Bir devletin siyasi iktidar yapısında meydana gelen dönüşümler, yöneticilerin sahip olduğu yetkilerin zamanla daraltılması ve hukuki sınırlar içine çekilmesiyle yakından ilgilidir. Türk hukuk geçmişine bakıldığında, anayasallaşma sürecinin ilk adımı sayılan Sened-i İttifak da böyle bir iktidar paylaşımı ve yetki sınırlaması tablosu sunar.
Buna göre, Sened-i İttifak'ın mahiyeti ve özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- APadişahın, tebaası arasında din ve ırk ayrımı gözetmeksizin can, mal ve namus güvenliği garantisi verdiği tek taraflı bir hukuki metindir.
- BMevcut devlet düzenini yıkarak yerine yeni bir sistem inşa eden asli kurucu iktidar iradesinin bir ürünüdür.
- CHükümdarın meclisi feshetme yetkisinin zorlaştırıldığı ve yürütme organının yasamaya karşı sorumlu kılındığı bir düzenlemedir.
- Tarafların karşılıklı söz vermesi ve güvence sunması esasına dayanan, hükümdarın mutlak otoritesini fiilen daraltan bir sözleşme niteliği taşır.Answer
- Eİçerdiği hükümlerin değiştirilmesinin zorlaştırıldığı, katı kurallara bağlanmış olan ilk sert anayasamızdır.
Answer
Tarafların karşılıklı söz vermesi ve güvence sunması esasına dayanan, hükümdarın mutlak otoritesini fiilen daraltan bir sözleşme niteliği taşır.
Sened-i İttifak, merkezî otoriteyi temsil eden Padişah (II. Mahmut) ile taşradaki yerel güç odakları (Âyanlar) arasında imzalanmış iki taraflı hukuki bir metindir. Bu yönüyle bir sözleşme (misak) niteliği taşır ve Padişahın mutlak olan otoritesini kendi iradesi dışında fiilen sınırlayan ilk belge olarak Türk anayasacılık tarihinin başlangıcı kabul edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın Misak Niteliği ve İktidarı Sınırlandırması