedensellik) üzerindeki etkisini değerlendir
Beklenmeyen hal, mücbir sebep gibi illiyet bağını tamamen koparmaz.
İçsel bir olay olması sebebiyle idarenin yürüttüğü riskli faaliyet ile zarar arasındaki bağ devam eder.
3
İdarenin kusursuz sorumluluk (risk ilkesi) rejimindeki sonucunu saptan
Beklenmeyen hal durumunda idarenin risk ilkesine dayalı sorumluluğu devam eder.
Risk ilkesinde idare, tehlikeli bir faaliyet yürütmenin sonucunda doğan içsel riskleri üstlenmiş sayılır.

Key Concept

İdare hukukunda mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki temel fark 'dışsallık' (externality) unsurudur. Mücbir sebep dışsal bir olay olarak illiyet bağını tamamen keserken; beklenmeyen hal içsel bir olaydır ve risk ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Practice More

İdarenin sorumluluğunu etkileyen hallerden 'zarar görenin kusuru' ve 'üçüncü kişinin kusuru'nun illiyet bağı üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question