Türk Borçlar Kanunu’nun 77. maddesi uyarınca, haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen kişi, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Doktrin ve uygulamada zenginleşmenin 'haklı bir sebebe dayanmaması' halleri; geçersiz sebep (causa non-ens), gerçekleşmemiş sebep (causa futura) ve sona ermiş sebep (causa finita) olmak üzere üç kategoride incelenmektedir.
Buna göre, aşağıda verilen senaryolardan hangisi zenginleşmenin 'sona ermiş bir sebebe' dayandığı hallerden biridir?
- AResmi şekilde yapılması zorunlu olan bir taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin adi yazılı şekilde akdedilmesi ve bu sözleşmeye istinaden alıcının satıcıya peşinat ödemesi.
- BBir kimsenin, ileride evleneceği düşüncesiyle müstakbel eşinin banka kredisi borçlarını kapatması ancak düğün tarihinden kısa süre önce nişanın taraflardan birince haksız olarak bozulması.
- Bir apartman dairesinin kiralanmasına ilişkin 2 yıllık sözleşme yapılıp kira bedelinin tamamı peşin ödendikten sonra, dördüncü ayda binanın kamulaştırılması nedeniyle sözleşmenin münfesih olması.Answer
- DBorçlunun, zamanaşımına uğramış olan bir borcunu, borcun halen ifa edilebilir olduğunu düşünerek ancak herhangi bir zorlama altında kalmadan alacaklıya ödemesi.
- EBir tıp fakültesi öğrencisine, uzmanlığını tamamladığında babasının kliniğinde çalışması şartıyla eğitim bursu verilmesi ancak öğrencinin eğitimini yarıda bırakarak mesleği icra etmeyeceğini açıklaması.
Answer
Bir apartman dairesinin kiralanmasına ilişkin sözleşme yapılıp bedel ödendikten sonra binanın kamulaştırılması nedeniyle sözleşmenin sona ermesi durumu, başlangıçta var olan sebebin sonradan ortadan kalkması nedeniyle 'sona ermiş sebep' teşkil eder.
Doğru yanıt olan kira sözleşmesi örneğinde, kazandırma (kira ödemesi) yapıldığı sırada taraflar arasında tam ve geçerli bir sözleşme ilişkisi bulunmaktadır. Ancak sözleşmenin süresi devam ederken meydana gelen bir dış olay (kamulaştırma, taşınmazın yok olması vb.) sebebiyle bu hukuki dayanak ortadan kalkmıştır. Bu durum, zenginleşmenin 'sona ermiş bir sebebe' (causa finita) dayanmasına tipik bir örnektir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sebepsiz zenginleşmede haklı sebebin sonradan ortadan kalkması (Causa Finita).
Practice More
Sözleşmeden dönme (cayma) durumunda iade yükümlülüğünün hangi sebep türüne (geçersiz mi sona ermiş mi) girdiği konusundaki doktriner tartışmaları inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s