Examkin

Question

Difficulty: MediumAsli Kurucu İktidar ve Tali Kurucu İktidar

Demokratik ve anayasal sistemlerde, devletin temel kurumsal yapısını belirleyen anayasanın yapılması ve değiştirilmesi süreçleri farklı iktidar türleri tarafından yürütülmektedir. Örneğin, bir (X) ülkesinde yaşanan ihtilal sonrasında yönetime el koyan geçici konseyin yeni bir anayasa ilan etmesi ile, (Y) ülkesinde olağan dönemde görev yapan meclisin anayasada öngörülen usullere harfiyen uyarak bir anayasa değişikliği yapması kavramsal olarak birbirinden ayrılır.

Bu örneklerdeki (X) ve (Y) ülkelerinde faaliyette bulunan iktidar türleri ve bunların hukuki nitelikleri hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    (X) ülkesindeki konseyin eylemi mevcut anayasal sistemin dışında gerçekleştiğinden, bu durum asli kurucu iktidarın sınırsız ve hukuk dışı (ekstra-legal) yapısını yansıtır.
  2. B
    (Y) ülkesindeki meclis tali kurucu iktidar olup; anayasada öngörülen nitelikli çoğunluk gibi şekli şartlara ve varsa değiştirilemez madde hükümlerine uymak zorundadır.
  3. C
    (X) ülkesindeki anayasa yapım süreci hukuki bir boşluk ortamında gerçekleştiği için, asli kurucu iktidarın ne zaman ve nasıl ortaya çıkacağı önceden pozitif hukuk kurallarıyla belirlenemez.
  4. (Y) ülkesindeki organ anayasa değiştirme yetkisiyle donatıldığı için, hukuki bir boşluk yaratarak eski anayasayı tamamen ortadan kaldırma ve yepyeni bir anayasa yapma hakkına da sahiptir.Answer
  5. E
    Asli kurucu iktidarı temsil eden (X) konseyi yeni bir hukuk düzeni yaratma işlevine sahipken, tali kurucu iktidar olan (Y) meclisi ancak anayasal sınırlar içinde kalarak mevcut hukuk düzeninde değişiklik yapabilir.

Answer

Yanlış olan ifade, (Y) ülkesindeki organın anayasayı tamamen ortadan kaldırma ve yepyeni bir anayasa yapma hakkına sahip olduğunu belirten seçenektir.
(Y) ülkesindeki meclis, anayasa değiştirme işlemini kurallara uygun olarak gerçekleştirdiği için yetkisini anayasadan alan tali (kurulmuş) kurucu iktidardır. Tali kurucu iktidar yalnızca mevcut anayasanın öngördüğü usuller ve sınırlar çerçevesinde değişiklik yapabilir. Bu nedenle, tali kurucu iktidarın mevcut anayasayı bütünüyle ortadan kaldırarak (ilga ederek) bilerek hukuki bir boşluk yaratma ve sıfırdan yepyeni bir anayasa ihdas etme yetkisi hukuken bulunmamaktadır. Anayasayı bütünüyle yeniden yapma yetkisi, hiçbir pozitif hukuk kuralıyla bağlı olmayan asli kurucu iktidara aittir.

Step-by-Step Solution

1
Senaryoda verilen (X) ve (Y) iktidar türlerinin tespiti yapılır.
(X) ülkesinde ihtilal sonrası anayasa yapan organın 'asli kurucu iktidar', (Y) ülkesinde usulüne uygun değişiklik yapan organın 'tali kurucu iktidar' olduğu belirlenir.
Kurucu iktidarların hukuki sınırlarını değerlendirebilmek için öncelikle olaydaki iktidar türlerinin doğru sınıflandırılması gerekir.
2
Tali kurucu iktidarın (Y) yetki sınırları analiz edilir.
Tali kurucu iktidarın yetkisini mevcut anayasadan aldığı ve ancak o anayasanın öngördüğü sınırlar içinde değişiklik yapabileceği tespit edilir.
Seçeneklerde yer alan hukuki boşluk yaratma ve anayasayı tamamen ilga etme yetkilerinin kimde olduğunun teorik temellere göre belirlenmesi için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki ifadeler kurucu iktidar prensipleriyle karşılaştırılarak yanlış olan argüman bulunur.
(Y) ülkesindeki organın anayasayı bütünüyle ortadan kaldırarak yepyeni bir anayasa yapma yetkisinin bulunmadığı anlaşılır.
Yanlış olan değerlendirmenin bulunması ve sorunun doğru cevabına doğrudan ulaşılması için son aşamadır.

Key Concept

Asli kurucu iktidarın hukuk dışı (ekstra-legal) yapısı ile tali kurucu iktidarın hukuk içi (sınırlı) niteliği arasındaki sınırların ayrımı.
Rate this question

Topics

Asli Kurucu İktidar ve Tali Kurucu İktidar

More questions from this topic