Question

Difficulty: MediumMerkezi İdare: Taşra Teşkilatı (İl Genel ve İlçe İdaresi)

Mülki idare sistemimizde taşra teşkilatının hiyerarşik yapısı, görev alanları ve sahip oldukları idari yetkiler belirli yasal statülere bağlanmıştır.

Merkezi idarenin il ve ilçe düzeyindeki yapılanması dikkate alındığında, bu makamların yetki ve hukuki durumlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi isabetlidir?

  1. İl genel idaresinin başı olan vali, merkeze danışmadan Devlet tüzel kişiliği adına işlem yapmasına imkân tanıyan yetki genişliği ilkesinden doğrudan yararlanırken; ilçe idaresinin başı olan kaymakamın anayasal olarak böyle bir yetkisi bulunmamaktadır.Answer
  2. B
    Vali, il sınırları içindeki tüm idari teşkilatın amiri olduğundan, il özel idaresi ve belediyelerin meclis kararlarını da hiyerarşi yetkisine dayanarak doğrudan iptal etme veya değiştirme hakkına sahiptir.
  3. C
    Cumhurbaşkanı kararıyla atanan valiler ile kaymakamlar, görev yaptıkları bölgelerde Devlet tüzel kişiliğinden ayrı, kendilerine ait bir malvarlığı ve bütçesi olan bağımsız taşra birimlerini temsil ederler.
  4. D
    Merkezden yönetimin sakıncalarını gidermek için uygulanan yetki genişliği ilkesi, merkezi idare ajanlarının yanı sıra seçimle işbaşına gelen büyükşehir belediye başkanlarına da tanınmış bir idari haktır.
  5. E
    İlçe düzeyinde mahalli hizmetleri yürütmek üzere oluşturulan ilçe idare kurulu, kaymakamın başkanlığında toplanarak ilçenin kendisine ait tüzel kişiliğinin bütçesini hazırlayan en yüksek yerel karar organıdır.

Answer

Valilerin yetki genişliği ilkesinden tek başına yararlanabildiğini ve kaymakamların bu anayasal yetkiye sahip olmadığını belirten ifade doğrudur.
Doğru seçenek; Anayasa'nın 126. maddesinde yer alan idari teşkilatlanma kurallarını kusursuz şekilde ifade etmektedir. Yetki genişliği (merkeze danışmadan, merkez adına karar alma yetkisi), merkezi idarenin taşra teşkilatında yalnızca en yüksek hiyerarşik amir olan valiye tanınmış istisnai bir yetkidir. İlçe idaresinin başı olan kaymakamın veya mahalli idare organlarının böyle bir yetkisi anayasal düzlemde mevcut değildir.

Step-by-Step Solution

1
Taşra teşkilatının unsurları ile mahalli idareler arasındaki yapısal ayrımı belirle.
Taşra teşkilatı (İl ve İlçe), Devlet tüzel kişiliği içinde yer alır; ayrı bütçeleri yoktur. Mahalli idarelerin (İl özel idaresi, belediye) ise ayrı tüzel kişiliği vardır.
Kurumların statülerini ve bütçe/malvarlığı özelliklerini karıştırmamak için gereklidir.
2
Yetki genişliği ilkesinin kapsamını ve kimlere tanındığını tespit et.
Anayasa m. 126 uyarınca yetki genişliği yalnızca 'illerin idaresi' (Vali) için geçerlidir. Kaymakam veya belediye başkanları bu yetkiye sahip değildir.
Mülki idare amirleri arasındaki yetki farklarını netleştirmek içindir.
3
Valinin denetim yetkilerinin hukuki niteliğini sınıflandır.
Vali, taşradaki merkezi idare kuruluşları üzerinde 'hiyerarşi', mahalli idareler üzerinde ise 'idari vesayet' yetkisini kullanır.
Farklı tüzel kişilikler arasındaki denetim rejimini doğru uygulayabilmek içindir.

Key Concept

Valinin Yetki Genişliği ve Taşra Teşkilatının Statüsü
Rate this question