Question

Difficulty: MediumSiyasi Haklar: Türk Vatandaşlığı, Seçme ve Seçilme Hakları

Demokratik devlet ilkesinin en önemli unsurlarından biri olan siyasi haklar, kişilerin devlet yönetimine ve siyasal yaşama katılmasını sağlar.

Bu kapsamda Türk vatandaşlığı ile seçme ve seçilme haklarına ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

  1. Vatandaşlıktan çıkarma ile ilgili karar ve işlemlere karşı yargı yolu kapatılamaz; ayrıca bir aktif statü hakkı olan oy kullanma hakkı, silah altındaki er ve erbaşlar ile askeri öğrenciler tarafından kullanılamaz.Answer
  2. B
    Kişinin devlet müdahalesine karşı korunan alanını ifade eden negatif statü haklarından olan seçme hakkı, taksirli suçlardan hüküm giyenler tarafından ceza infaz kurumunda bulundukları sürece kullanılamaz.
  3. C
    Türkiye'de ikamet eden yabancılar, karşılıklılık (mütekabiliyet) ilkesi gözetilmek şartıyla genel seçimlerde oy kullanabilir ve bu siyasi haklar çekirdek haklar kapsamında olduğundan hiçbir koşulda durdurulamaz.
  4. D
    Siyasi hakların olağan dönemlerdeki kısıtlamaları Anayasa'nın 15. maddesindeki durdurma rejimine göre yapılırken, tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülerin seçimlerde oy kullanması Anayasa gereği mutlak olarak yasaklanmıştır.
  5. E
    Vatandaşlık hakkı devletten hizmet talep etmeyi içeren pozitif statü haklarından biridir ve anayasal güvence gereği vatandaşlıktan çıkarma kararları tamamen idari yargı denetimi dışında tutulmuştur.

Answer

Vatandaşlıktan çıkarma kararlarına karşı yargı yolunun açık olduğu ve seçme hakkının silah altındaki er, erbaş ile askeri öğrenciler tarafından kullanılamayacağı yönündeki ifade doğrudur.
Anayasa'nın 66. maddesine göre vatandaşlıktan çıkarma ile ilgili karar ve işlemlere karşı yargı yolu hiçbir surette kapatılamaz. Aynı zamanda siyasi haklar, kişilerin devlet yönetimine katılımını sağlayan aktif statü (katılma) haklarıdır. Anayasa'nın 67. maddesi uyarınca silah altında bulunan er ve erbaşlar ile askeri öğrenciler seçimlerde oy kullanamazlar.

Step-by-Step Solution

1
Seçme hakkı ve vatandaşlık hakkının anayasal sınıflandırmasını belirleme
Bu hakların her ikisi de aktif statü (katılma) hakları bölümünde yer alır.
Hakların niteliğinin doğru tespiti, seçeneklerdeki 'negatif' veya 'pozitif' statü çeldiricilerini elemeyi sağlar.
2
Vatandaşlıktan çıkarma işlemlerinin yargısal denetimini analiz etme
Anayasa madde 66 gereği, vatandaşlıktan çıkarma ile ilgili karar ve işlemlere karşı yargı yolu kapatılamaz.
Yargı bağışıklığı iddialarını değerlendirmek için anayasal güvencenin bilinmesi gerekir.
3
Oy kullanma hakkının istisnalarını anayasal hükümlere göre değerlendirme
Silah altındaki er ve erbaşlar, askeri öğrenciler ve taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç cezaevindeki hükümlüler oy kullanamaz; ancak tutuklular ve taksirli suçlardan hükümlüler oy kullanabilir.
Kimlerin oy kullanamayacağına dair kesin anayasal kuralların (Madde 67) uygulanması gerekir.

Key Concept

Siyasi Hakların Sınıflandırılması ve Anayasal Güvenceleri
Rate this question