Question

Difficulty: MediumMerkezden Yönetim İlkesi

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatlanmasında temel esaslardan biri olan "merkezden yönetim" (sentralizasyon) ilkesinin hukuki sonuçları ve işleyişi dikkate alındığında, merkezin hiyerarşik yapısı içerisinde yer alan taşra teşkilatı birimleri (valilikler, kaymakamlıklar vb.) için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Merkezden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip oldukları için kendi adlarına karar alabilirler.
  2. B
    Merkezi idare ile aralarındaki hukuki bağ, hiyerarşi değil idari vesayet denetimine dayanır.
  3. C
    Yürüttükleri hizmetlerin maliyetini karşılamak üzere kendilerine ait bağımsız bütçeleri bulunur.
  4. Devlet tüzel kişiliği içinde yer alırlar ve merkezin sahip olduğu kamu tüzel kişiliğini kullanırlar.Answer
  5. E
    Sadece yerel ve mahalli müşterek ihtiyaçların karşılanması amacıyla kurulmuşlardır.

Answer

Taşra teşkilatı birimleri devlet tüzel kişiliği içinde yer alır ve merkezin sahip olduğu kamu tüzel kişiliğini kullanırlar.
Merkezden yönetim (sentralizasyon) ilkesinin en temel hukuki sonucu, idarenin sahip olduğu kamu gücü ve yetkisinin 'Devlet Tüzel Kişiliği' adı verilen tek bir hukuki varlıkta toplanmasıdır. Bu sistemde Başkent teşkilatı (merkez) ve onun uzantısı olan Taşra teşkilatı (valilik, kaymakamlık vb.) aynı tüzel kişilik içinde yer alır. Taşra birimlerinin kendilerine ait ayrı bir malvarlığı, bütçesi veya personeli bulunmaz; tüm bu unsurlar Devletin mülkiyetindedir. Dolayısıyla, taşra teşkilatı birimleri işlem yaparken doğrudan Devlet adına hareket ederler.

Step-by-Step Solution

1
Merkezden yönetim ilkesinin temel kuralını hatırla.
Bu ilke uyarınca idare, tek bir tüzel kişilik (Devlet) altında toplanmıştır.
Teşkilatlanmanın hukuki temelini belirlemek için gereklidir.
2
Taşra teşkilatının hukuki statüsünü analiz et.
Valilik ve kaymakamlık gibi birimler merkezin (Başkent) uzantısıdır; ayrı tüzel kişilikleri ve bağımsız bütçeleri yoktur.
Merkez ile taşra arasındaki bağı koparmayan hukuki yapıyı anlamak gerekir.
3
Birimler arasındaki denetim yetkisini belirle.
Aynı tüzel kişilik içindeki denetim 'hiyerarşi'dir.
Merkezden yönetimin hiyerarşik bir bütünlük gerektirdiğini doğrulamak için önemlidir.

Key Concept

Merkezden yönetim ilkesinde Devlet tüzel kişiliğinin tekliği.

Practice More

Merkezden yönetimin taşradaki sakıncalarını gidermek için kullanılan 'yetki genişliği' (tevsi-i mezuniyet) kavramını inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question