Bir devlet üniversitesi bünyesinde, mesai saatleri dışında yürütülecek olan 'Tezsiz Yüksek Lisans' programı açılmış ve üniversite yönetim kurulu kararıyla bu programa kayıt yaptıracak öğrencilerden belirli bir öğrenim ücreti alınması kararlaştırılmıştır. Bir grup öğrenci, sosyal devlet ilkesini ve kamu hizmetlerinin genel niteliklerini gerekçe göstererek, sunulan bu eğitim hizmetinin tamamen ücretsiz olması gerektiğini iddia etmiştir.
Buna göre, idare hukukunda kamu hizmetlerine hâkim olan ilkeler dikkate alındığında, öğrencilerin bu iddiasının hukuki değerlendirmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- İddia yerinde değildir; bedelsizlik (meccanilik) ilkesi mutlak bir kural olmayıp, idare kanuni dayanağı bulunmak şartıyla sunulan hizmetin niteliğine ve ek maliyetine göre ücret talep edebilir.Answer
- Bİddia yerindedir; kamu hizmetlerinde bedelsizlik ilkesi istisnasız olarak uygulanmak zorunda olduğundan, eğitim faaliyetleri karşılığında hiçbir ad altında ücret alınamaz.
- Cİddia yerinde değildir; idarenin işlem yaparken sahip olduğu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir serbestlik içerdiğinden, her türlü hizmeti dilediği gibi ücretlendirebilir.
- Dİddia yerindedir; hizmet yerinden yönetim kuruluşu olan üniversitelerin mali özerkliği bulunmadığından, hizmet bedeli belirleme yetkisi münhasıran merkezi idareye aittir.
- Eİddia yerindedir; kâr ve zarar riski özel kişiye ait olan imtiyaz usulü haricinde, idarenin doğrudan yürüttüğü emanet usulü hizmetlerde kullanıcılardan ücret alınması hukuken mümkün değildir.
Answer
Öğrencilerin iddiasının yerinde olmadığını ve bedelsizlik ilkesinin mutlak bir kural olmayıp kanuni dayanakla hizmetten ücret alınabileceğini belirten seçenek doğrudur.
Kamu hizmetlerinde 'bedelsizlik (meccanilik)' kuralı genel bir ilke olmakla beraber mutlak bir anayasal zorunluluk değildir. İdare, kanuni bir dayanağı bulunmak ve hizmetin niteliği ile gerektirdiği maliyeti dikkate almak şartıyla, sunduğu kamu hizmetlerinden katılım payı veya ücret talep edebilir. Olaydaki tezsiz yüksek lisans programı için ücret alınması, mevzuatın verdiği yetki çerçevesinde yapıldığından kamu hizmeti ilkelerine aykırılık teşkil etmez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kamu Hizmetinde Bedelsizlik (Meccanilik) İlkesi ve İstisnaları